•
«o^r
CANONES ET DE
CRETA, SACROSANCTI
oecumenici,& gengralis concilij
Tridentini.
SVB <PaVLO.HL IVLIO.III.
910. II II. fO Nr. MUX.
'Co7
Apud Ioannem de Canoua.
M. P. LXIIJI.
Efta taflfado a quatro reales en papei.
m
:qA
liiix.i .a .m
;fl3
ElRcy.
ONPhclippe porlagraciadeDios rey de CaftiJla,
deLcomdeAragon, de Jas dos Sicilias, deHierufale,
deNauarra,de Granada,De Toledo,de Valencia,de
Galicia,de Mallcrcas,de Scuilla, de Ccrderia,de Cor
doua,de Coreega,de Murcia, de Iac,de Ios Algarbes
de Algezira,de Gibraltar,c6de de Fladesy de Tirol.&c.Porquan
to por parre de vos Andres de Angulo impreiTor de libros, vezirio
de Hcnares,nos ha fido hecha relacion,diziendo que vos teniad es
y auyades hecho traer los decrctos dd Concilio. Tndentino cola
confirmacio de fti fan&idad,y en ello auyades gaftado mucha ftz-
ma de marauedis,y couenia y era necelTario q los dichos decretos
fe imprimieiTen en eftos nueftros reynos, nos fuppiicaftes os dief
femos licencia para el!o,o como la nueftra merced fueffe : lo qual
vifto por los del nueftro eonfejo,fuc acordado,q deuiamos madar
dar efta nucftra carta para vos eri-la dicha raz5, y nos tuuimos lo
por bien,y por la prefente damos licencia y facultad para cj quaa-
qtuer impreffor deftos nueftros reynos pueda imprimir los di-
chos decretos y cofirmacion de fu fanftidad q de fufo fe haze me-
cion fin que por ello cayan ni incurran en pena alguna,y manda-
mos q defpues de imprelTo no fe pueda vender ni venda, fm q pri
merofetrayaalnueftroconiejo luntamente con el originalqen
el fue vifto,q va rubricado y firmado deGoncalo de la Vega,efcri
uano de camara delos querefiden enel nueftro confejo para que
ie vea fi la dicha imprefsion efta conforme al original, y fe tafie el
precio porquefe vufere de vendeny no fagades ende alfopena de
la nueftra merced, y de cinqueta mil marauedis para la nueftra ca
mara DadaenJaviUade Madrid aveynteyvn diasdel me*de
Abnl,de mil y quinientos y fefenta y quatro arios.
Iuan de Egeroa. El lieenciado Vaca de Caftro. El licencia-
S£j a £* E1^endadoEfpinofa. Ellicenciado Atienca.
EldoaorDurango, EllicenciadoGomezdeMontaluo.
X o Gonealo de laVega efcriuano de camara de fu Mas-eftadlo hi
2eefcriiurporfnmaxidado,conacuerdo delos delfu confejo.
C 2 Don
■:>
Traflado de Ia licencia.
0 Nfero ConcAtes de MendocdporUgrdcid
deDhsy de U fdntldyglefa deRoma, Obifio
de SdUmacd del confe\o de fu Mdgefidd. &c.
%rUprefente ddmos licencidy ftcultdd d yos
' ludn de Cdnoud imprejfor de iibrosyezfno de SaUmancayf>d-
Ydciuepoddys imprimir e imprimdys los decretos del Sdcro
Concilio Tridentmo, con Uconfirmdcion delfechdpor nuefiro
muyfdnBopddre fiopdpd judrto yfin qpor ello incurrays en
penaalgunay con tantoque en Uformd de U imprefiiony del
Vendelloguardeys y cumpUys loporju Mdgefidd mdndddo
en ld licencia aue diopard quefe imprimieffe en U VilU de ^l
taUde Henares dada enlaVilla deMadrida^eyntey^ndias
delmes de ^bril^no de mill quinientos y fefentay quatro
anos.Dada en U ciudad de SdUmdncd en nuefiro palacio epi-
fcopdldfrete dids delmes de^tgofio,dno de milly quinientos
yfefentdyqudtrodnosK
Epijcopus Sdlmdntinius.
formdndddodeliUufirifimofenorobifio mifenor.
JkuonioVeret.notdm.
a 0 Nfye/iffe.porUgraciadeDios.KeydeCdftilla,
| de Leo.de ^Aragon.deUs dos Sicilias. deHieruft
* le.de "Nauarra. de (Jranada. deToledo.deVatecid,
de Cahcia.de Mallorcas.de S euilla.de Cerdena. deCordoua,
de C orcjiga.de Murcia.de Iac.de los.Jlgarues.de ^gezira,
de Cjibraltar.de las Jflas de Canaria.de las Indiasjflas.y tier
rafirmedelmaroceano.Codesde Fladesy deTirol.&c.^lfc
renijsimoprincipe donCarlos nueflro muy caroymuy amada
hijo.yalos Terlados.cardenales.arc.obijfos.y obi/pos.y alosdu.
ques.marquefes3condes. ricos omes. Wiores de las ordenes.co
mendadores.yjubcom^dadores.yalosalcaidesdeloscaflillos
y cafasfuertes.y llanasy alosdelnuejlro cofejo.preftdetesy oy
doresde/as nueflras audiencias yalca/des.alguaz^\es de la nue
flra cafay corte.y chacillerias.y atodos loscorregidores. afi-
fteteSjgouemadores.alcaldesmayoresy ordinariosy otrosjue
Zesy \uflicias.qualefljuierdetodas las ciudades. Villas.y luga
res de ios niosreynosyjenorios .y a cada )?noy auaUmer de-
Vos en ^ueftra]unfdiclio.a quieneftanueftra cartafuere mo
ftrada.Saludy gracia.Sabed qciertay notoria es la ob/igacio
q los reyesypnncipes Chriftianos tienea obedecer.guardar.y
j >^.»f» w k*«,i./ uujj fn>uu,arti>i,zmuy at ia janma maare I2}e-
fla e afiftir e ayudary fauorecer aleffccloy execucion.y a la
conferuacion dellos.como hijos obedietesyprotecloresy defen-
fores detta.eUjueanftmiflmoyjjorlamiJmacaufa tienenal
^ 3 cufaflimiento
••■
I
I
cumplimientoy execucion delosconciliosvniuerfdlesrfue ligi
tima,e canonicamente cola auBoridad de lafinBafede ^Apo
fiolica de Roma,anfido cobocadosy celebrados, la auBoridad
de los fides concilios yniuerfales fiuefiempre en layglefia de
Dios de tantay rangrande beneracionforefiary reprepntw
fe enellos layglefia Catholicayymuerfial, eafiifiirafu directo
eprogreffo el SfiivitufanBo^nodelos yuales concilios,afidoy
es el queyltimamentefe a celebradoen Trento, elqualfrime
ramente a infiacia del Emferador e rey mifenorjefiues de
muchas egrandes difificultades fiue indito, e cobocadopor lafie
Ucememoriade^aubTertioyfiotificeJlomano3faralaextir^
pacionJe lasheregiasy errores que en efios tiempos en la Chri
fiiandadtantofe haefiendido>e$ara la reformacion de los abu
fos.eceffos e defordenes de ^tata3necefiidadauia:Elqual con
ciliofiue emidadeldichofontifice faulo Tertio , comen^ado
edefmes con la auBoridad de buena memoria de lulioTei ce
rofeProfiguioyltimamenteconlaauBoridade bulas denue-
firomuy (anBopadrefw Quartofea cotinuado efrojeguidd
hafiafe concluyr e acabarjn elqual interuinieron e cocurrie
ron de toda la Chrifiiandady effecialmete defios nuefiros rey
nosjantos e tan notablesj>erlados3e otras muchasperfonas de
grandoBrina,religiony exeflo3afiifiiendoanfimifmolos em
baxadoresdelEmferadornuefirotio enueflros,o de los otros
reyes eprincipes, rePublicas efotentados aela Chrifiiandaa,
yenelconUgraciade Dios e afiifiemia delSpiritufanBofc
Cv hixieron
m
S{
hizieronenlodelafeereligion3tanfinBosetantoscatholicos
Jecretos3eafi mifmofe hizieron e ordenaron en lo de U refor-
macion muchas cofas muyfanBas e muy \uftas e muy conuC-
nienteseimportantesalferuicio de Dios nueftrofenor, eUen
nosJufinBidadembiado/os decretosdeldichofanBo concilw
mpreffos enformaauthentica: nos comocatholico r.ey3eobe-
diente e Verdadero htjo de Uyg/efa, fteriendofatisfazlr e cor
reftonderalaobligacion en quefomose fguiendo elexemplo
delosreyes nueftrcs antepaffados de g/onofa memoria, aue-
mosacceptado e recebido3acceptamos e recebimos eldichoft-
crofinclo concilio,e jueremosyue eneftos nueftrosteynosfea
guardado3cump/idoyexecutado 3 e daremos 3 e preftaremos
para ladicha execucion e cumplimiento3eparaU conferuaci%
edefenfa ^loenelordeMdonueftraayudaefaM
do a ello nueftra autloridade bra^o real^uanto fera neceffa-
rioeconueniente3e afi encargamos e mandamos a ksarco-
^osAifposeaotrosperlados3ealosgenera^^
fnores3guardianes delas ordenes3eatodoslos demasaauien
efto tocae mcumbe 3 que hagan luego pub/tcar e^blicjuen en
> yglejias diftmos e diocefs , e enlas otras partesJo^
^iere^UchofinBoconcilio.eloguardenecum^
ganguardarecumfUryexecutarcou elcuydado&loedilife
reJTmadamosa losMmeftroconfe^efdemesdelasnue
fkrat
firas audiencias, ealosgouernadores , corregidoresyaotras
qualefqmer]ufiicUs9que dty frefien elfauor eayuda quefa
ralaexecucione cumphmiento del dicho concilio y delo orde
nado enelfera necejjano : e nos tememosparticularcuenta e
cuydado defabery entendercomolofufodichofeguarda, cum
fley executa: para que en negocio que tanto importa alferui-
cio de Dios e bien defuyglefianoaya defcuydo , ninegligen-
cia.Dada en la Villa de Madrid a doze dias del mes de luho,
de mill e quinientosy fefenta e quatro anos.
YoelRey.
lafize efcriuirporju mandado.
luan de ftgeroa. EllicenciadoVacadeCafiro.
EldoBorDiegoCafca. EldoclorVelafco. Ellicenciado
VillagomeZs
EllicenciadoEfiinofa. Ellicenciado Comez^deMontaluo.
^m^mia.MmindeVergara.MartindeVergarapor
■
: . ■
*>s„w
.Zil:
BVLLA INDICTIO
"NIS SUCRI OECVME-HICI
(srgeneralts Concilij Tridentini.
SVB PAVLO.in.PONT.MAX.
^AV LV S Epifcopus^feruusferuom
Dei3adfuturam rei memoria.Initiono-
ftnhmus 'Pontificatus , ^* xw* ^m/a
noftrafedfrcpterfuam magrktm honita
temDeiomnipotentis prouidentianchis
commifttycernentes iam tum in juasperturhationes tepo^
rum^uot^incommoda rerumfereomnium noftra%fto
raltsJolicitudo&VigiliaeJfetyocAta, cupiehamus juidem
mederi Chriftianxreipuh.malis3<juihus illa iam dudumVe
xata3&-propemodum opprejfa eft fedipft etiam}>thomiT
nesarcundatiinfirmitate^dtantuonustoUendumimpa-
reswes noftras ejfefentiehamus, nacupace opus effeintel
ligeremusadhheradam, <? conferuandam aplurmisim-
pendentihuspericulis remp.omnia inuenimus odijs <& dif
fenftonihusplenay^ffentientihm ^
tnterfe^mhusfumma rerumpeneomnis a Deopermilfa
fit.Cum^nu Ouile&ynumpaftorem dominichjfegregis,
adintegritatem Chriftian* religionis,<? adctleftiumho-
norum/peminnohisconftrmandamy necejfariumducere-
musfchijmatkjifidusjitrejihus erat Chnftianinommis
ff diuulfa
Bullaindi&ionis.
Jiuulja iampene& kcerdtdWitasjum tutdm,dtfiem»
"nitdmdh infJelium drmis^tttjueinfidijs Ktp.optdremus,
ofiris erratis , noliraq cun&orum cuipd,Deiy>ideiicetira
no.
peccans notis nofirts imminete^hedusfueratamiffa, Hm
gariayexata,conceptumy& meditatum contra \tdlid, con
traque JLufiriam , &. lllyricum , terra mariyue hellumx
cu tmpius <? immitis hoflis nofier Turca nulio temporer
reqmefceretsnoflrorumj3 interfe odi* 3 <& diffenfiones.fA
benejrereJte reioccdfione duceret. lgitutyt diccbamus in
tata kdrefuwydifenfwnu, hehru% tepefiate tatifi^ excita
tisfiuBihus , cu efjemus admoderada &guhernadifetri
nauiculam^ocath necvirihus nojlris [atis fideremus >pri-
muconiecimusin Dno cogicatusnoftros^tipfenosnutn-
ret.animu^nofimmfirmitate, gr rohon3mentemconfi-
Mo/dpientia^ inflrueret. Deinde animo repetentesjndio-
res nojirosfdpientia admirahili,&fanttitatepr^tQS,/k
pe infummis chrijlidna teip.periculis^ remeJium optirni
atque opportunifiimum.oecumenica cocilia, & Bpifcopo-
rum generdles conuentus adhibuiffejpfiquo^ dnimum dd
gmerAehdhendum concilium ddiecimus,ex<fuifitifyprin
cipumfententijStfuortmnohisVidehdturwlisinprmu,
er opportuna adbanc rem effec0hfenfio9cum*ostuncnon
alienos ah hoc tam fanBo opereinueniffemus>o?cumenicH
concplium, &generalem eorum Epifcoporum > aliorum^
¥atrumyad4uospertineret,conuentum in ciuitate Man-
tua indtximus , annoincarnationis Dominhficut htens,
Crmonumc
Concilij TridentinL
<^monumentisnofiristefiatumefiymt\iefmoquingente
fimo rrigefimo jeprimo „ %nuficarus nofiri rerrio , ad X.
K*lendJunSnchoandum,fpempropecercamhabenresfo-
re3^tycum illicin nomine Dominiejfemuscongregati3ip/e
ficurpromifir, Dominus in medio noflrum affururus , &
bonirare , ac mifericordia Jua omnes remporum proceUas,
emniacjuepericula Spiriru oris fui fiacile depulfurus effer.
Sed, ytfemper infidwurpi]saBionibusJhumani generis
koflisfrimum conrra omnemfifem,<& expeBarionem no~
firam denegarafuimobis Manruana cimras, nifialiquas
condimnesfubiremus , ab inftiruris maiorum noftrorum,
^condirionerempommynoflraqmachuiusfianBaSedis,
acnominis Ecclefiaflici dignirare , Uberrartque proffus
ahenas, juasinafysnofirislirerisexpreftimuu Quapro-
prer alium muenirelocum, alienamque deligere ciuica-
tem neceffe habuimus tfw cumnon fianmnobis occur
rerer idonea, & apra : adfequenres Kalend Tstouemb.pra
rogareconcilijcelebrarionemfuimus coaBUnrerimfikuus
<?perperuus hoftis nofter Turca ingenri clafife Italiam
ddorrusyali<fuot oppidain lirroribus \jpulU ccepir, )>a-
ftauir, diripuir ,pradas hominumabegir:nosinmaxu
mo rimorey &perieulo omnium ,muniendis lirroribus.
nofiris ,finirimifque auxiiio iuuandis fuimus occupa-
ti: necramen inrerea defiirimus confuiere, &> hortari
Qriftidnos Wmcipes , >r,de idoneo adhabendum con-
aliumloco fiid fentirem > nobis exponerenr : fiorum
^z cumejfcnt
BullaindidioniSi
cum ejfentincert*:UrU^fentetU3 tempufydiutius yfitit
erat opus^ideretur extrahi,nosoptimo animo^at^t arbi
t*amur,etiam confilio Vmcentiam elegimus^rbem copio
Jamgr Uenefomrfuiea nobis cocedebat^irtutc, autlori
tatepotentia3cumadimmpatete,mJlatione omnibus iibt
ramatci tutam inprimkinje habentemfiedcum iam tem
pus longms brogreffum effet, noutc^ yrbts eleclione omni-
busfwnificariconueniretfiam^ Kalenda 'Nouemb.appe-
tentesfacultatem huius dmulgationts excluderentJounf%
effetvropinqua, rurfusalteraprorogationetempus Conaliy
dijferre inproximumfequens^er^ Mtij^ futuras Kalen-
das,compulfifuimus3Qua refirmiter confiituta,at^decn
tkyCum & nos ipfosfir cttera omnia ad eumbene agendu
Beo iuuante.celebrandum^ conuentumpararemus.pluri
mum reputantes intereffie cum celebrationisfoncilijjum
^niuerfa Qhnfiian^reip.fhrifiianosprincipespace inter
fet&cocordia coJentire3carifiimos in fhrifiofilios nofiros
Qarolum Homanorum Imperatoremfemper ^Augufium
& ' fhrifiianipmum Kegem Francifcum , duopr*cipua
(Jhnjlianinominisfirmamenta.at^fubfidUy orarey atc^
obfecrare infiituimusytadcohjuium interfe&nobifcu
\>na couenirenttfuorumfddem apudwum^ kteris, nu-
ci]s3& a latere nofiro mifiisyex yenerabiliumfratrum no-
firoru numero, Legatis, pepifiime egeramus , Vr exfimul-
tate>& difiidusamboin^numfoedus, &piamamiatiam
yellentconuemrejabentibuf^currerefhrifiianisrebus,
quarum
ConcilijTricfentini.
quarum feruandaru cum ejfet illis poteflas a Deo pracU
fue tributajiidnon agerentgr adcommune Chrtfliano-
rum bonum fua conflia non dirigerent y acris & feuera-
ratio eidem Deoab tpfis reddenda ejfet. Quialiyuadopre-
ctbus nofiris annuentes, "Ricaamfe contulere^uo nos quo
que longum iteryfenili atati noflr^ehementercontrartu,
Dety&pacis concilianda caujdfufcej)imusy neque pra-ter-
mifimus interea>cum temjjus concilijpr<zfiitutumyk#lcn-
daVtdelicet Mdia dpproptnqmrent y tres legatosfummx
ytrtutis ac auftoritatis,a latere nofiroje numero eorunde
frdtrumnofirorumyS.R.E.Cdrdtnalium$incentidmmit
tere^uiinittum concMjfacerent, Tralatofpndique^e-
ntentes exciperent&ed cpia iudicarent ejfe opusydgerent
&> trallarentyquoadnos ab itinere,& negottopdcis reuer
fiyomniaaccuratitts dirigere pofemus . Interim^ero in il-
luafantlum opus ymaximeque necejfarium/rattationem
\ideltcet pdcis inter Wtncipesjincubuimus^qutdie omni
animtfiudioyomnipiftateydc diligetia.Teflts eflnobis De9
cutusjreticlemetid nosmenpfositinerts&Vttapericulo ex
pofuimus. Noflrd teflis cofctetidy qu* nihtlhdbet in hdc re
quidemjn quo nosdrgudtdutpr<ztermiJfieydutnon quafi
ta ddpdcificdndum occdfionis .^rincipesipfi tefles ycjuos id
fapeytdm^ \ehementernuntijsyliterkylegatisymoniwy hor
tatufrectbufy omnibus obfecrduerdmus^tfmultdtesde
ponerenty\tflcietdtem coirentyVt Chriflidna Reip. in md-
ximumy&propinquum iam dddutla difcrimeny commu
^ 3 nilus
Bullaindi&ionis.
nibus fiudtjs ,<& fubfidijs opimlarentur . Iam \>ero tejtes
illa\>igili<z atquecum,llli diurni ,noBurnique animino-
fri Ubores ,graues folicitudines , quasobhanc rem &
caufam,plurimasiamfufcepimus : nec tamen ad cptatum
exitum nofiraconfilia, & aBaadhuc perduBafunt.Ita
enimVrfum Domino Deo efl: quem tamennon desfera-
musaliquando optatanofira benignius resfeBurum ipfi
auidem, quantum in nobis fuit, nihiL juodeffet nofiropa^
fiorali officio debitum , in hac re ommifimus .Quodfi qui
funt, cmiaBionespacis nofiras in aliam interpretentnrpar
tem: dole?nus juidem , fedtamen in dolorenofirogra-
tias Deo omnipotenti agimus , cjuiad exempium , & do-
BnnampatientU nofirdfuosyoluit ^Apofolos haberi di-
gnos , quipro nomine Iefu) ympax nofira efi) contume-
iiampaterentur.V erum tn illo congrefju , cohquio^ no-
firo, ftod "Nic^a habitum efi, <&fipeccaw nofim impe-
dientibus ,inter duosfrincipeswa &perpetuapax non
potuit conficijndicU tamen decenrjflesfaBajunv. cjuaru
cfportunitatenos fperantes &facrum concilinm commo-
dius celebratum iri,<&deinde ex cocilij auBoritateperfici
pofiepacem,apudprincipes infiituimus yt& ipfiyenirent
adconcilium, &pralatosfiwpr<K(entes ducerent ,abfen-
tefi, accerjerent .Qui cumde ytrojueje excufaffient,quod
& ipfis redire in regnafuatum necejfe ejfet, grpralatos,
quosfet um hahuiffent,itinere,atjue impendijsfefjos, at^
exhaufios recrean,& refici oporteret ynos hortatifunt,yt
aliam
Concilij Tridentini.
aliam quo^ueprorogationem tempom babendi concilij de
cemeremus.Qua m re concedenda, cum ejjemus aliquan
tun9difficilesjitcras interim a legatis nofirts, qui Vmcen
tU erant3accepimus, tranftBo iam , & longiusprtterito
concilijineundi die$numVix,autalterum exexternisno
tiombusprMtum Vincentidmfe contuliffe . Quo nuncio
accepto , cum Videremuseo tempore nulla iam ratione ba-
beri conciliumpojfejpfisprincipibus concefiimus^t differ
returtempus agendi concilij, ^fjueadfinBu Tafcba , diett
fefiumfutura Dominica- rejurreBionts. Cuius nofiripra-
ceptkexpeBationify decreta liter<e Cjenu<e3 anno incarna-
tionhpm. M. P. XXXVIIIWW.KalXulJaB^publi
catt^funtydtc^ banc dilatione eopropenfiusJecimus,mod
politatus eft nobisyter^princepsLegatosfiuos Romam ad
nosfemiffurum, \tea,<ju* ad perfeBioncm pacis reliqua
effent>neqne N*f<fre ob breuitatem ieporis potueratcmnia
confcifRomacommodiuscoram nobisagerentur>& tra-
clarentur3 & cb banc rationem etiaanobisambopetierut
yt b<ecpacificationisprocuratio concilij celebrationiprxpo-
neretur3cum ip/um conciliumypaceJaBa3 multo detndeni
hus,& falutariuscbrifiiana reip.futuru effetfemperenim
hacpacisfies nobis imeBaprinctpu nos Volutdtibus djjen-
tiri bortdtd efi quafpe \>ebementer auxitpofl difceffum a
Nicea nofiru ipforum duoru principum mterfe beneuola
dmicd^ue congrefiio:qu<z maxima nofird cum Utitiddno
hit intelleBdyConfirmauitnosin bonafpe^t tdndem aliqua
^j 4 dono-
Buliaindi&ionis.
Jo noflras preces apuJ Deum exauJitasy & yotapacis ac-
cepta effe creJeremus . Hanc igiturpacis conclufionem cu
& expeteremus y&>rgeremus y necfolum duobus antt Ji-
tlis frincipibus yyerum etiam carifimo in Chrifioflio no
JlroyFerJinanJoyregi 'RomanorumyViJereturyaBione con
cilij, nifipacefaclaffufcipivon oporterey cunclijue a nobis
perliteras fuofque Oratores contenJerent y^t alias rurfus
temPoris prorogationes faceremus pracipue autem infia-
ret Serenifiimus Cafar \promiftffe fe Jemonflrans ijsycjui a
catholica^nitate Jiffentiunt yfe operamfuamapuJnos in-
terpofiturum^taliqua concorJu ratio iniretury quoJan-
tefuam in Cermaniamprofettionemaptenonpoffetfiern
Nos eaJemfemperfoepacisy& tantorumprinapum^olu
tateaJJuBiycumpr^fertim cerneremusy ne aJJiBu qui-
Jem RefurreBionisfefium alios fralatos Vincentiam co
ueniffeMorogationis nomen iamfugientes y quoJtamfr-
pefrufirafueratrepetitum y celebrationem generalis con-
cilijaJnofirum <&feJts ^JpofiolicAeneplacitumfufpen-
Jere maluimus:itaquefecimusj& Jefufpenftone huiufmo-
Jiliteras aJfingulos fupraJiBorum "Prinapum Jecima
Jielun.M. D. XXXIX JeJimus,ficut ex illisper-
fpicuepotefi intelligi. Eaitaquefufpenftone neceffarioper
nosfaBa , Jum tempus illuJmagts iJoneum a nobis y pa-
cfquealiquaconclufio expeBatur,qu<*& Jignitatem po-
fieafrequentiamqueconalio , & Chrifiian^Heipub.pra
fentioremfalutem erat aUatura?Chrifiiana interea res in
Jeteriui
Concilij Tridentini.
deterius quotidieprolapfafunt3Hungaris3rege ipforumor-
tuo Turcamyocantibus, Ferdinando rege bellum in eos mo
uenie}jBelgts ad defeclionem a Cafire exparte quadam in
citatis: cuius defeclionis comprimend* caufaper Galliam
amiciftime3& cumXege Chriftianifimo cocordifime3ma
gno beneuoU inter eos yoluntatps indicio3tranftens in 3el-
gas Serenifimus Cafar&ifoncdeindein Cermamapro-
feclus3conuentus Cjermania frincipum, grciuitatum tra
Banda eius3<juam dixerat3concordU caufa habere ccepit.
Sedcum , fpepacis iam deficiente 3 ille quoaue modus cu-
randx m conuentibus, traBandoeti concordiaadmaiores
fotius difcordiasconcitandasaptus effeVideretur 3 inducji
fuimus adpriftinum concilij generalis remcdium, idJL per
lcgatosnoftros. S.%. £ Cardinales ipfiCafariobtulimus,
yuodetiampoftremo, &pr<ecipuein Ratifponenficonuen
tu egimus3cumillisdileclusfilius nofler3(Jafpartit.SfPra
xedis3Cardmalis Contarenus fumma doclrina3& integri-
tate3Legatum noftrum ageret3nam cumjdquodne acci-
dcret3antea)>eriti eramus3ex eius conuentusfententiape-
teretur3a nobis^tab Ecclefta diffentientium quofdam ar-
ticulos3tolerandos decUraremus Muoadper oecumenicum
conciliumilliexcuterentur3& deciderentur 3 idquenobis,
ytconcederemussnec]ue Chriftiana& Catholicayeritas3ne
que noflra&fedts ^Apoftolicx dignitaspermittem3pala
potius concdium3yt quamprimumfieret3propom manda-
utmus3nequeyero inaliaynmamfententia3 <& yoluntate
^T 5 faimus
Bullaindi&ionis
fuimus, auamytprimo qucauerempcre Qonci/ium cecn
menicum 3& generale congregarerur 3fperabamus enim
exeo £r pacem popu/o Qbnfiano3 & Qbrijiiana religi*
m inrevrirarem poffe recuperarherunramen idcum bo-
mgraria &voluntare Qbrifianorum Wmcipum habere
yotebamus . QuamVcluntatemdum expeclamus3dum ob
feruamus tempusabjconiitum , tempus beneplaciti tui y o
Deus3a/iquando tandemdecernerecompul[ifumus3 omne
effe tempus beneplacirum Deo,cum de rebusfanBis3& ad
Qbrifianam Rempubli.pertinentibus conjilia ineuntur.
QuapropterVidentes 3 maximo quidem animi nojiricum
dolore3rem Cbrifianam quotidie in peius ruere , Hunga-
ria a Turcis oppteffa3 Germanispericlitantibus3CMrifm^e
tu3moeroreque affliBis 3nullius iam frincipis confenfum
expeclareffedranrum Deiomniporenris Volunrarem } &
Cbrifliana ReipubltMilirarem attendere confiruimus.
\taaue cum Uincentiam amplius ncn baberemus3cupere-
mufque cumVniuerfe Chrifiianorum faluti3 tumCjerma-
nic<z narionis incommodk inehgendoper nos noui Conci-
Hjbabcdiloco confulere, aliquorqlocis propofirts ipfam Tri
dentinam ciuirarem ab ipfls dejyderan videremus3nos er-
fiincireriore lraiia commodius omnia traclaripcffeiudi-
cabamusy ad eorum tamenpoflulationes nofram Volun-
tatempaterna cbarirare defleximus 3 iuaue Tridenrum
ciuirarem elegimus 3 qua in ciuirate cecumenicum Ccnci-
lium ad froximeyenturas ftalendas "Rouembhabererur
idoncum
Concilij Tridentini.
idoneulocum illufiatuentes^uo ex Cjermania juidealijf
g CjermanUfinitimis nationibmfacillimeyex gallia, Hi
.Jfania^catenfyrouincijs remotioribm no difficilner Et)i
pfi$p ^Prtlati conuenirefoffent . Dies autem concilijea
* nobis sfeclata efiyqua tyatwm infe haberet <?fublica-
diperChriflianasnationesnofirihuiusdecreti, &jacu/ta
ns omnibmfralatisad)?eniendumtribpiendarQuo minus
autemannuum tempus fmfiniremus mutado concilijloco
ficut quibujdam confiitutiombm alias prafcriptum efly ea
resfmttn caufa^uodlongius extrahifaemfanandaaliqua
inparte chrifiian* Reipub.yu* tot detrimentisy&calami
tatibns affeBa efijioluimus : & tamenVidemustemfora,
agnofcimus difficultatesyjuidfperanpofiity exconcilijsno
flnsjncertum effe intettigimusfed ftiafcriptum efi : Re~
uela DominoYiamtuamy<? fferain eo> &ij?fefaciet: ma
gtsDeiciementU , & mifericordia confidere y quamno»
-fir* mbecillitati diffidere , confiituimus f fafe enimfit
in bonis openbtts incifiendk, yt^uodhumana conflia non
yalenr, diuinatirtus efficiatjiuius igituripfutsDeiomni
fotentts ?atris,<& Filtjy&. Sfiritus fancli y ac beatorum
ei/ts <_Afofiolorum y fetri & fauli auBoritate , quanos
yuoque interris fungimur Jreti yatque fubnixi j de^ene
rabilium itemfratrumnofirorum}S. R. E. Cardinalium
confilio,& affenfufublata y amotaquefuftenfione y de eua
Jupraccmmemoratumefi , yuam per prafentes tottimus,
&amouemusfacrum cecumenicum & generale concilm
in ciuitate
Bullaindi&ionis
in ciuitate Tridentina Joco commodo3& libero 3omnu
bufjuenanonibus opportuno, ad kalendas proximas No-
uemb . anni prafentis ab incarnatione Domini M. D.
XL 1 1. incipiendum.frofequendum 3 & eodem Domino
adiuuante3adipfiusgloridm3dtque laudcm3 & Chrifiidni
totiuspopulifalutem3dbfoluendum3perficiendumqueindi
cimus3annunciamus3conuocamusyjiatuimus3atquedecer
nimus3omnes omnibus ex locis tam\>enerabilesfratres no
firos <fdtridrchas3^Archiepifcopos3Epifcopos3(^ diletlosfi
lios ^Abbates3auam alios cjuofcunque refidendifir fentc*
tias in eis dicendipermijfdpotefias eji 3 requirentes > hor-
tantes, admonentes,acnihilominus eis inVi iurifiurandi
quodnobis3<sr huicfitnBafedipr<xfiiterunt3 acfantl* vir-
tute obedfetU , alijfquefubpcenh iure aut confuetudine in
celebrationibusconciliorum aduerfus non accedentesferri
&proponifolitisymandantes,artlej3prdcipientes3 Vr ipji-
met3 nijiforteiujlo detineantur impedimento 3 de quo ta~
menfidem facere compellantur 3 aut certeper fuos legiti-
mos procuratores , & nunciosfacro huic £ oncilio omnino
adejfe , <& intereffe debeant . Supra autem diBos , ]mpe-
ratorem , Regemtjue Chrifiiamjsimum 3 necnon c*teros
Reges 3 Duces 3 Wmcipes3 quorumpy<zfentia yfi altas \>n-
quam , hoc auidem tempore maxime fanBifima (Jhri-
fli fidei , & (Jhrifiianorum omnium futura esl Ja-
lutaris 3 rogdntes , atque obfecrantes perVifceramiferi-
cordU Dei , <? Dommi Noslri leju (JhriBi , cuius
fideheritds»
m
Concili) Tridentini.
fidcivcrttas,& Yehgio (sr intus & extra grauiter iam op*
pugnatur, VtfijaluamVolunt Qhrifiianam effe Remp.fi fe
Domino obfiriclos, O* obligatos pro maximts illius ergafe
beneficijs intelligunt ,ne deferam ipfius Dei cdufam, & ne
gouumjpfimet ad facn concilij celcbrationemveniant, in
^uo ipforumptetas,atqueVmus communhtilitatijaluti-
quefu&^at^ c<zterorumgrtempora\i , & atemaplurimu
efiprofutura.Stn auteftdquod nollemus, accedere ipfi non, '
poterunt,atgrauesfaltem viros legatos cu auBoritate mit~
tantrfuiperfonamprincipisfui ^utfy &cuprudetia>& cu
dignitate pofitnt in conctlio referre. Inprimis y>ero vt idcu -
rentrfuodipfisfacillimum efl^t exfukcuiufyRegnis 3 ac
proutncijs Eptfcopi <jr Prdatifine tergtuerfatione& mo-:
raadc/>nciliumproficifcantur> quodmaxime jmdedpm
latis principtbufc^ (fermanU Deumipfumatauenos im-
petrare aquum efi^t cum cerumpr<ecipue caufa ipfifjue
captenttbus conctliuminduBumfitx &in eaciuitate indi.
RumtfUtz ab eis efi defiderata3nongrauenturipfifiiacun
clorumprxfentia idcelebrare> <£r ornare^uo melius, at^
commodiusyjuctadintegritatem, &\>eritatem (Jhrifiia- ,
na, reltgionis3quaadbonorum morumreduclionem,emen
dattonemj^ malorum3qu<z adQhrifiianorum interfejam
'Principum, quampopulorumpacem^nitate \concordiaa
pertineaty& ^uaadrepellendios impetus "Barbaromm^
wfideliumtfuibus itliyniuerfim cbriflianitatem obruere
moUtuturfmt neceffaria,Deo nofiriscojultationibuspraeu
te&
i Bullaindi&ionis.
te} & lumen fapientiaju* , ac^eritatis mentihusnofiris
fraferenteyagiin diBo/kcro cecumenico concilio,& confii
rante omnium caritateconfuli,traclariy cofici,ado]?tatofi
yue exitus deducijuamprimumy&4uam optimepofiint.
lAtque^t nofir* ha- litter*>& ma in eis continentur, ad
nontiam cunBorum , quorum oportet ,t>erueniant, ne)e
quis iilorum ignorantU excuJdtionemPratendaty cupra-
^femm etiamnonadomnes eosy quihus nominatim ilU ef
fent intimandajutusforjitanpateat dcceJJusyvolumus3&
mdndamus^tin 3afilica Vaticana 'Prmcipis ^ipoftolo-
rumy&Ecclefia Lateranenfiy cu ihi multitudobomliad
audiendam remdiuinam congtegarifiolita efiypalam cla-
ra )?ocepercurianofira curJ6resyautnotariosaliquosfu-
hlicos legantur y le&oe^ in yaluis diBarum Ecclefiarumy
itemque cancellaria iApofiolicot fortis y & campiFlor*
folito loco affganturyhiadlcBionem, & notitiam cunBa
rum ahquandiu expofitce pendeanr.cumtjue inde amoue-
hunturyearum nihilominus exemfU in eifdem lock rema
neant affixa.^Nos enimperieBionempuhlicdtionem^dJfi-
xionemque huiuJmodi3omnesy & quofcumqueyquos ante
diBa. nofira comprehendunt^ofifidtium duorummen-
fuma die literarumfuhlicationis & affixionisy ita^olu-
mus ohligatos eJfeydtjueajlriBos:dcfifJemetilloe coram
leBd&intimat* effentytranfumftis quidem earumyau&
manupuhlicinotarijfirii£tdydutfuhjcrij)tdy &figillo ferfi
na aheuiHjs ecclefiafiica > in dignitate confiituu 3 munita
fuerint
ConcilijTridentini.
juerintptfidcs certa &* indubitata habeaturjmandamut,
dtfuedecermmus.lslulliergoomninohominumliceathac
paginam nojlr<e indiBiom,annunciationi*yconuocationk
Jlaturijecreri.mandati^cepti^obfecrationuinfrin^
gerepeleiaufutemeranocontraire.Siquiiautemhccat-
tentareprjfumpferitjndignanoneomnipotentisDei,
acbeatommfPetrifir fauli^pojiolorum eiusfe
noueritincurJurum.Datum Roma^pudS.
^etrum^annoincarnationis Domi-
nica.M.D.XL//XL
Kjlen.Zun.anm
VIII.
<Blofn
tus.
HierDant.
I
*
SESSIO PRIMA. Pagu.
S A CROSANCTI
cecumenici 8c generalis concilij
Tridentini.
SubPaulo.HI.Pont.Maxi.ceJebrata die. XIII. mcfis Decemb
AnnoDomini.M. D. XLV.
Decretum deinchoando concilio.
L A C E T ne vobis,ad laudem & gloriam fanftse
& indiuidux Trinitatis,Patris,& Fiiij,& Spiritus
fanai,ad incrementum, & exaltationem fidei &
reiigionis Chriftiana^ad extirpatione hxrefum,
tr — r- m adpacem,& vnionem Ecclefi*,ad reformationg
Ueri,&populiChnftianiad deprefsioneim ckextinaioneho
itium Chnftiam nominis,decern>ere, & declarare , facrum Tri^
dentinum&generaleconciliumincipereAinceptumeiTe^
Refponderunt placet.
JndiBiofutura fefsionis.
Ft^K?, fitcelebritas Natiuitatis Domini noftri
J^Iefu Chnfti,& fubfequantur .ali* feftiuitates labetis & inci
pientis anm,placet ne vobis prima futura Sefsione habenda ef
fe die Iouis poft Epiphaniam,quae erit feptimamefis Ianuarii,
AnnoDomini.M D. XLVI. Refponderunt,placet.
SESSIO SECVNDA.
CELEBKATA DIE- VII.
menfisIanuarij.M.D.XLVI.
Tkcretum de modo Viuendi, <&alijsin concilioferuandis
nACROSANCTATridetinaS7nodus,inSpiri
tuianaolegitimecoirgregata^ineapra-fidentib^tri
bus Apoftoiica^ fedis Legatis,agnofcens cum beato
iacobo Apoftolo, quod omne datum optimum , &
A omue
z Sefsiofecunda.
omne dontirn perfeaum defurfum eft , defcendens a patrc lu-
rninu.qui ijs,qui poftulant afe fapientiam, dat omnibus affluc
ter,& non improperat eis,& fimul fciens, quod initium fapien
tix eft timor domini,ftatuit &decreuit,omnes & fmgulosChri
fti fideles,in ciuitateTridentina congregatos,exhortandos ef-
fe.prout exhortatur,vt fe a malis, & peccatis haftenus commif
fis emendare,ae de caetero in timore domini ambulare,& defy-
deria carnis non perficere,orationibus inftare , fa?pius confite-
ri,Eucharifti2e facramentum fumere,ecclefias frequentare,prx
cepta deniq; Dominica,quantuquifq; poterit, adimplcre,nec-
nonquotidiepro pacePrincipumChriftianorum, &vmtate
Ecclefix priuatim orare velint : Epifcopos vero , & quofcunq;
alios in ordine facerdotali conftitutos,cecumenicu Concilium
in ea ciuitate concelebrantes,vt afsidue in Dei laudibus incum
bere , hoftias,laudes,& preces ofterre,facrificiu miffae quolibet
faltem die Dominico, in quo Deus luce condidit , & a mortuis
refurrexit,ac Spiritum fandum in difcipulos infudit, peragere
fatagant,facientes,ficutidem Spiritus fanftus per Apoftolum
prgcipit,obfecrationes,oratipnes,poftulationes,gratiaruaaio
nes pro fanaifsimoDomino noftro Papa,pro Imperatore,pro
Regibus,& carterisquiin fublimitate coftittiti funt,&pro omni
bus hominibus : vt quietam,& tranquilla vitam agamus , pace
fruamur,& fidei incrementum videamus.Preterea hortatur,vt
ieiunent faltem fmgulis fextis ferijs inmemoriapafsionis Do-
mini,& eleemofynas pauperibus erogenf.in ecclefia autem ca-
thedraliTingulisquintisferijscelebretur MiiTa de Spiritu fan-
ao,cum Htanijs, & alijs orationibus ad hoc inftitutis:in alijs ve
ro eccleiijs eadem die dicantur ad minus litanix*, & orationes:
tempore autem,quo facra peraguntur,collocutiones , & confa
bulationes non fiant,fed ore,& animo,celebranti afsiftatur. Et
quoniam oportetEpifcopos elTe irreprehenfibiles,fobrios, ca-
ftos domui fuse bene propofitos,hortatur etiam, vt ante omnia
quilibetinmenfaferuetfobrietatem,moderationemquecibo-
rum.Deindecumineoloco farpe otiofifermones oririfoleant
vtin ipforum Epifcoporum menfis diuinarumfcripturarum
kaio admifceatunFamiliares vero fuos vnufquifque inftruat,
&eru-
Sefsiofecunda. 3
& erudiat,nc fintnxoiijViiio^impudici.cupicli, elati,blafplie-
mi,6c voluptaptum amatores,vitia demumfugiant,6c virtutcs
ample&antur,6cin veftitu , & cultu,& omnibus aclibus honc-
ftatem prarfeferant.ficut decet miniftros miniftrorum Dei.Ad
hx-c cum huius facrofanCti Concilij praecipua cura,folicitudo,
& intentio fit, vt propulfatis harrefum tenebris,quae: per tot an
nos operuerunt terram, Catholicae veritatis lux , Iefu Chrifto,
qui vera lux eft, annuente,candorpuritafquerefulgeat,& ea,
qua? reformationeegent, reformentur,ipfa Synodus hortatur
omnes Catholicos hic congregatos,& congregandos, atq; eos
prefertim,qui facrarum literarti peritiam habent,vt fedula me
ditatione diligenter fecumipficogitent, quibus potifsimum
vijs,&modis lpfiusSinodiintentiodirigij & optatum effeCtii
fortki pofsit, quo maturius, & confultius damnari damnanda
& probanda probari queant , vt per totum orbem omnes vno
ore,& eademfidei confefsionegIorificentDeum,&patreDo-
mini noftri Iefu Chrifti.
In fententijs vero dicendis, iuxta ToletaniConcilij ftatutu
in loco benediftionis confidentibus Domini facerdotibus,nul
lus debeat autimmodeftis vocibtis perftrepere, aut tumultibus
perturbare,nullis etiam falfisvaniftie,aut obftinatis difceptatio
nibus contendere: fed quidquid dicatur , fic mitifsima verborii
prolatione temperetur,vt nec audientes ofTendantur, nec refti
iudicij acies perturbato animo infleCtatur.
Infuper ipfa facra Synodus ftatuit,ac decreuit, quod fi forte
contigerit aliqttos debito in loco no federe , & fententia etiam
fub verbo, Placet,proferre, congregationibus interefTe,& alios
quofcunq,- adus facere,Concilio durante , nulli propterea prse
iudicium genereturmulliq; nouum ius acquiratur.
Deinde indiBafuitfutura Sefloaddiem louis y martam
menjis Februa.proximeyenturi.
Ax SESSIO
4 sessto tertia:
CELEBRATA D I E. IIII.
mcfis Februa. Mv D, XLVI.
Decretum de Symbolojidei.
N NOMINE fanto,6ondiuiduaeTrinita-
tis, Patris, 6c Filij,6c Spiritus fanfti:Hec facro-
| fan&a c£cumenica,6cgeneralisTridentiriaSy
nodus,inSpiritufan&olegitime congregata,
in ea praefidcntibus tribus Apoftolicas fedis le-
I gatis,magnitudinem rerum tra&andarumcon
fiderans,praefenim earum,quae duobusillis capitibus,de extir-
pandis harre{ibus,6c moribus reformandis,continentur, quoru
caufa prxcipue eft congregata,agnofcens autem cum Apofto
lo, non efle fibi collu&ationem adtierfus carnem , & fanguinc,
fed aduerfus fpiritales nequitias in cadeftibus,cu eode omn es,
& fingulos in primis hortatur,v t confortentur in Domino , &
in potentia virtutis eius,in omnibus fumentes fcutum fidei, in
cmo pofsint omnia telanequif$imiigneaextinguere,atq;ga-
leamfpei falutis accipiant,cum gladio fpiritus, quod eft verbu
Deijtaqj vtharc piaeius folicitudo principium,&progreffum
fuu per Dei gratiam habeat,ante omnia ftatuit,6c decernit prae
mittendam eiTe confefsionem fidei. Patrum exempla in hoc fe
cuta,qui facratioribus Concilijs hoc fcutum contra omnes he-
refes in principio fuarum aftionum apponere confueuere:quo
folo aliquando & infideles ad fidem traxerut,harreticos expu-
gnarunt,6cfideles confirmarunt.Quare Symbolum fidei , quo
fan&a Romana ecclefia vtitur , tanquam principium illud , in
quo omnes,qui fidem Chrifti profitcturjiieceiTario conueniut:
ac fundamentum firmum,6c vnicum, contra quod porta? infe-
ri nunquam praeualcbunt , totidem verbis, quibus in omnibus
ccclefijs legitur^exprimendum efte cenfuit, quod quidem eiuf
modi eft, C RE D O in vnumDeum Patrem omnipotentem,
faclorem ca*li,6c teme,vifibilium omnium , 6c inuifibilium , 6c
in vnumDominum Iefum Chriftum, filium Dei vnigenitum,
6cexpa
Sefsiotertia. j
&'expatre natum antc omnia fecula.Deu de Deo,lumen de lu
mine, Deum verum de Deo vero, genitum, non faclum, con-
fubftantialem patri per queomnia fafta funt, qui propter nos
homines,& propter noftra falutem defcedit de carlis, Et incar-
natuseftde fpiritu fan&oex Maria virgine , & homo faftus
cft,crucifixns etiam pro nobis fub Pontio Pilato , paflus , &
fepultus eft,& refurrcxit tertia die fecundu fcripturas, & afce-
dit in cxlum-fedet ad dcxteram patris , 6c iterum venturus eft
cum gloria iudicare viuos,6t mortuos, cuius regni non erit fi-
nis:6t in Spiritum fanclum dominu,& viuificantem,qui ex pa
tre,filioque procedit,qui cum patre,6t filio fimul adoratur 3 &
conglorificatur,qui locutus eft per prophetas , 6c vna fanftam
catholicam,6c apoftolicamecclefiam,Confiteor vnum baptif-
ma iiiremifsionem peccatorum:& expefto refurettione mor-
tuorum,& vitam venturi feculi. Amen.
IndiBiofmura Seflonis.
EAdem facrofan&a cecumenica,& generalis Tridentina Sy
nodus,in Spiritu fancto legitimc congregata , in ea prefi-
dentibus eifdem tribus Apoftolicae Sedis legatis , intelligens
multos pradatos ex diuerfis partibus accin&os cfTe itineri, no-
nullos etiam in via eiTc,quo huc veniant, cogitansque omnia
ab ipfa facra Synodo decernenda eo maioris apud omnes exi-
ftimationis 6t honoris viden pofte, quo maiori fuerint,& ple-
niori patrum confilio,& praefentia fancita,& corroborata, fta-
tuit & decreuit,futuram Sefsionem poft prarfentem celebran-
dam elfc dk Iouis,qua? fubfequetur dominicam,La-tare,proxi
me futuram:interim tamen no differri difcufsionem, 6c exami
nationem eorum,qua? ipfi Synodo difcutienda,& examinada
videbuntur.
SESSIO QVARTA.
CELEBRATA DIE. VIII.
menfis Aprihsi M. D.
XLVI.
A3
Decretu
Sefsioquarta.
Decretum iecdnonicUfcripturU &trdditiomkta
ecclefiaflicis.
Acrofancta cecumenica, &generalis Tridenti
na Synodus, in Spiritu fan<fto legitime congre
gata,pr*efidentibus in ea eifdem tribus Apofto
lica? fedis Legatis , hoc fibi perpetuo ante ocu-
los propones,vt,fublatis erroribus,puritas ipfa
Euangelij inEcclefiaconferuetur, quod pro-
mifluni ante per Prophetas iri fcripturis fanctis,Dominus no-
ftcr Iefus Chriftus, Dei filius, proprio ore primum promulga-
uit,demde per fuos Apoftolos , tanquamfontem omnis,& fa-
lutaris veritatis,&morum difciplinac,omni creaturc pradica-
ri iufsitrperfpicienfq; hanc veritatem,& difciplinam contineri
in libris fcriptis,& fine fcripto traditionibus,qua? ipfiusChnfti
ore ab Apoftolis accepta?,aut ab ipfis Apoftolis,Spiritu fimfto
dictante, quali per manus traditx , ad nos vfque peruenerunt,
orthodoxorum patrum exempla fecuta,omnes libros ta vete-
Cdihdlorus ris,quam noui Teftamenti,cum vtriufq; vnus Deus fit auc"tor,
lihrorumfd- necnon traditiones ipfas:tum ad fidem, tum ad mores pertinc
tes,tanquam vel oretenus a Chrifto, vel a Spiritu fanclo dicla-
tas,& continua fuccefsione in Ecclefia Catholica conferuatas,
pari pietatis arfec~tu,ac reuerentia fufcepit,& veneratur.Sacro-
rum vero librorum Indicem huicdecreto adfcribendumcen-
fuit,ne cui dubitatio fuboriri pofsit, quina fint, qui ab ipfa Sy-
nodo fufcipiuntur , funt vero infrafcripti. Teftamenti veteris,
quinqj Moyfis,id eft,Genefis,Exodus,Leuiticus,Numeri,Deu
teronomium,Iofiie,Iudicum,Ruth,quatuor regum, duo Para-
lipomenon , Efdrae primus,& fecundus , qui dicitur Neemias,
Thobias,Iudith,Hefter,Iob,Pfalteriii Dauidicum centu quin-
quaginta pfalmorum,Parabola?,Ecclefiaftes,Canticum canti-
corum,Sapientia,Ecclefiafticus,Ifaias,HieremiascumBaruch,
Ezechiel, Daniel , duodecim Propheta* minores, id eft, Ofea,
Ioel, Amos, Abdias,Ionas, Micheas, Naum, Abacuch, Sopho-
nias, Aggaeus,Zacharias, Malachias,duo Machabaorum, pri-
mus,&fccundus.Teftame»ti noui,cmatuorEuangclia, fecun-
dum
croritm.
Sefsio quarta. 7
dum MatthaTum,Marcum,Liicam,& Ioannem.A£his Apofto
Jorum,a Luca Euangelifta confcripti,quatuor decim Epiftolx
Pauli Apoftoli, ad Romanos, dua? ad Corinthios , ad Galatas,
ad Ephefios,ad Philippcnfes,ad ColofTenfes^dua* ad Theflalo-
nicenfes,duar ad Timotheum , ad Titum, adPhilemonem , ad
Hebra?os.Petri ApoftoJi duarjoanis ApoftoJi tres JacobiApo
ftoli vnajuda? Apoftoli vna,& Apocalyfis IoannisAapoftoli.
Si quis aute libros ipfos integros cu omnib9 fuis partibus, pro-
ut in Ecclefia Catholica Jegi cofueuerut,&in veterivulgata lati
na editione habentur,pro facris,& canonicis non fufccperit,&
traditiones praditas fcicns, & prudens contempferit: anathe-
ma fit.Omnes itaq; intelligat,quo ordine, & via ipfa Sinodus,
poftiaftumfidei confefsionis fundamentum , fitprogreftura,
& quibus potifsimum teftimonijs , ac prarfidijs in confirmadis
dogmatibus,& inftaurandis in ecclefia moribus,fit vfura.
Decretum de editione ^&^JuJdcrorum lihrorum.
INfupcreadem facrofancta Synodus confiderans non paru
vtilitatis accedere pofie Ecclefiae Dei , fi ex omnibus Jatinis
cditionibus,qua? circunferuntur, facrorum librorum,qua*nam
Pro authentica habenda fit , innotefcatrftatuit, & declarat, vt
ha=c ipfa vetus,& vulgata editio, qua? longo tot feculorum vfu
in ipfa Ecclefia probata eft,in publicis lectionibus, difputatio-
nibus,pra?dicationibus , & expofitionibus pro authentica Jia-
beatur , & vt nemo illam reijcere quouis pratextu audeat, vel
prafumat.
Pra»terea ad coerccda petulatia ingenia , decernit • vt nemo
fua? prudetise innixus , in rebus fidei , & moru ad adificatione
doftrinae Chriftianae pertinentiu,facra fcriptura ad fuosfcnfus
contorquens,cotra cu fenfum, quc tenuit, & tenet fancla Ma-
ter Ecclefia,cuius eft kidicare de vero fenfu, & interjpretatione
fcripturarum fanftarum, aut etiam contra vnanimem confen
fum Patrum,ipfam fcripturam facram interpretari audeaf,etia
fi huiufmodi interpretationes nullo vnquam tempore in. Juce
edendae forent.Qui contra fecerint,per Ordinarios declarctur,
Sc poenis a iure ftatis puniantur. '
.-■* A4 Sed
8 Sefsioquinta.*
JjeentU dd Sed & ImpreiToribus modum ia hac parte, vt par eft,impo-
eudendos li- nere volens,qui lam fine modo,hoc eft, putates fibi licere quid
hrosnecefc- quidiibet,fme licentia fimeriorumEcclefiafticorum,ipfos fa-
f?<t.
cra? fcriptura* libros, &fuper illis annotationes , & expofitio-
nes quorumlibetindirferenter, fa^etacito,fa?peetiamemen-
tito prdo,&,quodgrauius eft,fme nomine auftoris imprimut,
alibi etiam impreiTos libros,huiufmodi temere venales habent,
decernit,& ftatuit,vt pofthac facra fcriptura,potifsimum vero
ha?c ipfa vetus , & vulgata editio,quam emendatifsime impri-
matur : nullique liceat imprimere, vel imprimi facere quofuis
libros de rebus facris fine nomine au&oris: neque illos in futu-
rum vendere,aut etiam apud fe retinere,nifi primum examina
ti,probatique fuerintab Ordinario, fubpoenaanathematis, &
. pecuniaMn Canone£oncilij nouifsimiLateranenfis appofita.
I4ter, prexi £t £ regUiares fuerint, vltra examinationem , & probationem
mojcjsto, 10. huiufmodi } licentiam quoq; a fuis fuperioribus impetrare te-
neantur,recognitis per eos hbris,iuxta formam fuarum ordina
tionum:Qui autem fcripto eos communicant,vel euulgant, ni
fi antea examinati projbatique firerint,eifdefli poenis fubiaceit
quibusimprefTores.Et qui eos habuerint^vel legerint,nifi pro-
diderint au&orem, pro auftoribus habeantur.Ipfa vero huiu£-
modi librorum probatio in fcriptis dettir , atque ideo in fronte
Hbri,vel fcripti^velimprefsi^authentice appareat:idque totiim
hoc eft,& probatio,& examen gratis fiat,vt probanda, probcn
tur,& reprobentur improbanda. Poft haec temeritatem illa re-
profanhfit primere voles^quaad^pfana quacq; couertutur, &torquentur
cta non mi- vcrba,& fentetiariacrae fcriptura': ad fcurriliaicilicet fabulola,
[cendt. vana,adulationes,detraftionesfuperftitionesimpias&diaboli
cas mcatationes,diuinationes,fortes,libellos etia famofos, ma-
dat , & prxcipit ad tollendam huiuimodi irreuerentiam, & co
temptum,ne de ca?tero quifquam quomodolibetverba fcriptu
ra- facrx adha?c,& fimilia audeat vfurpare , vt omnes huius ge-
nerishominestemeratores,&violatoresverbi Dei/iuris, &ar-
bitri; pccnis perEpifcopos coerceantur.
IndiBiofutur^Seponii.
Item
Sefsio quinta* ?
Tem facrofan&a Synodus ftatuit,& decernit,proxima futu-
ram Sefsioncm tenendam , & celebrandam clTc fei ia quinta
poft facratifsimum feftum proximum Pcntccoftes.
I
SESSIO QyiNTA.
CELEBRATA DIE.XVIL
menfisIunij.M.D.XLVI.
Decretum Jefeccato originaU.
T fidcs noftra Catholica , fine qua impofsi-
bileeftplacerc Deo , purgatis erroribus, in
fua finceritate integra,& illibata permaneat
& ne populus Chriftianus omni vento do-
cTrinae circumferatur, cum ferpens ille anti-
quus , humani gencris perpeti ms hoftis , in-
ter plurima mala,quibus Ecclefia Dei his no
ftris temporibus pcrturbatur,etiam de peccato originali , eiut
que remedio non folum noua,fed vetera etiam difsidia excita-
uerit:facrofanctacecumenica,&generalis Tridentina Syno-
dus in Spiritu fanc~to legitimc congregata, prafidentibus in ea
eifdem tribus Apoftolica? fedis legatis}iam ad reuocandos erra
tes , & nutantes confirmandos accedere volens , facrarum fcri-
pturarum, &fancl:orum patrum, ac probatifsimorum Conci-
liorum teftimonia , & iphus Ecclefize iudicium , & confenfum
fecuta,h$c deipfopeccato originali ftatuit,fatetur,ac declarat.
Si quis non confitetur. primum hominem Adam, cum ma
datum Dei in paradifo fuilTet tranfgreiTus, ftatim fanftitatem,
& iuftitiam,in qua conftitutus fuerat,amifiire,incurriiTeq; per
orTenfam praeuaricationis huiufmodi iram , & indignationem
Dei,atqueideomortem,quam anteailli comminatus fuerat
Deus,& cum morte captiuitatem fub eius poteftate, qui mor-
tis deinde habuitimperium;hoc eft diaboli,totumq; Adam per
illam praruaricationis ofTenfam,fecundum corpus, & animam
in deterius commutatum fiiiiTe,anathcma fit.
Si quis Ada? praeuaricatione fibi foli, & non eius propagini
A S afterit
io
Sefsio quinta.
aiTerit nocuifTe,& accepta a Deo fanc"titate,& iuftitia,qua per-
didit,fibi foli,& no nobis etia eu perdidifTe , aut inquinatu illu
per inobedietie peccatu,morte,&poenas corporistatu in omne
genus humanu trasfudifTe,n6 aute & peccatu , q> mors eft ani-
ma?:anathema fit:cu cotradicat Apoftolo diccnti : Per vnu ho-
minem peccam intrauitin mundum,& per peccatum mors:&
itain oes hominesmorspem*afijt,inquoomnes peccauerut.
Si quis hoc Ada? peccatum, quod origine vnu eft,& propa-
gatione, 110 imitationc trasfufum omnibus, ineft vnicuiqj pro
priu,velper humanap naturae vircs , vel per aliud remediu affe-
rit tolli,qiia per meritu vnius meditatoris diii noftri Iefu Chri-
fti,qui nos Deo recociliauit in fanguine fuo, faclus nobis iufti-
tia,fanc1:ificatio;& redeptio,aut negatipfum Chrifti Iefu meri
tu per baptifmi facramentu m forma ecclefia? rite collatu, tam
adultis , qua paruulis applicari:anathema fit:quia no eft aliud
nomefub ca?lo datuhominibus,in quo oporteat nos faluos fie
ri,vnde illa vox: Ecce agnus Dei:Ecce qui tollitpeccata mudi.
EtillarQiiicunq; baptizati eftis,Chriftuinduiftis.
Si quis pamulos recetes ab vteris matru baptizados negat,
etia fifuerint a baptizatis parctibus orti, aut dicit in remifsio-
ne quidc peccatoru eos baptizari,fed nihil ex Ada trahere ori-
g-inalis peccati,quod regenerationis lauacro necelTefit expiari
ad vita aeternam confequenda,vnde fit cofequens,vt in eis for-
maBaptifmatis,in remifsionepeccatoru non vera, fed falfa in
telligatunanathema fit : quonia non ahter intelligendu eft id,
quod dixit Apoftolus : Per vnu hominem peccatuintrauitin
mundu:& per peccatu mors,& ita in omnes hominesmors per
tranfijt ,in quo omnes peccauerunt : nifi qucadmoduEcclefia
Chatolica vbiq; difrufa femper intellexit,propter hac enim re-
gulam fidei ex traditione Apoftolorum etiam paruuli, qui ni-
hil peccatorum in femetipfis adhuc committere potuerunt, in
remiftionem peccatorum veraciter baptizantur vt in eis rege-
neratione mudetur,quod generatione cotraxerunt. Nifi enim
quis renatus fuerit ex aqua,& Spiritu fan<fto,non poteft introi
reinregnumDei.
Si quis per lefu Chrifti drii noftri gratia, quae m Baptifmate
confertur,
Sefsio quinta. n
coftrttir reatu originalispeccati remitti negat,aut etia alTcTit no
tolli toruid/.p vera^&propria^eccatirationehabet,fcdilluddi
cit tantii radi,aut no imputari:anathema lit: in renatis cnim ni
hil oditDe9,quia nihil eft danationis ijs,quivere cofepulti funt
cu Chrifto per baptifma in mortc: qui 116 fecundu carneambu
lat,fed veterc hominc exuentes,cc nouti,qui fecundu Dcu crea
tus eft,induetes,innocetes immaculati,puri,innoxij, ac Deo di
le«fti efFefti funt harredes quide Dei,coheredes aute Chrifti,ita
vt nihil prof fus eos ab ingreilu ca?li remoretur.Manere auteni
in baptizatis concupifcentia,velfomitc,h^c fancta Synodus fa
tetur,& fentitrquar cii ad agone relicta fit, noccre non confen^
tientibuSjfed viriliter per Chrifti Iefu gratia repugnatibus non
valetrquinimo qui legitime certauerit,coronabitur. Hanc con
cupifcentia , qua aliquado Apoftolus peccatu appellat,fancl:a
Synodus declarat Ecclefia Catholica ntinqua intellexiiTe pec-
catu appeliari.quod vere, &proprie inrenatis peccatu lit, fed
quia cx peccato eft,&ad peccatu inclinat, ii quis autc contra-
riu fenferit,anathema fit.
Declarat tamc ha*c ipfa fan&a Synodus,no efTe fuarintetio-
nis coprehcdere in hoc decrcto,vbi de peccato originali agitur
beata & immaculata virginc Maria,Dei genitrice,fed obferua- % extrau<*»
daseiTecoftitutionesfelicis recordationis Xyfti Papae quarti, ^fi* exc™
fub pocnis ih eis conftitutionibus contentis, quas innouat. rf^ £ritftf.
whHfgdereU
Decrecum de reformatione. qm\i cr v-
CaP*f- ®c interjjretarionejacrafcripmra in ecclefijs necejm'**n' 6rUm
/drid,atj3 dlijsddid Jerrinentibw.
EAdem facrofancla Synodus, pijs fummorumPontificum,
&probatorum Conciliorum conftitutionibus inha?rens,
eafq,- ampleclens, & illis adijciens , nc cadeftis ille facrorum li-
brorum thefaurus , quem Spiritus fanc"tus fumma liberalitatc
hominibus tradidit,neglc6tus iaceat, ftatuit, & decreuit, quod
in illis Ecdefijs , in quibus prxbenda , autpraeftimonium , feu .,
aUud quouis nomine nuncupatum ftipendiumpro lec~toribus
facrac theologise deputatum reperitur, Epifcopi, Archiepifco-
pi,Pri-
ii Sefsioquinta.
pi,Primates, & alij locorum ordinarij eos,qui praebendam, aut
pra*ftimonium, feuftipendiumhuiufmodi obtinent, adipfius
Facra? fcriptura? expofitionem,& interpretationem per fe ipfos
fiido.iei fuerint,alioquin per idoneum fubftitutu ab ipfis Epi-
fcopis, Archiepifcopis, Primatibus, & alijs locorum ordinarijs
eligendum,etiam pet fubtraclionem frucT:uum,cogant,& com
pellant.De ca?tero vero pra?benda , pra?ftimonium,aut ftipen-
dium huiufmodi non nifi perfonis idoneis, & qua? per fe ipfos
id munus explicare pofsint,conferantur : & aliter facla proui-
lio nulla fit,& inualida. In ecclefijs autem Mctropolitanis , vel
cathedralibus,fi ciuitas infignis, vel populofa, ac etiam in colle
, , giatisexiftentibusinaliquoinfigniopido,etiamnulliusdioe-
Traben a aj ce£s^ fa Clerus numerofus fuerit,vbi nulla pra?beda,aut pra?-
Pgnttnr pro ftjm0nium,feuftipendiumhuiufmodi deputatum reperitur,
lcctwib9 icrt 11 j - r r r •
> pra?bendaquomodocuq;,pra?terquajiiexcaufarefignationis,
ftur*. primo vacatura , cui aliud onus incompatibile iniunclaim non
fit,ad eum vfum ipfo fa£to perpetuo ronftituta, & deputata in
telligatur.Et quatenus in ipfis ecclefijs nulla,velnon fufticiens
pra?beda foret,Metropolitanus,vel Epifcopus ipfe per afsigna
tionefru£tuu alicuius fimplicis beneficij , eiufdctamen debitis
fupportatis,oneribus, vel per contributionem bencficiatorum
fua? ciuitatis,dioecefis,vel alias, prout commodius fieri poterit,
de capituli confilio ita promdeat,vt ipfa facra? fcriptura? leelio
habeatur, ita tamen vt qua?cunq; alia? leftiones , vel confuetu-
dine,velquauisaliarationeinftitute,propteridminimepreter
mittatur. Ecclefie vero.quaru annui prouentus tenues fuerint,
& vbi ta exigua eft cleri , & populi multitudo, vt theologia? le-
clio in eis comodehaberi no pofsit/altemagiftrii habeat ab epi
fcopo cu cofilio capituli eligendu,qui clericos,aliafq-fchclares
pauperesgramaticagratis doceat, vtdeinceps adipfafacreYcri
ptura? ftudia,anntiete Deo,trafire pofsint . Idcoqj illi magiftro
grainatica?,vel alicuius fimplicis beneiicij fruftus, quos tandiu
percipiat,quadiu in doccdo praeftiterit afsignctur,du tamc be-
neficiu ipfum fuo debito n5 fraudetur obfequiorvel ex capitu-
lari,vclEpifcopali mcnfa condigna aliqua merces perfoluatur:
vel alias Epifcopus ipfe ahquamratione ineat fua? ecclefia? , &
diceccii
Sefsio quinta^ 15
dioecefi accomodam, ne pia harc,vtilis, atque fruc*hiofa proui-
fio quouis qua?fito colore negligatur.In monafterijs quoq; mo
nachorum,vbi commode fieri queat,etiam lectio facrae fcriptu
xx habeatur , qua in rC fi Abbatcs negligentes fucrint , Epifco-
pi locorum, in hoc fedis Apoftolicae delegati , eos ad id oppor-
tunis remedijs compeliant.In conuentibus vero aliorum Rcgu
larium,in quibus ftudia commodevigerepoiTiintfacre fcriptu
rx leftio fimiliter habeatur:quae le&io a capitulis generalibus,
vel prouincialibus afsignetur dignioribus magiftris.In gymna
fijs etiam publicis,vbi tam honorifica , & caeterorum omnium1
maxime necefTaria le&io ha&enus inftituta non fuerit, religio
fifsimorum principum , ac rerum publicarum pietate & chari-
tate ad Catholicae fidei defenfionem , &incrementum, fana?q;
dottrinas conferuationem , & propagationem inftituatur : &
vbi inftituta foret, & negligeretur,reftituatur. Et ne fub fpecie
pietatisimpietas diifeminetur,flatuit eademfan&a Synpdus
neminem ad huiufmodi lectionis officium tam publice , quam
priuatim admittendum eile,qmprius ab Epifcopo loci de vita
moribus,& fcientia examinatus,& approbatus no fuerit,quod
tamedelectoribus in clauftris monachorum non intelligatur
Qpur.lI.Depradicationis munere exejuendo y&licetia
fu^eriommadidre^uifita. vccmtlu^
D
Ocentesvero ipfam facram fcripturam du publice in fcho difcenrmfcn
'isftudent^priui-p^ <«^*
lis docuerint,& fcolares , qui in ipfis fcolis ltuaent, p
legijs omnibus de prarceptione fru&uum prxbendarum , & be tHm-
neficiorum fuorum in abfencia a iure cpmmuni concefsis,ple-
ne gaudeant & fruantur. Quia vero Chriftianx Reipub.no mi
nus neceilaria eftprardicatiolbangelij,quamle&io, &hoc eft
praecipuum Epifcoporum mu nus , ftatuit,& decreuit eade fan
fta Sy nodus , omnes Epifcopos, Archiepifcopos, Primates, &
omnesalios ecclefiarum Pradatos teneriperfeipfos,fi legiti-
me impediti non fuerint,ad praedicandum fan&um lefu Chri-
fti Euangelium. Si vero cotigerit Epifcopos & alios prardiftos \
Jegitimo detineri impedimento,iuxta formam generalis Con-
cilij viros
*4 Sefsiocjuinta.
cilij virosjdoneos affumere teneantur ad huiufmodi pradica-
tionis ofnciumfalubriter exequendum, fiquisautem hocad-
implere contempferit.diftriftae fubiaceat vkioni. Archipresby
teri quoq; Plebani,<Sc quicuq; parochiales,vel alias curam ani-
marum habentes,eccleiias quocunq; modo obtinent,per fe,vel
aliosidoneos,filegitimeimpediti fuerint,diebusfartem Do-
minicis,& feftis folennibus,plebes fibi conimifTas.pro fua,&ea
rumcapacitatepaicantfalutaribus verbis,docendo ea, quarfci
re omnibus necefrarium eft ad falutem, annunciandoq; cis cu
breuitate,& facilitate fermonis vitia,qux eos decJinare , & vir-
tutes,quas fectari oporteat,vtpcenam xternam euadere, & cse
leftem gloriam confequi valeant,id vero fi quis eorum prarfta-
re negligat,etia li ab Epifcopi iurifdiftione quauis ratione exe
ptum fe elTe pra?tenderet,etiam fi ecclefiae quouis rnodo exem
pta? dicerentur,autalicui monafterio,etia extra dicccefim exi-
ftenti , forfan annexae , velvnita?, modo re ipfa in dicecefi fint,
prouida paftoralis Epifcoporum folicitudo non defitme illud
impleatunParuuli pericruntpanem, & non erat qui frangeret
eis. Itaq; vbi ab Epifcopo moniti trium menfium fpatio mune
ri fuo defuennt,per ccfuras ecclefiafticas/eu alias ad ipfiusEpi
fcopi arbitrium cogantur, ita vt, etiam Ci ei fic expedire vifum
fuerit , ex bcneficiorum fruftibus alteri , qui id prarftet, hone-
fta aliqua merces perfoluatur, donec principalis ipfe refipifces
officmm fuum impleat.Si qua? vero parochiales ecclefiae repe-
rianturfubieasemonafterijs in nulla dicecefi exiftetibus,fi Ab
bates,®ularesPradatiinprxdi£tis negligentes tuerint,a
Metropolitanis,in quorum prouincijs dicecefes ipfxfitx funt
tanquam,quo adhoc,Scdis Apoftoliea? delegatis,compcilatur
neq; huius Decreti executionem confuetudo, vcl exeptio, aut
appellatio,autreclamatio fiuerecurfus impedire valeat,quouf
que defuper a competenti iudice,qui fummarie,& fola fadi ve
ritateinfpefta procedat,cognitu, & decifumfuerit.ReguIares
vcro cuiufcunq; ordinis,nifi a fuis fuperioribus de vita, morib*
&fcientiaexaminati, &approbatifuerint,ac de eorum licen-
tia,etiaminEcclefijs fuorum ordinum,pra?dicare non pofsint:
cumqua licentia perfonaliter fe coram Epifcopis pnefentare,
&a
e
Sefsio quinta. 15
& ab cis benedi&ionem petere teneantur, antequam prardica-
reincipiant.In Ecclefijs vero, qua: fuorum ordinum non funt,
vltra licentiam fuorum fuperiorum, etiamEpifcopi Jicentiam
habere teneantur , fine qua in ipfis Ecclefijs non fuorum ordi-
nimi nullo modo praedicare pofsint, ipfam autem Kcctiam gra
tis Epifcopi concedant.Si vero,quod abfit,pra:dicator crroreSj
autfcandaladiireminaueritinpopiilum,etiamfi inmonafte-
rio fui,vel alterius ordinis pra:dicet,Epifcopus ei pra?dicationc
ihterdicat.Qupd fi ha*refes pra:dicauerit,cotra eum fecundum
iuns difpofitionem,autloci confuetudjnemprocedat, etiam fi
pra?dicator ipfe generali , vel fpeciali priuilegio. exemptum fe
efife praetenderet , quo cafuEpifcopus auctoritate Apoftorica,
&tancj fedis Apoftolice; delegatus procedat.CuretautEpifco-
pi,ne quis pre;dicator,vel exfalfis informationibus,vel alias ca
luniofe vexetur,iuftamue de eis coquerendi occafionehabeat.
Caueant praeterea Epifcopi,ne aliquem vel eorum,qui cum
fint nomine Regulares,extra clauftra tamen, & obedietiam re
ligionum fuarum viuunt, vel presbyterorum fecularium , nifiT
ipfis notifint,&moribus atq; do&rina probati,etiam qUorum
libet priuilegiorum pra? textu,in fua ciuitate, vel dicecefi prae-
dicare permittant, donec ab ipfis Epifcopis fuper ea re, fan&a
fedes Apoftolica confulatur,a qua priuilegia huiufmodi nifi ta
cita veritate,& expreftb mendacio ab indignis extorqueri veri
fimile non eft.Quaeftores vero eleemofynarij,qui etia quarftua
rij vulgo dicuntur,cuiufcunq; eonditionis exiftant, nullo mo-
do nec per fe3nec per alium pra?dicare pra:fumant,& cotitrafa-
cientes ab Epi£:opis,& Ordinarijs locorum, priuilegijs quibuf
cuqjrip obftantibus , oppprtunis remedijs omnino arceantur.
JndiftiofitMra Sefsionk.
ITem haec facrofancta Synodus ftatuit , & decernit prima fu*
turam Sefsionem tenendam,& celebrada , efife die Iouis feria
quintapoftfeftumbeatiIacobi,ApoftoJi.
fyorogata deindefuit Sefsioaddiem.Xlll.menfs
lanua.M.D.XLVll.
SESSIQ
ifr SESSIO SEXTA.
CELE.BRATA DIE.XIIL
menfis Ianuarij.MD.XLVII.
Decretum ae iujlificatione.
Prooemium.
V Mhoc tempore non fine mukarum anima
rum iac~tura,&graui ecclefiaftice vnitatis detri
mento , erronea qusedam dilTeminata fit de iu-
ftificatione do&rina,ad laude, & gloria omni-
potentis Dei, Ecclefia; tranquilitatem , & ani-
marum falutem,facrofan<fta cecumenica, & gc
neralis Tridentina Synodus,in Spiritu fanfto legitime congre
gata,praefidentibus in ea nomine Sandifsimi in Chrifto Patris
& Domini noftri , domini Pauli diuina prouidentia Papae tei>
tij,Reuerendifsimis Dominis, Dominis Ioan. Maria de Mote,,
Epifcopo Pra?neftino,&MarceIlo tit.S. Crucis inHjerufalem
Presby tero/anftae Romana? Ecclefix Cardinalibus,& Apofto
licis de latere Legatis , exponere intendit omnibus Chrifti fide
libus yerarn fanamq; do&rinam ipfius iuftificationis , qua Sol
iuftitia* Chriftus Iefus fidei noftrae auc~tor,& cofummator, do-
cuit, Apoftoli tradiderut,& Catholica Ecclefia, Spiritu fando
fuggerente.perpetiio retinuit,diftriaius inhibedo,ne deinceps
audeat quifquam aliter credere,pr2edicare,aut docere^qua pra;
fenti Decreto ftatuitur,ac declaratur.
De natur<ey& legis ad iufiificandos homines imhc-
cillitate. £aj?ut. 1.
pRimum declarat fanfta Synodus ad iuftificationis do&rina
A probe,& fyncere intelligenda,oportere,vt vnufquifq; agno
fcat,&fateatur, quod cumomneshomincs inprauiaricationc.
Adas innocentiam perdidiilent, facti immundi, &, vt Apofto-
lus inquitjnatura filij ira?jquemadmodum inDecreto dc pecca
to originali expofuit,vfq; adcoferui erant peccati, & fub pote
ftate
Sefsiofexta.' 17
ftate Diaboli ac mortis , vt non modogentes per vim naturar,
fed nc Iudafi quidem per ipfam etiam literam legis Moyfi,in-
de libcrari,aut furgere poflent , tametfi ineis liberu arbitrium
roinime extin£tu eflet,viribus licet attenuatum,&inclinatu.
De difyenfirione,& myftcrio aduentus
Chrifii. Cap. II.
QVo faclum eft , vt carlcftis pater , pater mifericordiarum,
& Dcus totius confolationis, Chriftum Iefum filium
~ fuum, & ante legem , & legis tempore multis fan&is
patribus declaratum, ac promifTum, cu venit beata illa pleni-
tudo temporis ad homines miferit, vt & Iudaros , qui fub kgc
erant,redimeret: & gentes,quae non fe&abantur iuftitianiap-
prehcnderent,atque omnes adoptionem filiorum reciperent.
Hunc propofuit Deus propitiatorem per fidem infanguinc
ipfius pro peccatis noftris , non folum autem pro noftris , fed
etiam pro totius mundi.
Quiper Chriftumiufiificantur. Cdp. III.
'\7Erum,etfiille pro omnibus mortuus cft, non omnes tame
▼ mortis eius beneficium recipiunt,fed ij duntaxat , quibus
meritum pafsionis eius communicatur . nam ficut re vera ho-
mincs nifiexfemine Ada? propagati nafcerentur, non nafce-
rentur imufti, cum ea propagatione, per ipfum dum concipiu
tur,propriam iniuftitiam contrahant: ita nifiin Chrifto rena-
fcerentur,nuquam iuftificarentur,cum ea renafcentia per me-
ritum pafsionis cius gratia , qua iufti fiunt,illis tribuatur, Pro
hoc bencficio Apoftolus gratias nos femper agere hortatur Pa
tri,quidignosnosfecitinpartemfortkfan<ftorum inlumine,
&eripuitdc poteftate tencbrarum,tranftulitquein regnum
fiiij dilcclionis fuae: in quo habemus redemptioncm, & rcmif-
fioncmpeccatorum.
Infinuatur de/criptio iufiificationis impi) 9 & mo-
duseiusinfiatugratia. Cap. I II I.
Q Vibus verbis iuftificationis impij defcriptio infinuatur, vt
^*~ fit tranflatio ab co ftatu,in quo homo nafcitur filiiis pri
B mi
18 Sefsiofexta.
mi Ada?,in ftatum gratiae,& adoptionis filiorum Dcipcr fecu-
dum Adamjefum Chriftum , faluatorcm noftrum,qua; quidc
tranflatio poft Euangelium promulgatum , fine lauacro regc-
nerationis,aut eius voto fieri non poteft:ficut fcriptum eft:Ni-
fi quis renatus fuerit ex aqua > & Spiritu fanc1:o,non poteft in-
troire in regnum Dei.
Deneceptate w^arationis ad iujlificationem in aauU
tis,&»ndejit. Qap.V.
DEclarat praeterea , ipfius iuftificationis exordium in adul-
tis aDei per Chriftum Iefum pranieniente gratia furncn-
dum ef!e,hoc eft,ab eius vocatione,qua nullis eorum exiftenti
busmeritis vocantur,vtquiper peccataa Deo auerfi erat per
eius excitante atque adiuuantc gratia ad conuertendum fe ad
fuamf ipforum iuftificationem, eidem gratia? liberc affentien-
do,& cooperando, difponantunita vt tangente Deo cor horni
nis per Spiritus fancti illuminationem, neque homo ipfe nihil
omnino agat, infpirationem illam recipiens, quippe qui illam
& abijcere poteft: neque tamen fine gratia Dei mouere fe ad iu
ftitiam coram illo libera fua voluntate pofsit, vnde in facris li-
teris cum diciturrConuertimini ad me,& ego conuertar ad vos
libertatis noftra? admonemur . Cu refpondemus: Couertc nos
diie ad te/& couertemur: Dei nos gratia praeueniri cofitemur.
Jtfoduspraparationis. Qap. VI.
Ifponuntur aute ad ipfam iuftitiam, dum excitati diuina
gratia,& adiuti,fide ex auditu concipientes,libere mouen
tur in Deum,credentes vera efle,quae diuinitus reuelata, & pro
miffa funt:atq; illud in primis, a Deo iuftificari impiu p gratia
eius per redeptione,qua; eft in Chrifto Iefu:&du peccatores fc
effe intelligentes,a diuinae iuftitiae timore , quo vtiliter concu-
tiuntur,ad confiderandamDei mifericordiam feconuertendo,
in fpem eriguntur, fidentes Deum fibi propter Chriftumpro-
pitiumfore., illumqj tanquamomnis iuftitiae fontem diligerc
incipiunt:ac propterea mouentur aduerfus peccataper odium
aliquod.,&deteftationc,hoc cft,pcr eam pcenitetiam,quam an
tcBaptifi»
D
H
Sefsiofexta. i?
te Baptifmum agi oportet: denique dum proponunt fj ifcipere
Baptifmum,inchoare nouam vitam, & feruare diuina manda-
ta.De iiac difpofitione fcriptum eft: Accedentem ad Deu opor
tet credere quia eft,& quod inqueretibus fc remunerator fit.Et
Confide fib>emittutur tibi peccata tua.Et,timor Domini cx-
pellit peccatum.Et,Pcenitentiam agite,&baptizetur vnufquif
queveftrum,innomineIefu Chriftiin rcmifsionem peccato-
rum veftrorum,& accipietis donum Spiritus fan£ti.Et, Euntes
ergo docete omncs gentes,baptizates eos in nomine Patris, &
Filij,& Spiritus fanfti, docctes eos feruare quecunque manda
ui vobis. Deniq;, Prarparate corda veftraDrio.
Quidjit iuftificarii) mpifyO' qua eius
caufa. Qa^XJIL
Anc difpofitionem feu pr^parationciuftificatio ipfa cOn
fequitur,qua? non eft fola peccatorum remifsio/ed &fan
ctificatio, & renouatio interions hominis per voluntariam fu-
fceptionem gratia? , & donorum, vnde homo exiniufto fitiu-
ftus,& ex inimico amicus, vt fit haeres fecundu fpem vitar a?ter
nar.Huius iuftificationis caufac funt , finalis quidc, gloria,Dci
& Clirifti,ac vita a?terna:efricies vero,mifericors Deus, qui gra
tuito abluit,& fan£tificat,fignans,& vngens Spiritu promifsio
liis fancto, qui eft pignus ha?reditatis noftrae:meritoria autem
dile&ifsimus vnigenitus fuus,Dominus nofter,IefusChriftus:
qui cum eflemusinimici propter nimiam charitatem,qua dile
xit nos,fua fanc"tifsima pafsione in ligno crucis nobis iuftifica
tionem meruit,& pro nobis Deo Patri fatisfeeit, inftrumenta-
lis item,facramentum baptifmi: quod eft facramentumfidei,{i
ne qua nullivnqua contigit iuftificatio-.demum vnica formalis
caufa eftiuftitia Dei,n5 qua ipfe iuftuseft,fed qua nos iuftosfa
cit,qua videlicet ab eo donati, renouamur fpiritu metis noftr^,
& non modo reputamur, fed vereiufti nominamur, & fu-
mus , iuftitiam in nobis rccipientes vniifquifque fuam fecun-
dum menfuram , quam Spiritus fanctus partitur fingulis pro-
ut vult, & fecundum propriam cuiufque difpofitionem , &
coopcrationcm , quanquam enim nemo pofsit efTe iuftus,
6 2 nificui
■icf Sefsio fexta.
nifi cui mcrita pafsionis domini noftri Iefu Chrifti communi-
cantur: id tamen in hac impij iuftificatione fit , dum eiufdem
fanttifsimjepafsionis meritoper Spiritum fanc~tum charitas
Dei diftundinir in cordibus eorum,qui iuftificantur,atque ip-
-fis inheret.vnde in ipfa iuftificatione cumremifsione peccato
rumharc omnia ilmul infufa accipit homo per Iefum Chriftu,
-cui inferitur,fidein,fpem,& charitatem.nam fides,nifi ad cam
fpes accedat, & charitas,neque vnit perfe&e cum Chrifto,nc-
que corporis eius vmum membrum efficit,qua ratione verifsi
me dicitur,Fidem fine operibus mortuam, & otiofam effe. Et,
In Chrifto Iefu neque circucifionem aliquid valere,neque pr§
putium, fed fidem,qua? per charitatem operatur. Hanc fidcm
ante Baptifmi facramentum ex apoftolorum traditione cathe
cumeni ab Ecclefia petunt,cum petunt fidem,vitam aeternam
pra?ftantem,quamfinefpe,6ccharitatefides prseftare nonpo
teft. vnde & ftatim verbum Chrifti audiunt : Si vis ad vita in-
gredi,ferua mandata. Itaque veram, & Chriftianamiuftitiam
accipientes, eam ceu primam ftolam pro illa, quam Adam fua
inobedientia fibi , & nobis perdidit, per Chriftum Iefum iJlis
donatam,candidam, & immaculatam iubentur ftatimrenati
coiiferuare,vt eam perferant ante tribunal Domini noftri Iefu
Chrifti, & habeant vitam arternam.
Quomodo intelligaturjmpium perfidem, &
gratis iuftificari Cap. UIII
CVmveroapoftolusdicit,iuftificari hominempcr fidem,
& gratis,ea verba in eo fenfu intelligenda funt,quem per-
petuusEcclefia? catholica? confenfus tenuit,& exprefsit, vt fci
licet per fidem ideo iuftificari dicamur, quia fides eft humanae
falutisinitium,fundamentum,&radix omnis iuftificationis:
fine qua impofsibile eft placere Deo,& ad filiorum eius cofor-
tium peruenire: Gratis autem iuftificari ideo dicamur, quia ni
hil eorum,quae iuftificationem praecedunt, fiue fides,fiue ope-
ra,ipfam iuftificationis gratiam promeretur.fi enim gratia eft,
iamnonexpperibus:alioquin,vtidem Apoftolus inquit,gra-
tia iam non eft gratia.
Contra
11
Sckiokxto.
(^ontrdindncmhdrcticorumJiJucidm, [df.IX.
QVanuis autem neceflarium fit credere, ncque remitti, neq;
^^ remifTa vnquam fuiffe pcccata,nifigratis diuina miferi
cordia propter Chriftum: nemini tamen,ffduciam Sc certitu-
dincm rcmifsionis peccatorum fuorumiaaanti,6tinea fola
quiefccnti, pcccata dimitti, vel dimiffa effe dicendum eft,cum
apud haucticos 6c fchifmaticos pofsit effe, imo noftra tempe-
ftate fit, & magna contra Ecclcfiam catholicam contentionc
prardicctur vana ha?c ab omni pietate remota fiducia . Sed ne-
que iilud afierendum eft,oportere eos,qui vere juftificati funt,
abfquevllaomninodubitatione apud fcmetipfos ftatuere fe
efle iuftificatos,nemincmque a peccatis abfolui , ac iuftificari,
nificum, qui certo crcdat /c abfolutum, 6c iuftificatum eiTe'
atquehacfola fide abfolutionem , 6c iuftificationem perfici'
quafi qui hoc non credit , de Dei promifsis deque mortis,6c re
furreaionis Chrifti cfficatia dubitet. nam ficut nemo pius de
Dei mifericordia,de Chrifti merito,deque Sacramenlorum vir
tute,6c cfficatia dubitare debet: fic quilibet,dum fe ipfum, fua-
quc propriam iiifirmitatem,6c indifpofitionem refpicit,de fua
gratia formidare,6c timere poteft,cum nullus fcire valeat certi
tudinefidci,cuinonpoteftfubciTefalfum,fc gratiam Deieffe
confequutum;
Dc dcceftd iuftificdtionU incrcmcnto. Qdf. X.
C Ic ergo iuftificati,6c amici Dei,ac domeftici fafti, euntes de
y virtute in virtutem,renouantur,vt Apoftolus inquit,de die
in diem: hoc eft, momficando membra carnis fua?, 6c exhiben
do ea arma iuftitix in fancT:ificationem,per obferuationem
mandatorumDei,6cEcclefia-,inipfaiuftitia per Chriftigra-
tiamaccepta,cooperantefide bonis operibus, crefcunt, atque
magis iuftificantur,ficut fcriptum eft : Qtii iuftus eft,iuftifice-
tur adhuc. Et iterum: Ne verCatis vfque acfmortem iuftificari.
Etrurfus : Videtis cjuoniam cx operibus iuftificatur homo , 6c
non ex fide tantum.Hoc vero iuftitia* incremcntum petit fan-
£taEcclefia,cum orat: da nobis Dominc fidci,fpei 6c charitatis
augmentum.
B 3 De
N
iz Sefsiofexta.
De objematione mandatorumje^ Mm ne-
cefitate &fofiibilitate. Cap. XI.
Emo autcnijquantumuis iuftificatus,liberum fe efle ab ob
feruatione mandatorum putare debetmemo temeraria il-
la,& a patribus fub anathemate prohibita voce vti, Dei praece-
pta hominiiuftificato ad obferuandum efle impofsibilia, nam
Deus impofsibilia non iubet , fed iubendo monet , & facere q>
pofsis,&petere quod no pofsis,& adiuuat,vtpofsis. Cuius ma
data grauia non funt, cuius iugum fuaue eft , & onus leue , qui
enim funt filij Dei, Chriftum diligunt : qui autem diligunt eu,
vtipfemet teftatur,feruantfermones eius,quod vtiq; cum diui
no auxilio pradtare poffunt, licet enim in hac mortali vita qua
tumuis fancti,& iufti in leuia faltem,& quotidiana, quse etiam
vcnialia dicunturjpeccataiquandoq; cadant,non propterea de
finunt effe iufti,nam iuftorum illa vox eft & humilis,& verax:
Dimite nobis debita noftra,quo fitrvt iufti ipfi eo magis fe obli
gatos ad ambulandum iii via iuftitise fentire debeant, quo Iibe
rati iam a peccato,ferui aute fa&i Deo,fobrie,iufte,& pie viuen
tes proficercpoflunt per Chriftumlefum, per quem accefliim
habuerunt in gratiam iftam.Deus namq; fua gratia fcmel iufti
ficatos non deferit,nifi ab eis prius deferatur.Itaq; nemo fibi in
fola fide blandiri debet,putans fide fola fe heredem effe coftitu
tum h^ereditatemq; confecuturum, etiam fi Chrifto non com-
patiatur,vt & conjjlorificetur , nam & Chriftus ipfe , vt inquit
Apoftokis,cum efiet filiug Dei,didicit cx ijs,que; paffus eft,obe
dientiam,& coufunimatus,fa<5Vas eft omnibus,obtemperanti-
bus fibi,caufa falutis arterna*. Propterea Apoftolus ipfe monet
iuftificatos dicens:Nefcitis,quodij,qui in ftadio currut,omnes
quidem currunt,fcd vnus accipit brauium:fic currite, vt copre
hendatis.Ego igitur fic curro,non quafi in incertum:fic pugno
non quafi aerem verberans,fed caftigo corpus mcum,& in fer-
uitutem redigo.-ne forte,cum ali«s-pra"dicaucrim,ipfe reprobus
cfriciar.Item princcps ApoftolorumPetrus:Satagite,vt per bo
na opera certam veftram vocationem , & elettionem faciatis,
haec eiiim facientes , non pcccabitis aliquando . Vndc conftat
cosortho
Scfsiofexta." 23
eos orthodoxa? religionis <ioftrinx aduerfari,qui dicunt, iuftu
in omni bono opere faltem venialitcr peccarc,aut,quod intolc
rabilius cft,pccnas arternas mercri , atq; etiam eos , qui ftatuut,
in otnnibus opcribus ittftos pcccare,(iinillis fuamipforum fo-
cordiam excitando , & fefe ad currendum in ftadio cohortan-
do,cum hoc,vtin primis glorificetur Deus,merccdem quoquc
intuentur arternam, cumfcriptum fit : Inclinaui cor mcum ad
faciendas iuftificationes tuas propter rctributione , & de Mo-
fedicatApoftolus:quodrefpiciebatinremuneratione.
^PradefiinationistemerariamfraJumptionem
cauendam efje. Cap. XII.
NEmo quoq; quandiu in hac mortalitate viuitur , de arca-
nodiuinxptardeftinationis myfterio vfque adeoprarfu-
merc debet, vt certo ftatuat fe omnino efTe in numero prardefti
natorum.quafi verum eifet, quoditiftificatus aut amplius pec-
carc non pofsit,aut (i peccauerit, certa fibi refipifcentiam pro-
mittcre debeat,nam niii ex fpeciali rcuelatione fciri no poteft,
quod Deus fibi elegerit.
DeferfeuerantU munere. Cap.XIlL
Slmiliter dc perfeuerantia? munere,de quo fcriptum eft : Qui
pcrfcucrauerit vfque infinem, hic faluus erit:quod qtiidem
aliunde haberi non poteft , nifi ab eo , qui potens eft eum , qui
ftat,ftatttere,vt perfeueranter ftet,& eum, qui cadit, reftituere:
nemo fibi certi aliqtiid abfolttta certitudinepolliceatur: tamet
fi inDei auxilio firmifsimam fpem collocare , & reponere ocs
debcnt. Deus enim,nifiipfi iiiitts gratias defuerint,ficutcoe-
pit opus bonum, ita perficiet, operans vellc, & perficere . Ve-
rumtamcn qui fe exiftimant ftarc , vidcant ne cadant , & cum
timore, ac tremore falutem fuam operentnr.inlaboribus, in
vigilijs j ineleemofynis, in orationibus, & oblationibtts , in
ieiunijs, cccaftitate, formidare enirn debent, fcientesquod
in fpem gloriae , 6c nondum in gloria renati funt, de ptt-
gna,qua? fupereft cum carne, cum mundo, cumDjabolo:
inquavi&ores cffcnonpolTunt, nifi cum Dei gratia Apoftolo
B 4 obtemperet,
H Scfsiofexta.
obtcmpcrent,dieejiti: Debitores fumus no carni,vt fecundum
carnem viuamus:fi cnim fecundum carncm vixeritis,moriemi
ni:fi autem fpiritu fafta carnis mortificaueritis,viuetis.
Delabfis & eornmreparatione. Qaf.XUH,
QVi vero ab acceptaiuftificationis gratia pcr peccatum ex
ciderunt,rurfus iuftificari poterunt, cum, excitanteDeo
per pcenitentiae facramentum,meritoChrifti amiilam gratiam
recuperare procurauerint, hinc enimiuftificationis modus eft
lapfi reparatio , quam fecundam poft naufragium deperditae
gratiae tabulam fancti Patres apte nuncupaueriit. Etenim pro
ijs,qui poft baptifmum in peccata labuntur, Chriftus Iefus fa-
cramentum inftituit pcenitentia?, cum dixit:Accipite Spirita
fan£tum:quorum remiferitis peccata, remittuntur eis:& quo-
rum retinueritis,retenta funt . Vnde docendum eft, Chriftiani
hominis pcenitentiam poft lapfum multo aliam efTe a baptif-
mali, eaq, contineri non modo ceflationem a peccatis, & eoru
deteftationem,aut cor contritum,6Vhumiliatum, verumetiam
eorundem facramentalem confefsionem faltem in voto,6c fuo
tempore faciendam, cc facerdotalem abfolutionem : itemque
fatisfa&ionem per ieiunia,eleemofynas, orationes, & alia pia
fpiritalis vitae exercitia:nonquidempropcena setenla , quac
vel facramentOjVel facramenti voto vna cum culpa remittitur,
fcd pro pocna temporali: qua?, vt facrae litcrae docent,non tota
femper,vtin Baptifmo fit, dimittitur illis, qui gratia? Dei, qua
accepcrunt, ingrati Spiritu fanclu contriftauerunt, &templu
Dei violarenonfuntveriti.De quapcenitentia fcriptum eft:
Memor efto vnde excideris,age pcenitentiam, & prima opera
fac. Et iterum: Quae fecundum Deum triftitia eft, pcenitentia
in falutem ftabilem operatur.Et rmfus:Pccnitentiam agite: &
facitcfruclus dignos pcenitentiae.
Qnolihet mortalipeccato amittigratiam,
fednonfidem. Qay.XXJ.
ADuerfus etiam hoininum quorundam callida ingenia,qui
pcYdulccs fcrmones, & benediftiones fcducunt corda in-
noccn
Scfsiofexta. 15
jiocentium,afIercnctum eft , non modo infidelitate , pcr quam
& ipfa fidcs amittitur,fed ctiam quocuq; alio mortali peccato,
quauis non amittatur,fides accepta iuftificationis gratia amit-
ti,diuina? legis do&rinadefendendo, qtiae aregno Dei non fo-
lu infideles excludit,fed & fideles quoq; fornicarios,adulteros,
molles,mafculoruconcubitores,fures,auaros,ebriofos,maledi-
cos,rapaces.ca?terofq; omnes, qui letalia committunt peccata,
aquibtiscumdiuina?gratiae adiumentoabftinerepoflunt, &
pro quibus a Chrifti gratiafeparantur.
Defiutfu iujiificationis^hoc ejlje meritohonorum ojjeru,
dej^ipfiusmeritiratione. Qap.XUl.
HAc igitur ratione iuftificatis hominib9, fiue acceptam gra
tiam perpetuo conferuauerint , fiue amiflam recuperauc-
rint,proponenda funt Apoftoli verba: Abundate in omni opc
re bono, fcientes quod labor vefter non eft inanis in Domino,
non enim iniuftus eft Deus,vt obliuifcatur operis veftri, & di-
le&ionis, quam oftendiftis in nomine ipfius.Et, Nolite amitte
re confidentia,veftra qu£ magna habet remunerationc. Atque
ideo bene operatibus vfqj in finc,& in Deo fperatib9 propone-
da eft vita a?terna , 6c taqua gratia filijs Dei per Chriftu Iefurh
mifericorditer promifIa,6c taqua merces ex ipfius Dei promif
fione bonis pforum operibus,&meritis fideliter reddenda,hec
eft enim illa corona iuftitia? , qua poft fuum certamcn , & ctir-
ftim repofitam fibi effe aiebat Apoftolus a iufto iudice fibi red-
dendam,non folum autem fibi,fed 6c omnibus,qtii diligunt acl
uentum eitis,cum enim ille ipfe Ghriftus Iefus tanqua caput in
membra,& taqua vitis in palmites , in ipfos iuftificatos iugiter
virtutern infltiat, quac virtus bona eorum opera femper antece
dit,& comittatur, & fubfequitur , & fine qua nullo pacto Deo
grata, & meritoria effe poflent : nihil ipfis iuftificatis amplius
deefTe credendum eft,quo minus plene iilis qtiidem operibtis,
quae in Deo funt fac~ta,diuinas Iegi pro huiiis vitx ftatti firtisfe-
ciffe,& vita asternam fuo etiam tempore,fi tamen in gratia de-
cefferint, confequendam, vere promeruifle cenfeatur,cu Chri-
B 5 ftusfalua
i£ ScCsio fexta?
ftus faluator nofter dicat: Si quis biberit ex aqua,~quam ego da
bo ei,non fitiet in artcrnum: fed fiet in eo fons aque falientis ftt
vitain aetcrnam. Ita ncque propria noftra iuftitia,tanquam cx
nobis propria ftatuitur: neque ignorarur,aut repudiatur iufti-
tia Dci. qua? enim iuftitia noftra dicitur, quiapcr ea nobis in-
harrctem iuftificamur: illa eadem Dei cft, quia a Dco uobis in-
funditur per Chrifti meritum. Neq; vero illud omittendii eft,
quodlicetbonisopcribusin facris literis vfqjadeo tribuatur,
vt etiam qui vni ex minimis fuis potum aqua? frigidse dederit,
promittat Chriftus cum non eflefua mercede cariturum:&
apoftolus tcftetur,id quod in prarfenti eft momentaneum , &
leue tribulationis noftra, fupra modum in fublimitatc artcr-
num gloriar pondus operari in nobis: abfit tamen , vt chriftia-
nus homo in fe ipfo vel confidat, velglorietur, & non in domi
no:cuius tanta eft erga omnes homines bonitas,vt eor velit ef-
femerita,quaefuntipfiusdona.Et quia inmultis offcndimus
omnes,vnufquifq; ficut mifericordia, & bonitatc, ita feuerita-
tem,& iudiciu ante oculos habere debet, ncq; fe ipfum aliquis,
etiam fi nihil fibi confcius fuerit,iudicare: quonia omnis homi
num vita n5 hnmano iudicio examinada, & iudicanda eft, fed
Dei: quiilluminabitabfconditatencbraru,<Sc manifeftabitco-
jfilia cordium:& tunc laus erit vnicuiq; a Dco,qui, vt fcriptum
cft,rcddet vnicuique fecundum opcra fua.
Poft hanc catholica de iuftificatione doctrinam, quam nifi
quifq; fideliterfirmiterq; recepcrit,iuftificari non poterit,pla-
cuit fanttae Synodo hos canones fubiugere:vt ocs fciant no fo-
lii quid tcnere,& fequi,fed etia quid vitarc,& fugcre debeant.
DE IVSTIFICA-
tionc.
C A N O N I.
Si quis dixcritjhomincm fuis operibus, quar vcl pcr huma-
nar nnturevires, velpcrlegis doc*tnnafiant,abfq, diuinaperle
fum Chriftu gratia poffe iuftificari coram Deo,anathema fit.
CANON
Sefsioquarta.
CANON II.
*7
Si quis dixerit,ad hoc folum diuinam gratiamper Chriftii
Iefumdari,vtfacilius homo iuftc viuere acvitamarternapro-
mereri pofsit,quafi per liberum arbitrium fine gratia vtrumq;,
fed a?gre tamen, & difficulter pofsit,anathcma fit.
CANON III.
Si quis dixerit, fine prameniente Soiritus fan&i infpiratio-
ne,atque eius adiutorio,hominem credere,fperare,diligere,aut
poeniterepo{Teficutoportet,vteiiuftificationis gratia confe-
ratur.anathema fit.
CANON IIII.
Siquisdixerit,hberumhominis arbitriumaDeo motiim,
& excitatum nihil cooperari allentiendo Deo excitanti atque
vocanti , quo ad obtinendum iuftificationis gratiam fe difpo-
nat,ac pra-paret,neque pofTe diiTentire fi velit,fed velut inani-
mequoddamnihilomninoagere,mereque pafsiuefe babere,
anathema fit.
•CANON V.
^ Si quis liberum hominis arbitrium poftAdaepeccatuma-
miftum, & extinttum efTe dixerit , aut rem effe de folo titulo,
imo titulumfine re, figmctum denique a Tathana inueaum in
ecclefiam,anathema fit.
CANON VI.
Si quis dixerit,non effe in poteftate hominis, vias fuas ma-
las facere/ed mala opera ita, vt bona,Deum operari,no permif
fiue folu,fed etia proprie,& per fe,adeo vt fit propriu eius opus
non minus proditio Iuda?,qua vocatio Pauli,anathema fit.
CANON VII.
Siquisdixeritoperaomnia,quxante iuftificatione fiunt,
quacunque ratione fafta fint,vere efte peccata,vel odium Dei
mereri, aut, quanto vehementius quis nititur fe difponeread
gratiam,tanto eum grauius peccare, anathema fit.
CANON VIII.
Si quis
it Se/sioicxta.
Si quis dixerit gehcnna? metum, per quem ad mifericordi»
Deide peccatis dolendo ^confugimus , vel a peccando abfti-
nemus, peccatum cfTe , aut peccatores peiores facere, anathc-
ma fit.
CANON IX.
Si quis dixerit,fola fide impium iuftificari, ita vt intelligat
nihil aliud requiri,quod ad iuftificationis gratiam confcqucn-
dam cooperetur,& nulla ex parte necefle efle cum Cux volun-
tatis motu praeparari,atque difponi,anathcma fit.
CANON X.
Si quis dixerit,homines fine Chrifti iuftitia, per quam ne-
bis meruit,iuftificari, autpcr eamipfam formalitcr iuftos efle,
anathcma fit.
CANON XI.
Si quis dixerit,homines iuftificari vel fola imputatione iu-
ftitiac Chrifti, vel fola peccatorum remifsione , cxclufa gratia,
& charitate,qux in cordibus eorum per fpiritum fanc~tum di£-
fundatur,atque illis inha?rcat,aut etiam gratiam,<jua iuftifica-
mur,eiTe tantumfauorcm Dei,anathema fit.
CANON. XII.
Si quis dixerit,fidem iuftificantcm nihil aliud eflc , quant
fiduciam diuinae mifericordiar pcccata rcmittentis proptcr
Chriftum,vcl eam fiduciam folam effei qua iuftificamur, ana-
thcma fit.
CANON XIII.
Si quis dixerit, omni homini adreraifsio ncm peccatorum
afTequendamnecefIariiirnefIe,vtcredat certo,& abfque vlla
harfitatione proprix infirmitatis & indifpofitionis,pcccata fi-
bi cfTc remifla,anathema fit.
CANON XIIII.
Si quis dixerit , homine a pcccatis abfolui, ac iuftificari cx
co quod fe abfolui.ac iuftificari certo crcdat , aut neminc vere
effc iuftificatii nifi qui credat fe efTe iuftificatu, & hac fola fidc
abfolutione,& iuftificationc pcrfici,anathema fit.
Canon
Sefsio fexta.
CANON XV.
*5>
Si quis dixerit,hominem renatum,& iuftificatum teneri
exfide credendum,fe certo e{Te in numero prardeftinatorum,
anathemafit.
CANON XVI.
Siquismagnumilludvfquein finemperfeuerantiae donu
fe certo habiturum abfoluta,& infallibihcertitudinedixerit,.
nifi hoc fpeciali reuelatione didicerit,anathema fit.
CANON XVII.
Si quis iuftificationis gratiam non nifi praedeftinatis ad vi
tam contingere dixerit,reliquos vero omnes,qui vocantur,vo
cari quidem,fcd gratiam non accipere,vt pote diuina potefta-
te praedeftinatos ad malum, anathema fit.
CANON XVIII.
Siquisdixerit,Deipra?cepta homini etiam iuftificato>&
fub gratia conftiuito efle ad obferuandum impofsibilia, ana-
themafit.
CANON XIX.
Si quisdixerit,nihil prxceptum efTe ineuangeho praeter
fidcm,cetera efTe indifferentia, neque prxcepta, neque prohi-
bita,fed libera,aut decem praecepta nihil pertinere ad Chriftia
nos,anathema fit.
C ANON XX.
Si quis hominem iuftificatum,& quantumlibet perfe&um
dixerit non teneri ad obferuantiam mandatorum Dei,& eccle
fce,fedtantumad credendum, quafi veroEuangeliumfitnu-
da,& abfoluta promifsio vitae xternae fine conditione obferua
tionis mandatorum,anathema fit.
CANON XXI.
Siquis dixerit, Chriftum IefumaDeo hominibus datum
fuifTe vt redemptorem, cui fidant, non etiam vt legiflatorem,
cui obediant,anathema fit.
CANON XXII.
Si quis
jo Sefsio fexta.
Si quis dixerit,iuftificatum vel fine fpeciali" auxilio Dei in
aceepta iuftitia perfeuerare pofle , vel cum eo non poiTe , ana-
thema fit.
CANON XXIII.
Si quis hominem femel iuftificatum dixerit amplius pecca
re non pofle,neque gratiam amittere,atque ideo eum,qui labi
tur, & peccat,nuquam vere fuiffe iuftificatum,aut contra, pof
fe in tota vita peccata omnia>etiam venialia,vitare,nifi ex fpe-
ciali Dei priuilegio, quemadmodum de bcata Virginc tcnct
Ecclefia,anathema fit.
C ANON. XXIIII.
Si quis dixerit, iuftitiam acceptam non conferuari, atque
ctiam no augeri coram Deoper bona opera,fed opera ipfa fru-
c"tus folummodo,& figna efle iuftificationis adeptar, non autc
tpfius augendae caufam , anathema fit.
CANON XXV.
Si quis in quolibetbono opere iuftu faltem venialiter pec-
care dixerit,aut, quod intolerabilius eft, mortaliter,atquc
ideo pcenas aeternas mereri : tantumque ob id non damnari,
quia Deusea opera non imputet ad damnationem, anathc-
mafit.
CANON XXVI.
Si quis dixerit, iuftos non debere pro bonis operibus, quae
in Deo fuerint faaa,expe&are , fperare acterna retributionem
aDeo per eius mifericordiam, &Iefu Chrifti meritum fi benc
agendo, ckdiuina mandata cuftodiendo vfque in finemperfe-
uerauerint,anathema fit.
CANON XXVII.
Si quis dixerit,nullum efTe mortale peccatum,nifi infideli-
tatis,aut nullo alio,quanturauis graui,& enormi,prxterquam
inndelitatis peccato , femel acceptam gratiam amitti, anathc-
ma fit.
CANON XX V III.
Si quis
Sefsiofcxta. 31
Si quis dixerit,amiiTa per peccatum gratia , fimul & fidem
femper amitti,aut fidem,qu2e remanet , non efle vcram fidem,
licet non fit viua, aut eum,qui fidem fine charitate habet , non
cfle chriftianum,anathema fit.
CANON XXIX.
Si quis dixerit, eum , qui poft baptifmum lapfus-elt , non
poiTc per Dei gratiam refurgcre , aut pofTe quidem, fed fola fi-
de amiflam iuftitiam recuperare fine facramento pcenitentia?,
proutfanclaRomana,&vniuerfalis Ecclefiaa Chriftodomi-
no, & eius apoftolis edofta, hucufque profelTa eft , feruauit &
docuit, anathemafit.
CANON XXX.
Si quis poft acceptam inftificationis gratiam cuilibetpcc-
catori poenitenti ita culpam remitti, & reatum arterna? pcenae
deleri dixerit,vt nullus remaneatreatus pcena? teporalis exol-
uende vel in hoc feculo,vel in fiituro in purgatorio, antequam
ad regna carlorum aditus patere pofsit,anathema fit.
CANON XXXI.
Siquisdixerit,iuftificatum peccare,dum intuitu xternac
mcrcedis bene operatur,anathema fit.
CANON XXXII.
Si quis dixerit,hominis iuftificati bona operaita eile dona
Dei, vt non fint etiam bona ipfius iuftificati merita,aut ipfum
iuftificatum bonis operibus,qua3 ab eo per Dei gratiam & Ie-
fu Chrifti meritum,cuius vitium membrum eft , fiunt, non ve-
re mereri augmentum gratiar, vitam a?teriiam,6cipfius vi-
ix 3?terme,fitamen in gratia deceiTerit,confecutionem,at-
que etiam gloriae augmentum,anatliema fit.
CANON XXXIII.
Si quis dixerit, per hanc do&rinam catholicam de iuftifica
tione a fanfta Synodo hoc prarfenti decreto expreffam,aliqua
expartegloriaeDei,velmeritisIefu Chrifti.domini noftri, de-
rogari,&nonpotiusveritatem fidei noftrar,Deideniquc,ac
Chrifti Iefu gloriam illuftrari,anathema fit.
Decre-
3i Sefsiofexta.
Dccretum de rcformationc.
De rejidentia^latorum infuis ecclefy. Caf. I.
EAdem facrofanda Synodus,eifdem prafidentibus, & apo
ftolicae fedis Legatis, ad rcltituendam collapfam admodu
Ecclcfiafticam difciplinam,deprauatosque in clero,& populo
chriftiano mores emendandos fe accingere volens , ab ijs, qui
maioribus ecclefijs praefunt, initium cenfuit efTe fumendum.
integritas enim praefidentium falus eft fubditorii . Confidens
itaque per domini,ac dei noftri mifericordiam, prouidamque
ipfiusDeiinterris Vicari) folertiam omnino futurum,vtad
ccclefiarum regimen, onus quippe angelicis humens formi-
dandum, qui maxime digni fuerint,quorumque prior vita,ac
omnis aetas, a puerilibus exordijs vfque ad perfe&iores annos
per difciplinae ftipendia ecclefiaftica? laudabiliter ae~ta, tefti-
monium prxbeat,fecundum venerabiles beatorum Patrum
fanctiones aflumantur: omnes patriarchalibus,primatialibus,
metropolitanis,& cathedralibus ecclefijs quibufcunque quo-»
uisnomine,actitulopra*fec~tosmonet,ac monitos efle vult,
vt attendentes fibi, & vniuerfo gregi , in quo Spiritus fanclus
pofuit eos regere Ecclefiam Dei , quam acquifiuit fanguinc
luo,vigilent,ficut apoftoluspraecipit,in omnibus laborent,
& minifterium fuum impleant: implere autem illud fe nequa-
quam poffe fciant,fi greges fibi commiflbs mercenariorumo-
re deferant , atque ouium fuarum , quarum fanguis de eorum
eftmanibusafupremoiudice requirendus, cuftodiae minimc
incumbant: cum certifsimum fit non admitti paftoris excuia-
tionem, fi lupus oues comedit , & paftor ncfcit. Ac nihilomi-
nus quia nonnulli,quod vehemcnter dolendum eft , hoc tem-
pore reperiuntur,qui propria? etiam falutis immemores,terre-
naque caeleftibus, ac diuinis humana pra*fercntcs,in diuerfis
curijs vagantur, aut in ncgotiorum temporalium folicitudine,
ouilidereli&o,atqueouiumfibi commiiTarum cura negletta,
fedetinentoccupatos:placuit facrofanftar Synodo antiquos
canones, qui temporum,atque hominum iniuria pene in dif->
fuetudinem abierunt,aduerfus nonrefidctes promulgatos in-
nouare.
Scfsiofcxta. 33
nouarei quemadmodum virtute praefentis decreti innouat : ac
vJtcrius pro firmiori eorundem refidentia,& rcformandis in ec
clefia moribus,in Jiuncqui fequitur,modum ftatuerc,atq} fan-
circ.Si quis aPatriarchali,Primitiali,MetropoJitaua,feu cathe
draliccclefia fibi quocunquetitulo,caufa,nomine, fcu iureco-
miila,quacunque ille dignitate,gradu,& prareminentia praeful
gcat,lcgitimoimpedimento,& feu iuftis,& rationalibus caufis
ceflantibus, fex menfibus continuis extra fuam dioccefim mo-
rando abfuerit.quartae partis fruftuum vnius anni, fabrica? ec-
clefia?,& pauperibus loci,per fuperiorem eccJefiaftietim appli-
candorum,pccnamipfoiureincuirat. Qupdfi per aJios fcx me
fes in huiufmodi abfentia perfeuerauerit, aliam quartam partc
fruftuum fimiJiter appJicandam eo ipfo amittat.Crefcente ve-
ro contumacia, vt feueriori facrorum canonum cenfurar fubij-
ciatur Metropolitanus fuffraganeos Epifcopos abfentes,Me-
tropolitanum vero abfente fuffiaganeusEpifcopusantiquior
refidens, fub pcena interdifti ingreifus ecclefiar eo ipfo incurre
da,infra tres menfes per literas,feu nunciumRomanoPontifi-
ci denunciare teneatur : qui in ipfos abfentes , prout cuiufque
maior,aut minor contumacia egerit,fua? fupremae fedis auclo-
ritateaniinaducrtere,&ecclefijs ipfisdc paftorib9 vtilioribus
prouidere poterit,ficut inDomino nouerit,falubriter expedire
De refidetia in Ecclefdfticis benefcijs. O/. II, •
EPifcopis inferiores, qua?uis beneficia ecclefiaftica perfona^
lem refidentiam de iure.fiue confuetudine cxigcntia, in ti-
tulum/iue commendam obtincntes,ab eorum Ordinarijs,que
admodum eis pro bono ecclefiarum regiminc, & diuini cultus
augmento,locomm,& perfonaru qualitate penfata,expediens
videbitur,opporttinis iuris remedijs refiderecogantur : nulliq,-
riuilc»ia,fcu indulta perpetua de nonrefidendo, aut defrudti
_us in abfencia percipiendis, fufTragentur . Indulgentijs vero,
& difpenfationibus temporalibus,ex veris,& rationalibus cau
fis tantum concefsis,& coram ordinario legitime probandis,in
fuo roborepermanfuris , quibus cafibus nihilominus ofhcium
fit epifcoporum,tanquaminhac parte a fede Apoftolica dele-
r C gatorum,
l
34 Sefsiofexta.
gatorum,prouidere,vtper deputationemidoneorum vicario-
rum,& congrua? portionis fruftuum afsignationem, cura ani-
marum nullatenus negligatur,nemini, quo ad hoc, priuilegio,
feu exemptione quacunque fuffragante.
Quodnullus clericus,etiam regularisfiextramonajteriu
degatd correptione Epijcopift exempus.
fa^ut. III.
ECclcfiarumpradati ad corrigendum fubditorum exceiTus
prudenter,ac diligenter intendant.Et nemo fecularrs cleri-
Cus CLiiufuisperfonatis,vel regularis,extra monafterium deges,
etiam fui ordinis priuilegij pra?textfi,tiitUs cenfeatur, quo mi-
nus,fi deliquerit , ab ordinario loci , tanquam fuper hoc a fede
apoftolica dclegato,fecundiimcanonicas fancliones vifitan,
puniri,& corrigi valeat.
Quodcafitulares catkedraliumyfuo Efifcopoin omnihus
ftntfuhditi. Caput. IIII.
CApitula cathedraliumJ& aliarum maiorum ecclefiarumil
lorumqueperfonarnullis exemptionibus, confuetudini-
bus,iententijs,iuramentis,concordijs,que tantum fuos obliget
auaores,no etiam fuccelTores,tueri fe pofsint,quominus a fuis
£pifcopis,& alijs maioribus pradatis per fe ipfos folos, velillis,
quibus fibi videbitur,adiunctis,iuxta canonicas fancTiones,to-
ties,quoties opus fuerit,vifitari,corrigi, & emendari, etiam au-
ttoritate ApoftolicaJpofsint,& valeant.
QuodEpfco^us-extrafiiamdioecefim.fuummums non
cxerceat. Caput. V.
KTVHiEpifcopoliceatcuiufuis priuilegi) pra?textupontifi
-L^calia in alterius dioecefi cxer,cere,nifi de Ordinarij loci ex
prelTa licentia , & in perfonas eidem Ordinario fubiectas tan-
tum,fifecus faclumfuerit,Epifcopus ab cxercitio pontificaliu,
& fic ordinati ab executione ordinum fint ipfo iure fufpenfi. '
XndiBiofuturaSefioriu.
Placet
Sefsiofeptima. 35
Placet ne vobis proximam ruturam Sefsione celebrari die
Iouis,feria quinta poft primam dominicam fubfequentis.Qua
dragefime,quae erit dies tertia mefis Martij.Refpoderut,Placet
SESSIO SEPTIMA.
CELEBRATA DIE.III.
menfis Martij.M.D.XLVII.
Decretum dejacramenti*.
Prooemium.
D confummationem falutaris de iuftiiica-
tione doctrina?, quac in praecedeti proxima
Sefsione vno omnium patrum cofenfu pro
mulgata fuit,confentaneu vifum eft de fan-
clifsimis Ecclefiac Sacramentis agere, per
quae omnis vera iuftitia vel incipit, vel coe-
pta atigetur,vel amiffa reparatur:propterea
facrofancla cecumenica , & generalis Tridentina Synodus , in
Spiritu fan£to legitime congregata , prarfidentibus in ea eifde
Apoftolicar fedis Legatis,ad errores eliminandos, & extirpan-
das harrefes, quae circa fan&ifsima ipfa facramenta hac noftra
tcmpeftatetum de damnatis olim apatribus noftris haerefibus
fufcitatse , tum etiam de nouo adinuentx funt , qua? catholicae
ecclefiar puritati,& animarum faluti magnopere officiunt, fan
aarumfcripturarum doftrina?, Apoftolis traditionibus, atque
aliorum conciliorum,& patrum confenfui inhaerendo,hos pre
fentes canones ftatuendos,& decernedos cenfuitrreliquos, qui
fuper funt ad cacpti operis perfec1ionem,deinceps,diuino Spi-
ritu adiuuante,editura.
De (acramentis ingenere.
CANON I.
SI quis dixerit,facrameta nouae legis no fuiiTe oia a Iefu Chri
fto,dno noftro inftituta, aut eiTe plura , vel pauciora, quam
feptem, videlicet, Baptifmum, Confirmationem, Euchariftia,
0 x Poenitentia,
3<> ScfsioTeptima.
Pocnitentiam,Extrema vnftionem.Ordi nem.& Matrimoniu
aut etiam aliquod horum feptem non effevcre,6v proprie facra
mentum,anathema fir.
CANON II.
Si quis dixerit,ea ipfa nouadegis facramenta a lacramentis
antiquae legis no differre, nifi quia caerimonia? funt aliae, & ali)
ritus cxterni,anathema fit,
GANON III.
Si quis dixerit,ha?c feptem facramenta ita efTe inter fe paria
vt nulla ratione aliud fit alio dignius, anathema fit.
CANON IIII.
Si quis dixerit , facramenta noua? legis non efTe ad falutem
neceffaria , fed fuperflua , & fine eis,aut eorum voto per folam
fidem homines a Deo gratiam iuftificationis adipifci:licet ofc
fingulis neceffaria non fint,anathema fit.
CANON V.
Si quis dixerit,ha?c facramenta propter folam fidem nutric
dam inflituta fuifle,anathema fit,
CANON VI.
Si quis dixerit,facramenta noua? legis noncontineregratia
quam fignificant , aut gratiam ipfain non ponentibus obicem
non conferre , quafi figna tantum externa fint accepta? per fi-
dem gratia?,vel iuftitia?,& nota? qua?dam Chriftiana? profefsio
nis , quibus apud homines difcernuntur fideles ab infidelibus^
anathemafit,
CANON VII.
Si quis dixerit,non darigratiamper huiufmodi facramen-
ta ferapei-, & omnibus , quantum eft ex partc Dci,ctiam fi rite
ea fufcipiant,fed aliquando,cx aliquibus.anathema lit.
CANON VIII.
Si quis dixerit,per ipfa noua? lcgis facramcta ex opere ope-
rato non conferri gratiam , fed folam fidem diuina? promifsio-
nis ad gratiam confequendam fufficere, anathema iit.
Canon
Sefsio feptima. yj
CANON IX.
Si quis dixerit,intribus facramentisjBaptifmo fcilicct,Con
firmationc,& Ordinc,non imprimi chara&erem in anima,hoc
eft fignum quoddam fpiritalc , & indelebilc,yndc ea iterari no
poftunt, anathcma fit.
C A N O N X.
Si quis dixerit,Chriftianos omncs in verbo, & omnibus fa-
cramcntis adminiftrandis habcre poteftatem,anathema fit.
CANON. XI.
Si quis dixcrit,inminiftris , dum facramenta conficiunt,&
conferunt, non rcquiri intentioncm faltcm faciendi , quod fa-
cit ecclefia,anathema fit,
CANON XII.
Si quis dixerit , miniftrumin peccato mortali exiftcntcm,
modo omnia cuentialia , quse ad facramentum conficiendum,
aut conferendum pcrtinct,feruarit,nonconficerc,aut conferre
facramentum,anathema fit.
CANON XIII.
Si quis dixcrit , rcccptos & approbatos Ecclcfix catholicae
ritus in folenni facramentorum adminiftratione adhiberi con-
fuctos,aut contcni, aut finc pcccato a miniftris pro libito omi
ti,autin nouos alios pcr quemcunq; ecclefiarum paftorem mu
tari poue,anathema fit.
DB V^fTISMO.
CANON. I.
C I quis dixerit, Baptifmum Ioannis habuifle eandem vim cu
^J Baptifmo Chrifti,anathema fit.
CANON II.
Si quis dixcrit,aquam vcram , & naturalem non enc de nc-
ccfsitate Baptifmi,atqj ideo verba illa Domini noftri Iefu Chri
fti,nifi quis renatus fuerit ex aqua, & Spiritu fan&o,ad metha
phoramaliquam detorferit,anathcma fit.
CANON III.
C 3 Siquis
3$ Sefsiofcptima/
Si quis dix*rit,inEcclefiaRomana,qua; omnium Ecclefia-
rum mater eft , & magiftra , non efk veram de Baptifini facra-
mento doclrinam,anathema fit.
■CAN.ON IIII.
Si quis dixeritJBaptifmum, qui etia datur ab harreticis in np
mine Patris, & Filtj, & Spiritu Ianc"ti, cum intentione faciendi
quod facit ecclefia,non efle verum Baptifmum,anathema fit.
C A N O N V.
Si quis dixerit,Baptifmum liberum efle, hoc eft non necef-
farium ad falutem,anathema fit.
CANON VI.
Si quis dixerit, Baptizatu no pofTe,etia fi vellit, gratia amit
tere,quantumcunq; peccet,nifi nolit credere,anathema fit.
CANON VII.
Si quis dixerit,Baptizatos pcr baptifmum ipfurn folius tan
tum fidei debitores fieri , non autem vniuerfae legis Chrifti fer-
uanda?,anathema fit.
CANON VIII.
Si quis dixerit.Baptizatos liberos efle ab omnib9 fante E?
clcfia* pr-eceptis,qua? vel fcripta,vel tradita funt,ita vt ea obfcr
uare non teneantur,nifi fe fua fponte illis fubmittcrevoluerintj
anathemafit.
CANON IX.
Si quis dixerit,ita reuocandos efifehomines adbaptifmi fu-
fcepti memoriam , vt vota omnia,qua? poft Baptifmum fiunt,
vi promifsionis , in baptifmo ipfo iam faelar , irrita eflc intelli-
gant,quafi pcr ea & fidei,quam profefsi funt,dctrahatur,& ipfi
baptifmo,anathemafit.
CANON X.
Si quis dixerit,peccata omnia, quac poft Baptifmum fiunt,
fola reconditione , & fidc fufcepti baptifmi vel dimitti, vel ve- [
nialia fieri,anathema fit.
CANON XI.
Si quis
Sefsiofcptirm. 39
Si quis dixerit, verum , & rite cpllatumBaptifmamiteran-
dum cire illi, qui apud infideles fidcm Chrifti ncgaucrit, cu. ad
pocnitentiam conuertitur,anathema fit.
CANON XII.
Siquisdixerit,ncmincm cfle baptizandum,nificaaetatc»
qua Chriftus baptizatus cft,vcl in ipfo mortis articulo, anathe
ma fit.
CANON. XIII.
Si quis dixerit , paruulos eo quod a&urn credendi non ha-
bent,fufceptoBaptirmointcr fideles computandos noneflc,
acpropterea cum adannos difcretionis perucnerint,cflere-
baptizandos,autpra?ftare omitti corum Baptifma, qua cos n5
a&u^pprio crcdetes baptizari in fola fideEcclefia,anathcma fit
CANON. XIIII.
Si quis dixerit,huiufmodi paruulos baptizatos,cum adole-
uerint,interrogandos cfiean ratum habere velint , quod patri-
ni eorum nomine , dum baptizarentur, polliciti funt , & vbi fe
nollc refpondcrint,fuo effe arbitrio relinquendos, nec alia inte
rim pccna ad Ghriftianam vitam cogendos,nifi vt ab Euchari-
ftiar,aIiorumq, facramcntorum perceptione arceantur, donec
refipifcant,anathema fit.
DE CONFIRM^TWKE
CANON. I.
Si quis dixeritjConfirmationem baptizatorum otiofam c£
rcmonia cfle,& non potius verum,& proprium facramentum,
autolim nihil aliud miflc,quam catechefim quadam, qua ado-
lefccntiar proximi fidci fui rationcm coram Ecclefia exponc-
bant,anathcma fit.
CANON. II.
Si quis dixerit,iniurios efTe Spiritu fancto eos, qui facro co
firmationis chrifmati virtutem aliquamtribuut, anathema fit.
CANON. III.
Si quis dixeritjfan&ge Cofirmationis ordinariu miniftrfi no
C 4 cfTefolum
4° Scfsio feptima.
efle folu Epi(copu,fed qucuis fimplice facerdote, anathema fit.
Decretum de reformatione.
EAdcm facrofanfta Synodus,eifdem Prarfidentibus,& lega
tis,inceptum refidentiae , & reformationis negotiu ad Dei
Iaudem, & Chriftianxreligionis incrementum profecjui inten
dens,vt fequitur,ftatuendum cenfuit,falua femper in omnibus
Sedis Apoftolicae au&oritate.
De dignitate brafulum eligendorum. Qab.L
AD cathedralium ecclefiarumregimen,nullus,nifiexlegiti
mo matrimonio natus,& artate matura,grauitatc morum,
literarumq; fcientia,iuxta coftitutionem Alexandri tertij,quae
Extra de ele hicipit,Cum in cunftis,in Concilio Lateranenfi promulgatam
ttime. praeditus affumatur.
Quodduas ecclefas^nuliuspr^latusregat. faP.IL
NEmo,quacunq; etiam dignitate,gradu,aut,pra?eminentia
pra?fulgens,plures Metropolitanas,feu Cathedralcs ecclc
fias,in titulii,fiue comenda,aut aiio quou js nomine cotra facro
ru Canonii inftituta,reciperc,& fimul retinere prarfumat: cum
valdc fcelix fit ilk cefendus, cui vna ecclefia bene, ac fru&uofe,
& cu aninaaru fibi comiffaru falute regere contigerit . Qui aute
plures ecclefias cotra prefentis Decreti tenorcnunc detinent,
vna,qua maluerint,retenta,re!iquas infra fcxmenfes,fi ad libc-
ra Sedis Apoftolica? difpofitionc pertineat,alias infra annu di-
mittere teneantur:alioquin ecclefianpfae,vJtimo obtenta duta
xat excepta,eo ipfo vocare cenfeantur.
Quodbenefcia ecclefaficaydignis & refdentibus
conferantur. Cap. III.
INferiora bencficia ecclefiaftica,pra fertim curam animamrn
habentia,perfonis dignis,& habilibus, & qua* m loco refide-
Extrd de cie rc,ac per fe ipfos curam ipfam exercere valeant,iuxta conftitu
ricts nen reft tionem Alexandri tertij,in Lateranenfi,qua? incipit, Quia non
dentihw. nul!j,Et aliam Gregorij decimi, in gcnerali Lugdunenfi Conci
Dcelccjnf. lio, quar incipit,Licet canon,cditam,conferantur,aliter autem
faaa
Scfsiofeptima. 41
facta collatio:fiue prouifio,omnino irritctur : dc ordinarius col
lator pcenas conftitutionis concilij generalis,quae incipit,gra-
ue nimis,fe nouerit incurfurum.
Quoddeinceps nullus flura in copatibilia bencfi-
cia ecclefiafiica recipiar. QafJIIL
Q\ Vi.cunque dc cactcro plura curata, aut alias incompatibilia
^* beneficia ccclefiaftica, fiue per viam vnionis ad vitam,
fcu commcndcT perpetua?,aut alio quocunque nomine,& titu
lo contra formam facrorum canonum,& praefertim conftitu-
tionis Innoccti) terti^qiiie incipit,De multa,recipere,ac fimul Dtfrthenlu
retincrc prarfumpferit,beneficijs ipfis iuxta ipfius conftitutio- Cr ktgni.ti*
nis difpofitione,ipfo iure,etiam prefentis canonis vigore pri- hru<&*
uatus exiftat.
Quiddebisqui ex diffefatione flura benefi-
ciaobtinetdeclarar. Cap.V.
ORdinari) locorum quofcunq; plura curata,at alias incom-
patibilia beneficia ecclefiaftica obtinctes , difpenfationes
fuas cxhibere diftric"te compellant,& alias procedant iuxta co
ftitutionem Gregori j decimi,ingeneraliLugdunenfi concilio
cditam,qua?incipit, Ordinarij : qtiam eadem fantta Synodus Depffrciior»
innouandam cenfet,& innouat,addens infuper , quod ipfi or- dimMb.6*
dinari) etiam peridoneorum Vicarioru deputationem,& con-
grua? portionis fhictuum afsignationem omnino prouideant, .
vt animarum cura nullatenus negligatur, & benehcia ipfa dc-
bitis obfequi)s minime defraudentur : appellationibus , priui-*
legijs,& exemptionibus quibufcunqj,etiam cum iudicum fpe
cialium deputatione , & illorum inhibitionibus in prarmifsis
nemini fuftragantibus.
De^niomm yerperuarum modohabendo.
Caput VI.
VNiones perpetna*, a quadraginta annis citra fa<ftar,cxami
nari ab Ordinarijs,tanquam a fede Apoftolica delegatis,
pofsint;& quac per fubreptionem,vel obreptionem obtentae
C s fucrint,
I
\h
4* Sefsiofeptima.
fuerint,irritar declarentur.Illa? vero, qua? a di&o tempore citr*
conce{far,nondum in tot o vel in parte fortitac funt cffceT:um,&
quar deinceps ad cuiufuis inftantiam fient,nifi eas exlegitimii
aut alias rationabilibus caufis cora loci ordinario, vocatis quo-
rum intcreftjVerificandis/attas fuuTe con(titerit,per fubrcptio
ncm obtentae praTumantunac propterea,nifi aliter a fcde Apa
ffolica dcclaratum fucrit,viribus omnino carcant.
Quratis beneficijs annexisfijs locis vrprouiJendum
oflendit. Qap.Vll.
T>Eneficia ccclefiaftica curata, que cathcdralibus,colIcgiatis,
-A-Jfeu alijs,ccclefijs vel monaiterijs,beneficijs,feu coh*egijs,aut
pijs locis quibufcuq; perpetuo vnita , & annexa reperiutur,ab
Ordinarijs bcoruannis fingulis vifitctur: qui folicite prouidc-
re procurct,vt pcr idoneos Vicarios etiam pcrpetuo*, nifi ipfis
Ordinarijs pro bono ecclefiarum regimine aliter expedire vi-
debitur,ab cis cum tertiar partis fruc~tuum,aut maiori,vel mino
ri,arbitrio ipforum Ordinariorum, portione etiam fupercertt
rc afsignanda,ibideputandos, animarucura laudabiliter exer-
ccatui:appcllationibus,priuilegijs,cxemptionibus,etiamcum
iudicum deputatione,cK lllorum inhibitionibusquibufcunque
in prxmifsis minimc mffragantibus.
QuodOrdinarij ecclejias exemptasvi/itent. Qap.Vlli.
T OcorCi Ordinarij ecclefias quafcunque, quomodolibetcx
*-^emptas,aucT:oritate Apoftolica fingulis annisvifitarc tenea
tur,& oportunis iuris remedijs prouidere, vt, quar reparationc
indigent^reparentur: & cura animarum , fi qua illis immineat,
alijfq; debitis obfequijs minime dcfraudctur : appellationibus,
priuilegijs, confuctudinibus etiam ab immemorabili tcmpore
pra?fcriptis,iudicum deputationibus, & illoruminhibitionib*
pccnitus exclufis,
Qaput. IX.
\ D maiores ecclefias promoti munus confecrationis infra
«**tempus,a iure ftatutum,fufcipiant:& prorogationcs vltra
fex menies conceiTa: nulli fufTragentur.
Qupd
Sefsiofeptima. 43
Quodfede^acante infraannumnonpofltcapitulum ordi
nandi licentiam concedere alicui. Cap. X.
NOn liceat capitulis ecclefiarum , fedc vacate.infra annum
a die vacationis, ordinandi licentia,aut literas dimiflbrias
*eu rcuercndas,vt aliqui vocant,tam ex iuris communis difpo-
fitione,quam ctiam cuiufuis priuilegij,aut confuetudinis vigo
re,alicui,bcncficij ecclefiaftici recepti , fiue recipiendi occafio-
ne ar&atus non fuerit,concedcre, fi fecus fiat, Capitulum con-
trauenicns ecclefiaftico fubiaceatinterditto^&fic ordinati fi in
minoribus ordinibus coftituti fuerint , nullo priuilegio clerica
li,pra?fertim in criminalib9,gaudeat in maiorib9 vero,ab execti
tionc ordinu,ad beneplacitufuturi prclati:fint ipfo iure fufpcfi
Caput. XI.
FAcuItates de promouedo a quocunqjjno fuflragetur nifi ha
bentibus legitimam caufam , ob quam a proprijs Epifcopis
ordi nari non pofsint,in literis exprimendam,6t tunc non ordi
nentur,nifi ab epifcopo in fua dicecefi refidente, aut pro co po
tificalia cxercente,diligenti praeuio examine.
Caput. XII.
FAcultates dc non promouendo,pra?terquam in cafibus aiu
re cxprcfsis,concefIa*,ad anntim tantum fufrragentur.
Quod pr<e/entati ad eccleftaflica henejicia jtne examine
noajmittanturialiquibus exceptis3 Caput. Xlll
PRa?fentati , feu elecli , vel nominati quibufuis ecclefiafticis
perfonis,etiam fedis Apoftolica? ntincijs,ad qtietiis ecclefia
ftica beneficia non inftituantur,nec confirmetiir,neque admit
tantur , etiampraetextu cuiufuis priuilegij , feu confuettidinis,
ctiam ab immemoriabili temporc prefcriptar,nifi fiterint prius
a locorum Ordinarijs examinati,6c idonei reperti.Et nullus ap
pellationis remedio fe tueri pofsit , quominus examert fubirc
teneatur.Prarfentis tamen,ejet*trc,feu nominatis ab vniuerfita-
tibus,fcu collegijs gencraliumftudiorum exceptis.
Qujd
I
r
44 Sefsiofeptima.
Quidcum exemprisjeruandumjtrpracipr.
Qapur ZIIII.
Ve frimlt- T N exemptoru caufis coftitutio Innocctij 1 1 1 1. quar incipit,
ri)sjd6, * Voletes,in gcnerali cocilio Lugduncfi edita,feruetur, quarrt
cade facrofanfta Synodus innouanda cefuit,& innouat,addc-
do infupcr,quod in ciuilibus caufis mercedu,& miferabiliuper
fonarujdcrici fa*cularcs,aut rcgulares extra monaftcriu dcgen
tcs,quomodolibet excpti,ctia fi certu iudicc, a Scde apoftolic»
deputatii,in partibus habeat.in alijs vero,fi ipfum iudicc no h*
buerint>cora locorii Ordinarijs, tan q in hoc ab ipfa Scdc dclc-
gatis,coucniri,& iurc medio ad foluedu dcbitu cogi, & copclli
pofsint:priuilegijs,exeptionibusc6fcruatorudcputationibus,
& eoruinhibitionibusaduerfus prarmiila nequaqua>alituris.
Qdpur XV.
CVrcntOrdinarij,vthofpitalia quccunque a fuis admini-»
ftratoribus,quocunq; illi nominc cefeantur,ctia quomo-
iigto/is dtmi ^olibet exeptis,fideliter & diligcter gubernetur , coftitutionis
&,/# concilij Viennenfis,qua? incipit,Quia cotingit, forma feruata.
quamquidcconftitutionecade fan&a Synodus innouandam
duxit,& innouat,cum dcrogationibus in ca cotentis.
IndiBio furura Scfionk.
ITera harc facrofan£ta Synodus ftatuit,& decreuit proximj
futura Sefsioncm tencdam,& celebranda e(Te dic Iouis, fcria
quinta poft fequentcm Dominica in Albis, quar crit vigefim*
prima mcfis Aprilis,pra?fentis anni. M. D. XLVII.
BVLLA FACVLTATIS
transferendi Concilij.
^AV LV S Epifcopwfiruus feruorum Dei»
henerabilifrarri \odnniMaridyEpifcopo Trd-
' neftino>& dileclis fili/s ,Marcello rir. S . Qruck
in Hierufdfe fPresbyrero.de ReginMo.S.MarU in Qof.
mcdin
45
medin Diacono, Cardinalihus, ncftris,& ^poftolic* Se-
dts Legatts de Lte> efalutemfir ^Apoftoltcam henedtclio
nem. %EC IM /N / vniuerfilts ecclefta, meritis licet
imparihttsjisfonente Domino pr<eftdetes,noftriofftci/par
tes ejfe putamus^tft qttidgrautus caufa Retp. Chriftiana
conftttuendu fttytdno modo tepore opportuno, yeruetialo-
co comodo/T idoneo perftciatur. cuitamenos nuperjoft
yuajitsfenftone celehrationisftacrioecumenici3 <?}niuer-
falis ConciUjyaliasper nos in ciuitate Tridentina ex caufts
tunc expreftuJeyenerahiltufratrunoftroru.S.R.F. Car
dmalium conftito <& affenfu inditti, ex certis alijs etiatuc
exprejsis caufis^fejueadaliudoportunius y ^ comodius te
puspcr nos declarandu/eftmili cofiiio& affenjufatla.au
ditapace inter cbarijftmos in Chrtftoftiiosnoftros.Qarolu
Tiom.lmperatore Jemper^uguftup* Francijcu Franco
ru regecbriftianiftimu,conciliatapariconftlioy &affenjh
fuftuleramus & amoueramus:nequeuntes ipjiytunc legiti
meimpedittyaddtclaciuitatemperfonaliter accedere y &
eide concilo mtereffe^os.noftros^ ^poftolica Sedis Le
gatos delatereftneode conctlio de ftmilt coftlio coftitueri-
mus^rdeputauerimus.Yosj^adeandeciuitate tanquapa
cis angelos deftinauerim9 }proutindiuerfts noftris dejuper
confeBtshteris plenius continetur.Nos.ne tamfanclu cele
hratiorits c onctlu buiufmodt opus ex incomoditatelociyaut
altas quouifmodo impediatur yaut plus dehito dtfferatur,
opporturieprouidereyolentes, Motuproprio , & ex certa
fcientia
fcientia ac de ^4j>oflolic<epoteflatis plenitudine, parij^ con
Jilio & aJfenJu3Vobis infmul3aut duobus ex\obis 3rehcjUO
legitimo impedimento detentofeu indeforteabfente3qua*
docun4ueyobisyidebitur3conciliumpr<ediBum de eddem
ciuitdteTridentind ad quancujue aliam commodiorem,
& opfortunioremfeu tutioreciuitate3 de qua\obis etiam
Videbiturytransferendi3& mutadiiac illudin cmitdteTri
dentindfitp]>rimedi,& diffoluendi3necno ^mldtis3 <& dlijs
perfonis concilij huiuJmodi3ne in eo ddvlteriord indicld ci
uitate Trideti?td^rocedatyetid/ub cenfuris3&pcenis eccle-
faflicts inhibendi3ac ide conciliu inaiia ciuitdte huiufmo
di3adquaillud transferri3& mutdri cotigerit, cotinuadi,
tenendi3& celebrandi3 & dd illud frtlatos 3<T aliasferfo
nas cocilijTridetinihuiuJmodi etiajub perjuri/3 & alijsin
literisjndiclionis concilij huiujbiodi expreftspcenis3euoca
di3eidemj3[ictraslato^rmutato cocilio3nomine &au8o
ritate j?r<zditis 3j?rajidendi3dc in eoprocededi, ceteraj^in
prtemifis3& circa ea necejjaria & offortuna3 ahas tufla
friorumyobis direBarum literarucontinentia & tenorey
faciendiflatuendi, ordinandi3 exequendi3flena & libera
^Apoflolica autloritate tenorefrffentiu cocedimus pote-
flatem3&facultatem3ratum &gratu habituritfuidquid
per nos inpra-miflisJaBuflatutu, ordinatu, executumut
fuerityidjjacluri, autlore domino Jinuiolabiliter obferua-
ri: Nonobflantibus conflitutionibus 3&ordinationibus
apoflolicisjCtzterisj^ cotrarijsquibufcu^.lSiulliergo omni-
noho-
Sefsio ottaua. 4y
flohominuliceathancpajnnanojir* coceflonis injringe-
re, velei auju temerario contra ire.Ji quis aute hoc attenta
reprofumpferitjndignatiorie omnipotetis Deiyac Beatoru
TetriGrfauli^poJloloru eiusft noueritincurfurtt.Da-
tumtR.om^apudS.cPetruyanno incarnationk Dominica
M. D. XLUll.VlILKal.MmfPltificatusno*
Jlrianno.XL Fab.EpfcopusSpol.B.Motta.
SESSIO OCTAVA.
CELEBRATA D I E. XI.
Menfis Martij, M. D.
XLVII.
Decretum de translatione Concilij.
Lacet ne vobis decernere,& declarare de huiuf
modimorboex:premifsis,& alijs allegatis ita
manifefte,& notorie coftare, vt Prarlati in hac
ciuitate fine vitae difcrimine commoraii, & in
ea idcirco inuiti minime retineri pofsint,&
debeant.itemq; attcto recefTu multoru Praela-
torumpoft proxime preteritam Sefsionem,& attentis prote-
ftationibus aliorumquamplurium Prxlatorum in congrega-
tionibus generalibus faftis , hinc omnino timore ipfius morbi
abire volentium,qui iufte detiueri n&n poiTunt,& ex quorum
chfceiTu cocilium vel dilTolueretur^vel ex paucitate Pradatoru
bonus eius^pgrefius impediretur,& atteto etiam immineti pe-
nculo vita?, & alijs caufis per aliquos ex patribus in ipfis cogre
gationibus allegatis , vt pote notorie veris , & legitirnis,placet
ne vobis fimiliter deccrnere, & declarare pro conferuatione .&
profecutionc ipfius cocilij/ecuritate vite ipforu Prarlatoru,co
ciliuipfum ad cuutateBononia^ veluti ad locumagis paratu,
falubre,
4$ Sefsio nona.
falubrem,idoneurn,pro tempore trasferendum e(Ic,& ex nunc
transferri,& lbidem fefsionem lam indi&am^ftatuta die, v igc-
fima prima Aprilis,celcbrandam e{lc,& cclebrari,&fucce{siue
ad vlteriora procedendLim,donec Saclifsimo Dcmino noftio,
&facix>Concilioexpedhc vidcbitur,vtadhunc,feualiumlo-
cum, communicato etiam confiliocum Inuiclifsimo Ca?farc,
Chriftianifsimo Regc,& alijs Rcgibus,ac Principibus Chriftu
nis,ipfum Confilium rcduci pof sit,& debeat.
KefftonderuntpUcet.
SESSIO NONA.
BONONIAE CELEBRATA
dic.XXI. rncnfis Aprilis.
M. D. XLVII.
Decretum vrorogdtionk Sejsionis.
AEC facrafanclaoecumenica,&generalis Syno
l^gSi m dus, qua? dudumin ciuitate Tridenti congrcga-
5=^ r j ta erat, nnnc Bononia? in Spiritu fanfto legitime
congregata,prc;fidentibus in ca nomine Sanclifsi
mi in Chrifto Patris , & Domini noftri, Domini
Pauli diuina prouidentia Papa? tertij, eifdem Rcuerendifsimis
Dominis,D.lo. Maria,Epifcopo Pra-neftino deMote, & Mar
cello,tit.S.Crucis in Hierufalem,Presbytcro, S. RomaneEcclc
fia? Cardinalibus, & apoftolicis de latereLegatis , cor.fiderans
quod die vndecima menfis Martij,pra?fentis anni , in generali
publica Sefsione, in eadem ciuitateTridenti,& in loco confuc
tocelebrata,omnibusqueagendisde more peractis , cx caufis
tunc inftantibus,vrgentibus,& legitimis,intcrueniente ctiam
auftoritatefanto Sedis Apoftolicar, cifdcm Rcuercndifsin]is
prafidentibus etiam fpecialiter coceiTa, decrcuit, & ordinauit,
co nfilium ex eo loco in hanc ciuitatem transfcrendum efle,fi-
cutitranftulitjitemcj; Sefsioncpro prsfenti die vigefima pri-
ma
Sefsiodecima. 42
ma Aprilis,illic indicl:am,vt de Sacramentorum,& rcformatio
nis materijs,de quibus tra&andumpropofuerat, canones fan-
eirentur,& promulgarentur,in hac ipfa ciuitate Bononiae cele
brari debere:confideransqiie,n5nullos ex patribus,quiinhoc
concilio intereflfe confueuerunt,his fuperioribus,maioris heb-
domadae,etiam folennitatis pafchalis,diebus, in proprijs eccle
fi;s occupatos,aliquos etiam,ali)S impedimentis detcntos,huc
nondumaccefsiiTe,quostamebreui affuturos fperandum eft,
ac propterea faclum e{Te,vt non ea,quam fan&a Synodus defi
derabat,pra?latorum frequentia,potuerint materia? ipfx facra
mentoru,& reformationis examinari,& difcuti: vt omnia ma-
turo confilio,cum dignitate,& grauitate debita fiant: bonum,
opportunum,& ezpediens cenmit,cenfctque Sefsioiiem prar-
di£tam,qua? hocipfo die,vtpra?fertur,celebradaerat, addiem
Iouis,infra o&auam Pentecoftes proximefuturam,quo ad ip-
fas materias cxpediendas, differendam, & prorogandam eile,
quemadmodum dirTert,ac prorogat, quam diem & rei gercda?
maxime opportunam, & patribus prarfertim abfentibus per-
commoda,iudicauit,&iudicat.Hoc tamen adieclio: quodter-
minum ipfum ipfa fan&a S)rnodus,pro eius arbitrio, & volun
tate,ficuti rebus concilij putauerit expedire , etiam in priuata
congregationc reftnngere,& imminuere pofsit, & valeat.
SESSIO DECIMA.
BONONIAE CELEBRATA
die. II. mcnfis Iunij. M.
D.XLVII.
Decretumprorojrmonis SeRionit.
Vanuis hec facrofancla cecumenica,&generalis
Synodus,Sefsioneni,qux die vigefima prima me
fis Aprilis proxime pra?teriti,fuper facramento-
1 um,& reformationis materijs, in hac inclyta ci-
uitateBononie ex dccreto in vrbeTridentina,in
publica Sefsione,dic vndecima menfis martij promulgato,ce-i
D lebran-
yo Sefsiodecima.
celebranda erat,propter aliquas caufas, ac pra*fertim propter
abfentia nonnullorupatru, quos breui arTuturos fperabat, ad
hunc praefente dic dirTerenda & prorcgada cffe decreuerit:vo-
lens tamen cum ijs,qui non venerunt,etiam adhuc benigne a-
gere, eadem focrofanfta Synodus,in fpiritu fanclolegitime
congregata,pra*iidentibnsin ea eifdem fan&ae Romana?eccle
fia? Cardinalibus & Apoftolica? Sedis legatis, fiatuit, & dccer-
nit Sefsionem ipfam,quam hac die fecunda menfis Iunij prar-
fentis anni milJcfimi quingentciimi quadragciimi feptimi ce-
lcbrare dccreuerat,ad diem Iouis poit feitum natiuiratis beatae
Mariar virginis,qua? erit decima quinta menfis Septcbris pro-
ximefuturi,quoad pra?diclas,&alias matenas expedicrdas,
differendam,<ix prorogandam eife, quemadmodum dirTert, &
prorogat: ita tame,quod profccutio difcufsionis, & examina-
tionis,tameorum,qua?ad dogmata,quam ad rcfoimationcm
pertinent,interim no omittatur,& teiminu i^fum ipla fanda
S y noduSjpro eius libito,& voluntate,etiam in priuata congie-
gatione,abbreuiare,& prorogare libere pofsit,& vaieau
Die. xiiij. Septem. M.D. XL V 1 L m covgreg.i:io
negenerdli^onom^.prorogdtdfuitSej^o^ju^hu^raerdt
die fequenti>ddbenef)ldatum fdcri Conciiij.
BVLLA RESVMPTIONIS
Concilij Tridcntini.
IVLIO III. PONT. MAX.
U L ITJ S Epifcopus '.jeruus Jeruorum Deis
adfiituram rei memoridm. Cum ad tollenda
rehgionis nojlr<e difidia , qu<z in Cjermama
longo tempore nonjine toi ius chrijliam orbis
ferturbdtione&fcdnddlo viguerutj onumjffortunum,
<?expediensejfeyideatur3ftcun ctia \hanfimus m (kri-
fto
SVB
51
Jtofilius nofterfarolus 7tomdnoru\mperdtorfemper \Au
guftus ,nobis per fuas lireras & nuncios fignificdnfecit,\>t
fdcrum cecuma-nicumgeneraleConciliumperfel. recjfau
lum ^Papam 1 1 l.pradecefforem nojlrum, inditlu, &per
nos runc cardinalatus honore fungentes y dtaue ipfius prd-
decefforis nomine , \nd cum duobusdlijs jdnBoc Romdn*
ecclefi* cdrdinalibus ipfi concilio pr<sfidentesfincevtuy or-
dwdtum)& contmuatufn moplurespublica (Tfolennes
habit&fumint feftones \flt0WL tdm in caufafdei , qudm
reformmoms promtilgdtd decreta , multdfi etiaaa \tracr
caufam pertmentia cxamtnata , & difcufjayadciuitatem
Tridentinam reducatur: Nos^ad cmosj&fummospro ti-
porepontifices JfeBatgeneralia concilia indicere & dirige
re,\>t ecclejioe pacem,& chrijlian<zjidei atque orthodoxa
religionis incrementum y ad omnipotentis Deilaudem &
gloriamprocuremus 3 & cmantum in nobis ejt , tranquil-
litatiipjius Germdnia,quafkneprouincid retrodBistem-
poribus in^erd religione,dc facrorum conciliorum,& fdn-
clorumpdtrumdotlrind excollenda, exhibenddjue md~
ximtspontifictbus y Chrifti redemptoris nojtri in terrdvi-
cdrijs, debitd obedientid , & reuerentid, nulii chrifiidno-
rum prouincid- fuit ynaudm fecundd , paterne confula-
mus ,Jf>erantes per ipfius deigratiam £7* benignitatem
futurum,\treges omnes 3ac Principcs chrifiiani ,iufiis,
piffjue nojtris in hac reyotis annuantfaueat atj^ afitftat:
\enerabilesfratrespatriachas,archiepifcopos,epifcopos,&
D i dileBos
5*
dileclos filios dbbdtes3omnefj3dlios &fngulos3 qui de itf-
re^elconfuetudine^ehriuilegio concilus generdiibus in-
tereffe debentfluofaue tde prctdeceffor nofter in fuis indi-
Bionib9 &alijs auwufun^defuperconfeBisetpublicdtis
literis3conaliointerefJeyoluit3peryifcerd mifericordU do-
mininodri3\efu rhnfkifortdmur3reminmus3<& mone-
m-us^tProximisfuturis KdLMdij3cme diem ddipfum co
cilium tn eo quo nuncreperiturjlatu refumendu &profe
quendu 3 w&uid mdturd dehberdtioney & ex certd noflra
fcientia3<sr de apofolica auttontatisplenitudine3acyene-
rabihufratru nofroru eiufde ftncla Roman* ecclefa car
dinaliu wfdio & affenfufatuimus3decernimus 3 & decla
ramus3in ipfa ciuitate 7rideti3legitimo ceffante impedim e
to3couenire3etfe cogregare , ac ipfus cocilu cotinuationi et
profecutioniyomni morapofpoftta^ncubereVeiint.lSIos e-
nim operamfedulo datunfumus y\t eode teporefm eadem
ciuitate nofiri omnino adfint Legati3per quos3pper atate
nofray)?aletudinemci3&Sedis ^poflolica necefitatesy
perfonaliteradeffe nejuiuerimus3Spir'mfanBo duce3 ipfi
Conciliopr^ftdebimusiauacua ipfus Concili/ translatione
& [u£penfone3c<zterisci contrarijs no obfantibus cmibuf
cunque yac prafertim mk9 jua idemproedecejfornoferm
fuis literis pradiBis 3 mas cum omnibus & fngulis m
eis contentis iclaufulis & decretis 3 mjuo robore perma-
nere^olumus yatjue decernimus3&3mdtemis opusftfm-
wudmus^oluit non cbfdre: irritum nihilominus decer-
nentesy
Sefsiovndecima. 53
netcs,<? itktnefifccusfiiperhisdtjHojuam cjuauis autlo
ritatefcknter^elignoraterfontigerit attentari.Nulli er-
go omnino hominum liceathanc}>aginam,noflrorum, hor
tation^yrequifitionis3monitionisflatuti declarationis, w-
nouationisyoluntatisy& decretorum infringerepel ei au-
futemerariocontraire. Si quis autemhoc attentare fra-
Jumpferitindignationem omnipotentis Dei,ac beatorum
Tetri, <? Tauli, apoflolorum eiut 9fi nouerit incurfurum.
Patum %om<e3apudfanclum fetrum ,anno incarnatio^
nis Dominic*. M. D. L XV III. Kjl.DecembfPonti-
fcatus noftri annoprimo.
M.Card.CreJcen.
Rom.iAmafaus.
^SACROSANCTI
oecumenici 8c generalis Con-
cilijTridentini.
SESSIO VNDECIMA
QVAE EST PRIMA SVB IV-
lio. IILPontifice Max.celebrata Kal.
Maij. M. D. LI.
Decretum de refumendo Concilio.
L A C E T ne vobis ad Iaudem & gloriam fanaar,&
iudiuidux Trimtatis^PatrisA filij , & Spiritus fan-
£t\, ad incremetum & cxaltationcm fidei,& religio-
nis Chriftiame,facrum occumcnicumJ&:gcner.ile
D 3 conci-
m
54 Sefsioduodecima.
concihum Tridentinum, iuxtaformaim&tenoremliterarum
fancTrifsimi Domini noftri,refumi debere,& procedendum effe
ad vlteriora? Refponderunt,PIacet.
Indicliofutura Sefiionis.
pLacet ne vobis proximam futuram fefsionem hadendam,&
A celebranda effe in futuris KaLSeptcb?Refponderut,Placet.
SESSIO DVODECIMA.
AE EST SEC VNDA
fub Iulio.III.Pont.Max. celebrata
die prima Septeb.M.D.LI.
Decremm frorogationk Sefionis.
Acrofan&a cecumenica, & generalis Tridenti
na Synodus,in Spiritu fanfto legitime congre
gata,prafidentibus inea eifdemfantfi fedis
Apoftolica? legato,& nuncijs,que in proxime
prarterita fefsione fequentem hanc hodie habe
■> l • ^am ' a<^ v^tei^ora piocedendum efTe decre-
iierat,cu ob inclytae Germanica? nationis, cuius pra-cipue cau-
fa agitur,abfentiam,ac non magnam carteroru patrum rreque-
tiam procedere haftenus diftulerit,de venerabilium in Chrifto
fratrum,& filiorum fuorum, Maguntini , & Treuirenfis archi-
epifcoporun^acfacriRomani imperij principum eleetorum,
& Ciiinplurium ipfius, aliarumq; prouinciarum epifcoporum,
fub hanc ipfam die aduentu in domino exukans,& digna< ipfi
omnipotenti Deo agens gratias, firmamq; fpc concipiens qua
plunmos ahos,tam ipfius Germanica? , quam aliarum nationu
pradatos ,& fui offici; debito,& hoc exemplo commotos , pro-
pediemeireventuros,futuram fefsionem ad quadra^efimarn-
diem, qua? ent vndecima menfis oftobris , proxime fifquentis,
indicit,& concihum ipfum in ftatu,in qno reperitur, profequc
do.Cum in pmeritis fefsionibus de feptem facramentis nou*
legisin
Sefsio decimatertia. j j
legis in genere,& in fpecie de baptifmate, & confirmatione de
finitum fuerit,ftatuit, & decernit de fanftifsimse Euchariftie fii
cramento,necnon, quod ad reformationem attinet,de reliquis
qua? ad faciliorem 6c commodiorem prxlatorum refidentiam
pertinent j agi & tra&ari debere , ac monet, & hortatur omncs
patres,vt interim domini noftri, Iefu Chrifti exemplo,quantu
taineu humana fragilitas patictur , ieiunijs , & orationibus va-
cent,vt tandem placatus,qui in fecula fit benedicl:us,Deus cor
da hominum ad vere fuae fidei agnitioncm,& fanc~ta? matris ec
clefiac vnitatem,ac rette viuendi normamreducere dignetur.
SESSIO DECIMATERTIA.
QJV AEEST TERTIA
Sub Iulio. III. Ponti. Maxi. cele-
brata die.XI.Oaob.M.D.LI.
Decretum defikncliftimo EucharijlU Sacramento.
Acrofan&a cccumenica,& generalis Triden
tina Synodus, in Spiritu fancto legitime con
grata,pra*fidentibus in ea eifdem fanc~tee Se-
dis Apoftolica Legato , & Nuncijs, etfi in eu
finem, non abfq; peculari fcilicet ductu, gu-
bernatione conuenerit, vt veram,& antiqua
defide,& facramentis,doc~trinam exponeret
& vt haerefibus omnibus,& alijs grauifsimis incommodis,qui-
bus Dei ecclefia mifere nunc exagitatur , & in multas & varias
partes fcinditur , remedium afferret, hoc prefertim iam inde a
principio in votis habuit, vt ftirpitus conuelleret zizania exe-
crabilium errorum, &fchifmatum,quaminimicus homohis
noftris calamitofis temporibus,in doc~trinafidei, vfu , & cultu
facrofanc~ta» Euchariftiae fuperfeminauit quam alioqui falua
tor nofter,in ecclefia fua.tanqua fymbolu reliquit eiusvnitatis,
& charitatis, qua Chriftianos ocs inter fe coniunctos, & copu-
latos e(fe voluit.Itaque eadem facrofanfta Synodus fanam , &
finceram illam de venerabili hoc,& diuino Euchariftia? Sa-
cramento do&rinam tradens, quam femper Catholica Ec-
D 4 clefia
f(j Sefsio decimatcrtia.
clefia,ab ipfo Iefu Chrifto.Domino noftro,6c eius apoftolis e-
rudita t atq, a Spiritu fancio, illi omnc veritatc in dies fuggerc
te,edoc~ta,retinuit,6c ad finc vfq; facculi conferuabit, omnibu»
Chrifti fidelibus interdicit,ne pofthac de fanciifsima Euchari-
ftia aliter credere,docere, aut pra? dicare audeant, quam vt eft,
hoc praefenti Decreto explicatum,atq; definitum.
$e reaUprdfentia Domini nojlrijefu Chrijkijnfkn-
Bifomo Eucharijlitefacramento. Cdb.l.
*T) Rincipio docet fanc~ta Synodus,6c apcrte,ac fimpliciter^p-
* -A fitetur,in almo fancle; Euchariftia* Sacramento,poft panis,
6c viniconfecralionem,Dominum noftrumjefum Chriftum,
vernm Deum,atque hominem,verejrealiter,ac fubftantialiter,
fub fpecie illarum rerum fenfibilium contineri. nec enim harc
inter fe pugnant,vt ipfe faluator nofter femper ad dextera Pa-
tris in cadis afsideat, iuxta modum exiftendi naturalem, 6c vt
> multis nihilominus ahjsinlocis,facramentaliterpra*fens,fua
fubftantia nobis adfit,ea exiftendi ratione,cjua, 6c fi vcrbis ex-
primere vix poffumus, pofsibile tamen elTe Deo , cogitatione
per fidem ilIuftrata,afTeqm' poflumus , 6c conftantifsime crede
re debemus.ita enim maiores noftri omnes , quotquot in vera
ChriftiEcclefia fuerunt,qui de fanciifsimo hoc facramcto dif-
feruerunt,apertifsime profefsi funt,hoctam admirabile Sacra-
mentum in vltima ccena redemptorem noftrum inftituiife^cu
poft panis,vinique benediciionem, fe fuum ipfius corpus illis
pra?bcre,ac fuum fanguincm,difertis,ac perfpicuis verbis tefta
tus eft.qua? veiba a fanciis euangeliftis commcmorata, 6c a di-
uoPaulopoftearepetita, cum propriamillam 6c apcrtifsima
, fignificationem pra'fefcrant,fccundu quam a patribus intelle-
1 cla funt,indignifsimum fane flagitium eft,eai quiburdam co-
i tentiofis,6c prauis hominibus ad ficlitios , 6c imaginarios tro-
pos,quibus vcritas carnis,6c fanguinis Chrifti negatur, contra
vniuerfum ecclefia? fenfum detorqueriiquartaquam cclumna,
6cfirmamentuveritatisjha?c ab impijs hominibus excogiiata
c6meta,vclut Satanica detcftata cft, grato fcmpcr, 6c memorc
animo preftantifsimuhoc Chrifti beneficium agnofccns.
Dcra-
57
Sefsio decimatertia.
De ratione infHtutioni* (antlifimi huim
facramenti. Cap. 11.
"PpRgo faluator nofterjdifceffurus ex hoc mundo adPatrcm,
C^Sacramentum hoc inftituit , in quo diuitias diuini ftii erga
homines amorisvelut effudit, memoriam faciens mirabiliu fuo
rum , & in illis fumptione colere nos fui memoriam praecepit,
fuamq; annunciare mortem , donec ipfe ad iudicandum mun-
dum veniat.Sumi autem voluit facramentum hoc,tanqua fpin
talcmanimarum cibum ,quo alantur, & confortentur viuetcs.
vita illius,qui dixit:Qui maducat me,& ipfe viuet propter me:
& tanquam antidotum,quo liberemur a culpis quotidianis, &
apeccatis mortalibus praeferuemur. Pignus preterea ideiTe
voluit futura? noftra? gloria?,& perpetue. felicitatis,adeocj; fym
bolum vnius illius corporis , cuius ipfe caput exiftit,cuiq; nos,
tanquam membra arclifsima, fidei,fpei,& charitatis connexio
nc aftrictos effe voluit , vt id ipfum omnes diceremus , Nec ef- 1
fentin vobis fchifmata.
De excellentiafanBipmiC Euchdt ifUfuper reli
quafacramenta. Cap. 1 1 1.
COmmune hoc quidem eft fan£tifsimae Euchariftia? cu ca>
teris facramentis,fymbolum efTe rei facre,&inuiiibilis gra
tia? formam vifibilem , verum illud in ea excellens, & lingula-
re reperitur,quod reliqua facramenta tunc primum fanfrifica
di vim habent,cum quis illis vtiturrat in Euchariftia ipfe fanfti
tatis au£tor ante vfum eft, nondum enimEuchariftiam de ma-
nu domini Apoftoli fufceperant, cum veretamen ipfe affirma
ret corpus fuum efIe,quod prarbebat, & femper harc fides in ec
clefia Dei fuit,ftatimpoft confccrationem, vcrum domini no^?
ftri corpus,verumque eius fanguinem fub panis, & vini fpecie
vna cuipfius anima & diuinitate exiftere , fed corpus qtiidem
fub fpecie panis,(Sc fanguinem fub vini fpecie,ex vi verborum,
ipftun autem corpus fub fpecie vini,& fangtiine fub fpecic pa- \
iiis,animamq; fub v tyaq;,vi naruralis illius connexionis, & co-
comitaatiar,qiia partes ChriftiDomini,qui iam ex mortuis re-
D y furrexit,
5 8 ■ Sefsio decimarertia^
furrexit,non amplius noriturus,inter fe copulantur.Diuinita-
tem porro propter admirabilem illam eius cum corpore,& ani
ma hypoftaticam vnionem . Qua propter verifsimum eft tan-
tundemfub alterutra fpecie,atque fub vtraque contineri,totus
enim,& integer Chriftus fub panis fpecic, & fub quauis ipfius
fpeciei parte,totus ite fub vini fpecie,& fub eius partib9exiftit.
De tranfubftantiatione. Cat>, IIII.
Q Voniam autem Chriftus, redemptor nofter,corpus fuu id,
^*- quod fub fpecie panis offerebat, verc efle dixit ideo per
fuafum femper in ecclefia Dei fuit,idque nuc dcnuo fanfta hcc
Synodus declarat.per confecratione panis & vini,conuerfionc
fieri totius fubftantiae panis in fubftantia corporis Chrifti Dfii
noftri, &totius fubftantia^ vini in fubftantiam fanguinis eius,
quar conuerfio conuenienter, & proprie a fancla catholica ec«
clefia tranfubftantiatio eft appellata.
De cultu3& yeneratione huicfanclipmofacra
mento exbibenda. £at>. U.
^TVllus itaq; dubitandilocusrelinquitur,quinomnes Chri
■^^fti fidelespro more in catholica ecclefia femper recepto la
triac cultum,qui vero Deo debetur,huic fan&ifsimo facramen-
to in veneratione adhibeant, neque enimideo minus eftadora
dum,q> fuerit a Chrifto domino,vt fumatur,inftitutum, nam il
lu eundc Deum prarfentem adeffc credimus, quem pater arter-
nus introducens in orbem terrarum, dicit: Et adorent eum ocs
angeli Dei: quem Magi procidentes adorauerunt,quem deni-
Sr ue inGalila-a ab Apoftolis adoratum fuifTe,fcriptura teftatur
>eclarat prarterea fancla Synodus , pie & religiofe admodii in
Dei ecclefiam induftum fniffe hunc morem, vt fingulis annis
peculiari quodam,& fefto die prarcelfum hoc,& venerabile fa-
cramentum fmgulari veneratione,ac folennitate celebrarctur,
vtq; in procefsio nibus reuerenter , & honorifice illud pcr vias,
€t loca publica circumferretur,aequifsimum cft enim facros ali
quos ftatutos cffc dies,cum Chriftiani omncs fingulari,ac rara
quadam fignificationc gratos,& memores teftentur animos cr
ga communem dominum,& redemptorem pro tam ineffabili,
& planc
Sefsio decimatertia. $
& plane diuino beneficio,quo mortis eius vi<ftoria,& triuphus
reprefentatur,atque fic quidem oportuit vi&ricemveritatem
de mendacio,& hserefi triuphum agere,vt eius aduerfarij iji co-
fpeftu tanti fplendoris,& m tanta vniuerfa: ecclefiae la-titia po
fiti,vel debilitati,& fra&i tabefcant,vel pudore affeai, & cofu-
fi aliquando refipifcant.
Dea[Jewandofacr<eEuchariftUjacramentoy& adin
frmosdeferendo. Qay.VL
COnfuetudo alTeruandi in facrario fanftam Euchariftiam,
adeo antiqua eft, vt etiamfeculumNicami concilij ao-no-
uerit.Porro deferre ipfam facram Euchariftiam ad infirmos,&
hunc vfum diligenter in ecclefijs conferuari,preterquam quod
cum fumma equitate,& ratione coniunftum eft,tum multis in
concilijs prarceptum inuenitur, & vetuftifsimo catholice eccle
fix more eft obfertiatum.Quarefanaa haecSynodus retinendii
omnino falutarem hunc,& necellarium morem ftatuit.
Depra^aratione, cju<& adhihenda eft3 yt digne aukjacram
Euchariftiamfercifiat. Qap. XJ II.
SI non decet ad facras vllas funcliones quempiam accedere,
nrfi fanae, certe , quo magis fanftitas , & diuinitas ca?leftis
huius facramenti viro Chriftiano comperta eft , eo diligentius
cauereille debet, ne abfque magna reuerentia, &fanditate ad
id percipiendum accedat,praefettim cum illa plena formidinis
verba apud Apoftolumlegamus: Qui manducat,& bibit indi-
gne, iudicium fibi manducat, & bibit, non dijudicans corpus
domini . Qtiare communicare volenti reuocandum e(\in te
moriam eius prarceptum : Probet fe ipfumhomo. Ecclefiaftica^
autem confuetudo declarat, eam probationem neceilariam
e{fe,vtnullusfibi confciusmortalispeccati,quantumuis fibi
contritus videatur , abfque pramiila facramentali confefsione
ad facram Euchariftiam accederedebeat, quoda Chriftianis
omnibus,etiam ab ijs facerdotibus, quibus ex offieio incubue-
rit celebrare,ha?c fanfta Synodus perpetuo feruandam efle de-
creuit,modo non defitillis copia e6feiToris,quod fi,necefsitate
vrgente^
■
Co Sefsio decimatertia.
vrgentCjfiicerdos abfque praruia confefsione celebrauerit, qua
primuni confiteatur.
De yfu Amirabilis huius facramenti. Caf>. VI 11.
CyVo advfumautcmre£te,&fapienterpatresno{tri tresra-
^— ' tioncshoc fan&umfacramentumaccipienmdiftinxe-
runt,quofdam enim docuerunt facramcntaliter duntaxatid fu
mere,vt peccatoresralios tantum fpiritaliter,illos niminim,qiu
voto propofitum illum panem carleftem cdentes,fidcviua,qu$
per dilec"tionem operatur, fruttii, eius & vtilitatefcntiunt:ter-
tios porro facramentaliter fimul & fpiritaliter , hi autcm funt,
qui ita fe prius probant, &inftruunt, vt veftem nuptialemin-
duti ad diuinam hanc menfam acccdant . In facramentali autc
fumptione femp in ecclefia Dci mos fuit, vtlaici a facerdotib*
communioncm acciperent,facerdotes aute celcbrantcsfc ipfos
communicarent : qui mos tanquam ex traditionc Apoftolica
defcendens,iure,ac merito retineri debct,Demiuri autem pater
110 arTe&u admonet fan£ta Synodus , hortatur , rogat , & obfe-
crat per vifcera mifericordie Dei noftri,vt omncs &finguli,qui
Chriftiano nominc cenfentur,inhoc vnitatis figno, inhoc vin
culo charitatis,in hoc concordiae iymbolo iam tandem aliqua-
do conueniant,& concordent,memorefq; tantae maieftatis , &
tam eximij amoris Iefu Chrifti,Domini noftri,qui dile£ta ani-
mam fuamin noftra? falutis prerium, & carncm fuam nobis dc
dit ad manducandum,hsc facra myfteria corporis , & fangui-
nis eius ca fidei conftantia,& firmitate,& anirni deuotionc , ca
pietate , & cultu credant,6cvenerentur , vt panem illum fupcr
fubftantiale frequeter fufcipcrc pofsint,& is vcrc cisfit aiar vita
& pcrpetua fanitas mentis,cuius vigore confortati,cx huiusmi
ferar peregrinationis itinere,ad carlcftem patriam pcruenire va
leant,cundem panem Angelorum, quem modo fub facris vela
minibus edunt,abfque vllo velamine manducamri.
Quoniam autcm non eft fatis veritatem dicerc, nifi dctega-
tur,& refellantur errorcs , placuit fancla» Synodo hos canoncs
fubiungere,vt omnes, iam agnita catholica doc"trina,intelligat
quoq;,qua?abillisharrcfes caueri/vitariq; dcbeant.
Dcfa-
Sefsio decimatertia.
C\
DESACROSANCTO
EuchdriJlUjacramento.
C A NO N. I. jjai
SI quis negaueritjinfanclifsimajEuchariftiae facramento co-
ti neii verc r ealiter,6c fubftantialiter corpus,6c fanguinevna
cum anima,6c diuinitate domini noflri,IefuChrifti,ac proindc
totumChriftum,fed dixerit tantummodo efle in eo,vt in figno
velfigura,autvirtute,anathemafit.
CANON. II.
Si quis dixerit,in facrofancto EuchariiliT facramento rema
nere fubftantiam panis , 6c vini,vna cum corpore , & fanguine
domini noftrilem Chrifti,negaueritq; mirabilem illam,& fin-
gularem conuerfionem totius fubftantiae panis in corpus,6c to
tius fubftatia? vini infanguine, manetibus duntaxatfpeciebus
panis,6c vinirqua quidem conuerfione catholica ecclefia aptif
fiine Tranfubftantiationem appellat,anathema fit.
CANON. III.
Si quis negauerit, in venerabili facramento Euchariftiae fub
vnaquaq; fpecie,6c fub fingulis cuiufq; fpeciei partibus,fepara
tione fac1:a,totum Chriftu contineri,anathema fit.
CANON 1 1 II.
Si quis dixerit,perac"ta confecratione,in admirabili Eucha-
riftiae facramento,non efTe corpus,6cfanguinem domini noftri
Iefu Chrifti , fed tantum in vfu, dum fumitur, non autem ante,
vel poft,6c in hoftijS,feu particulis confecratis, quae poft comu
nionem referuantur , vel fuper funt, non remanere verum cor-
pus domini,anathema fit.
CANON V.
Si quis dixerit,vel praecipuum fructum fanclifsimae Eucha-
riftiae effe remifsionem peccatorum, vel ex ea no alios effe£tus
prouenire,anathema fit.
CANON VI.
Si quis
f
I,.,
62. Sefsio decimatertia..
Siqttisdixerit,infancT:o Euchariftix Sacramento Chriftu
vnigenitum Dei filium non efte cultti latria^etiam externo, a-
dorandu,atque ideo nec feftiua peculiari celebritate veneran-
du,neq; in procefsionibus fecudulaudabilem , & vniuerfalem
Eccleiia? fanc~be ritum, & confuetudinc , folenniter circunge-
(hndujuel non publice,vt adoretur,populo proponendum,&
eius adoratores effe idolatras,anathema fit.
CANON VII.
Si quis dixerit , non licere facram Euchariftiam in facrario
referuari,fedftatimpoftconfecrationem aftantibus necefTa-
riodiftnbuendam,autnonlicere,vtillaad infirmos honorifi-
ce dcreratur,anathema fit.
CANON VIII.
Si quis dixerit,Chriitum in Euchariftia exhibitum/pirita-
Iiter tantum manducari, & non etiam facramentaliter,ac reali
ter,anathema fit.
CANON. IX.
Si quts negauerit omnes>& fingulos Chriftifideles vtriufq; '
fcxusjcumadannos difcretionis peruenerint , teneri fingulis
annis,falteminPafchate ad commttnicandum , iuxta prarce-
ptum fanfts matris Ecclefia»,anathcma fit.
C A NON X.
Siquisdixerit,nonhcerefacerdoti celebrantife ipfumco-
municarejanathema fit.
CANON. XI.
Si quis dixerit,folam fidem eflfe fufficientem prarparationc
ad fttmendum fanftifsimar Euchariftiae Sacramentum.anathe
ma fit.Et ne tantum Sacramentum indigne,atqueideo in mor
tem,6c condemnationcm fumatur, ftatuit, atque declaratipfa
fanfta Synodus^illis, quos confcietia peccati mortalis grauat,
quantucunque etiam fe contritos exiftiment.habita copia Co
feflDrismecetfario prarmittendam eife confefsionem (acramen
talem.Si quis atttem contrarium docere,prxdicare,veI pcrtina
citer allercre,feu etiam publice defputando defenderc prxfum
pferit,
SeiMoclecimatertia. €-$
pferit,eo ipfo excommunicatus exiftat.
Decretum de reformatione.
De officio pr<elarorum inJubdirorumcorreBione. ftp.l.
EAdem fancta Tridentina Synodus,pra?fidentibus in ea eif-
dem fanctae Sedis Apoftolica* Legato,& Nuncijs,intendcs
nonnulla ftatuerc,qua* ad iurifdiclionem pertinent Epifcopo
rum,vt,iuxta proximx Sefsionis decretu, llli in commifsis fibi
ecclefijs eo libentius refideant,quo facilius, & commodius fibi
fubiectos regere,& in vita*,ac morii honeftate continerepotue
rint,illud primum cos admonendos cenfet, vt fe Paftores, non
pcrcuilore s,e(Te meminerint,atque ita prarefTe fibi ftibditis op
portere.vt noin eis dominentur,fedillostanquamfilios,& fia
tresjdiligantjelaborcntq^vthortado, cxadmoiiedoabillicitis
dcterrea:it,ne.vbi deliqucrint,debitis eos pocnis coercere coga
tur.Qups tan c/a qaid per humanam fragilitatem peccare co-
tigcritjila apoftoli cit ab eis feruada preccptio: vtillos arguat,
obiecret^increpct in onrni bonitate, ck patientia: cu farpe pJus
ciga corrigcdos agat beneuoletia,qua aufteritas:plus exhorta-
tio qufi cominatio-.plus chan'tas,quapoteltas. Sin autc ob deli
£i\ grai litatc virga opus fuerit,tunc cu mafuetudine rigor,cum
niiiericordiii iudiciii,cu lenitate feueritas adhibenda cft:vt fine
afperitate difcipliria populis falutaris,ac neceilaria conferue-
tu: ,&,qui cone&i fucrint,emendentur,aut, fi refpicere nolue-
rint,ca*teri,falubri in eos animadnerfionis exeplo,a vitijs deter
reantur:cum fitdiligentis:& pi/ fimul Paftoris officium, mor-
bis ouium leni.i primum adhibere fometa:poft,vbi morbi gra-
uitas ita poftulet, ad veriora, & grauiora remedia defccndere:
fin autem nec ea qnidem proficiantillis fub mouendis,ceteras
faltem oues a contagionis periculo liberare. Cum igitur rei cri
minum plerumque ad euitandas pcenas, & epifcoporum fub-
terfugienda iudicia, querelas , & grauamina fimulant , & ap-
pellationis difTugio iudicis procefRim impediant, neremedio,
ad innocentia- praTidium infrituto, adiniquitutis defenfio-
nem abutanttjr , atque vt buiufmodi eorum callidjtati, &
tergiuerfationi occurratur,ita ftatuit,& decreuit: In caufis
vifitationis, & coreaionis, fme habilitatis, & inhabilitatis,
necnon
m
<S\ Sefsio decimatertia.
necnon criminalibus,ab Epifcopo,feu illius in fpiritualibusVi
cario generali,ante definitiuamfententiam, ab interlocutoria,
velalio quocunq; grauamine, non appelletunnec Epifcopus,
feu vicarius appellationi huiufmodi,tanquam friuola?, deferre
feneatur:fed ca, ac quaciiq, inhibitioe,ab appellationis iudicio
emanata,necnon omni ftylo,& confuetudine, etiam immemo
rabili,contraria non obftante,ad vlteriora valeatprocedere: ni
fi grauamen huiufmodi pcr definitiuain fententia reparari, vel
ab ipfa definitiua appellari non pofsit: quibus cafibus facroru,
& antiquorum canonum ftatuta illibata perfiftant.
Quifit commmendddppeildtio in cdufis crimi-
ndlibus. (Jdput. II.
Sententia Epifcopi , vel ipfius in fpiritualibus Vicarij ge-
-neralis,in criminalibus appellationis caufa,vbi appellatio
nis loCus flierit,fi Apoftolica au&oritate in partibus eam com-
mitti contigerit, Metropolitano,feu illius etiam Vicario in fpi
ritualibus generali:aut fi ille aliqua>de caufa fufpeclns foret,v el
vltra duas legales dietas diftet,feu ab ipfum appellatum fuerit,
vni ex vicinioribus Epifcopis,feu illorum Vicarijs, non autem
fnferioribus iudicibus committatur.
Quidin dffielldtionibus crimindhu ferudndu. Qdp. IIL
REus,ab Epifcopo:aut eius Vicario in fpiritualibus gcncra-
li,incriminali caufa,appellans, coram iudicead quem ap-
pellauit,acl:a prima? inftantia? omnino producat, & iudex, nifi
illis vifis,ad eius abfolutionem minime procedat. Ts aute,a quo
appellatum fuerit,intra.xxx.dies a<fta ipfa poftulanti gratisex
hibeat,alioqui abfq; illis caufa appellationis huiufmodi, prout
iuftitia fuaferit terminetur.
Quodfolus Bb ifcopus, tfque dddegrdddtione procedere Pof
fit>cum certo numero dbbatum y>el dlidrum
dignitdtum. fapur. IHI.
CVm vero tam grauia nonnunquam fint deli<fta,ab ecclefia
fticis commifTa perfonis,vt ob eoium atrocitatem c facris
ordinibus
Scfsio decimaterria. 6 5
©rdinibus deponendar,& curia? finttradendar farculari: in quo
fccudum ficros canones certus Epifcoporum numcrus rcqui-
ri n ir,quos fi omnes adhibere difricile eflet, dcbita iuris cxecu-
tio difterretur: fi quando autem intcruenire poflent,eorum re-
fidentia intermitteretur: propterca ftatuit,& decrcuit : Epifco
po pcr fc feu illius Vicarium in fpiritualibus generalcm, cotra
clcricum,in facris ctiam prcsbyteratus ordinibus coftitutum,
ctiam ad illius condcmnationemmecnon verbalem depofitio-
nem,& per fc ipfum etiam,ad a<fhialem,atque folcncm degra-
dationcm ab ipfis ordinibus , & gradibus ecclefiafticis, in cafi-
bus,inquibus aliorum EpifcoporUm prarfcntia,innumeroa
canonibus definito requiritur,etiam abfque illis procedcrc Ji-
ccat: adhibitis tamcn, & in hoc fibi afsiftentibus, totidem Ab-
batibus,vfum mitrar & baculi,ex priuilegio Apoftolico haben
tibus,fi in ciuitate,aut dicecefi reperiri,& comode intercfle pof
fint,aIioquin alijs perfonis,in ccclefiaftica dignitate conftitu-
tis,quar artate graucs,ac iuris fcientia comendabilcs cxiftant.
QuoJremifiopcens ab epifcopo inflic~t*,ex fifld
caufa obrecla non admirrarur. £ap, V.
"pT quoniam poft fic"tas caufas, quar tamen fatis probabiles
J-'viacntur,intcrdu accidit,vt nonnulli eiufmodi gratias ex-
torqucant , pcr quas pcenae illis epifcoporiuniufta feueritate
inflidT:ar,aut remittuntur omnino.aut minuuntur, cum non fe
rcndum fit,vt mendacium,quod tantopere Deo difplicet,non
modo ipfum impunitum fit,vcrum etiam alterius delicli venia
impetrct mentienti:idcirco,vt fequitur,ftatuit,& decreui t:Epi
fcopus apud Ecclefiam fuam refidens,de furreptione, & obre-
ptioncgratiar, quarfuper abfolutione alicums publici crimi-
nis,vcl delicli, de quo ipfe inquirerc ccepcrat,aut remifsione
pcrnar,ud quam criminofus per eum condemnatus fuerit, fal-
fis precibus impetratur,pcr fe ipfum,tanquam Scdis Apoftoli
cxdelegatus,etiamfummaric cognofcat,ipfamque gratiam,
poftquam pcr falfi narrationcm,aut vcti taciturnitatcm,obte-
Um ciTe,legitime con(titerit,non admittat.
E Quando
1
66 Scfsio decimatertia.
Qudndo^uibus teJHbus><? ante juemycdujk !
epifcoporumjint dgend<e. Cdp. UL
("\Voniam vcro fubditi Epifcopo, tametfi iure correpti fue-
^- rint,magnopere tamen eum odiiTe,<5c,tanquam iniuria
arfefti fint,falfa illi crimina obijcere folent, vt, quoquo pacto
pofsint,ei moleftiam exhibeant,cuius vexationis timor pleru-
queilludadinqim-enda,&punicda eorum delicta fegniorem
reddi:idcirco,ne ij magno fuo,& Ecclefiae incomodo grege fibi
c*editumrelinquere,acnonfine Epifcopalis dignitatis dimi-
nlitipne vagaricogatur, ita ftatuit, & decreuit : cpifcopus, nifi
ob caufam,ex qua deponendus,fiue priuadus veniret,etia fi ex
officio,aut per inquifitionc,feu denuciatione,vel accufationc,
fiuealio quouis modo^cedatur,vtperfonaliter coparcat , ne-
quaqua citetur, vel moneatur. Teftes in caufa criminali ad in-
formatione,velindicia,feualias incaufa principahcotraEpi-
fcopu,nifi conteftcs,& bona? conuerfationis,exiftimationis,&
famar fuerint,no recipiantur: & fi odio,temeritate, aut cupidi-
tate aliquid depofuei*int,grauibuspe nis multentur.Caufe Epi
fcoporu,cu pro criminis obiec"ti qiialitate coparere debeat,co-
ramFontificeMax.referantur,ac per ipfum terminentur.
Decrctumprorogdtionis,deJinitioni$ Mdtuor drticulo-
rum:de Sdcrdmento EuchdriJlU, & Sdlui conduBus,
Trotefidntibus ddndi.
EAdem faiifta Synodus errores omnes , qui fuper hoc fan-
(ftifsimo Sacramentorepullularunt,tanquam vepres exa-
gro Dominico euellere, ac omnium fidelium faluti profpicere
cupies,quotidianis precibus Deo omnipoteti pie oblatis,inter
ahos,ad hoc Sacramentum pertinentes, articulos,diligentifsi-
ma veritatis.Cathohcadnquifitione tractatos, plurimis, accu-
ratifsimisque pro rerum g-. auitate difputationibus habitis, co-
gnitis quoque prarftantifsimorum Theologorum fententijs,
hosctiamtractabat. An necciTarium fit adfalutem,& diui-
rioiurepra?ceptum,vtfinguli Chriftifideles fub vtraquefpe-
cic ipfimi venerabile Sacramentum accipiant. Et: num minus
fumat,
Sefsio decimatertia. 67
fumat,qui fub altera,quam qui fub vtraque communicat.Et:
An errauerit fan&a materEccIefia laicos,& non celebrates Sa-
ccrdotes,fub panis fpecie duntaxat communicando.Et: An
paruuh etiam communicandi fint. Sed quoniam ex nobilifsi-
ina Germania? prouincia i),qui fe Proteitates nominant, fupcr
his ipiis articulis,antequa definiantur, audiri a fancla Synodo
cupiunt,& ca ob caufam fide publica ab illa poftularunt,vt ip-
fis tuto huc venire , & in hac vrbe commorari,ac libere coram
Synodo dicere,atque proponere quar fenfcrint,& poftea, cum
libuerit,recedere liceat:fancla ipfa Synodus, licctmagno defi-
derio eoru aduentu multos antea menfes expettarit, tamen vt
pia mater,qje ingemifcit,& parturit,fummopere id defidcras,
ac Jaboraiis/vt in ijs,qui Chriftiano nomine ccfentur,nulla fint
fchifmata,fed qiicadmodu eunde omnes Deum, & Redeptore
agnofcunt,ita lde dicant,idcm credant,idem fapiant: confides
Dei mifericordia,& fperans fore,vt illi in fanclifsima & faluta
rem vnius fidei,fpei,charitatisq, concordiam rcdigantur,liben
ter eis in hac re more gerens,fecuritate & fide,vt petienmt,pu-
blica,qua faluu condu&u vocant,quod ad fe pertinet ; eius qui
infrafcriptus erit,tenoris,dedit,atq; cocefsit:& eoru caufa defl
nitioncillorumarticuloriiadfecnnda Sefsionc diftulit, qua,
vtilli comode ei interelfe poifent,in diem feftum conuerfionis
D. Pauli,qua? crit vigefimaquinta die menfis Ianuarij,anni fe-
quentis,indixit.illudq; practerea ftatuit,vt in eadem Sefsione
de facrificio MhTa? agatur,propter magnam vtriufque rei con
nexionem:interea Scfsione proxima de Pcenitentie,& Extrc-
ma?vnftionisSacramentis,tracl:andum.illam autemdie fefto
D.Catherinc virgiriis,& martyris,qui Crit Vigefima quinta No
uembris,habendam effe dccreuit,fimulque in vtraque materia
reformationis profequantur.
SALVVS CONDVCTVS
fyotcjtantibusdaw.
SAcrofancla generalis Tridetina Synodus, in Spiritu fanclo
legitimc congregata , praefidentibus in eaeifdem fanclae
E 2 Sedis
■
^8 Sefsio decimaquarta.
Sedis Apftolicac, Legato 6c Nuncijs,omnibus, cx fmgulis , fiue
Ecclefiafticis,fiue fecularibus perfonis vniuerfar Germania?,cu
iufcunque gradus ftatus,conditionis, 6c qualitatis fint,qua? ad
oecumenicum hoc,6c generale Concilium accedere voluerint,
vt de ijs rebus,quae in ipfa Synodo tra&ari debent, omni liber-
tate coferre,proponere 6ctrac~tare, ac ad ipfum cecumenicum
Concilium libere,6c tuto venire,& in eo manere,6c commora-
ri,ac articulos,quodillis videbitur,tam fcripto,quam verba,of
ferre,proponere,6c curri Patribus, fiue ijs,qui ab ipfa fan&a Sy
nodo delefti fucrint,conferre,6c abfque vllis conuicijs,6c con-
tumelijs difputare,necnon,quado illis placuerit,recedere pof-
fint,6c valeant,publicam fidem,6c plenam fecuritatem, quam
faluum conductum appellant,cum omnibus, 6c fingulis clau-
fulis,6c decretis necellarijs, 6c opportunis, etiam fi fpecialiter,
& non per verba generalia exprimi deberent,quse pro cxpref-
fishaberivoluit,quantumadipfam fan^a Synodum fpedtat,
concedit.Placuitpraetereafanftae Synodo, vt fi pro maiorili-
bertate,ac fecuritate eorum, certos tam pro commifsis , quam
proc6mittendispereosdeli£tis,iudices eis deputari cupiant,
illos fibibeneuolos nominent,etiam fi deli&a ipfa; quantum-
ftunque cnormia,ac haerefim fapientia,fuerint.
SESSIO XI III.
QVAE EST QVARTA SVB
Iulio. III. Pontifi. Max. celebrata die
XXV.Noue.M D.LI.
DocJrina dejkncliflmis foenitentu , & extre-
m<& UnBionis Sacramentis.
Acrofanfta oecumenica,6c generalis Tridentina
S ynodus,in Spiritu fan&o legitime congregata,
prarfidentibus in ea eifdem fanclra* Apoftolica;
Sedis Lcgato,6c Nuncijs,quanuis i* Decreto de
Iuftificatione multus fueritdePoenitetiar Sacra
mento,propter locorum cognationem,necefTaria quadam ra-
tione
Sefsio dccimaquarta. 6$
tionc fermo interpofitus: tanta nihilomintis circa illud noftra
hac a?tatediuerforumerrorueftmultitudo,vtnon parumpu-
blkx vtilitatis retulerit,de eo exa&ionc , & pleniorem defini-
tioncm tradidiffe, in qua demonftratis , & conuulfis, Spiritus
fauftipracfidiOjVniucrfiscrroribuSjCatholica veritas perfpi-
cua,& llluftris ficret,quam nunc fan&a ha?c Synodus Chriftia
nis omnibus perpetuo feruandamproponit.
De necefltate y & injliturione Sacramenti
fcenitenti*. Caput. L
SI ea in regeneratis omnibus gratitudo erga Deum clTet, vt
iuftitiam,in Baptifmo,ipfius beneficio,& gratia,fufceptam
conftanter tuerenfdr,non fuiffet opus,aliud ab ipfo Baptifmo
facramentum ad peccatorum remifsioncm efie inftitutum.
Qupniam mtem Deus,diucs in mifcricordia, cognouit figmc
tum noftrum,illis etiam vitx remediii contulit, qtii fefe poftea
tn peccati feruitutem,& Darmonis poteftate tradidiffent , Sa-
cramentu videlicetPcenitctiae.quo lapfis poft Baptifmum, be
neficium mortis Chrifti applicatur.Fuit quidc Pcenitetia vni-
uerfis hominibus,qui fe mortali aliquo peccato inquinaffent,
qtiouis tempore ad gratia, &iuftitia ailequendam neceffaria,
illis etiam,qui Baptifmi facramento ablui petiuifTent, vt, per-
uerfitate abie<fta,& eliminata,tantamDei offenfionem cu pec
cati odio,& pio animi dolore deteftaretur. vnde propheta ait:
Conuertimini , & agite poenitentiam ab omnibtis iniquitati-
bus vcftris:& no erit vobis in ruina iniquitas.Diis etiam dixit:
Nifi poenitentia cgeritis,omnes fimiliter peribitis.Et princcps
ApoftoloruPetrus peccatoribus Baptifmoinitiandis, pceni-
tentiam comendans,dicebat: Poenitentia agite, & baptizetur
vnufquifq; veftrum.Porro nec ante aduentum Chrifti Pceni-
tentia erat Sac<ameritum,nec eft poft aduentum iilius cuiqua
ante Baptifrnum.Dominus aute facramentumtunc precipue
inftkuit,cua mortuis excitatus,infufHauit in clifcipulos fuos,
dicens:Accipitc Spirittim fan&um: quorum remiferitis pec-
cata,remittuntur cis:8c quorum retinueritis,retenta funt,Qup
tam infigni fa£to,& verbis tam pcrfpicuis -j poteftatem remit-
E 3 tendi,
\m
>
70 Sefsio Decimaquarta.
tendi,&retinendipeccata,ad reconciliandos fideles, poft ba-
ptifmimilapfos,Apoftolis,&eorum legitimis fuccefToribus
fuifTe comunicatam,vniuerforumPatrum confenfus femper
intellexit.EtNouatianos,remittendi poteftatem olim pertina
citer negantes,magna ratione Eccleiia Catholica tanquam hae
reticos explo(it,atque condemnauit. Quare verifsimum hunc
illommverborumDominifenfum^ncla ha?c Synodus pro-
bans,&recipiens,damnat eorum commeticias interpretatio-
nes,quiverba illaad poteftatem pra?dicandi verbumDei,&
Chrifti Euangelium annunciandi, contra huiufmodi Sacramc
ti inftitutionem falfo detorquent.
De differentia Sacramenti foenitentU > <?
'Batitifmi. Qap. IL
CAEterum hoc facrametum multis rationibus a Baptifmo
differre dignofcitur,nam prarterqnam quod materia,&
forma.quibus facramenti eflentia perficitur , longifsime difsi-
denconftatcerteBaptifmiminiftrum iudiccm eilenon opor-
tere:cum Ecclefla in neminem iudiciu exerceat, qui non prius
in ipfam per Baptifmi ianuam fuerit ingreflus.Quid enim mi-
hi.inquit Apoftolus, deijs,quiforis funt,iudicare? Secus eft de
domefticis,quos Chriftus Dominus lauachro Baptifmi fui cor
poris meinbra femcl effecit,na hos, fi fe poftea crimine aliquo
contaminauerint,non iam repetko Baptifmo ablui , cum id in
Ecclefia Catholica nulla ratione liccat, fed ante hoc tnbunal,
tanquam reos,flfti voluit:vt per facerdotum fententia non fe-
meljfed quoties ab admifsis peccatis ad ipfum poenitentes co-
:mgerint,po{Tentl;berari.Alius eft prarterea baptifmi , &alius
Pcenitentiar frucTus, per Baptifmum enim Chriftu induentes,
noua prorfus in illo eflicimur creatura,plena & integram pec-
catorumomniumremifsionem confequctes :ad quam tanien
nouitatem,& integritatem, pcr Sacramentum Poenitcntia?3fi-
ne noftris magnis fletibus,& laboribus, diuina id exigente iu-
ftitia.pcruenire ncquaquam poiTumus,vt mcrito Poenitentia;
laboriofus quida Baptifmus a fancTis patribus dicT us fuerit.Eft
autc hoc Sacramentu Poenitetia? lapfis poft Baptifmum ad fa-
lutem
Sefsio decimaquarta. ji
hitem ncce{Taiium,vt nondum regeneratis ipfe Baptifmus.
De^artibus^fruBu huius Sacrameti. Qd% . ///.
DOcet prxterea fancta Synodus , Sacrarnenti Pocnitentias
fbrmam,in qua pra?cipue ipfius vis fita cit,in illis rniniftri
verbispofitamette:Egoteabfoluo,&c.quibus quidemdeEc-
clefiz fancbemore preces quaedarn laudabiliter adiunguntur:
ad ipfius tamcn forma? effentiam nequaquamfpec~tairt,neque
ad ipfius facramenti adminiftrationem funt neceflaria: . Sunt
autcm quafi materia huius facramenti ipfius poenitcntis actus,
ne^mpe contritio,confefsio,&fatisfactio.Qui quatenus in pce-
nitente ad integritatem Sacramcnti, ad plenamq; , 6c perteclSt.
peccatorum remifsionem ex Dei inditutione requiruntur,hac
ratione,partes Poenitentia? dicuntur.Sane vero res, 6c effectus
huius Sacramenti,quantu ad eius vim, & efficaciam pertinet,
reconciliatio eii cum Deo,quam interdum in viris pijs,6c cum
deuotione hoc Sacramentum percipientibus, cofcientice pax,
ac ferenitas cum vehementi fpiritus confolatione confequi fo
let.Hacc de partibus,6c effectu huius Sacramenti,fanc~ta Syno-
dustradens,fimul eorum fententias damnat,qui Pceniten-
tiac partes,incuiTbs confcientiae terrores, & fidem c(Tc con-
tendunt.
DeQontritione. CajjUtlUL
COntritio,qua? primum locum inter dietos poenitentis a-
ctus habet,animi dolor,ac deteitatio eft depeccato com-
miiTo.cumpropofito non peccadi de castero. Fuit autem quo-
uis tempore ad impetrandam vcniam peccatorum hic contri-
tionis modus ncceiTarius,&inhominepoftBaptifmuiTi lapfo,
ita demum prarparat ad remifsionem peccatorum,fi cum fidu
cia diuinas rnifcricordiar,& voto prasflandi reliqua,coniuncl:us
fit,que ad rite fufcipiendu hoc facramentum requiruntur.De-
clarat igitur fanfta Synodus hanc Contritionem,nonfolum
ceiTatione a peccato , & vitae nouae propofitu,& inchoatione,
fed veteris etia odium continere, iuxta illud : Proijcite a vobis
omnes iniqmtates veftras,in quibus praniaricati efHs, & facite
vobis cor nouu,& fpiritu nouum.Et certc, qui illos fanclorum
E 4 damo
ji Sefsio decimaquarta.
clamores confiderauerit: Tibi foli peccaui,& malum coram te
feci:Laboraui in gemitu meo, lauabo per fingulas no£tes leftu
meu: Recogitabo tibi ocs annos mcos , in amaritudine anima?
meae: &alios huiufmodi generis:facileintclliget, eos ex vehe-
menti quodam ante afte; vita? odio,& ingenti peccatorum de-
teftatione manaiTe . Docet przeterea, & fi Contritionem hanc
aliquando charitate perfe&am effecontingat,hominemque
Deo reconciliare,priufquam hoc Sacramentum a£tu fufcipia-
tur,ipfam nihilominus rcconciliationem ipfi contritioni fine
facramenti voto,quod in ilia includitur,non eiTe adfcribenda.
Illnmvero contritionem imperrec*tam , qiue Attritio dicitur,
quoniam vel exturpidinis peccati confideratione,vel exgehe
na?,& poenarum metu communiter concipitur, fi voluntatem
peccandi excludat,cum fpe venia?,declarat , non folumnon fa
cere hominem hypocritam , verum etiam donum Dei cffe , &
Spiritus fanfti impulfum,non adhuc quidem inhabitantis,fed
tantum mouentis,quo pocnitcs adiutus viam fibi ad iuftitiam
{Sarat. Et quanuis fine facramento pcenitentiar per fe ad iuftifi
cationem perducere peccatorem nequcat , tamcn eum ad Dei
gratiam in facramento poenitentia? impetrandam difponit.
hoc enim timore vtiliter concufsi Niniuita?, ad Iona? prardica-
tionem,plenam tcrroribus,poenitentiam egcrunt,& mifericor
diamaDominoimpetrarnnt. Quamobrem falfo quidam ca-
lumniantur Catholicos fcriptores, quafi tradiderintfacramen
tumpoenitentia?, abfquebono motu fufcipientium , gratiam
conferre : quod nunquam ccclcfiaDei docuit, ncc fenfit . fed
& faifo docent, Gontritionem efie extortam,& coaclam, non
liberam & voliintariam.
De confepone. Qput U.
"pX infvitutione facramenti poenitentia? iam explicata,vni-
-^uerfa ecclcfia femper intellexitanftitutam etiam cffe a do-
minointegram pcccatorum confefsionem,&omnibus poft
baptifmum lapfis iure diuino neceiTariam cxifterc: quia domi
nus noftcr, lefus Chriftus , e tcrris afcenfurus ad coclos, facer-
dotcs fui ipfius Vicarios rcliquir,tanqua prcfides,& iudices,ad
quos
Sefsiodecimaquarta. 73
quos omnia mortalia crimina deferantur,in qu^ChrifH fideles
cecideriut,quo pro poteftate clauium remifsionis,aut retentio
nis peccacorumfententiam pronuncient, conftat enim, facer-
dotes iudicium hoc incognita caufa exercere non potuiiTe, ne-
que xquitatem quidem iiJos in poenis iniungendis feruare po-
tuiifc, fi in ^enere duntaxat, & non potius in fpecic,ac figilla-
tim fuaipnpeccata declaraflent . Ex his colligitur oportere a
pcenitentibus omnia peccata mortalia,quorum poft diligente
iui difcufsionem confcientiamhabentjin confefsionerecenfe-
rijetiam fi occultifsima ilJa fint,& tantum aduerfus duo vltima
Decalogi prxcepta commifTa^que nonnunquam animum gra
uius fauciant,& periculofiora funtijs, qux in manifefto admit
tantur,nam venialia,quibus a gratia Dei no excludimur , & in
qua-frequentius labimur,quamquam rec~te,& vtiliter,citraque
omnem pra?fumptionem in confefsione dicantur, quod pioru
hominum vfus demonflrat,taceri tamen citra culpam, multif-
que alijs remedijs expiari poffunt.Verum , cum vniuerfa mor-
talia peccata,etiam cogitationis,homines irae filios, & Dei ini-
micos reddant,necefTum efl omnium etiam veniam cum aper-
ta,& verecunda confefsione, a Deo quarere . Itaque dum oia,
qua* mcmoria? occurrunt, peccata ChrifH iidelis confiteri flu-
dent, proculdubio omnia diuime mifericordiae agnofcenda ex
ponunt,qui vero fecus faciunt,6c fcienter aJiqua retinent,nihil
diuina? bonitatiperfacerdotem remittendum proponunt, fi
enim erubefcat a*grotusvulnus medico detegere , quodigno-
rat,medicina non curat.Colligiturpra?terea, etiam eas circun-
ftantias in confefsione explicandas effe , qua? fpeciem peccati
mutant,quod fine illis peccata ipfa,neque a poenitentibtis inte
gre exponantur,nec iudicibus innotefcant:<5c fieri nequeat, vt
de grauitate criminu recte cenfere pofsint,& poena,qiia opor-
tct, pro illis poenitetibus imponere , vnde alienu a ratione eft,
docere circunftantias has ab omnibus otiofis excogitatas fuif-
iejaut vnam tantum circunftantiam confitendam ene , nempe
peccafie in ftatrem.Sed & impium eft,confefsionem, qua? bac
rationefleri pra?cipitur,impofsibiIe dicerc, aut carnificinam il
lam confcientiarum appellare, coflat enim nilril aliud in Eccle
E j fiaapoe
m
74 Sefsio decimaquarta.
fia a poenitentibus exigi, quam vt,poftquam quifquedili-
fentius fe excufTerit, & confcientia* fua? finus omnes , & late-
ras explorauerit,eapeccataconfiteatur,quibus fe dominum,
&Deumfuumortaliter orTendifTe memineritrreliquaautem
peccata,qiLT diJigcnter cogitanti no occurrunt, in vniuerfum,
eadc confefsioneinclufa effe intelligutur : pro quibus fidcJiter
cum propheta dicimus: Ab occuJtis meis munda me domine.
Ipfa vero huiufmodi confefsionis difficultas , ac peccata dete-
gendiverecimdia,grauisquidemvideripoflct,nifitot,tanti>qj
commodisjck confblationibus leuaretur, quae ommbus, digne
adhoc facramentum accedentibus,per abfbJufionecertif lme
confenmtur.Caeterum.quoadmodu confitendi fecretoa^ ud
folum facerdotem j etfi Chriftus non vetuerit, quin aliquis in
vindic~tam fuoru ficeleru, & fui humiliationc , cum ob aliorum
exemplum,tum ob Ecclefiar orTenfe ardificationern.delicTa fua
publica: confiteri pofsit : non eft tamen hoc diuino prarcepto
mandatu,nec fatis confulte humana aliqua lege praeciperetur,
vt delicTa,pra?fertim fecreta,publica efTent confefsione apcric-
da. vnde cum a fanc~tifsimis,& antiquifsimis patribus magno,
vnanimique confenfu,fecreta confefsio facramentalis , qua ab
initio ecclefia fancTa vfa eft,& modo etia vtitur , fuerit fempcr
commendata,manifefte refeJlitur inanis eorum calumnia, qui
eam a Diuino mandato alienam,& inuentum humanum elle>
atque a patribus,in concilioLateranenfi congregatis, initium
habuiffe,docere non verentur.neq; enim per Laterancnfe con
cilium ecclefia ftatuit,vt Chriftifidcles confiterentunquod iu-
re diuino necefTarium,& inftitutu cflc intellexerat:fed vt pra>
ceptumconfcfsionis,faltemfemelinanno,abomnibus.&fin-
gulis,cum ad annos difcretionis perueniiTent, impleretur, vn-
de ia:u in vniuerfa ecclefia, cum ingenti animaru fidclium fru^-
cTiuobfcruatur mos ille falutaris confitendi,facro illo,& maxi-
me acceptabili tempore Quadragefimar, quc morcm harc fan-
c~ta Synodus maxime probat, &leclitur, tanquam pie, &
merito retinendum.
i De mimjlro hmusjkcmmeti^ abfeluticne. CdfJJt*
* Circa
Sefsioclecimaquarta. 75
Clrca minifh>im autem huius facramenti, declarat fancla
Synodus,falfas cfTe,6c a veritate Euagelij penitus alienas,
doc~hinas omnes,qiue ad alios quofuis homines,pra*ter Epifco
pos,6cfacerdotes,Clauium minifterium perniciofe extcdunt,
putantes verba illa domini : Qua?cunq; alligaueritis fuperter-
ram,erunt alligata 6c in ccelo:6c qua?cunq; folueritis fuper ter
ram,erunt foluta 6c in coelo: 6c quorii retinueritis, reteta funt:
ad omnes Chriftifideles indifferenter,&promifcue,contra in-
ftitutionemhuius facramcnti,itafuiiTe di<fta,vt quiuis potefta
tem habeat rcmittendi peccata, publica quidem per correptio
nem,fi correptus acquieuerit,fecreta vcro per fpotaneam con-
fefsionermcuicuq; faclam.Docet quoqj etiam facerdotes , qui
peccato mortali tenentur, per virtutem Spiritus fanc~H, in ordi
natione collatam,tanquam Chrifti miniftros , functionem re-
mittendi peccata exercere,eosq; pratie fentire, qui in malis fa-
cerd otibus hanc poteftatem non efle contendunt.Quanuis au
tem abfolutio facerdotis alieni beneficij fit difpenfatio, tamen
jioneft folum nudum minifterium, vel annunciandi euange-
iium,vel declarandi remifla elTe peccata,fed ad inftar aclus iu-
dicialis,quo ab ipfo,velut a iudice,fententia proniiciatur, atqj
ideo non debet pcenitens adeo fibi de fua ipfius fide blandiri,
vt,etiam fi nulla illi adfit contritio, aut facerdoti animus ferio
agendi,6c vere abfoluendi,defit.putet tamen fe, propter fiiam
folam fidem,vere,6c coram Deo,efTe abfolutu. nec enim fides
fine pccnitetia remifsioncm vllam peccatorum prazftaret: nec
is eiTet,nifi falutis fliae negligentifsimus , qui facerdotem ioco
fe abfolucntem cognofceret,6c non alium ferio agentem, fedu
lorequireret,
De cafuum referuatione. Caf. U 1 1.
C")Voniam igitur natura,6c ratio iudicij illud expofcit^vt fen
^* tentia in fubditos duntaxat feratur , perfuafum femper
in ecclefia Dei fuit,6c verifsimum efTe Synodus ha?c cofirmat,
nullius momenti abfolutionem eam effe debere , qua facerdos
ineumprofert,inquemordinariam, aut fubdelegata nonha-
betiurifdidione.Magnopere veroad chriftiani populi difci-
plinain
m
i
7 6 Sefsio decimaquarta
plina pertinere, fan&ifsimis patrib9noftris*ifum eft, vtatro-
ciora qiiafdam,6tgrauioracriminanona quibufuis,fedafura-
mis duntaxat facerdotibus abfoluerentur,vnde merito pontifi
ccs maxi.pro fuprema poteflate, fibi in ecclefia vniuerfa tradi-
ta,caufas aliquas criminum grauiores fuo potuerunt pcculiari
iudicio refcruare.Neqtie dubitandum eft,quando omnia, quae
a Deo funt, ordinatafunt, quinhocidem Epifcopis omnibus
i ji fua cuiquc dicecefi,in a?diflcationem tamen , non in deftru-
clionem,liceat pro illis in fubditos tradita,fupra reliquos infe-
riorcs facerdotes,auc1:oritate,pra?fertim quo ad illa,quibus ex-
communicationis cenfura annexa eft . Hanc autem delicloru
referuationem, confonum eft diuinse audtoritati , non tantum
in externa politia,fed etiam coram Deo vim habere: verumta-
men pie admodum,ne hac ipfa occafione aliquis pcrcat, in ca-
dem ecclefia Dei cuftoditum femper fuit,vt nulla fit referuatio
in articulo mortis , atq; ideo om nes facerdotes quoilibet pocni
tentes a quibufuis peccatis,& cenfuris abfoluere pofsint: extra
quem articulum facerdotes cum nihil pofsintin cafibus refer-
iiatisjd vnum pcenitentibus perfuadere nitatur,vtad fuperio-
res,6clegitimos iudices pro beneficio abfolutionis accedant.
De/atisfaclionisnecefitdte&fruclu. Cap. Vlll.
P\Emum,quo adfatisfactionem, quarexomnibus poeniten
-A-Aia? partibus,quemadmodum apatribus noftris Chrifhno
populo fuit perpetuo tempore commendata , ita vna maxime
noftra a?tate,furnmo pietatis pretextu,impugnatur ab ijs, qui
fpeciempietatis habent,virtutem autem eius abncgarunt:fan-
cla Synodns declarat:falfum omnino c{ie,& averbo Dei alienii
cuipara a domino nunquam remitti, quin vniuerfa et iam pcc-
iia c6doiictur,pcrfpicuaenim,&illufl:nainficiis Hterjs excm-
pla reperii!ntur,quibus,pra:tcr diuinamtraditioncm. hic crror
quam mauifeftifsime renincitur . Sane & cduinx iuftitia? ratio
exigcrc videtur,vt alitcrab eoingratiam recipiantur,qui ante
baptifmutn periguorantiam deliqucrint,al:tct vero,qui,femcl
a pcccati,6c daunonis fcruitutc libcrati/Sc accepto fpiritus fan-
cti dono,fcienter templum Dei violare,6c fpiritum fan&ti con
triftare
Sefsiodecimaquarta. 77
triftare non formidaueri nt . Et diuinam clcmentiam decet , ne
ita nobis abfque vlla fatisfaclione peccata dimittantur,vt,occa
fione acccpta,peccata leuiora putantes,velut iniurij, & contu-
mclio.fi fpirituifanclojin grauiora labamur, thefaurizantes no
bis iram in die ira?,proculdubio enim magnoperc a peccato, re
uocant,6c «uaii freno quodam coercent ha: fatisfa&orie poenc.
cautiorefque,6c vigilantiores in futurum pcenitentes efhciunt
medentur quoque peccatorum reliquijs,6cvitiofos habitiiSjma
le viuendo comparatos, contrarijs virtutum a&ionibus tollut,
Neque vero feciirior vllavia in ecclefia Dei vnquam exiftima-
ta fuit ad amouendam imminentem a domino pcenam , quam
vt haec pccnitentia? opera homines cum vcro animi dolorc fre-
qnentent. Accedit ad ha?c,quod dum fatisfaciedo patimur pro
peccaris:Chrifto Iefu,qui pro peccatis noftris fatisfecit,cx quo
onmis noftra fufficientia eft,conformes efficimur,certifsimam
quoque inde arrham habentes,quod h* compatimur,6c conglo
rificabimur . Ncque vero ita noftra eft fatisfaftio harc, qua pro
peccatis noftris exoluimus,vt non fit perChriftu Iefumma qui
ex nobis,tanquam ex nobis,nihil poiTurnus,eo cooperate, qm*
nos confortat,omnia polTumus,ita non habethomo vnde glo-
rietunfed omnis gloriario noftra in Chrifto eft:in quo viuimus
in quo meremur,in quo fatisfacimus : facientes fruclus dignos
pcenitentia-,qui ex illo vim habent,ab illo ofreruntur patri x 6c
per illum acceptantnr a patre, Debent erw lacerdotes Domi-
ni,quantum fpiritus,6c prudentia fuggerferit, pro qualitate cri
minum,6c pcenitcntium facultatc falutares,6c conuenientes fa
tisfacliones iniungereme fi forte peccatis conniueant, indulgc
tius cumpcenitcntibus agantja-uifsima qua-daoperaprogra-
uifsimis deliclis iniungedo, alienorum peccatorum participes
efficiantur.Habeantautem prse oculis,vtfiitisfacT:io, quamim
ponuntmon fit tantum ad noua? vita? cuftodiam, 6c infirmita-
tis medicamentum, fed etiam ad pra^teritorum peccatoru vin-
di£tam,6c caftigationem,nam claues facerdotum non ad folue
dum duntaxat , fed ad ligandum concelTas , etiam antiqui pa-
tres 6c credunt,6c docent,nec propterea exiftimarunt,facrame
tum pcenitentix efte forum irae, vel poenarurm ficut nemo vn-
quam
7$ Sefsio decimaquarta.;
quam catholicus fenfit , ex humfmodi noftris fatisfaclionibui
vim meriti,& fatisfa&ionis domini noftri Iefu Chrifti, velob-
feuiari,vcl aliqua cx parte imminuirquod du nouatores inteili
gcre volunt,ita optimain pcenitentiam, nouam vitarn efle do-
cent,vt omncm fatisfadtionis vim,6c vfum toilant.
DeoferibusfttisfdBienk. Cdfut. XX:
TT^Ocetprarterea , tantam eiTe diuinx munificentia* largita-
■*--'tem,vtnonfolumpoenis fponteanobis pro vindicando
peccato fufceptis,aut facerdotis arbitrio pi o mefura delicli im-
pofitis,fed etiam,quod maximum amoris argumentum eft,tc-
poralibus Hagellis a Deo infli£tis,6c a nobis patientcr tclcratis,
apud Deum patrc,Pcr Chriftum Iefui«,fatisfacere valeamus.
Do6trina de facramento extreme, vncTrionis.
Vlfum eft autem fan&ae Synodo,pra?cedcti doctrinse de poc
nitentia adiugerc , ea que fequuntur de facramento extrc
mae vnttionis : quod non modo poenitentiae , fed etiam totius
Chriftianae vitar, quar perpetua pcenitentia eiTe rlebet , cofum-
matiuum exiftimatum eft a patribus. Primum itaque, circa il-
lius inftitutionem,declarat, 6c doeet, quod clemeurifsimus re-
demptor nofter , qui feruis fuis quouis tempore yoluit de falu-
taribus remcdijs aduerfus omnia omniu hoftium teja eflepro-
fpcctum quemadmodum auxilia maxima in facramentis alijs
praeparauit,quibus Chriftiani conferuare fe integros, du viue-
rent,ab omni grauiore fpiritus incommodo pofsint, iraextre-
mar vnclionis facramento finem vitar, taquam firmifsimo quo
dam pra?fidio,muniuit, nam etfi aduerfarius nofter occafioncs
per omnem vita qua?rat,6c captet , vt deuorare animas noftras
quoquo modo pofsitmullum tamentempus cft,quo vchcmen
tius ille omnes fuse verfutia* neruos intenclat ad r ei dendos nos
pcenitus,6c a fiducia etiam , fi pofsit , diuinar mifericordie de-
turbandos,quam cum impendere nobis cxitum vjtae pci fpicit,
De infiitutioneficramenti extrem^nFnonts. ftp.L
INftituta eft autem facra hacc vn&io infirmorum, tanqua ve-
re,6c prppric facramentum noui teftamenti,a Ciinfto,domi
rio noftro.
Sefsiodecimaquarta. 75>
no noftro,apud Marcum quidem infinuatum,per Iacobum au
tem Apoftolum,acdominifratrem, fidelibus commcndatum,
ac promulgatum.Infirmattir,inquit,quis invobis,inducat pref
byteros ecclefKe,6c orent fupra eum,vngentes eum olco,in no-
mine domini:6Voratio fidei faluabitinnrmum, & alleuiabit eu
dominus: 6c, fi ih peccatis fit,dimittentur ei. Quibus verbis, vt
ex Apoftolica traditione, permanus accepta,ecclcfia,didicit,
docet maf eriam,formam,proprium miniftrum,6c effeclum hu
ius falutaris facramenti,intellexit enim ecclefia, materiam efle
oleum.ab epifcopo benedi£tum , na vnclio aptifsime Spiritus
fancli gratiam,qua inuifibiliter anima argrotantis inungitiir,re
prcfentat:forma deinde effe illa verba, periftam vii&ione. &c#
DeeffecluhuiusJdcrdmentL £ap. II.
"O Es poiro,& effecT:us huius facrameti illis verbis explicatur:
-*^& oratio fidei faluabit infirmum,& alleuiabit eum Domi-
nus:&,fi in peccatis fit, dimittentur ei>es Cftenim gratia eft Spi
ritus fanc"ti:cuius vn&io delicla,fi qux fint adhuc cxpianda,ac
peccati reliquias abftergit,& aegroti animam alleuiat,& confir
mat, magnam in eo diuinae mifericordiae fiduciam excitando:
cjiia infirmus fubleuatus, 6c morbi incommoda , ac labores le-
uius fert : & tentationibus da?monis,calcaneo infidiantis, faci-»
lius refiftit:6cfanitatem corporis interdum,vbi faluti anime ex
pedierit,c<snifequitur.
De miniflrohuius'fdcrdmenti>& tem^oreyquo
ddridehedt. fyptffl III-
IAm vero,quod attinet ad praefcriptionem eoru, qui 6c fufci-
pere,&miniftrare hoc facramentum debet,haud obfcure fnit
illud etiam in verbis pra?dic~tis traditum , nam & oftenditur il-
lic,proprios huius facramenti miniftros effe, ecclefix presbyte
ros,quo nomine,eoloco,non £tate feniores,aut primores in po
pulo iutelligendi veniunt, fed aut epifcopi , aut facerdotes, ab
ipfis rite ordinatuper impofitionem manuum presbyteri . De-
claratur etiam,efTe hanc vnclionem i nfirmis adhibendam,illis
vero praefertim, quitampericulofe decumbut, vtin exitu vitae
conftituti
1 1
80 Sefsio decimaquarta.
conftituti videantur,vnde & facramentum cxeuntium nuncu
patur.Qupd fi infirmi poft fufccptam hanc vn&ionem conua-
luerint,iterum huius facramenti fubfidio iuuari poterunt,cum
in aliud fimile vitas difcrimen inciderint . Qiiarc nulla rationc
audiendi funt,qui contra tam apertam , & dilucidam Apoftoli
Iacobi fententiam docent,hanc vnclionem, vel figmentum ef-
fe humanum,vcl ritum a patribus acceptum,nec mandatu Dei
ncc promifsioncm gratiae habentem : & cjui illamiam ceiTaflc
aflerunt , quafi ad gratiam curationum duntaxat in primitiua
ccclefia referenda efTet:& qui dicunt ritum,& vfum qucm fan-
ela Romana ecclelia in huius facramcti adminiftrationc obfcr-
uat,Iacobi Apoftoli fententia? repugnare,atqueinaIiumcom-
mutandum elfc, & denique , qui hanc cxtrcmam vnclioncm a
fidelibus fine peccato contemni pofle affirmant, ha?c enim oia
manifeftifsime pugnant cum pcrfpicuis tanti Apoftoli verbis.
Nec profetto ecclefia Romana, aliarum omnium mater,& ma
giftra,aliudinhacadminiftrandavncl:ione,quatumadca,quc
huius facramenti fubftantiam perficiunt,obferuat,quam quod
beatus lacobus pcrfcripfit.Nec vero tanti facramcnti cotcptus
abfq; ingcnti fcelere,& ipfius fpiritus fancli iniuria eiTe pofTet.
Harc funt,qua? de pcenitentia? : & extrema? vnclionis facra-
mcntis hxc fanfta cecumenica fynodus profitetur,& docet,at-
que omnibus Chrifti fidelibus crcdenda, & tencnda proponit.
Sequentcs autem canones inuiolabiliter feruandos eflc tradit,
& aflerentes contrarium perpetuo damnat,& anathcmatizat.
DE SANCTISSIMO
'PoenitentUfacrdmento.
CANON I.
SI quis dixcrit,in catholica ecclefia pocnitcntiam non efle ve
re,&proprie facramctum,pro fidelibus,quoties poft baptif
mum in peccata labuntur,ipfi Deo recoc iliandis,a Chrifto, do
mino noftro,inftitutum,anathema fit.
CANON II.
Si qui«
Scfsio decimaquarta] gr
Si quis facramenta confundcns,ipfum baptifraum,pcenitc-
tiar facramcntum efle dixcrit,quafi hxc du.o facramcnta diftin
c*ta non fint, atcj; ideo pccnitentiam non recte fccuudam poft
naufragium tabukm appcllari,anathema fit.
CANON III.
Si quis dixcrit,verba illa doraini faluatoris: Accipitc Spiri-
tum (anftum : quorum rcmiferitis peccata rcmittuntur eis : 6*c
quorum retinHcritis,retenta funt: non eile intelligenda de po-
tcftate remittendi,^: rctinendi peccata in facramento pcenite-
tiae,ficut ccclefia catholica ab initio fempcr intcllcxit:dctorfe-
rit autcm,contra inftitutioncmhuius facramenti:ad au&orita
tem praedicandi Euangehum,anathema fit.
CANON IIII.
Si qUis ncgaucrit,ad integram,& perfectam peccatorum re
mifsionem requiri tres actus in pccnitente, quafi materiam fa-
cramenti pocnitentiac, yidelicet, contritionem, confefsione, &
fatisfa&ionem,quar tres pcenitentia? partes dicuntur,aut dixc-
ritjduas tantum eflfe pcenitentia? partcs, tcrrores fcilicet incuf-
fos confcicntiar,agnito peccato,& fidem conceptam exEuah-
gelio,vel abfolutione , qua credit quis fibi per Chriftum remif-
fapeccata,anathcmafit. .
CANON V.
Si quis dixerit, eam contritionem , qua? paratur per difcuf-
fionemjColleftionem, & dctcftationem peccatorum, qua quis
recogitat annos fuos in amaritudine animx fux, pondcrando
peccatorum fuorum grauitatem,multitudincm,focditate,amif
fioncm-xternar beatitudinis,& setcrnar damnationis incuifum
cum propofito mclioris vita?,non effe verum,& vtilem dolore,
nccprarparare ad gratiam,fed facere homincm hypocritam,&
magis peccatorem.-demum illam,eiTe dolorcm coactum , & no
libcrumac voluntariumanathema fit.
CANON VI.
Si q.uis negaucrit,confefsioncm facramentalem vel inftitu-
tim,vcl ad falujcra ncceffaria ciTe iure diuino, aut dixerit,mo-v
»uc ibbr! F dum
m
82 Sefsio dccimacjuarta.
dum fecrete confitcndi foli facerdoti , quem Ecclefia catholica
ab initio femp obferuauit, & obferuat,alienu efle abinftitutio
ne, &mandato Chriiti,& inuentu efTe humanu, anathcma fit.
CANON VII.
Si quis dixerit, infacramento poenitentiae ad remifsionem
peccatorum neceflarium nonefTe iure diuino, confiteri omnia
& fingula peccata mortalia , quorum mcmoria cum debita,&
diligenti pranneditatione habeatur,etiam occulta,& quae funt
contra duo vltima Decalogi prxcepta, & «ircunitantias , qua?
peccati fpeciem mutant,fedeam confefsionem tantum efie vti
lem ad erudiendum,&confolandum poenitentem,& olim ob-
feruatam fuiiTe tantum ad fatisfaclionem canonicam imponc-
dam:aut dixerit,eos,qui omnia peccata confiteri ftudent,nihil
relinquere velle diuinar miferkordia? ignofcendumraut demu,
non licere confiteri peccata venialia,anathema fit.
CANON VIII.
Si quis dixerit, confefsioiiemommiimpeccatohim, quale
ccclefia feruat, eiTe impofsibilem , & traditibnem liumanam, a
pijs abolendam,aut adeam nonteneri omnes,&finguIos,vtri-
ufque fexus,Chnfti fideles , iuxta riiagni concilij Lateranenfis
conititutionem,femelin anno,& obid fuadendum effe Chrifti
fidelibuSjVtnon confiteatur tempore rQijiidragefimse,anathe-
mafit. wq ' .- -
GANON. IX.
Si quis dixerit, abfolutionem facramentalem faccrdotis no
effe aclum iudicialem, fed niidum minifterium pronuciadi, & .
declarandi remifia elTe peccata confitenti , modo tantum cre-'
dat,fe effe abfolutum, aut faccrdos non ferio,fed ioco abfoltfftt: !
aut dixerit, non requiri confefsionenipcenkentis , vtfacercfdT
cum abfoluere pofsit,aiiathema fit.
C A N O N X.
Si quis dixerit,facerdotcs,qui iri peccatd mortali funt,pote
ftatem ligandi , & fcluendi non Irabere, out non folos facerdo-
tes cffe minifiios abfblutionis, fcdoinilibus, &:fingulis Chrifti
fidelibus
Sefsiodecimaquarta." 8$
fidelibus c(!«<lic>um:Qujcciinquc figaucritis fuper tcrra,erunt
ligata & in carIo:& qua?cuquc folucritis fuper terram,crunt fo-
luta & incaelo,& quorum remiferitis peccata, rcmittuntur eis:
& quorutn re"tihuerids,reterita funt : quorum verborum virtu-
tc quihbet abfoluere pofsitpeccata,publica quidem per corrc-
ptioncm duntaxat,fi correptus acquierit.-fecreta vero per fpo-
tancamconfcfsioncm,anathema fit.
CANON. XI.
Si quis : dixcrit, Epifcopos nonhabereiusreferuandi fibi ca-
fus',;uii quo ad ext^rnam politiam,atque ideo cafuurnrcferua-
tioucm non proTiit|ere,cjub minusfacerclosareferuatis vereab
foluat,anathema fir. ! ■ v
CANON XII.
01 qms dixcntjtotam pocnam fimul cum culpa remitti lem
per a Deo , fatisfaftionemq; pccnitentium non efle aliam,qua
fidc,qua apprehendfitChriftu pro eis fatisfecifTe anathema fit«
; CANON. XIII.
Si quis dixerit,pro peccatis , quo ad pcenam tcmporalem,
minime Deo per Chrifti rherita fatisfieri pcenis ab eo infliclis,
& paticter toleratis,vel a facerdote iniunclis,fed neque fponte
jfufceptis,vt ieiunijs, orationibus,elcemo(ynis,vel alijs etia pie-
tatis opcribus,atcme ideo orytimam poenitentiam^ dfe cantum
nouamvitant,imathemaiit. ,
ca^oh. xiiit.
Si quis dixerit,fatisfac"tiones,quibus poenitentcs per Chri-
ftum Iefum peccataredimunt,nqii effe cultus Dei,fcd traditio
nes homihum dodtriham degratia, &'verimiDei cultum, atq;
ipfum bcneficium mortis Chrifti obfcurantes,anathcina fit^
, CANONXV.
Si quis dixcrit,Claues ecclefia- efle datas tantumad folucn
dum,non etiam ad ligandum,& propterea fiicerdotes, dum irh
ponunt pcenas confitentibus , agere contra finem clauium,
& contra inftitutioncm Chrifti:& ficlionem ciTe,quod,virtute
F 2 clauium
m
84 Sefsio decimaquarta.
clauium fublata, poena arter na , & poena tempotaHs plerumq;
cxoluenda remaneat,anatherha fit..
DESACRAMENTO
extrcmae vnftionis.
C A N O N. L
SI quis dixerit,extremam vnctionem 110 eiTe vere,&propric
facramentum,a Chrifto dominonoftro inftitutum,& a bea
to lacobo Apoftolo promulgatum \ fed ritum tantum acceptu
a Patribus,aut figmentumhumanum,ahathema fit.
CANON.1 II.
Si quis dixerit facra infirmorum 'Vn&ioncm non conferrc
gratiam,nec remittere peccata,nec aileuiare infirmos,fed ia cef
faffe,quafi olim tatum fuerit gratia curationum, anathema lit.
CANON, III.
Si cjuis dixerit,extremae vnctipnis ritum,& vfurri, quem ob
feruat fanfta Rbniana EccleiTa,repugnarefehtctia; beati Iaco-
bi Apoftoii,idcoq; eum mutandum,poiTeq; aChf iftianis abfqj
peccato contemni,anathema fit.
CANON IIII.
, Si quis dixc^itppresbiteros^eccleiix, quos beatus lacpbusad
ducendos eiTe ad lnnrmum inungendnm ^ortiturjnon elTe, fa-
cerdotes,abEpifcopo otdinatos,fed £tate feniores in quauis co
munitate, ob idq; proprium extremie vn&ionis miniftrum no
elTe folum facerdotem, anathema fit.
Decretum de reformationc.
Quodclericijaicofin yitdrfcutin cffeioprtferat. $$.¥.
CVm proprie Epifcoporum munus fit,fubditoruni omniu
vitiarcdarguerc,hocillis prarcipuecauendum erit, ne clc-
rici,praffertim ad animarum curam c6ftituti,criminoii fint, nc
vc in honcftam vitam, ipfis conuiucntibus,ducant, nam, li eos
prauis,& corruptis moribus eiTe permittant , quopa&olai-
cos dc
Sefsio decimaquarta. 8j
cos de ipforum vitijs redarguent,qui vno ab eis fcrmone couin
ci polfent, quod clericos ipfis patiatur effe deteriores?qua etia
libertate laicos corripere poteruntfacerdotes,cum tacitefibi
ipfi refpondeant,eadem fe admifitTe,que; corripiunt?Monebut
proptereaEpifcopi fuos clericos,in quociiq; ordine fuerint, vt
couerfatioe fermone,& fcictia,comifTo fibi Dci populo preeat
memores eius,quod fcriptum cfbSancti eftote,quia,& ego fan
cTais fum. Et iuxta Apoftoli vocem : Nemini dtnt vllam offen-
fionem,vt nonvituperctur minifterium eorum,fed in omnibus
exhibeant fe,ficut miniftros Dei,ne illud propheta? didtum im
pleatur in eis:Saccrdotes Dei contaminant fanc~ta,& reprobat
legem.Vt autem ipfi Epifcopi id liberius exequi, ac quoquam
prsetextu defuper impediri nequeant, eadem facrofancta cecu
mcnica , & generalis Tridentina Synodus, pra?fidentibus in ea
eifdem Apoftolicae Sedis Legato, & Nuncijs, hos,qui fequutur
Canones ftatuendos,& decernendos duxit.Cum honeftius, ac
tutius fitfubie&o,debitam Prxpofitis obedientiam impenden
do,i q inferiori minifterio deferuire , quam cum Prepofitorum lnter&iftoy
fcandalo graduum altiorum appetere dignitatem,ei, cui afcen dHtfufpcfo a
fus ad facros ordines a fuo Pra?lato,ex quacunque caufa, etiam pr<*latotnnl-
ob occultum crimen quomodolibet extraiiidicialiter fuerit in- la contra U-
terdi&us , aut qui a fuis ordinibus,feu gradibus,vel dignitatib9 hus ~)>oltintd
Ecclefiafticis fuerit fufpenfus,nulla contra ipfius Pradati volu- tem conccffk
tatecocefTa licencia defe promoueri faciedo, aut ad priores or- refHtutiofuf
dines,gradus, & dignitates, fiue honores reftitutio furTragetur.^^-ffwr,
QuodEpi/coJfititulares3nullumJineJui Epijcopi licencia
ordinent. faput. II.
ET,quoniam nonnulli Epifcopi Ecclefiarum , quse in parti-
bus infidelium confiftunt,clero carentes , & populo Chri-
ftiano,cum fere vagabundi fint,& permanentem fedem no ha-
beant,non qua? Iefu Chrifti, fed alienas oues infcio proprio Pa
ftore qu£rentes,du per hanc fanctam Synodu fe pontificalia of
ficia in alterius dicecefi, nifi de loci Ordinarij expreffa licentia,
& in pcrfonas eidemOrdinario fubiectas tantum,exercere pro
hibitos vident,inlegis fraudem,& contemptum, quafiEpifco-
F 5 palem
!
Vf
S6* Scfsio decimaquarta.
palem cathedram in loco nullius dioecefis dia temeritate eligut
& quofcunque ad fe venientes, etiam fi fuornmEpifcoporum,
feu Pradatorum literas commcndaticias non habeant,clericali
charaftere infignire , & ad facros etiam Presbyteratus ordines
promouere praefumunt: quo plerumque fit , vt minus idonei,
&rudes,acignari,& quiafuoEpifcopo tanquaminhabiles,
& indigni reie&i fuerunt,ordinari nec diuina officia peragere,
nec Ecclefiaftica facramenta refte valeantminiftrare:Ncmo
Epifcoporum , qui titulares vocantur , etiam fi in loco nullius
dioecefis,etiam exempto, aut aliquo monafterio cuiufuis ordi-
nis refiderint, aut moram traxerint,vigore cuiufuispriuilegij fi
bi depromouendo quofcunque adfe venientes protemporc
concefsi,alterius fubditum, etiam prxtextu familiaritatis coti
nuae commenfalitatis fiue , abfque fui proprij Praelati cxpreiTo
confenfu , aut literis dimiiTorijs ad aliquos facros, autminores
ordines,vel primam tonfuram promouere,feu ordi nare valeat:
contra facicns ab exercitio pontificalium per annum,taliterve
ro promotus ab executione ordinum fic fufceptoru, donec fuo
pradato vifum fuerit,ipfo iure fifit fufpenfi.
Quod £pifcot?usJnkabiles pofsitadtcpus:ab exerciciofui
ordinis fusfendere. Qap . II I .
EPifcopus quofcunqj fuos clericos, praTertimin facris con-
ftitutos,abfque fuo prarcedenti examine, & commendati-
cijs literis, quacunque aucToritatepromotos,licettanquam ha
biles ab eo,a quo ordinati funt, probatos, quos tamen ad diui-
naofficia celcbranda,feu Ecclefiaftica Sacramenta miniftran-
da minus idoneos , & capaces repererit, a fufceptorum ordinii
exercitio adtempus,de quo ei videbitur ,fiufpendere,&illis,ne
inaltari.autahquo Qidine miniftrcnt,interdicere pofsit.
Quod Epifcopus omnes clericos etiaexeptos qui aliasfuA
iunfdiclioni fubfunt coyrigere & caftigare pojftt.
[aput. II II.
OMnes ecclcfiarum pra?lati,qui adcorrigendum fubditoru
excclTus diligenter intcnderc debent , & a quibus nullus I
clericus
Sefsio clecimaquarta. 87
clericus pcr haius fanfta? fynodi {tatuta,cuiufuis priuilegij prae
textu,tutus cenfetur.quo minus iuxta canonicas fanc~tiones vi
fitari,puniri,& corrigi pofsit,fi inEccleujs fuis refiderint, quo-
fcuq; feculares clericos<malitercuq; excptos,^ alias fuar iurifdi
cTioni fubeifent,de eorii excefsib9,criminib9,cx:delicl:is,quoties
& quado opus fuerit,etia extra vifitatione, tanq adhoc Apofto
lice fedis de!egati,corrigedi, & cafcigadi racultatehabeat : qui-
bufcunqueex^mptionibus, declarationibus,confuetudinibus
fententijs iuramentis,concordijs,quae tantum fuos obligcnt au
c"tores,ipfis clericis,ac eorum confanguineis,capellanis,familia
ribus,procLiratoribus,& alijs qiiibiiflibet, ipforumcxemptoru
contemplatione,& intuitu minime fufrragantibus.
ConferuatorU litera, in quibus Vim ba
beant. Cap. V.
TNfuper, cum nonnulli , qui fub prartextu quod fuper bonis,
A & rebLis,ac iuribus fuis diuerfae cis iniuria?, ac moleftiar infe-
rantur,certos iudices per literas Conferuatorias deputari obti-
nent,qui illos a moleilijs, & iniurijs huiufmodi tueantur,ac dc
fendant,& inpoiTefsionem,feu quafi,bonorum,rerum,ac iuriii
fuoru mamiteneant, & coferuent, nec fuperilliseos molellari
permittant,eiufmodi literas inplerifque cotra concedentis mc
teminreprobum fenfLim detorqueant:idcirco nemini omni-
no cuiufcunque dignitatis,& conditionis {it,etiam fi Capitulil
fuerit, Conferuatoriar literae, cum quibufcunque claufulis, aut
decretis , quorLiftcunque iudicum deputatione, quocunq; etia
alio pra?texui,autcolore conceiTx, furTrageiitiiradhoc,vtcora
fuo Epifcopo,fiue alio fuperiore Ordinario, in criminalibus,&
mixtis caufis accufari,& conueniri,ac c5tra eum inquiii,& pro
cedi non pofsit:aut qui minus, fi qua iura ei excefsione compe
tierint.fuper illis libere valeat apudiudicem ordinarium coue-
niri. In ciuilibus etiam caufis , fi ipfe aftor extiterit, aliquem ei
apud fuos conferuatores iudices in iudicium trahere minime li
ceat.Quod fi in his caufis, in quibus ipfe reus fuerit, contigerit,
vt elecTus ab eo coferuator,ab acTore fufpeclais efTe dicatur: aut
(i qua inter ipfos iudices,conferuatorcm,& ordinarium contro
F 4 uerfia
m
8$ Sefsiodecimacjtiarta.
uerfia fuper competctiamiurifdiftionis ortafuerit , nequaqua
in caufa procedatur , donec per arbitros in forma iuris eleclos.
fuperfufpicione,autiurifdicl:ionis competentia fuerit iudica-
tum.Familiaribus vero eius, qui huiufmodi literis conferuato-
riis tueri fe folent,nihil illa? profmt , pra?terquam duobus dun-
taxat,fi tamen illis proprijs eius fumptib9 vixerint . Nemo etia
fimiliumliterarum beneficio vltra quinqueniumgauderepof
fit.Non liceat quoque conferuatoribus iudicibus vllum habere
tribunal ereftum.In caufis vero mercedum,autmiferabiliu per
fonarum huius fante fynodi fuper hoc decretum in fuo robo-
repermaneat.Vniuerfitates autem generales,ac collegia do^o
rum,feu fcholarium,& regularia loca , necnon hofpitalia,aau
hofpitalitatem femantia,ac vniuerfitarum, collegiorum.loco-
rum,& hofpitaliu huiufmodi perfona? in pra?fenti Canone mi
nime comprehenfae , fed exempta? omnino fint , & efle intelli-
m
De honefiate irfteftihnt clericisfemanda.
Qa^ut. VL
Via vero,etfi habitus non facit monachum, oportet tamen
clericos veftes proprio cogruentes ordini femper defer-
re,vt per decentiam habitus extrinfeci, horum honeftatem in.
trmfecam oitendant,tanta autem hodie aliquorum inoleuit te
meritas,religionifq; contemptus,vt propria dignitate,& hono
rc clencale parui pedetes etia deferat publice laicales , pedes in
diuerfis ponentes,vmlin diuinis,alterQ in canialibus: propter-
ea omnes Ecclefiafticae perfona»,quatuncunq,- exepta»,que aut
in facrisfuerint.autdignitates^perfonatus^offici^aut bencficia
quahacLiqjeccleliaftica obtinuerint,fi poftcj abEpo fuo,etia per
ediftupublicu moniti fiierint,hone(tii habitG clericale,illorum
ordim,& dignitati congrucnte,& iuxta ipfius Epifcopi ordina
tionc,& mandatuni non detulerint,per fufpenfionem ab ordi-
nibus,ac officio,& benefieio.ac fruaibus redditibus,& prouen
tibus ipforum beneflciorum, necnon,fi, femel correpri ,denuo
i n hoc dehquerint,etiam per priuationem ofEciorum,& bene-
hciorum huiufmodi coercere pofsint,& debeant,fecundu con-
ftitutionern
c
Sefsiodecimaquarta. 89
ftitutionem Clementis Quinti, in Concilio Viennefi editam, ctnnJe^l*
quanncipit:Qupmaminuocando,&liando. t*ZT hene-
Quod cum eo,aui homicidafuit ex indujiria: non faMme*
disfenfetur in irregularitate, Cap JJIL
Vinetiamquiperinduftriam occiderit proximum fuu>
&perinfidias,abaltariauelli debeat, quia fua voluntat^
homicidiu perpetrauerit,etiam fi crimen id,nec ordine iudicia
rio probatu,nec alia ratione publicum,fed occultum fuerit, vl-
lo tempore ad facros ordines promoueri pofsit , nec illi aliqua
Ecclefiaftica beneficia,etiam fi curam nohabeant animaru,co-
ferre liceat,fed omni ordine,ac beneficio,& officioEcclefiafti-
co perpetuo careat: fi vero homicidium non ex propofito, fed
cafu,vel vim vi repe}lendo,vt quis fe a morte defenderet, fuiffd
commifTum narretur : quam ob caufam etia m ad facrorum or
dinum , & altaris minifterium, & beneficia quarcunque, ac di-
gnitates , iure quodammodo difpenfatio debeatur,eommitta-
tur loci ordinario, aut ex caufa Metropolitano , feii viciniori
Epifcopo,qui non nificaufa cOgnita, & probatis procefsibus,
ac narratis,nec aliter,difpenfare pofsit.
Quodnullus cj>ifcoj>u*3etiam cum priuilejrio, con-
tra clericum alterius dioecejis frocedar.niji
cum illius epijcopi interuentu.
Caput VIIL
PRaeterea,quia nonmilli,quorum etiam aliqui veri funtPa^
ftores,ac proprias oues habent,alienis etiam ouibus prx ef-
fe qua?runt,& ita alienis fubditis quandoqj intendunt. vt fuo-
rumcuram negligant,quicunque, etiam epifcopali prxditus
dignitate,qui alienos fubditos puniedi priuilegium habuerit,
contra clericos fibi non fubditos,pra?fertim infacris conftitu-
tos,quorumcunqueetiamatrocium criminumrebs, nificum
proprij ipforum clericorum epifcopi,fi apud ecclcfiam refede-
rit,autperfona?ab ipfo Epifcopo deputandar interuentu, ne-
quaqua^rocederedebeat:aliasproceffus>& inde fecutaqua>
cunque viribus omnino careant.
F $ Quod
i . -j
m
S>o Scfsio decimaquarta.
Quod benefcia y>nitts dicecefts heneftais, Velpio loco alte-
rius dioecefts ^er^etuononVniantur. Qaput. IX.
Tf T, quiaiureoptimo diftin£br fiicruiit dioecefcs , & paro-
■L^chix,&t vnicuiq; gregi proprij attributi Pa{tores,& inferio
rum eccleiiamm Reaores,qui,fuarum quifqtie ouium , curam
habeant,vtordo ecclefiafticus non confundatur,aut vna & ea-
dem ecclefia duarum quodammodo diceccfum fiat,no fine o-ra
ui eorum incommodo , qui illi fubditi fuerint : bencficia vnius
dioccefis,etiain fi parochialcs ecclefie,vicarie perpetue, aut fim
plicia beneficia,feu preftimonia,autpreltimoniales portiones
fuerint,etiam rationeaugendi cultumdiuinum, autnumerum
beneficiatorum,atit alia quaeunque decaufa, aJterius dioccefis
beneficio,aut monafterio, feu collegio vel loco etiam pio per-
petuo non vniantundecretum huius fanto Synodi ftiper hu-
iuimodi vnionibus in hoc declarando.
Quodregulariabenefciaregularihusfolis
, cwferantur. Qaput.X.
*D Egularia beneficiain titulum Regularibus profefsis proui
AVderi confueta,cum per obitum,aut rcfignationcm, vcl alias
llla in titulum obtinentis vacare contigerit,religiofis ^ntum il
lius ordinis, velijs,qui habitum omnino fufcipere, & profefsio
nem emittere teneantur,& non alijs,ne veftem linojanaq; co-
tcxtam induant,conferantur.
Quod tranflatus ahno adalium ordinem.nonfufcipiatur
nifiperpetuam obedientiam feruaturus:atafbene-
ficijfeculartsfitincapax, Caf.Xl.
QVia vero Regulares, de vno ad alium ordinem trafiati\faci-
lc a fuo fujxMiore liccntiam ftandi extra monafteriu ob-
tinere folent,ex quo vagandi, & appofiatadi occafio tribuitur:
nemo cuiufcunque ordims pntlatus,vel fupcrior vigore cuiuf-
cunq; facultatis aliquem ad habitum,& profefsioncm admittc
re pofsit,nifi,vtin ordine ipfo,ad quem transfertur, fub fui Su-
pcrioris obedientia ia cUuftro pcrpetuo maueatrac tahter traf
latus,
N!
Scfsiodecimaquinta, 91
latus etiam fi canonicorum Regularium fuerit, ad beneficia fe*
cularia,etiam curata,omnino incapax exiftat.
Quidadtus fatronatus imbetrandumfn nece-
jfarium. £at>ut. XII.
Emo,etiam cuiufuis dignitatis ecclefiaftica?, vel fecularis,
quacunque rationemifi eccleiiam, berieficium,aut capel-
lam de nouo fundauerit,<Sc conitruxerit,feu iam erecla,que; ta-
men fine fufficienti dote fuerit,de iuis proprijs,cc patrimonia-
libus bonis competenter dotauerit , ius patronatus impetrare,
aut obtinere pofsit, aut debeat. In cafu autem fundationis, aut
dotationis,huiufmodi inftitutio Epifcopo , & non alteri infe-
riori refcruetur.
DeVr<eJentatione heneficiorum iuris])atronatus,quodnon
fiatjiifi loci ordinario.. (faput. XIII.
NOnlieeatprarterea patrono cuiufuis priuiiegij praetextu
aliquem ad beneficia fui iuris patronatus,nifiEpifcopo lo
ci oidinario,ad que prouifio,feu inftitutio ipfius beneficij, cef.
fante priuilegio,iurepertineret,quoquo modo prefentare,alias
pra?fentatio,ac inftitutio,forfan fecuta?, nullae fint,& elTe intel
li^atur. YndiBiofutumSeponk.
DEclaratpretereafan&a Synodus,futura fefsione,quam act
xxv.diem Ian. fubfequentis anni.M. DXII.habendam ef
fe iam decreuit,vna cum facrificio MifTa? agendum,6c traclan-
dum efle de Sacramento Ordinis, & profequendam materiam
dereformatione.
SESSIO. XV.
Q V AE E S T QVI N T A
Sub lulio.III.Ponti.Max.Celebrata die.xxv
Ianuarij.M. D. LII.
Vecretum frorogationis Se/Sonis.
V M exeo,quodproximisSefsiomb9decretufuit,
fancta ha?c,& vniuerfalis Synodus per hos dks accu
ratifsime, diligentifsimeque traclauerit ea , qvx ad
faiictifsimu
m
} i
91 Selsio decimaquinta.
fancTafsimum Miffar facriiicium, & ad facramentum Ordinis
fpec"tant,vthodierna fefsione, quemadmodum Spiritus fan-
clus fuggefsiffet,decreta de his rebus,& quatuor praeterea arti-
culos ad fancfifsimumEuchariftie; Sacramentum pertinentes,
in hanc tandem fefsione dilatos publicaret,atq; interim affutu
ros effe putauerit ad hoc facrofanctu Concilium eos , qui Pro-
teftantesfevocant:qtiOrumcaufa eorum publicationemarti-
culorum diftulerat,&,vtlibere,ac fine cunctatione vlla huc vc
nirent,fidem eis publicam, fiue faluum conductum concefle-
rat.-tamen, cum illi nondum venerint, & eorum nomine fup-
plicatum huic fanftac Synodo fuerit,vtpublicatio,qua? hodier
no die facienda fuerat.in fequentem Sefsionem differatur,ccr-
ta fpe ailata affuturos eos efTeomninomultoanteillaSefsio-
ne/aluo conducTru amplioris forma? interim accepto, eadcfan
efa Synodus,in Spiritu fanclo lcgitime congregata,ijfdem Le-
gato , &Nuncijs pra?fidentibus , nihilmagis optans, quam ex
praeftantifsima natione Germanica omnes de religionc difTen
fiones,& fchifmata tollere,ac eius quieti, paci, otioq; cofulere:
parata,ipfos fi venerint,& humaniterexcipere, & benigneau-
dire.-condensq; eos,non fidei Catholica" pertinacitcr oppugna
dac,fed veritatis cognofccde ftudio cffe venturos,&,vtEuangc
licar veritatis ftudiofos decet,fanc~te matris ecclefiae decretis,ac
difciplina? ad extremu efTe acquieturos,fequentefefsionem ad
cdenda,& publicanda ea,que fupra comemorata funt,in diem
feftu fanefi Iofephi,qui erit die. xix. menfis Martij diftulit, vt
fatis illi teporis,& fpatij habeat,no folu ad veniendu , veru etia
ad ea,qua? voluerint,antequa is dies veniat,proponenda. Quj-
bus vt omnecunclandi diutius caufamadimat,fidcpublica, fi-
uc falim condu<ftum eius,qui recitabitur,tenoris, & fententiar,
libenter dat,& concedit.Interea vcro de Matrimonij Sacramc
to agendum,& de eo,przeter fuperiorum decretorum publica-
tionem,definicdum efTe,eadem fefsione ftatuit, & decernit, &
profequcndam efle materiam reformationis.
S^ALVVS CONDVCTVS
fyQtettantibus cUtits.
Sacro*
Sefsio decimaquhita. *>$
SAcrofan&a occumenica,&generalisTridentina Synodus,
in Spiritu fanfto legitime congregata , pra?fidentibus in ea
eisdem Sedis Apoftolica?,Legato,& Nunci js,inha?rendo faluo
condu&ui, in penultima Sefsione dato,& illum , iuxta tenore
infrafcriptum, ampliando, Vniuerfis fidcrn facit, quod omni-
bus, & fingulis faeerdotibus , Eleftoribus , Principibus, Duci-?
bus,Marcliionibu5,.Comitibus,Baronibus,Nobilibus,militari
bus,pbpularibus,'& aUjs quibufcunque viris,cuiufcunque fta-,
tus,&conditjonis,aut qualitatis exiftant,Germaniae, prouin-
cia?^ & nationis; eitiitatibns;ac alijs locis eiufdem &omnibus
alijsEcclefiaffkis, &£ecularibus, praefertim Auguffanar con*
fefsionis perfonis,qui, aut qtiaa yna eum ipfisacilioc generajtf
Tridentirttim.Concilium venient,aut mittentur, ac profe&urj
funt,authiicufqj venerunt,quocunq, nominecefeatur, atitva
leant nuncupari,tenore prefentium publicam fidem,& plenif
fimam,verifsimamqj fectiritaterri,quam faluum conduttu ap-
pellant,lib.eread hanc Tridentina ciuitate veniendi, ibidcmq;
manendi,ft^nidi,morandi, pnopdnedi^loquendi, vna cum ipfa
Synddo,de quibufcunq, njegQtijs^taxibinai,examinandi,difcu
tiendi,& omniaiqu2ecunq;;ipiis libuerit,ac artieulos quoflibet
tam fcripto, quam Verbo Hbere orTerendi, propalandi , eof*
que fcripturis facris,& beatorumPatrum verbis, fententijs, &
rationibuSideclai-and^aftruendiA perfuadendi,&, fi opus fuc
rkiCtiam ad,obieclba Goncili j gerieralis irefpondckdi^ refellendi
Sc cum i)s,qui a Gcmcilio ddecl:ifueriht,difputadi Ghriftiane/
-aut charitatiuc abfq; om ni impedimento cbnterendi^oppro?
brijs, conuicijs, ac contumeli)s pciiitu&Temotis: & figrianteri
quod eaufarcontrouerfseyfecundufacram Scripuiram,.& Apo
•ftolorum ti-aditionesjprobata Concilia;CathoJica? Ecclefia? co
ienfum.& fanftorum Patrumauaqritates in prxdidlo Conci*
*lio Tridentino tra£tentur: iJlo ctiaih addilo, vt religionis pra>
<extu aut deli<ftorum,circa cam commi{Forum, aiu committei
dorum minimepuniantur,impartitur,ac omnino c6ncedit,fic*
^etiam,vt propter illorum pra?fentiam, neq; in itinerc,aut quo-
cunq^locoru eundo,manendoaut redeundo, nec in ipfa ciuita
te Tridentina a diuinis officijs quouisTOodocef&tur. Et vt,his
peral-
:
$4 Sefsiodecimaquinca.
pera£Hs, vel no peractis,quandocunq; ipfis libucrit: aut maio*
rum fuorum mandato,& afienfu ad propria reuerti optabunt:
aut aliquis eorum optabit:mox abfque vlla rcnitentia,& occa-
fione,aut mora, faluis rebus eoru, & fuorum pariter honore, 6c
pcrfonis, vicc verfa,pofsint iuxta beneplacitum liberc, & fccu*
rc rcdire,cie fcientia tamen ab eadem fynodo deputandoru, vt
tunc opportune eorum fccuritati,abfque dolo, & fraude proui
deatur.Vult etiam fancta fynodus in hac publica fide, faluoq^
cortdu&u , omnes qtiofcunque claufulaS includi; ac eontineri,
ac proinclufis haberi,qtta? pro plena tfficaci,& fufficienti fecu
ritate,in eumdojftartdo, & redeundo, neceffariar & opportunar
fuerint.Ilhtdletiamv^dmaiorem fecurkatem, & placis,ac conci
iiationis banumjexpi?imens,quod,fi qui<(piam,autilloram ali-
<qai,fiue in itfnei^Tridentum vcniendo,huc ihMem morando
aut redetirtdo,aliquod enorme;quod abfit, egerint, aut comife
rint,quo poffet huius fidei public$,& afFecurationis beneficiu,
cis co nce{Tum,annullari,aut caffari^vult,& concedit cadem fan
c*ta fynodus,.vt irt huiufmbdi facinorexlcprehenfi,ab ipfis dun-
taxat,&n<D abalijs condigna animaduerfionccum emeda Cu£-
ficieniijper partem ipfiusfyaodimerito approbanda, & lauda*
da,mox puniatur:illorum ailecurationis forma,conditionibus
& modis omnino mancntibus iilibatis.Pariformiter etiamvult
vt fi quifquarn,vel aliqui ex ipfafynodo,fiuein itinere, aut ma
nendo,aut fedcundo, aliquod enormc,quod.abnt, «gerint, aut
comknifefihti.quopbiTethtiiusfidei publicaz>& afTccurationis
beneficiuisri violariyaut qtioqao modo toUhin huiufmttd ifacii»
nore deprehenfi ab ipfa Synodo duntaxat, &non ab alijs codi
gna auimaduerfione , & cmendafiifficienti, perpartcm dorni»
noru Germanorum Auguftana? confefsionis,tuhchic prxfcn»-
tiu,merit(> laudanda,& approb-anda,moxpiiniatm':piefehtijtf
fecurationis fQrma,conditiombus,5cmodis omninomanent»-
bus Jllibatis.Vuk prartereaipfa fy nodus,quod liceat ipfis Am*»
bafciatoribus,omnibus & fmgulis toties, quotiefcuq; opportu
iium fuerit,feu neceffariu, ad aura capicndam exire de ciuiratc
Tridetina,& reuerti ad eandc,necno nunciu,velniicios fuos ad
quacuq; loca,pro fuisiieceifarijs negotijs ordinadis Jibercmit-
r tcrc,feu
Sefsiodecimaquinta. ^*
tere,feu deitinare,ac ipfos biiQsJT«& deftinatos,feu mifTum,&
dcftinatufiifciperetoties,qiioties eis videbitur expedirc. Ita cp
ajig., vel aliquis p deputados cccilij focientur, <j coru fecuritati
^uideat,vd#iudeat.Quiquide faluus coduftus, & fecuritates
f tare ac durare debct,& ad tepore, & per tepus,quo ipfius fyno
di,& fuor3 fuitionis cura ipfos fufcipi cotigerit, & vfq; ad Tri-
dctu,perduci,ac toto teppre mafipnis eoru ibide,&rurfum poft
fufficiente audientia habita,fpatio viginti dieru prcmiiTo,cum
ipfi petierint,aut conciliu,habita huiufmodi audientia, ipfis re
ceiTum indixerit, a Tridento vfq; in que quifq; clegerit fibi Jo-
cum tutmn,Deo fauente,rcitituet>dolo,6c fraude prorfusexclu
fis,Qiia? quideomnia pro vniuerfis,& fingulis Chrifti fidelibus
pro omnibus principibus,taEcclefiafticis, quafecularibus qui
bufcunque,atq, omnibus arijsEcclcfiafticis, ac fecularibus per
fonis,cuiufcuqiie ftatus,& cuditionis exiftat,aut quocunq; no
mine cenfeantur,inuiobbiter obferuanda cfTepromittit, & bo
na fide fpondct.,
Infuper omni fraude,& dolo exclufis, vera, & bdna fide pr<i
mittit, ipfam fynodumnullam vel manifcfte,vel occulte occa-
fionem qua-fituramrautaliqua au&oritate,potetia,iure, vcl fta
tuto,priuilegio,legum,vel Canonum,aut quoruncunq,- conci-
liorum,pra?fertim Conftantienfis,& Senenfis,quacunqj forma
vcrborum expreiTa in aliquod huius fidei publica*; & plenifsi-
mx aiTecurationis,ac publice, & libere audietle ipfis per ipfam
fynodu conceife.[pra»iudiciu quouis mocfovfurWaut quequam
vti permiiTurarquibus in hac parte pro hac vice derogat.Qupd
fiianfta fynodus,aut aliquis ex ea,vel fuis,cuiufcuq,-c6ditionis
vel ftatutus,aut preeminentia? exiftens, prefcrijptar affecuratio
Ris,&falnicohduaus forma &modtiminqnocunq; punfto,
velclaufulaviolauerit^quod tamen digneturairertere Gmhipo
tens,& fufiiciens emenda non fuerit: mox fubfecuta , ipforum
arbitrio merito approbanda, & laudanda,habeantipfiin fyno
dum,& hr.bere poterut,incidilTe in omnes pcenas,quas iure di-
uino & humano,aut confuetudinc, huiufmodifaluomm codu
c~hm yiolatorcs incurrere poflunt, abfq,dmni excufatione,aut
quauis in hac parte contradiclionc. ; : i
Sefsic*
0
SESSIO XVI.
QJ/AE EST SEXTA, ET
"vltima fub Iulio. II I. Pont. Maxi.
celebrata die xxviij. Apr.
M.D. LII.
Decretumjufpenftonisconcilij.
Acrofancla oecumenica,&gencralis Tridentina
Synodus,in Spiritu fantto legitimc congregata,
prarfidentibusin ea reuerendifsimis dominis, Sc
baftiano,Archiepifcopo Sipontino , & Aloyfio,
epifcopo Veroncfi,apoftolicis Nuncijs , tam eo-
riHTLproprio,quam Reuerendifsimi , & Iiluftrifsimi Domini
Marcelli,tit.S. Marcelli fanttar Romana? ecclefia? Cardiniilis;
Crefcentij legati, ob aduerfam eius granifsimam valetudinem
abfentis,nomine,non dubitat,chriftianis ommbuspatere, hoc
concilium oecumcnicumTridentinu,primo a Paulo fel.rcc.co
uocatum,& collectum fuiffe: deinde afanetifsimo domino no
ftrojulio III. efflagitante Carolo Qiiinto, Auguftifsimo Im-
peratore,ea praecipue caufa fuiffe reftitutum, vt religionem in
multis orbis partibus , & prasfertim in Germania , in diuerfas
opiniones miferabiliter diftraftam ,in ftatumpriftinum reuO-
caret,abufus,& mores chriftianorum corruptifsimos emenda-
ret,cumq; ad hoc agendum quamplurimi patres , nulla laboru
fuorum,periculorumque habita ratione, c diuerfis regionibus
alacriter confluxifTent,refque ftrenue, magno fidelium cocur-
fu,feliciterque proccderct,ac fpes effet non leuis, illcs Germa-
nos,qui eas nouitates excitarcnt,in concilium veturos,fic ani-
matos,vtveris ccclefiarrationibus vnanimiter acquiefccrent,
lux denique qua-da rebus aflulfiiTe vidcretur, caputquc tollerc
inciperct profligata antea, & afrliela Rcfpublica chnftiaiia : i>
repentc tumultus,ea bella hoftis generis humani vcrfutia cxar
fcrunt,vt concilium vclut h*rere,ac fuum curfum interrumpe
re fatis
Sefsiodecimaiexta,
27
re fiitis incomode cogerctur,fpcsquc omnis vltei ioris progi cf-
fus hoc in tempore tollerctur,tantumquc abetat, vt fancia Sy-
noduschriftianorum maIis,&incommodis mederctur,vt rnul-
torum mentes.prarter fuianimifcntentianvrritaret potius,qua
placarct. Cum igitur ipfa fan&a Synodus, omnia, & prarcipuc
Germaniam armis ardcre,& difcordijs,videret,omnes ferc Bpi-
fcopos Germanos.prajfertim principes elcclores, fuis coiifultii
ecciefijs econcilio abijiTe,decreuit tanta? ncccfsitati non relutfa
ri,& ad meliora tempora rcticerc,vt patres,quod eis nunc agcre
non licct,fuis ouibus profpeclum ad fuas ccclefias rcgredi vale-
rent,ne diutius vtrobiq; inutili otio conterantur. Atque ita,quo
niam fic temporu crnditio tulit,huius occumenici concilij Tri-
dentinipr.grefiumper biennium ftifpendendum forc decer-
nit, prout prjefentidecrctofiifpendit,ea tamclcge^vtjcitius pa-
cata res fit.ac tranquillitas priiHna reuertatur,'quod fperat Dei
OptimiMaximibeneficio non longo fore fpatio futurum, ip«
fius concilij progreiTus codeinmet tempore fuam vim, firmita-
tem,vigoremque habere cenfeatur.Sin autem^qubd Deus auer
tat.peraclo biennio prardicla lcgitimaimpedmienta non fue-
rint iiibmota,qu3mprimum cefiauerint,talis fufpenfio eo ipfo
fubiata cfieintcl!igatur,acfuus vigor,& roburconcilio fit relti
tutumj&cfieintcJligatur^finealia noua concili) couocatione,
accedente ad hoc decretum confenfu,& auftoritatc fanclitatis
fuar,&faricl;a? Scdis Apoftaiica*.
Interca tamen eade fancla Synodus exhortalur omnes prin
cipes chrifiianos,& omnes pradatos vt obfcrucnt, & rcfpeftiuc
qu. tcnus ad cos fpeclat,obfcruarc faciant in fuis rcguis , domi-
nijs^&ecclefijsomniaj&llngula^quafperhoc facmm cecume-
nicum concilium fucmnt ha&enns (tatuta,& decrcta.
BVLLA CELEBRATIONIS
Concilij Tride nrini.
SVB PIO IIII. PON. MAX,
i>ad bcr-
^ Hcet
G tantb
P*il§ Wi ^ S Eoifco^m Jcruui /dt mrum Dei^ ad pc
*% W^LJ et*M m nicrnorid^jdi eccicQ^ regimen:y (ic
m
m
- ■
tanio oneri imgdresjola Dei dignatione \ocatifdtim cir
cunferentes rmtk oculosver omnes reipublica chrifidn&
parteSyCementeG nonfme magno horrore3 audm longe3 U
tejuepeslzs herefum3&Jchifmdtis peruajiffer 3 & mtanta.
chrisfoamjjopulimorescorreclione indip'erent3 in eam cu-
ram3& cogitationem^ro fufcepimunerts ojfciojncum-
bereccefmus^ueadmodum ipjas hxrejes extirvare, tan-
mmcme3& tamj)ernicioJumfchiJmatollere3 morefaadee
corrubtos3& deprauatos emedare pojpmus. Qum autem
inteUigeremus3 adh&c fananda mala dbtifimum effe re-
medaufluodfanftahtfcfedesadhibere co[ueuiffet3 oscume
mcigeneralisci concilij3eius congregandi3&3Dee iuuante*
celebradi confliumcepmusjndiclumdludmidem an^
teafuit afel.rec. Taulo tertioi& eiusfuecefforeJulio3pr<xf
decefforibus nofris2Jedvarus de caufis fapus imveditu3&*
interpellatumperfci mnpotuitjimidem Taulus 3 cum id
grimo wvrie Mantuam3 deinde Z/icentidm indixiffety
mafdaob caufasjn hteris eius exprejj^sjjprimofusfedit
pHeaTridenwmtranfulit.deind^e cu qmbufdamdecau
fs ibijuojue eim celebrandi tempus dilatufuiffet3 tande*
fufjenfionefublatajneadem ciuitate Tridennna wchoa-
tumJuityenimfefionibusdliquQthdbitis3 et nonnultk <k*
cretisJac7is3ipJ?mJepos7ea concilium3alitjuibus de caufs3
accedente etiamfedit apoBohca aucloritatefBononia tra-
fulitjulius autem3 qui ei Juccefit3 in eandem ciuitdtem
Tndentmam idreuocauit.fio ^uidem temPorefacltdlU
quxiam
<
99
yuddam decretafunt.Sedcumnouiinpnpinquis Cerma
m<x locts tumultm excitatifuiffentgr bellum in Italiai<&
Cjallia grauflmum exarfijjeti rurfm concilium Jusfen-
fum^dilatumfuit^admtentenimirum bumani generis
hoflcyalias£ ex alijs difficultates&impedimeta obijcien-
te:)>ttantum ecclefd commoduModprorfm auferre non
poteratfaltem quadiutflme retardaret.Ouantopereye-
ro intereaauB&fuermt/? multiplicata-,acpropagatte lm
refesiquantoperefchijma creueritfine maximo animi do
lorenecmeminiffepoffumm^necreJerre.Sedtand^pim^et
mifencorsdominm^uinunquam itairafcitur^t miferi-
cordu oblwifcatur3regibm,&principibm cbriflianis pa-
cemj&^nanimitatem donare dignatm eB. Ouanos occa
fone oblata maximainf^em benimmjpfim mifencordia
fretifore^tbis tantisjuoque eccleft<z malk eade cocilijVia
firiu imponatur.Nos itaque,ad fcbifma , btirefescitollen-
das, ad corrigendos , e^ reformadosmores y ad pacem in-
tercbrifiianosprincipes conferuandam, celebrationem e-
ius non ejfe duximm diutius differendam . Habita igitur
cumvenerabilibm fratribus nos~tm,JanB<zRoman* ec-
clejiacardinalibmjeliberatione maturafaclis etiam con
ftlij noflri certiorib9 charflmis in cbriHofilijs nofiris^Fer
dinado 'Romanorulmperatoreeleth^ alijs regibm, atci
principibm^quos quidemficut de eorufummapietatey &
Japientia nobispollicebamur^paratiflimos adipjim conci-
lifcelebrationem adiuuandam inuenimm , adDei omnu
(J z poten-
IOO
fotentklaudemfhonorem &glonam3at<fue \muerfa\U ec
defitf vtiiitatem deeomndem fmmm ncfjtronim confi-
lioyt? affenfufacmm cecumenicum^ & generale cbaiium
exanclorrtdte eiufdem Deifi? beacorumfPetri& ^Pauli^
^ijtojlolommrfua nos quoaue in termfungimurjreti}ec
fubnixiin ciuitate TrUentina^adjacratipmum diem Sa
furreciionis Dominic* j?roxim<g futurumindicimm y &
ihi celehrandum fublatafutyenfione auacunque >fiatui-
mm^atque decemimm.Quocirca yenerabiles fratresno-
ftros^omnihm ex lock^atriarchas^ archtepi/copos^ efifcQ*
fos^ dileffos fihosabhates ca-terosyue, quihus. in conci-
iio generalifederefir fententiam dicere^ lure comuni^ Vr/
expriuilegio^el ex anticrua confuetudmelicet^ehemen-
terin domino honamur^ monemm^atmie etiam difiri*
[ke^tfci^iendo mandamm^inVtrmtefanB^ ohedientia^
in\>i mo^ue iurame?m,quod prtfjtitemnti <& fuhfcents^
quas in eos ycjui ad conctlia generalia conuentre neglexe-
rintyfacmfciu nt effe Canonihm confiitutas} vr a 1 concilm
ihi celehrandu conmniant intra eam die^ ?nfiforte imvedi
mentofuerint legitimo to\et>edwtfUod tmen iampedimen
mmperlegitimosprocuratores Synodovrohare debehmt*
JMonemmprtfterea omncs)& fingulos^uom interefijn
tereffeue ^oterit^t in concilio adeffe ne negligant.chanfii-
mos Vera in Chnfiofilios nofiros, Homanoru ImPeratore
eleclu^terosj^ reges^&princwes^ mqs optandnfane ef
fet coficUio intere^e^offe^honamur/T rojrammj?t3fiij?fi
interejf*
101
interejfe concilio nopotuerintyat oratores fitos prudentes>
grauesy& * piosVirosWique mittant^ui ipforu ?iomine illi
interfnty curentj^ diligenterprofuapietate&t ex eoru re-
gnis.atque dominijs prdatifine recufatione^c morajam
necejjario tempore fieoi&ecclefi& officiumfumpr<zflent,
eofdem etiam curatores ejfe minime dubitantes^tperip-
Jorum regnay& dominiaytutum,ac liberum iterpralatis,
eorum^fkmiharibus^comitibus^ alijs omnibus adcon-
cilium etmibusj&abHlo redeuntibus pateat, benigne^
ac comiter omnibus in locis recipianturyatque traclentur,
ficut^uodadnos attinetyipfijuoque curabimus: qui nihil
omninopr<etermitteredecreuimusrfuodadtampium,&
Jalutare opusperficiendum^a nobisjn hoc loco conftitutis>
praflaripoflit:nibil^t Deusfcit^uncrentes aliud: nilpro-
pofitum habentes in hoc concilio celebrando, nifi honorem
ipfius Deiji^erjarum ouiu reduclionem, acfalutem^ &
perpetuam Chriftian&ReipjranquHlittitem, acquietem.
XJt\ero halitera^&gutf in eis cmtinentur> ad omnium,
quotum oportet^notitiamperueniat^necmifcjua ea excu-
Jationeytipofiit^uodilia ignorauerit^prafcrtim cunoad
omneSy^uosde hisliteris certiores fieri oporteretjutusfior
fitanpateat aditus j>olumus><? madamus3 V/ in cBafilica
yaticana principis apoflolorum, (9* in ecclefia Lateranefi
tunc3cu in eispopulus^t mijfarujolennibus interfit, cogre
garifoletypata claravoce a curU noflra curforibusyfeu no-
tari/s aliquib9 publicis recitetur&pofla recitaujuerint,
C 3 ad
1
H
102.
ndd\>aluas earum ecclefarum3itemque Cdncetldria dpofio-
lic<t3& in locofolito campi Flom affigantur3ibiaue3 juo le
gi3& omnibusinnore/cerepofiint, ahquandiu rehnquan-
tur.cumautem inde amouebutur3eamm exempla in ijfi
dem locis affixa remaneant . ^Nos enim per recttationem
hanCyfublicationem 3 & affixionem omnes , &fingulosy
quihtslkem comfrehendunturpofi duos menfes d diepu
blkationk etaffxionis earumjeolumus perinde afiriBos3
&obligdtosefe,dcfiipfimet illa- coram edk<z3 & leffa
fuijfent. Tranfitmftk ejuocjue earum3 <jm manufublici
alkuius notarijfcr^ta 3/ub/criptdue3&figillo3 ac/ubfcri-
ptionealkuiusfer/dn<e3indigmtate ecclefaflica confiim-
ta3munkafuerint3)?tfine dubkatione^Uafides habeatur*
mandamus3atque decernimus. Nultiergo omnino homi-
num Ikeatjhancfagindm nofira indiclionk ,fiatuti 3 dt-
creti3pr<£cej)ti 3 admonkionk 3 & adhortationis infringe-
re3yeleiau/u temerario contra we . Siqms autemhocat-
tentare prafitmfjerk 3 indignationem omnipotentis Dei^
acbeatorum, Tetri3 & %uli3 ^fofiolorum eius >fe no-
uerit incurfurum . Ddt. Rema 3 dpudfanclum ^Petrum^
anno incarnationts Dominka3 M. D. L X\ 1 1.
Kal.Dccemb.%ntificatus nofiri
amoprimo.
lAntonm Flerebellus*
■s.
i°3
SACROSANC:
oecumenici 8c generalis Con-
cilijTridentini.
SESSIO XVII.
Q^VAE EST PRIMASVB
PioIII.LPon.Max. celebrata
die. xviij. Ian. M. D.
LXII.
Decretum decelehrando Concilio.
Lacet ne Vobis,adlaudem, &gloriam fan£tae,ac
indiuiduae Trinitatis,Patris,&fiIij,& Spiritus fan
&i,ad incrementum & exaltationem fidei,& reli-
gionis Chriftianx,facrum cecumenicum,&gene
rale concilium Tridentinum,in fpiritu fan&o le-
gitimecongregatum,ab hodierno die,qui eft xviij. menfis Ia-
nua.anni a natiuitateDomini M. D. L X 1 1. Cathedrx Roma
nas beati Petri, Apoftolorum principis,confecrato,fublata qua-
cunquefufpenfione,iuxtaformam,&tenorem literarum fanftif
fimi Domini noftri Pij iiij. Pont.Max.celebrari,& in eo ea,de-
bito feruato ordine,traclari,quae,proponentibus legatis ac prse
fidentibus,ad horum temporum leuadas calamitatcs, fcdandas
dereligione cOntroucrfias,coercendas linguas dolofas,depraua
torum morum abufuscorrigendos,ecclefiae veram atq; chriftia
nam pacem Conciliandam apta & idonea ipfi fanclae Synodo
videbuntur. nefpondcrttnt, Placet.
Inditliofutur* SeJ&onis.
PLacct ne vobis,proxima fuiura fefsionc habeda,& celebrada
elTe feria quinta,poft fecunda Dnicam Quadragefima?,quae
crit dic xxvj, raenfisFcbruarij? ncfpndcrmt, Placet.
G4 SESSIO
104
SESSIO XVIII.
QJV AE EST SECVNDA
Sub Pio. 1 1 1 1. Ponti. Maxi. cele-
brata diexxvj.Febr.M.
D. LXII.
Decretum de librom deletlu^ & omnibus adcon-
ciliumjidefublica inuitandx.
Acrofan&a cecumenica,& generalis Tridentina
Synodu$,inSpiritu fanelo legitime congregata,
prafidentibusineaeifdem ApoftolicaeSedis Le
gatis,nonhumanis quidem viribus confifa ,fed
domini noftrijefu Chrifti, qui os, & fapientiam
ecclefia? fua? daturum fe promifit,ope & auxilio frctajllud prc-
eipue cogitat,vt catholicae fidei doctrinam , multorum inter fe
difsidentium opinionibus^pluribuslocis inqutnatam & obfcu-»
ratam , in fuam puritatem , & fplendorem aliquando reftituat,
& mores,quia veteriinftituto deflexerunt,ad melioremvi-
t<e rationem reiiQcet,corq; patrum adfilios , & cor filiorum ad
patres couertat.Cumitaque omnium primum animaduerterit,
hoc tempore fufpeclorum,ac perniciofbrum ubrorimvquibus
doclrinaimpura conrinetur,&IongeIateque diffunditur,nume
mm nimis exereuiilc,quod quidem in caufafuit,vt roultae ceh-
furae in varijs prouincijs , & praefertim in alma vrbeRoma , pio
quodam zelo editae fuerint, nequetamen huic tam magno , ac
perniciofo morbo falutar em vllam profuifTe medicinam , cen-
fuit,vt dele&i ad hanc difquifitionem Patres de ccfuris, librisq-
quid fa&o opus efIet»diIigenterconfiderarent,atqueetiam ad
eandem fan&am Synodum fuo temporereferrent, quo facilius
jpfapofsit varias &peregrinas docirinas , tanquam zizania, a
Chriftianae veritatis tritico feparare, deque his commodius deli
bcrarcj&ftatuerejquaeadfcrupulum excomplurium animis
eximendu & tollendas multaru querelarii caufas,magis oppor-
tuna.
Scfsio decimaodaua. loj
tuna videbuttir.Hxc auteomnia ad notitiam quorucuque de-
dutf a efle vuIt,prout etia prxfenti Decreto deducit, vt fi cjuis
ad fepertinercaliquomodoputauerit,qiueveIdehoc libroru,
& cenfuravum negotio,vel de alijs,quae in hoc generaliConci-
lio tractanda prxdixit,non dubitet a fanfta Synodo fe benigne
auditumiri. ;i ;
Qyonia vero eadc fan&a Synodus ex corde optat,Deuque
enixc rogat,qua? ad pacc funt ecclefia», vt vniuerfi comunc ma-
trcinterrisagnofcctes,qu*quospeperit,obliuifci non poteft,
vnanimes,vno ore,glorificemus Deu, cx patre Dni noftri, Iefu
Chrifti.per vifcera mifericordia? eiufde Dei, & Drii noftri, oes,
qui nobifcu comunione non habent,ad concor.dia.clc recocilia-
tionc,cx vt ad hanc fan&a Synodu veniant,inuitat, atq; horta*
turiVtq^charitatc^quod eft vinculu petfettionis,ample£tantur,
paccqj Chrifti exultate in cordibus fuis pra? fe ferant,in qua vo
cati funt,in vno cerporetHanc ergo non hiimanam,icdfpiritus
fancli voce audictcsjiie obdurctcordafua,{ed in fuo fenfunon
ambulantes,neq; fibiplacctes,ad tampiaro, 6c ialutaremmatris
fuae admonitione cxcitctur,6c conuertatur.omnibtis enim cha-
ritatis officijs fancla Synodus eos vt inuitat,ita compleclctur.
Infaper eadem fanfta Synodus decreuit,fidem publicamin
congregatione generali concedipoiTe,& eai;dem vim habitn*
ram,eiufdemque roboris & momentj futuram,ac fi in publica
Sefsione data,ck decreta fuiiTet.
. j ■ IndtffiofitturrtSeflQnis.
EAdemfacrofantta Synodus Tridentina,in fpiritu fanclo le-
gitimecongregata,prJcfidentibus in ea eifdeapoftolica? fe-
dis legatis,ftatuit, & decernit,proxima ftituram fefsionem ha?
bendam & cetebrandam eile feria quinta,poft facratifsimurn h
ftum Afcenfionis Domini,quse erit.xiiij.menfis Mai;.
S ^ALW S COnDVCTVS
cancejjtts Germanic& nmwh
Jncongregatione^enerali die llll.Mart^
M. D. XXII.
G s ^cro
xotf Sefsio vigefimao&aua.
SAcroran£aoecumenica,&generalisTridctina Synodus,in
Spiritu fantto legitime Congregata,praefidentibus in ea eif-
dem apo ftolicae fedis Iegatis, vniuerfis fidem facit, quod omni-
bus,& fingulis facerdotibus,elec*toribus,principibus,ducibus,
marchionibus,comitibus,batonibus,nobilibus,militaribus,po-
pularibus,& alijs quibufciique viris, cuiufcunque ftatus,& con
ditionis , aut qualitatis exiftant , Germanicse, prouinciae, & na
tionis, ciuitatibus, &alijs locisciufdem, & omnibus alijseccle-
fiafticis & faecularibus, prafertim Auguftanae confefsionis per-
fonis,qui, aut quae vna cum ipfis ad hoc generale Tridentinum
Concilium vcnient, aut mittentur, ac profe&uri funt, aut huc-
ufque vencrunt , quocunquenomine cenfeantur , aut valeant
nimcupari, tenore praefentium publicam fidem, & plenifsi-
mamyverifsimamque(ccuritatem,quam faloum conduclum
appeilant , llbere adhancciuitatem,Tridentinam veniendi, ibi-
demque manendi, ftandi, mqrandi, proponendi , loquendi, v-
na cum ipfa Synodo de quibufcunque negotijs tra&andi, exa-
fninandi , difcutiendi , & omnia , quascunque ipfis libuerit , ac
afticulos quoflibettamfcripto , quam verbo libefe offerendi,
propalandi,eofquefcripturisfacris,&beatorum patrum ver-
bis, fententijs,& rationibus declarandi,aftruendi,&perfuaden-
di, &, fi opusraerit,etiam ad obiefta concilij generalis reipon-
dendi,& cii ijs,qui a conciKo delecli fiierint,difputandi, aut cha
ritatiue abfque omni impedimento conferendi,opprobrijs,con
uici)s,ac contumelijs penitus femotis, & fignanter , quod caufas
controucrfae, fecundum facram fcripturam, &apoftolorum tra
ditiones,probata concilia^catholicae^ecclefias confenfum,& fan-
ttorum patrum au&oritates inpraedi&o concilio Tridentino
tra&entur,illoetiamaddito,vtrebgionis praetextuaut deliclo-
rum,circa eam commiflbrum.aut committendoru minime pu-
niantur,impertitur,ac omnino concedit,ficetiam,vtpropter il-
lorum praefentiam nequein itinere,aut quocunque locorum
cundo , manendo , aut redeundo , nec in ipfa ciuitate Triden-
tinaadiuinisofficijsquouismodoceiTetur.Etvt, his peraclis,
vel non peraftis, quandocuque ipfis libuerit,aut maiorum fuo-
rum mandato , & aflenfu dd propria reuerti optabunt, aut
% •' aliquis
Sefsio vigefimaodtaua. 107
aliquis eorum optabit,mox abfquc vlla renkentia , & occafio~
ne,autmora,faluisrebus eorum, & fuorum pariterhonore,&
perfonis vice verfa pofsintiuxta beneplacitum libcre, & fe-
cure redire , de fcientia tamen ab eadem Synodo deputando-
rum,vt tunc oportune eorum fecuritati, abfque dolo, & fraudc
prouideatur. Vult etiam fancla Synodus,in hac publica fide, fal
uoque conduftu omncs quafcunque claufulas includi, ac con-
tineri,ac pro inclufis haberi,quse pro plena efficaci,& fufficien?
ti fec nritatcin eundo, ftando,& redeundo,nece{Iari;e,& oppor
tunae fuerint, IHud etiam, ad maiorem fccuritatem, & pacis , ac
conciliationis bonu exprimens,quod, fi quifpiam , autillorutn
aliqui,fiueinitinere,Tridentu veniendo,fiueibidem morando»
autredeundo,aliquod cnorme,quod abfit,egerint,aut comife-
rint,quo pofTet huius fidei publicae , & aflecurationis bcneficiu,
cis conceirum:annuliari,autcaflari:vult,& concedit vtin huiuf-
modi facmore deprehenfi,ab ipfis duntaxar,& non ab alijs con-
digna animaduerfionc cum emenda fufficienti, per partem ip-
fius Synodi mcrito approbanda,&laudanda ,mox puniantur:
illorum aflecurationisforma,conditionibus,& modis omnino
manentibus illibatis;Pariformiter etia vult,vt fi quifqua, vel ali-
qui ex ipfa Synodo,fiue in itinercaut mancdojaut redeundo,a-
liquod enormcquod abfit,egerint, aut comiferint, quopoflet
huius fideipublicae & aflecurationis beneficiu violari, aut quo-
quo modo tolli, in huiufmodi fafcinore deprehenfi, ab ipfa Sy
nodo duntaxat,&nonab alijs condigna animaduerfione,&
cmendafufficicntijperpartem dominorum Germanprum Au-
guftanae confefsionis,tunc hic pra?fentium,meritokudanda,&
approbanda,mox puniantur :praefenti aflecurationis forma, co
ditionib9,& modis omnino manetibus illibatis . Vult preterea
ipfaSynodus,qnodliccat ipfis Ambafciatoribus omnibus&
finguHstoties,quotiefcunque opportunumfuerit, feunecefla-
rium,ad auram capiendam cxire de ciuitate Trident;ina,& reuer
ti ad candem,necno nucium,vcl nuncios fuo$ acl qusecunq; lr, -
capro fuis neceflarijs negotijs ordinadis libeje mittere,feu dcfti
nare,acipfos roiflbs,fu deftinatos,feu miflum.&deftinatum fu-
fcipere cotics , quotics cis videbitur expedircjtaquod aliqui,
vcj
L
io8 Sefsio decimao&aua.
velaliquis perdeputandosconcilij focientur.quieorum fecuri-
tatiprouideant,vel prouideat.Quiquidem faluus conduaus.&
fecuritates ftare ac durare debent, & a tempore, & per tempus,
quoipfiusSynodi,&fuorumtuitionis curamipibs fufcipicon
tigerit,&vfqueadTridentumperduci,ac tototempore man-
fionis eorum ibidem , & rurfum poft fufficientem audientiam
habita,fpatio viginti dicru praemiffo,cu ipfi petierint,aut con-
ciliu,habitahuiufmodiaudientia,ipfisreceiTumindixer-it,aTri-
deiito vfq; in que quifq; elegsrit fibi locum tutum , Deo fauen-
te,reftituet,dolo,&fraudeprorfus exclufis . Quae quidem om-
nia pro vniuerfis , & fingulis Chriftifidelibus , pro omnibus
Principibus ,tam eccle(iafticis>quain faecnlaribus quibufcun-
que, atque omnibus alijsecclefiafticis, ac faecularibus perfonis,
cuiufcurique ftatus , & conditionis exiftant,aut quocunq; no-
mine certfeantur, inuioiabiliter obferuanda effepromittit,&
bonafidefpondet.
Infuper omni fraude,& dolo exclufis,vera,& bona fide pro-
mittit,ipfam Sy nodum nullam vel manifefte, vel occulte occa-
fionem qu3?fitura,aut aliqua au£toritate,potentia,iure, vel fta*
tuto,priuilegio,legiim,velcanonum,aut quorumcunque con-
ciliorUm,pr2efertim Conftantienfis,& Senenfis,quacunque for-
maverborumexpreiTa,.inaliquod huiusfideipublicce,& ple-
nifsimas afTecurationis,ac publica?,& liberae audientiae, ipfis per
ipfam Synodum concef!le,praeiudicium quouis modo vfuram,
aut quenquam vti permifluram,quibus in hac parte pro hac vi
ce derogat, Qupd fi fancla Synodus , aut aliquis ex ea„ vel fuis,
cuiufcunque conetitionis , vcl ftatus , aut prseerainentia: exi-
{lens,prxfcriptaf afTecurationis &faIuicondu£tus formam &
modum in quocunque puntto vel claufula violauerit,quod ta-
men auertere dignctur Omnipotens,& fufficiens emenda non
fueritmox fubfecuta,ipforum arbitrio merito approbanda,&
laudanda,habeatipfam Synodum,&haberc poterun',incidif-
feinomnes pccnas , quas iure diuino& humano,aut confue-
tudine ,hiiitifmodifaluorum conduftuum violarores incurrc-
re pofTunt, abfque omni excufatione , aut quauis in hac parte
contradi&ione.
Extcn-
10$
tercLegat;
Sefsio dccimanona.
Extenpo aialias ndtiows,
Adcm ficrofancta Synodus , in Spiritu Cmclo legitime con
gregata,pra?fidentibus in ca eifdcm Apoftolicie Sedts de la
Legatis,omnibus,6< fingulis alijs, qui nobifcum in ijs, qua?
funt fideijCommunionem non habent,cx quibufcuqueregnis,
nationibusiprouincijsJciuitatibus>aclocisiinc|uibuspublifc,c3t
impunc pra?dicatur,vel docetur* fiue creditur contrariumeius,
quod fantta Roniana fcntit Ecclefia,dat fidem pubiicam , fiuc
faluum condu&um fub eadem forma» cSccifdem verbis, cmibus
datur Germanis,
S E S S I O XIX,
Q^V AE EST TERTIA
iub Pio, 1 1 1 1, Ponti, Maxi, cele-
brata diexiii). Maij, M,
D, LXIL
Decretum prorojmtionis Seponk
Acrofancla cecumcnica,& gencralis Tridcntina
Synodus,inSpiritu fanclo legitime congrcgata*
prtffidentibusineaeifdem Apoftolica? SedisLc
gaiis , Decrcta ca , quae hodie in praelenti (efsionc
ftatuenda , ac fancicnda ersnt , iuftis nonnulhs, ac
honeftis caufis,in feriam cmintam,poft proximam folenitatcm
corporisChrifti,cjua?crit pridic nonas Iunij.proroganda cfle
ccnfu:r,ac prorogat, di&aque die fef$ionemhabendameiTe,ac
Celebradam^omnibusindicit.IntcrcaroganduscftDcuSiClcPa-
ter Domini noftrijefu Chf ifti>au&orpacis,vt fan&Hket corda
omniurn,cnio adiuuantejancla Synodus & nunc,& fcmper me
ditari , atquc peragerevaleat,cuaae adciuslaudaa*&2;losri*m
pertineant,
SESSIG
ItO
SESSIO XX.
QVAE EST QVARTA SVB
"* fio. 1 1 1 1. Pontifi. Max. celebrata die
III I. Iun.M. D.LXIL
Vecretumprorogariorw fe&onk.
Acrofan&a cccumenica,& gcneralis Tridctina Sy-
nodus,in Spiritu fancto legitime congregata, prae
fidentibus in ea eifdem Apoftolicae Sedis Legatis,
Lppter varias difficultates,ex diuerfis caufis exor-
- tas,atque etiam,vt congruentius , maiorique cum
deliberatione omnia procedant,nempevt Dogmatacumijs,
quae ad reformationem fpeftantjfimul traftentur, & fanciantur
ea, quae ftatuenda videbuntur , tam de reformntione , quam de
Dogmatibus^in^ximafefsionejquam omnibus indkitin die
fextamdecima fubfequentis raenfis Iiilij>definienda efTe decre-
uit: Hoctamen adiccto,quod diclum termirnim rpfafanfta Sy
nodus pro eius arbitrio,& voluntate, ficutirebus Concilij puta
ueritexpedire,etiam in generali Congregatione,reftringere,&
prorogareliberepofsit,& valeat.
SESSIO XXI.
QJVAE EST QJVINTA
fubPio.IIII. Pon.Max.cele-
brata die xv). Iul.M.
D. LXII.
Do&rind de &munioneJubwd^Jf>eciey&j)druulorum.
Acrofancla oecumenica,&generalis Tridentina
Synodus^inSphitufanclo legitime congregata,
prsefidentibus in ea eifdem Apoftolicx SedjsLe-
gatis,aim de tremendo,i& fanclifsimo Euchari -
itiaefacramento varia diuerfis inlocis errorum
pion-»
Sefsio vigefimaprima^ m
monftra nequifsimi Daemonis artibus circunfeiantur , ob quae
in nonnullis prouincijs multi a Catholicae Ecclefiae fide , atque
obedientia videantur difcefsiiTe,cenfuitea,qu2ead Cornmunio
nem fub vtraque fpecie,& paruulorum pertinent, hoc loco ex-
ponenda elTe . Quapropter cunftis Chriftifidelibus interdicit,
ne pofthac de ijs aliter vel credere, vel docere, vel praedicare au«
deant,quam ex his decretis explicatum,atque definitum.
Laicos& clericos non conficientes3nonaJlrinn
iure diuino ad Communionemjuh ytra-
quefyecie. Gtj>ut L
T Taque fanc*ta ipfa Synodus,a fpiritu fanclo,quifpiritus eft fa
-*- pientia?,cxintelle£lus,fpiritus confilij,&pietatis, edoctaatq;
ipfius Ecclcfias iudicium, & confuetudinem fecuta, dtclarat,ac
docet,nullo diuino prexepto laicos,& clericos no conficientes,
obligari ad Euchariftiae facramentum fub vtraquefpcciefumc-
dum,neqne vllo pa&o, falua fide, dubitari pofle, quin illis alte-
riusfpeciei communio ad falutem fufficiat, nam, etfi Chriftus
Dominus in vltima ccena venerabile hoc Sacramentu in panis,
& vini fpeciebus inftituit, &Apoftolis tradidit,nontameiiil»
ia inftitutio, & traditio eo tendunt , vt omnes Chriftifideles fta
tuto Domini ad vtramque fpecicm accipiendam aftringan-
tur. fed neque ex fermone iilo, apud loannem fexto , refte col-
ligitur,vtriufque fpecieicommunioneaDomino praeceptam
eile, vtcunqueiuxta variasfanclorum Patruni,& doctorum
interpretationesintel!igatur,namque quidixit.-Nifi mandu-
caueritis carnem filij hominis , & biberitis eius fangui.nem,non
habebitis vitam in vobis: dixit quoque : Si quis manducauerit
exhocpane,viuetin xternum.Etqui dixit: Qui manducat
mearacarnem,&bibitmeum fanguinem,habet vitam aeter-
nam: dixit etiam : Panis, que ego dabo, caro mca eft pro mun-
di vita. Et denique qui dixit : Qui manducat meam carncm,&
bibit meum fanguinem,in me manet, & ego inillo.dixitnihilo
rainus: Qui manducat hunc panem, viuetin sternum. 4
Eccle^
m
I :
I
1
m Sefsio vigefimaprima.
Ecclefapotefid4>circdMtf>en/dtionemfdcr4~
mentt EuchdrifiU. Cdp.II.
PR<ttereadecIarat,hacpoteLtatem perpetuoin Ecclcfia fuif-
fe,vtinSacramentorumdifpenfatione,faluaillorumfubfran,
tia,ca{tatuerer,vel mutaret,quae: fufcipictium vtilitati, feu ipfo-
rum Sacramcntorum venerationi,pro rcrum,temporum, & lo-
corum varietate.magisexpedireiudicaret.idautcm Apoftolus
non obfcurc vifus eft innuiiTe,cum ait:Sic nos exiflimct homo,
vt inini!lrosChri(ti,&difpenfatores myfteriorum Dei.atque
ipfiimquidemhacpoteftatevfumcilefatisconllar,cuminmul
tis alijs.tum in hoc ipfo Sacramento, cum, ordinatis nonnullis
circa cius vfum.Carterajnquir, cum venero, difponam . Quare
agnofccs fane~U matcrEcclefiahancfuain adminiftratione Sa-
cramcntoruauttoritatemjicet abinitio chriftiancT rcligionis
no infrequcns vtriufq; fpeciei vfus fuiifet.tn progrefTn tcporis,
latifsime n:n mutata illa con^.ietudine,grauibus,& iuflis caufis
addiifta.haucconfuetudincfub altera fpecie comunicandiap-
probauit,& pro legc habenda decrcuittquam reprobare, aut fi-
iiC ipfius Eccletla; au&oritate pro libito mutare non licet.
Totum & intcgrum (hrij}um3dcyerum Sdcrd-
mentumjub audlihetfieciefumi.
dmt II I.
INfuperdechrat,quauisRedemptorno(rer,vtantea diftum
efr,in fuprema illa coena hoc Sacramcntum in duabus fpecic
bus inftitnerit,& apoftolis tradideiir: ramcn fatendum efie. eiia
fubalteratantumfpecietottim,atc;ueintegrum Chriftum, ve-
rumque Sacramentum furni;ac propterca, quod ad fructum at
tinet,nulla gratia, ncceflariaad ialutem,cos defraudari,qui vna
fpcciem folamaccipiunr*
Tdruulos no ohlmtrida communioncm (dcid-
mentdlem. Capur. Ull.
DEnique cadcm fancla Synodus dtket, paruulos, vfu ratio-
nis carcntcs,uulla obligari ncccfsitate ad iaciamcntalc Eu-
chanlli.-r
Sefsio vjgcftmaprima. m
chariftiar conununipnem.li.quidem per Baptifmi lauacrumre
generati,& Chritto iiic6ipQrati,adeptamiamfilioru Deigra-
tiam illa a?tate amitterc non poftunt. neq; ideo tamen damna
da eft antiquitas,fi eum morc in quibufda locis aliquando fer-
uauit.vt enira fanclifsirni illi Patrcs fui fafti probabile caufam
proiJliusteporisratione habuerunt, itacerteeos nulla falutis
Qecefsitatc id fecilTe,fine controuerfia credendum eft.
DE CO MM VNIONE SVB
vtraq; fpecie;>& paruulorum.
.
. C I quis
CANON, I.
: I quis dixerit.exDei pnecepto ' vel nccefsitate falutis om-
nesA"fingu]osChriftifidelesvtramque fpeciem fanftifsi-
mi Eiichariftiar Sacramenti fumere debere,anathcma fit
CANON. II.
Siquisdixerit,fanaam Ecclefiam catholicam non iuftis
caufis,& rationibus adductam fuiiTe, vt laicos , atque etiam cle
ncos non conficientes fub panis tantummodo fpecie commu
nicaret,aiitincocrraiTc,anathcmafir.
CANON III.
Siquishegauerit,totum,& intcgrumChriftum,omnium
gratiarum foiVem,6c auctore,fub vna panis fpecie fumi , quia,
.vtquidamfaIfoa{rerunt,nonfecundumipfius Chrifti confti-
tutioi;c fub vtraque fpecie fumatur,anathema fit
CANON IIII.
Siquis dixerit,paruulis antequa ad annos difcretionis per-
.^neriAt,neceurariameire Euchariftia? Communioncni , ana-
-n-i S&&W3 v^ro-articuJos,alias piopofitos,eos nondumtameh
CXcuaos,vidclicet : An rationes, quibus fanfta Catholica Ec-
clefiaadductafuit,vtcommuiiicaret laicos/atque etiam non
C . SflK V gfiE$S!& !?K P8 tantuni panis ipecie, jta firit re-
jiK « a ^«OnevCalieisVfuscuiquam fit pennitten-
dus:& Amfihoneft^cbriftiatiechatitati cofentaneis ratio-
H nibus
1
ii4 Sefsio vigefimaprima.
concedendus alicui vcl nationi,velregno Calicis vfus videatur
fubaliquibus conditionibus concedendusfit,&quamamfint
illae:Eadem fanfta Synodus , in aliud tempus,obJata fibi quam
primum occa{ione,examinandos,atque, definiendos rcferuat.
D E C RE T V M D E
j reformatione.
Degratis omnino facienda cuiujlibet ordinis
collatione. fap. I.
EAdcm facrofan&a cecumenica, & generalisTridentina Sy
nodus,in fpiritu fancio legitime congregata, praefidentib»
i'n eaeifdem Apoftolicae fedis Legatis,ad Dei ommpotetis lau-
dem & fante Ecclefia: ornamentum,ea quae fequuntur,de re-
formationisncgotioinpraefcnti ftatuendaeflecenfuit Quo-
niam ab Ecclefiaftico ordine omnis auaritue fufpitio abefle de
bet,nihilpro collatione quoruncunqueordinum,etiaclerica-
listonuine,necpro!itcris dimiiTorijs, autteftimonialibus,nec
pro fi<nllo,nec alia quacunq; de caufa,etia fpote oblatu,Epifco
pi &alijordmumcollatores , aut eoriun miniftn quouis pra>
textu accipiant . Notari j vero in his tantum locis,in qmbus no
vieet laudabilis confuetudo, nihil accipiendi, pro fmgulis hte-
ris dimiflotijs,aut teftimonialibus, decimam tantum vnius au-
rei partem accipere pofsint , dummodo eis nullum falanum iit
conftitutum pro officio exercendomec Epifcopo ex notahj co
modis aliquod emolumentum ex eifdem Ordinum collationi
bus dire&e vel indire£te,prouenire pofsit,tuc enim gratis ope-
ra fua eos prxftare omnino teneri dccernitrcontranas taxas,ac
ftatuta,& confuetudines,etiam immemorabiles, quoruncunqj
locorum,QU3f potius abufus,& corruptelar, fmioniacar praiuta
ti fauentes,nuncupari poiTunt,penitus caflando & interdicen-
do:& qui fecus feccrint tam dantes,quam accipientes,vltra di-
uinam vltioncm,pcenas a iure inflicTas ipfo fafto incurrant.
Quodnullus ordinetm9nif adtitulum bcne
fci/. Gtfut. 1 1.
» Cum
Sclsio vigefimaprima. nj
/^ Vm non deccat eos,qui diuino miniftcrio afcripti funt,cu
*^->Ordinis dedccore niendicare,autfordidumaliquem quc-
ftum exercere,compertumq; fit, complures plcrifcji in locis fa-
cros ordines nullo fcrc deleftu admitti,qui varijs artibus,ac fai
lacijs confingunt,fe bcncficium Ecclefiafticum, aut etiam ido-
ncas facultates obtincre : ftatuitfan&a Synodus , ncquis dcin-
ceps clericus fecularis , quauis alias fit idoneus moribus,fcictia
& xtate,ad facros ordines promoueatur, nifi prius legitime co
ftet,eum beneficiumEcclefiafticum, quod fibi ad viftum honc
ftc fufKciat,pacifice pofsidere.Id vero beneficium refignare no
pofsit,nifi fa&a mentione,quod ad illius bencficij titulu fit pro
motus,neque ea refignatio admittatur,nifi conftito, quodaliii
de viucrc commode pofsit:& aliter fafta refignatio nulJa fit.Pa P4trtmonjri
trimonium vero , vel penfionem obtinentes , ordinari pofthac tnhisquofra
non pofsint ,nifiilli, quos Epifcopus iudicauerit aftumendos^.
pro necefsitate,velcommoditateEcclefiarumfuarum:eo quo-
quc prius perfpefto,patrimonium illud, vel penfionem verc ab
cis obtineri,taliaq, eiTe, quae eis ad vitam fuftentadam fitis fint
atque illa deinceps fine liccntia Epifcopi alienari,aut extingui
vel remitti nullatenus pofsint : donec beneficium ecclefiafticii
fufficiens fint adepti,vel aliunde habeant,vnde viucre pofsint:
antiquorum Canonum pcenas fuper his innouando.
Quodin eccleftjs y y>h tenuesjuntdijlrihutiones quotidid-.
naitertiaparsfruBuueisdfiijrnetur. . OmJlL
CVm beneficia ad diuinum cultum,atque Ecclefiaftica mu
nia obeunda fint conftituta:ne qua in parte minuatur di-
uinus cultus,fed ei debitum omnibus in rebus dbfequium prar-
ftetur , ftatuitfantta Synodus , in ecclefijs, tam cathedralibus,
quam collegatis,in quibus nullar funt diftributiones quotidia-
nar,vel ita tenucs, vt verifimiliter negligantur , tertiam partem
fruftuum,& quoruncunqueprouentuum, &obuentionem,
tam dignitatum,quam Canonicatuum,perfonatuum, portio-
num,& officioru feparari debere ,& in diftributioncs quotidia
nas couerti,que; inter dignitates obtinctes,& ceteros diuinis in
H 2 tereffen.
n6 Sefsio vigefimaprima.
terefrenteSjproportionahilitcriuxtadiuifioncraabEpifcopo,
etiamtanquamApoftolicarSedis delegato, inipfa pnmafru-
ftuum dcduftionefacienda,diuidantur:faluis tamen confue-
tudinibus earumecclefiarum,in quibus nonrefidcntes, ieu no
feruientes,nihil,vel minus tcrtia parte percipiuntraon obftan-
tibus exemptionibus,ac alijs confuetudinibus,etiam immemo
rabilibus,& appellationibus quibufcunque . Crefceteque non
feruientium contumacia.liceat contra eos procederc,iuxta iu-
ris,ac facrorum Canonum difpofitionem.
\nparochijsy&plebanismulriplicandis autloriras efifco-
pti concedimr^quando rei necefirasidperienr. Cap . 1 1 1 1 .
EPifcopi,etiatanq Apoftolicae Sedis delegati,in omnibus
ecclefijs parochialibus,velbaptifmalibus, m quibus popu-
lus ita numerofus fit , vt vn9 reftor no pofsit fufficere Ecclefia-
flicis Sacramctis miniftradis,& cultui diuino peragendo : co-
gat Reftores, vel alios, ad quos pcrtinet , fibi tot facerdotcs ad
hoc munus adiungere,quot fufriciat ad Sacrameta exhibenda,
& cultu dininu celebrandu.In i)s vero, in quibus ob locoiu di-
ftantia,fme difficultatc parochiani finc magno incomodoad
percipieda facramcta,& dinina officia audienda accedere nbn
pofTunt,nouas parochias etia inuitis Rectonbus , iuxta forma
Extradefo. coftitutionis Alexadi.iij.cjuccincipit: Aduiidieniia, coftiiuerc
fcioncatij. pofsint.Illis autefacerdotibus,qui de nouo erunt ecclefijs no-
uiter ere&is pra-ficicndi , copetens afsignetur portio arbitrio
Epifcopi ex fiu<aibus,ad ecclefia matricc quomodocunq; per-
tinentibus: & fi ueceffe fucn't,c6pellere pofsit populuYea fub-
miniftrare,qux fufficiant ad vitam dictorum facerdotfi fuften
tandaimquacuncj; referuatione gencrali, vel fpcciali , vcl affe-
ftione,fupcr diclis ecclcfijs,non obftantibus. Neq; huiufmodi
ordinationcs,& creftioncs pofsint tolli, nec impcdiri, ex qui-
bufcunq; prouifionibus, etiam vigore rcfignationis, aut qui-
bufuis ahjs derogationibus,vel fufpenfionibus.
Quod epijcopi yniones perperuas in alijuibus be-
nejicijs ecclefatticisfacerepofinr. Capur. V.
Vt
Scfsio vigefimaprima. 117
VTetfam ccclefiarum ftatus,vbi facra Deo officfa miniftra
tur,ex dignitate confcructur, pofsintEpifcopi,etiam tan
quam Apoftolcica: Scdis delegati,iuxta formam iuris, fine ta-
men pra?iudicio obtinentium, facere vniones perpetuas qua-
rumcunquc ecclefiarum parochialiu,& baptifmalium,& alio-
rum beneficiorum curatorum,vel non CHiatcrum cum curatis
propterearumpaupertatc,&inca?teris cafibusa iure permif-
hs, etiam fi diclx ecclefia?, vel beneficia ellent generaliter , vel
fpecialiter referuata,aut qualitercunque affecl:a.Quar vniones
etiam non pofsintreuocari,nec quoquo modo infringi vigore
cuiufcunque prouifionis,etiam ex caufa refignationis, aut de-
rogationis,aut fufpenfionis,
De coadiutoribus deputandu Hliteratls. Cap. VI
QVia illiterati,&imperiti parochialium ecclefiarum Refto-
* res facris minus apti funt officijs,& ali) propter eoru vi-
te turpitudinem potius deftruunt , quam ardificant, Epifcopi,
etiatanquamApoftolica^Sedis delegati, eifdem illitcratis , &
imperitis,fi alias honefbe vita? fint , coadiutores , aut Vicarios
proteporedeputare,partcqjfruc1:uum eifdem pro fufficienti
viclu afsignare,vel aliter prouidere pofsint,quacunq; appella-
tione,exemptione remota.Eos vero,qui turpiter , & fcandalo-
fe viuut,poftquam pra?moniti fuerint,coerceant, ac caftigent,
&,fi adhuc incorrigibiles in fua nequitia perfeuerent,eos bene
ficijs,iuxta facroru Canonu conftitutiones, exemptione,& ap
pellationequacunq; remota,priuandifacultate habeant.
Debenefiaorum & ecclejiarumtranslationefa-
ciend.a ^uandonecefitasidtxigerit. Cap VII.
4iip Vm iliud quoque valde curandum fit,ne.ea,que; facris mi
v^nifterijs dedicatafunt,temporuminiuria obfolefcant, &
ex hominum memoria excidant,Epifcopi,etiam tanquam A-
poftolice Sedis delegati,transfcrre pofsint beneficia fimplicia,
etiam iuris patronatus,ex ecclefijs,qua? vctuftate, vcl alias col-
lapfe fint,& ob eorum inopiam nequeant inftaurari, vocatis
ljs,quom intercft^inmatrices^aut alias ecclefias locoru eorSde,
H 3 feu
M
1
m
n8 Sefsio vigefimaprima.
feu viciniorum , arbitrio fuo , atque in eifdem ecclcfijs erigant
altaria,vel capellas fub eifdem ihuocationib9 , vel in iam ereaa
altaria,vel capellas transferant cum omnibus emolumentis, 6c
oneribus,prioribus ecclefijs impofitis . Parochiales vero eccle-
fias,etiam fi iuris patronatus fint,ita collapfas refici,6c inftaura
ri procurent ex fruaibus,6c prouentibus quibufcunque,ad eaf
demecclefias quomodocunquepertinentibus , qui fi non fue-
rint fufficientes , omnes patronos, 6c alios, qurfruaus aliquos
ex diais ecclefijs prouenientes percipiunt,aut in illorum defe-
ftum parochianos omnibus remedijs opportunis,ad praedi&a
cogant,quacunque appellatione,exemptione,& contradiaio
ne rcmota.Qupd fi nimia egeftatc omnes laborent,ad matrices
feu viciniores ecclefias transferantur,cumfacultate,tam diaas
parochiales,quam alias ecclefias dirutas in profanos vfus , non
.fordidos,ereaa tamen ibi Cruce,conuertendi.
De epifioporum cura inViRtdtione eorum qu<&dl fudm
JiioecefimfeYtinent. £ap. Olll.
QVxcunque in dicecefi ad Dei cultum fpeaant, ab Ordina-
— rio diligeter curari,atq; i)s,vbi oportet,prouideri, arquu
ell,propterea commendata monafteria,etiam Abbatia:,Priora
tus.6c pra-pofiturse nucupatae,in quibus no vigetRegularis ob
feruantia,necnon beneficia tam curata,quam non curata,fecu
laria,&Regularia,qualitercunque commendata, etiam exem-
pta,abEpifcopis , etiam tanquam Apoftolicae Sedis delegatis,
annjs fingulis vifitentur,curentque ijdem Epifcopi congruen-
tibus remedijs,etiam per fequeftrationern fruauum,vt, quae re
nouationeindigent,autreftaurationereficiantur,6ccuraani-
marum,fi qua illis vel eorum annexis immineat, aliaque debi-
ta obfequia re£te exerceantur,appellationibus quibufcunque,
priiiilegijs,coiuetudinibus, etiam immemorabili temporc prae
fcriptis,conicruatorijs,iudicum deputationibus , 6c eorum in-
hibitionibus non obftatibus,6c, fi in eis vigeret obferuantia Re
gularis,prouideantEpifcopi paternis admonitionibus,vteoni
RegulariumSuperioresiuxtaeorum Regulariainftitutadebi-
tara viuendi ratiojiem obferuet, 6c obferuah faciant, 6c fibi, fub
ditos
ScfsioVigefimaprima. n9
ditos m officio cotineantac moderentur.Quod fi admoniti,in
tra fcx menfes eos non vifitauerint,vel correxerint,tunc ijdcm
Epifcopi , etiam vt delegati Sedis Apofto]ica?,cos vifitare pof-
fmt,& corrigere,prout ipfi Superiores poifcnt, iuxta eorum in-
Hituta,quibiifcunqueappellationibus,priuilegi)s,&exemptio
uibus penitus r,emotis,& non obftantibus.
Qutftores eleemojynarum abolendos pracipk.
Capm. IX
PV5 multa a diucrfis antea Cocilijs.ta Lateranefi ac Lugdu \,*<y„a,«*i
,V^neTi4Vienefi,aduerfus prauos eleemofynaru queftomab J»f~/>~<? VftfS
ufus remed ia tuc adhibita pofteriorib9 tcporib9 reddita fuerint
inutiiiapotiufqueeoru mahtiaita quotidie magnofideliuo-
mnii fcandalo, & quarrela excrefcere deprehcdatur,vt de eorii
emedatione nulla fpes amplius relifta videatunftatuit, vt poft
hac in quibufcQq; Chriitiane religiois lociseoru nomc,atqjvfus
penitus aboleatur,nec ad ofricium huiufmodi cxercedum vlla-
tcnus admittantur,non obftantibus priuilegijs,ecclefijs, mona
fterijs,hofpitalibus3pijs locis,& quibufuis,cuiufcunque gradus
ftatus,& dignitatis,perfonis,concefsis, aut cofuetudinibus etia
immemorabilibus.lndulgentias vero , autalias fpirituales gra-
tias,quibus non ideo Chrifti fideles decet priuari, deinceps per
Ordinarios locorum , adhibitis duobusde Capitulo, debitis
temporibus populopublicandas efte decernit,quibusetiaele
emofynas,atq; oblata fibi charitatis fubfidia,nulla prorfus mer
ccde accepta,fideliter colligendi facultas datur: vt tandem,ce>
ftes hos Ecclefi* thefaurosnon ad quarftum,fed ad pietatc exer
ceri;omnes vcreintelhgant.
IndiBiofumra Seponis.
O Acrofan&a cecumenica,&generalis Tridctina Synodus, m
^Spiritu fanfto legitime congregata,pra?fidentibus in ea eif-
dem Apoftolicar fedis Legatis, ftatuit, & decreuit,proxima fu-
turam fefsionem habendam , & celebrandam effe feria quinta
poft o&auam fefti natiuitatis beatac Maria3virginis,quaeerit.
xvij.mcfis Septembris proxime futuri:hoc tame adiec"k>,quod
H 4 diaum
I*
w
no Sefsio vigefimafecunda.
diftumterminumyacvnicuiquefefsioniinpofterumprsrfig^-
dum,ipfa fancla Sy nodus pro eius arbitrio,& voluntate, ficuti
rebusConcilijputaueritexpediie,etiamin generali Congre-
gatione,reftringere)& pro rogare liberc pofsit & valeat.
SESSIO XXII.
QVAE EST SEXTA SVB
Pio 1 1 1 LPori. Max. celebrata
die.xvij.Septemb. M.
D. LXII.
DoBrina deficrificio Mijfi.
■gj Acrofan<ftaoecumenica}& generalis TridentinaSy
nodus^in Spiritu fantto legitime congregata, prefi-
dentibusinea eifdem Apoftolicse Sedis Legatis, vt
vet9 abfoluta,atq; omni ex parte perfecla de magno
Euchariftia? myfterio iii fanfta catholica Ecclefia fides,atq; do
ftrina retineatnr.cc in fua puritate,propulfatis erroribus, atq;
ha?refibus,c6feruetur,de ea,quatenus veru,& fingulare facrifi-
cium eft,Spiritus fancli illuftratione edocla.ha-c qua? fequun-
tur,docet,declarat,&fidelibuspopulis praedicanda decemit.
De Jkcrificijs Miffe inftirurione & re^refenra-
tione. Capur I.
QVoniam fub priori teftamento,tcfte Apoftolo Paulo,pro-
— pter Lcuitici facerdotij imbecilitatem confummatio no
erat: oportuit,Deo,patre mifericordiarum,ita ordinante,faccr
dotemaliurnfecundum ordinem Melchifedechfurgere,Do-
minumnoftrulefum Chriftum, quipoiTetomnes, quotquot
fan£tificandieiTerit,confummare, &adperfcc*him adducerc.
Is igitur Deus,& Dominus noftcr etfi femel feipfum inara
crucis,morteintcrcedente, Deo patri oblaturus erat,vta?terna
illic redemptione opcraretu r:quia tamen per mortem faccrdo
tium cius extinguendu no erat,in cccna nouifsima , quanotte
tradebatur,vt dilefta? fponfa; fua: ecclefia; vifibilc,ficutho-
mimira
Sefsio vigefimafccunda. m
minum natura exigit,relinqueret facrificium,quo cruentum il
lud,femel in cruce peragendum,reprefentaretur,eiufq; memo-
ria in finem vfq; feculi permaneret , atque illius falutaris virtus
inremifsionem eorum,quae a nobis quotidie comittuntur, pcc
catorum applicaretunfacerdotem fecundum ordinem Melchi
fedech fe in anernum conititutum declarans,corpus & fangui-
nem fuum fub fpeciebns panis,& vini Dco Patri obtulit,ac fub
earundem rerum fymbolis,apoftolis, quos tunc noui teftamen
ti facerdotes conftituebat, vt fumerent, tradidit,& eifdem, eo-
rumqueinfacerdotio fucceiToribus, vtofferrent, praxepit, per
hec verbarHoc facitein meam commemorationem:vti femper
catholica ecclefia intellexit>& docuit,nam celebrato veteri Pa-
fcha,quod in memoriam exitus de AEgypto multitudo filioru
Ifraelimmolabat,nouuminftituitPafcha feipfum abecclefia
per facerdotes fub fignis vifibilibus immolandum in memoria
tranfims fui cx hoc mundo ad patrem, quando per fui fangui-
nis efrufionem nos redemit,eripuitq; de potcftate tenebrarum
& in regnum fuum tranftulit,Et hsec quidem. illa munda obla-
tio eft,qua? nulla indignitate, autmalitia offerentium inquina
ri.poteft:quam dominus per Malachiam nomini fuo,quod ma
gnum futurum elTet in gentibus, in omni loco mundam ofFere
dam prardixit : & quam non obfcure innuit apoftolus Paulus,
Corinthijs fcribes,cu dicit:No pofTe eos,qui participatione me
f? darnioniorupolluti funt,menf£ Domini participes fieri: p.er
mcnfam altare vtrobique intelligens.Ha?c denique illa eft,que
per varias facrificiorum,natura?,& k^is tempore,fimilitudines
figurabatur:vt pote,qu# bona omnh,per illa fignificata,velut
illorum omnium confummatio & perfeftio comple&itur.
DeeffeBuhuius/kcrifieij. CaMt. II.
pjT T quonia in diuino hoc facrificio, quod in mifla pcragitur,
-*— 'idem illc Chriftus continetur,& incruente immolatur, qui
in ara crucis femel fe ipfum cruenteobtulit:docet fandta fyno-
flusjfacrificium iftud vere propitiatorium efTe,per ipfumcj; fie-
ri, vt, fi cum vero corde, & recla fidc, cum metu, & reuerentia,
contrjti, ac pcenitentes,ad Deum accedamus, mifericordiam
H 5 confe-
■
ui Sefsio Vigefimafecuncfa.
eonfequamur,<3cgratiaminueniamus inauxiho opportuno.
Huius quippc obiationc placatus Dominus gratiam , & donu
poenitentiac concedcns,crimina,6cpcccata, etiam ingentia,di-
mitrit,vna enim cademq; efthoftia,idemq; nunc cfTercs facer-
.dotum minifterio, qiii fe ipfum tunc in cruce obtulit,fola oiTe-
rcndi rationc diucrfa.Cuius quidem oblationis,cment£,inqua
frucTus pcr hanc incruentam vberrime percipiunturttantii ab-
eft, vt illi per hanc quouis modo derogetur . Quare non folura
pro fidelium viuorum peccatis,pocnis,fatisfactionibus,& alijs,
necefsitatibusjfcd & pro defuncTis in Chrifto,nondum ad ple-
num purgatis,rite,iuxta apoftolorum traditionem, offertur.
Quo d hoc/acrificium Joli Deo ojfertur. Qdvut. 1 1 1 .
ET quanuis in honorem, & memoriam fanclorum nonullas.
interdum milTas ecclefia celebrare confueuerit,nontamen
illis facrificium offerri docet, fed Deo foli, qui illos coronauit,
vnde nec facerdos dicere folet,Offero tibi facrificiumPctre,vel
Paulc,fcd De® de illomm vicTorijs gratias agens, eomm patro
cinia implorat,vt ipfi pro nobis intercedere dignentur in cehs,
quorum mcmoriam facimus in terris.
De cdnonis mijfe dntijuitdte & duBoritdtc.
Qdput. III I.
ET cu fanfta fancTe adminiftrari conueniat, fitque hoc om-
nium fancTifsimum facrificium:ecclefia catholica,vt dignc
reuerenterq; ofFerretur,ac perciperetur,facrum canonemmul-
tis ante feculis inftituit,ita ab omni errore purum,vt nihil in eo
contineatur,quod non maxime fancTitatem,cK pietatem quau
dam redoleat,nientefq; ofTeretium in Deum erigat,is enim co-
ftat cUm ex ipfis dominiverbisrtum ex apoftolorum traditioni
bus,ac fancTorum quoq; pontificum pijs inftitutionibus.
Qud ratione ceremoma}>eJles&dlidjU4dJimiJJdmdt-
tincntjldtutdfunt. Cdput. U.
CVmque natura hominum ea fit,vt non fadie qucat fine ad
miniculisexterioribusad remm diuinarum meditatione'
fuftolli,propterea pia mater ccclefiaritus quofdam, vt fcilicct
quseda
Sefsio vigefimafecunda. 123 ;
qtuedam fubmiiTa vocc , alia vcro elatiore,in miila pronuncia-
reutur,initituit, Ceremonias itcm adhibuit,vt myfticas benedi
clriones,lumina,thymiamata,veftes, aliaque id gcnus multa,cx
apoitolica difciplina & traditione,quo & maieftas tanti facrifi
cij commendaretur,& mentcs fidelium per hcc vifibilia religio
nis,& pietatis figna ad rerum altifsimarum, quaein hoc facrffi-
cio latent,contemplationem excitarentur.
Mijp probdtionem , & commendationem
hdbet. Cdput. V 7.
/^VPtaret quidem facrofanfta fynodus,vtin fingurismifsisfi
V-^deles adftantes non folum fpirituali affectu, fed facramen
tali etiam Euchariftia? perceptione communicarct , quo ad eos
fanftifsimi huius facrificij fmftus vberiorproueniret: nccta-
men fi id non femper fiat,propterea rnifTas illas,in quibus folus
facerdos ficrametaliter comunicat, vtpriuatas& illicitas,da-
nat fed probat,atq; adeo c6men,dat,iiquideilla? quoque mifia?
yere communes cenferi debent,partim,quod iu eispopulus fpi
ritualiter comunicet,partim vero,quod a publico ecclefia? mi-
niftro non pro fe tantum,fed pro omnibus fidclibus,qui ad cor
pus Chrifti pa:tinent,celebrentur.
De a^udvinomifcenda in/dcrificium. Cdput. VII.
"X /f O aet deinde fan&a Synodus, prxccptum efTe ab ecclefia
^^facerdotibus,vt aquam vino in calice ofTerendo mifceret,
tum q uod Criftum Dominum ita faciffe credatur , tum etiam
quia e latere eius aqua fimul cum fanguine exierit, quod Sacra
mentum hac mixtione rccolitur ; & cum aqua* in Apocalypfi
beati loannis populi dicantur, ipfius populi fidelis cum capite
Chrifto vnio reprefentatur.
Quod Miffzmyfieridpopulo interpretetur. fdpXJJll.
TpTfi miiia lnagnamcontineatpopuli fidclis eruditone,non
-^tame expedire vifum eftpatribus3vt vulgari pafsirn lingua
celebraretur . Quamobrem retento vbiqfcc cuiufq; ecclefia? an-
tiquo , & a fancla Romana ecclefia , omnium ecclefiarum ma-
tre,& magiftra probato ritu, ne oues Chrifti efuriant,neuepar
uuli
M
114 Scfsio vigefimafecunda.
uuli pancm petant,6c non fit qui frangat cis, mandat fancla fy
nodus paftoribus , & fingulis , curam animarumgercntibus,vt
frcquet "cr inter miiTarum celebrationem vel per fe, vel per alios
cx ijs,qua? in miiTa leguntur,aliquid exponant,atque intcr ca>
tcra fanctifsimi huius facrificij myfteriualiquod declarent,die-
bus prxfertim Dominicis,& feftis.
Defeauentmm canonum dffrobatione.
Qa^ut. IX.
QVia vero aduerfus veterem hanc,in facrofanttoEuangelio,
^Apoftolorum traditionibus,fancl:orumq, patrum do^trina
fundatam fidem , hoctemporc multi difTeminati funt errores,
mullaq; amultis docentur,atq; difputantunfacrofancTafyno-
dus,poft multos , grauesq; his de rebus, mature habitos tracla-
tuSjVnanimi patrum omnium confenfu, qua? huic purifsimc fi
dci,facra?q; doclrina? aduerfantur,damnare,& a fancla ecdefia
eliminare,per fubie&os hos ca^iones,conftituit.
DE SACRIFICIO MISSAE
CANON. I.
SI quis dixerit, in mifla non oferri Deo verum & proprium
facrificiurmaut quod offcrri non fit aliud,quam nobis Chri
ftum ad manducandum dari,anathema fit.
CANON. II.
Si quis dixcrit,illis verbis : Hoc facite in meam commemo-
rationem, Chriftum non inftituifTe Apoftolos facerdotes , aut
nonordinafre,vtipfi,alijque facerdotcs offcrrctcorpus,& fan-
guincm fuum,anathema fit. ^^^^-
CANON/ ffl,
Si quis dixerk,mifla? facrificium tantum effe laudis, & gra-
tiarum actionis,aut nuda commemorationem facrificij in cru
ce perac~ti,non autem propitiatorum: vel foli prodeflc fumen-
ti,neque pro viuis,& defunc~tis,pro peccatis,pcenis, fatisfaclio
nibus,& alijs nccefsitatibus ofTerri debere,anathema fit.
CANON IIII.
Siquis
Scfsio Vigcfimalecund j. I2j
Si quis dixerit , blafphemia irrogari fanclifsimo Chrifti fa-
crificio,in cruce peraftojper miffie facriricium : aut illi per hoc
derogarijanathema fit.
C A N O N V.
Si quis dixcrit , impofturam eire,miiTas celebrare in honore'
fanclorum,& pro iliorum interccfsionejapud Deum obtinen-
dajficut ecclefia intenditjanathema fit.
C ANON VI.
Si quis dixerit,Canonem miflae errores continere,ideoquc
abrogandum,anathema fit.
CANON VII. :
Si qnis dixerit,ca?rimonias, veftes, & externa figna quib9in
mitTarii celebratione ecclefia catholica vtitur,irritabula impie-
tatis eiTe,magis quam officia pietatis,anathema fit.
CANON VIII.
Si quis dixcritjmifias in quibus foJus facerdos facramentali
ter communicatillicitas e{fe,ideoqj abrogandas, anathemaiit.
CANON. IX.
Si quis dixerit,ecckfia' Romana? ritum, quo fummifla voce
pars canonis,&verba confecrationis proferuntur, damnadum
eiTe:aut lingua ta titu vulgari miffam celebrari debere,aut aqua
non mifcendam efiTe vino in calice ofTerendo,eo quod fit cotra
Chrifti inftitutionem,anathema fit.
D E C R E T V M D E OB-
feruandis,& euitandisin cele-
bratione iniffae.
QVanta cura adhibenda fit , vt facrofanftum miflie facrifi-
cium omni religionis cultu,ac veneratione celebretur,qui
^ uis facile exiftimarepoterit, qui cogitarit, malediclu
in facris literis eum vocari,quifacit opus Dei neghgcter.Quod
Ci necciTario fatemur,nullum aliud opus adeo fanctumjac diui-
numa
n6 Sefsiovigefimafccunda.
num a Chrifti fidelibus traclari pofTe,quam hoc ipfumtremen
dum myfterium,quo viuifica illa hoftia,qua Deo patri rcconci
liatifumus,inaltariperfaccrdotes quotidic immolatur : fatis
ctiam apparet omncm operam , & diligentiam in co ponenda
efTe/vtquanta maxima neri poteftinteriori cordis muditia,&
puritate atq; exteriori deuotionis,ac pictatis fpecie peragatur.
Cum igitur multa iam fiue temporum vitio, fiue hominum in-
curia,& improbitate irrrepfiffc videantur,qua: a tanti facrificij
dignitate aliena funt,vt ei debitus honoroc cultus adDei gloria
& fidelis populi aedificationemrcftituaturrdecernit fanela Sy-
nodus, vt ordinarij locorum epifcopi ca omnia prohibcrc , atq;
e medio tollere fedulo eurent,ac teneatur:quac vel auaritia, ido
lorum feruitus, vel irreuerentia, quac ab impietate vix feiun&a
efle poteft,vel fuperftitio, vere pietatis falfa imitatrix,induxit.
Atque,vt multa paucis comprehedatur,in primis,quod ad aua
ritiam pertinet,cuiufuis generis mercedum conditiones, patta
& quicquidpro mifsis nobis celebrandis datur,ncc nonimpor
tunas,atq; illibcrales] eleemofynarum exa&ionespotius quam
poftulationcs,aliaq; huiufmodi,qua* a fimoniacha labe, vel cer
te a turpi quaeftu non longe abfunt,omnino prohibeant. Dein
de,vtirreuercntia vitctur, finguli in fuis dioecefibus interdicat,
ne cui vago,& ignoto facerdoti mifTas celebrare liceat . Nemi-
ncpr<eterea,qui publice,& notorie criminofus fit:aut fan&o al
tari miniftrare , aut facris intereffc permittant: neue patiantur
priuatis in domibus,atque omnino extra ecclefiam,& ad diui-
num tantum cultum dedicata oratoria, ab eifdem ordinarijs de
fignanda,& vifitanda,fan£tum hoc facrificiuma fecularib^aut
regularibus quibufcunq; peragi:ac nifi prius qui interfint, de-
center compofito corporis habitu, declarauerint fe mente etia,
ac deuoto cordis affe&u , non folum corpore, adeffe. Ab eccle-
fijs vero muficas eas,vbi fiue organo,fiue cantu lafciuu, aut im-
purum aliquid mifcctur , item feculares omnes actiones, vana,
atqjadeo profana colloquia, deambulationes,ftrepitus clamo-
res arceant, vt domus Dei , vere domtis orationis efle videatur,
ac dici pofsit.Poftremo,ne fuperftitioni locus aliquisdetunedi
c~to,& pocnis propofitis caueant,nc faccrdotcs alijs,quam debi
tis horis.
Sefsiovigefimafecunda. 127
tis horis,cclebrent,neucritus alios,aut alias ccremonias & pfe-
ces in mifTarum celebrationc adhibeant.prxter eas, qux ab ec-
clefix probatx , ac frequenti , & laudabili vfii receptx fuerint.
Qtiarudam vero mifTaru,& candelarum certum numerum,qui
magis a fuperftitiofo cultu,quam a vera religione,inuentus eft
omnino ab ecclefia remoueant:doceantq; populum,quis fit,&
a quo potifsimum proucniat fanftifsimi hwlis facrificij,tapre-
tiofus,ac cxleftis fruclus . Moneant etiam eundem populum,><>*^<y*A*/*/6»« —
frequenter ad fuas parochias,faltem diebus dominicis, & maio ^ff^Sjyii *S< &~
ribns fcftis accedat.Hxc igitur omnia,qux fiunmatim tmxmt-j*tfi
rata funt,omnibus locorum ordinarijsita proponuntur,vt non
folum ea ipfa,fed quxcunq; alia huc pertincre vifa fuerint , ipfi
pro datafibi a facrofan&a fynodo poteftate,ac etiam,vt delega
ti fedis apoftolicx,prohibeant,mandent,corrigant,ftatuant,at
que ad eaiiiuiolatc feruanda,ccnfuris ecclefiafticis, alijfqj pce-
nis,qux illorum arbitrio conftituentur,fidelem populum com
pellantmon obftantibus priuilegijs , exemptionibus,appella-
tionibus,ac confuetudinibus quibufcunque.
D E C K E T V M D E
reformatione.
v T)eVitd<2< honeflateclericomm. foput. I.
EAdem facrofanc"ta fynodus, vt reformationis negotiu pro-
fequatur:hxc,in prefenti fefsione,ftatuenda cenfiiit , Nihil
eft,quod alios magis ad pietatem,& Dei cultu afsidue inftruat,
quam eorum vita,& exemplum, qui fe diuino minifterio dcdi
carunt,cum enim a rebus feculi in altiorem fublati locum con-
fpiciantur,in eos,tanquain fpeculuni,ieliquioculos conijciut,
ex ijfqj fumunt quod immitentur. Quapropter fic decet ornni
no clericos , in fortem domini vocatos, vitam,morcfq fuos ocs
componere,vt habitu geftu,incelTu,fermone,alijfquc omnibus
rebus nrl,mfi graue,moderatum, aC religione pleniim,prx fe fc
rantrleuia etiam delifta,qux inipfis maxima efleiit, eftugiant, .
vt eorum acliones ciinttis afTerant venerationem. Gum igitur,
quo ma
w
■
128 Sefsio vigefiniafecunda.
. quo maiore iu ecclefia Dei & vtilitate,& ornamento hax funt,
. iu etiam diljgentius. fint obferuanda.-ftatuit fancta fy nodus,vt
,qu;e alias afiunmispontificibus,& afacris concilijs declcri-
, corum vita , honeftate, cultu, doctrinaque retinenda , ac fimul
| de luxu , commeflationibus , choreis, aleis, lufibus , ac.quibuf-
■cunquc criminibus, neqnon fecularibus negotijs fugiendis co-
piofe , ac falubrker fancita fuerimt, eadcm m pofterum ijfdem
pxiiis,velmaioribus,arbitrio ordinarij imponendis , obferue-
tnKiiec appellatio executionemhanc,qua* ad moru correctio-
. nempertinet,fufpendat. Sfqua vero exhis in defuetudin|ab-
ijife compererint,ea quam pnmiiin vfum reuocari,& ab omni
bus accurate, cuftodiri ftuaVamt,: non obftautibus confuctudi-
, iiibus quibufcunque,ne,i"ubditorum ncglccle. cmedatioms ipfi
5 co.ndignas,Deo vindice,poeiias perfoluant.
Gtpur. I I.
QVicuncj;- pofthac ad ecclefias cathedralcs erit afliunendus,
^^ is nonfolum riatalibus,a?,tate,morib9,<Sc vita,ac alijs,quae
a facris canonibuSTequiruntur,plene fit preditus,verum etiatti
in facro ordine antea, faltem fcx menfium ipatio , conftitutus,
quariim rerum i nitriictio" Ci eius notitia niflla aut recens in cu-
ria fuerit , a fedis apoftolica* legatis,feu nuncijs prouinciarum,
aut eius ordinario,eoque deficiete,a vicinionbus ordinarijs fu-
matur.Scieutia vero pr.eter ha?c eiufmodi pollcat,v.t- mrieris fi
biiniungeridi riecefsitati pofsit fatisfaccre,ideoqj antea in vni
" uerfitate ftudiorum magifter,fiue doctor, aut Iicctiatus in facra
Theologia,veliureCanonicomeritofitpromotus,autpublico
alicuius academiar teftimonio idoneus ad alios docendos oft c-
datur.Qupd fi regularis fuerit > a fuperioribus fua* religio nis fi-
milemfide habeat.Pra-dictiautem omnes, vnde mftruc1io,feu
teftifieatib erit-fumenda,ha»c fidclitcr & gratis rcfcrre teneatur
alioqnin coruconfcientias graiiiter oneratas efte fcient,ac Dca
ocfuperiores fuos habebunt vltorcs.
. De dijlrwurionilus quotidiank apgnandit . Capur. J ]J .
TrpPifcopi,etianitanquam delcgafi Apoftolici ,ex fruttibus,
i^cx prouentibus qmbufcunqucpmnium dignitatum,pcifo
natuum*
Scfsiovigefimafccunda. np
Batiium.iScofHciorum.iu ecclefijs cathedralibtiSj vcl collegia-
tis cxiftentium,tertiam partem in diftributiones , eorum ai bi-
trio afsignandasjdiuiderc pofsint,vt fcilicet,qui eas obtinent,fi
perfonaliter competens ibi feruitium iuxta forma , ab eifdem
cpifcopis prcfcribendam quolibetdieftatuto no impleuerint: '
illius chei diftributioncm amittant, nec eius quoquo modo do
minium acquirant,fcd fabricar ccclefiar,quatcnus indigeat,aut
alteri pio loco,arbitrio ordinarij applicetur. Crefcente vero co
tumacia,contra cos iuxta facrorum caaonura conftitutiones
procedant. Quodfialicuiexpraedi&is dignitatibus incccle-
lijs cathedralibus,vcl collegiatis,de iurc,feu cofuctudine, iurif-
di<£tio,adminiftratio,vel ofhcium non competat,fed extra ciui
tatem in di cccefi cura animarum immineat, cui is, qui dignita
tem obtinetjincumbere voluerit: tunc pro temporc, quo in cu
rata ecclcfia refederitjac miniftrauerit,tanquam prarfens fit,ac
diuinis interfit,in ccclefijs cathedsalibus, ac collegiatis habea-
tur. Harc in ijs tantum ecclefijs coftituta intclligantur , in qui-
bus nulla eft confuetudojVel ftatutum,vt diclae dignitatcs non
fcruientcs aliquid amittant,quod ad tcrtiam partem diftqrum
fruftuum,& prouentuum afcendat:non obftantibus confuctu
dinibus,etiam immcmorabilibus,& conftitutionibuSjCtiamiu
ramcnto,& quauis aiicloritate firmatis.
Qhod)>oce careatin capitttlo eccleftarum facrU
non initiam. Cap. 1 1 1 1.
QVicunquc in cathedralijVel colIegiata,fieculari,vcI regala-
^- ri ccclcfia diuinis mancipatus officijs, in fubdiaconatus
ordine faltem conftitutus non fit: vocem in huiufmodi cccle- Mini/lerium
fijs m capitulo non habeat , etiam fi hoc fibi ab alijs libcrefuc- Miltlet M
nt conceiTum. Ij vero,qui dignitates, perfonatiiSj officia, prar- ]n e(CierJ4
bendas,portiones,acquadibetaliabeneficiain diftis ccclefijs exertedi.
obtinentjautin pofterum obtinebuntjquibus onera varia funt
annexa,vidclicetjVtalijmi{TaSjalij euageliunijalij epiftolasdi-
cant,feu cantent: quocunque ij priuilcgio, exemptione, pra>
togatiua,gencris nobiHtate fintinfigniti,teneatur, iufto impc-
dimcnto ccflfante , infra annum ordines fufciperc requifitos:
I alio-
r*
m
1
130 Sefsio vigefimalecunda.'
alioqufn poenas incurrant, iuxta conftitutionem concilij Vic
rl f£ nen^s S11^ incipit:Vtij,cjui:qua prxfenti decreto innouat co
emmr ' C gantq; epifcopi eos diebus ftatutis dictos ordincs per fe ipfos
fa ejr^4 Cxerccrc,ac ca?tera omnia officia , quae debent in cultu diuino
' pra?ftare,fnb eifdem,& alijs,etiam grauioribus pcenis,arbitrio
corum imponendis. Nec alijs in pofterum fiat prouifio,nifi ijs
qui iam a?tatem,& caeteras habilitates integre habcre dignofca
tur:alitcr irrita fit prouifio.
De disfenfationihus ordinarijs committendis. Qa^ZJ.
*j^\Ifpenfationes quacunque auc~toritate concedenda?,fi ex-
-L^tra Romanam curiam committendar erunt, committatur
ordinarijs illorum,qui cas impetrauerint,ec; veio, que gratiofe
concedentur,fuum nonfortiantur erTe£tum,nifi pnus ab eifdc
tanquam delegatis apoftolicis,fummarie tantuin,& extraiudi
cialiter eognofcatur, exprelTas preces fubreptiois vel obreptio
nis vitio non fubiacere.
De commutationibus 'vltimarum\oluntatum ab epijcopis
faciendx. Caput. V\. ■
IN commutationibus vltimarum voluntatum, qua? non nifl
ex iufta,& neceflaria caufa fieri debent,cpifcopi,taquam dc
legati fedis apoftolica^fummarie , & extraiudicialiter cogno-
fcant,nihil in precibus,tacita veritate,velfuggefta falfitatefuif
fe narratum5priufquam commutacionesprardiele executioni
demandentur.
Renouat decretum Innocentif.4.. circa appellanones adju
periores. ^aput. VI].
Egati,& nuncij apoftolici , patriarcha*,primatcs,& metro-
'politani in appellationib9 ad eos interpofitis, in quibufuis
caufis,tam in admittendis appellationibus,quamin conceden
dis inhibitionibus poft appc]lationcm,feruarc tencatur forma
& tenoremfacrarum conftitutionum , & praefertim Innocen-
» m tij,IIII,qucincipit:Romana:quacuqj cofuetudine,etiaimme
* 1b6 ^ morabiij,aut fty lo,vel priuilcgio,in cotrartuno obftatib9 aliter
tl9t Wl ' inhihiti6es,6c^)ceirus,6cindcYecuta qciiq; fint ipfo iure nulln.
Q"j)d
L
Sefsiovigefirmfecunda. . 131
Quod epijcopis committiturVifttare omnidpia
loca&cxecutiopiarum difpoftionum.
Qaput. t/III.
"TpPifcopi , etiam tanquam fedis apoftolicar delegati,in cafi-
J-^bus a iure concefsis, omnium piarum difpofitionumtara
in vltima voluntate,quam inter viuos,fint excecutores,hahcat
ius vifitandi hofpitalia,collegia quarcunq,-,ac confraternitates
laicorum,etiam quas fcholas, fiue quocunquealio nomine vo
cant,nontamen quaefiib regum immcdiata proteftione funt,
fine eorum licentia,eleemofynas montis pietatis, fiue charita-
tis,& pia loca omnia quomodocunque nuncupentur, etiam fi
prediftorum locorumcuraadlaicos pertineat,atqueeadem
pialoca excmptionis priuilegio fintmunita,ac omnia,que; ad
Dci cultum , aut animarufalutem , feu pauperes fuftentandos
inftituta funt,ip{i ex officio fuo iuxta facrorum canonum fta-
tuta cognofcant,& exequantur,non obflantibus, quacunque
confuetudine,etiam immemorabili, priuilegio,aut ftatuto.
De ranone reddenda ordinario ib adminiflratoribuspio-
rumlocorum. Caput. IX.
A Dminiftratores,tam ecclefiaftici,quamlaici,fabric£ cuiuf
-**»uis ccclefia-,etiam cathedralis,hofpitalis,confraternitatis,
eleemofynac montis pietatis , & quoruncunq; piorum locoru
fingulis annis tcneantur reddere rationem adminiftrationisor
dinario,confuetudinibus, ocpriuilegijs quibufcunquein con-
trarium fublatismifi fecus forte in inftitutione & ordinatione,
talis ecclefia*,feu fibricar exprelTe cautum eiTet.Qupd fi ex co-
ftitutione aliqua loci,alijs ad id deputatisratio reddenda eftet,
tunc cum ijs adhibeatur ctiam ordinarius: & aliter fa&a? libera
tiones di&is adminiftratoribus minime funragentur.
Quolepifcopus pofit notarios examinare & inhabiles re
probare. Qaput. X.
CVm ex notariorum imperitia plurima damna, & mult a-
ru occafio litiii oriatur,pofsit epifcop9 quofcuq; natonos
I 2 etiam
II
132 Sefsiovigcfimafccunda.
etiam fi Apoftolica,Imperiali,aut regia auftoritate creati fue-
rint,etiam tanquam delegatus Scdis Apoftolica?,cxaminatio-
ne adhibita,corum fufficicntiam fcrutari : illisque non idoncis
rcpertis,autquandocunquein officio delinquentibus,officij
eius in negotijs,litibus, & caufis ecclefiafticis, ac fpiritualibus
exercendi vfum perpetuo,aut ad tempus prohibere. Ncq; co-
rum appellatio interdi&ionem ordinarij f ufpendat.
Contra eosqui hona ccclefayelalicuius pijloci
occufauerint. Qaput XL
SI quem clericorum, aut laicorum, quacunquc is dignitatc»
etiamImperiali,autRegaliprefiilgeat,intantummalorum
omnium radix,cupiditas occupauerit, vt alicuius ecclefia?,feu
cuiufuis fa?cularis,velrcgularis bcneficij: Montium pictatis,a-
liorumquepiorum locorum iurifdic1:iones,bona,cenfus,ac iu-
ra,ctiam feudalia,& emphyteotica, fruc~tus, emolumenta, feu
quafcunque obuentiones,qii2E in miniftrorum , & pauperum
neceisitates conuerti debentrper fe,vel per alios vi, vel timorc
incuiTo,feu etiam per fuppofitas perfonas clcricorum, autlai-
cum, feu quacunquearte,aut quocunque quarfito colore ia
proprios vfus conuertere,illofque vfurpare prxfumpferit, fcu
impedire,ne ab ijs, ad quos iure pertinent,percipiantur: is ana
thcmati tandiu fubiaccat, quandiu iurifdic1:iones,bona,res,iii-
ra, fruc~tus , cc redditus,quos cccupauerit,vcl qui ad cum quo-
inodocunque,ctiam cx donatione fuppofitar pcrfonar, pcrue-
ncrint: ccclefia?,eiufo: adininiftratori,fiue bcncficiato intcgrc
rc(lituerit,acdcindeallomanoPoRtifice abfolutioncm obti-
nuerit.Quod II ciufdem ecclefia? patronus fuerit,ctiam iurc pa
tronatus vltra prardiftas pocnas co ipfo priuatus exiftat. Clcri
cus vero,qui nefandacfraudis, 5c vfurpationis huiufmodi fabri
cator,feuconfcntiensfuerit,cifdcm pocnis fubiaccat: necnort
quibufcunquc bencficijs priuatus fit,& ad quarcunque alia
bcncficiainhabilis cfficiatur: & a fuorum ordinum cxccutio-
nc, ctiam poft intcgram fatisfa&ionem , & abfolutioncm, fiii
•rdinari) arbitrio fufpcndatur.
DE-
PE-
»35
I
Sefsio vigcfimatertia.
DECRETVM SVPER
titione concefsionis calicis.
Nfuper,cum cadem fanfta Synodus fupcriori fefsionc duos
articulos,alias propofitos,& tum nondum difciuTos, videli-
cct: Anrationcs,quibus fan&a catholicaecclefia addufta ftiit,
Vt communicaret laicos,atque etiam non celebrantes facerdo-
tes,fub vna panis fpecie,ita fint rctinendar,vt nulla ratione Ca
licis vfus cuiquam fit permittendus:&,An, fi honeftis, & chri-
frianar charitati confentaneis rationibus concedendus alicui
vel nationi,vcl regno calicis vfus vidcatur, fub aliquibus cbhdi
tionibus cocedendus fit, & quaenam illar fint: in aliud tempus,
obIatafibioccafione,examinandos,atque definiendos refer-
uauerit: nunc eorum, pro quibus pctitur faluti optime conful
tum volens,dccreuit,integrum negotiu ad fantftifsimu Domi-
nunoftrueiTereferendum,prout praTenti decreto refcrt:qui
pro fua fingulari prudetia id efficiat,quod vtile Reip.Chriftia-
na?,& falutarc petentibus vfum calicis,foreiudicauerit.
IndiBiofumra Setfionis.
Nfuper cadem facrofancla Tridentina Synodus diem futu-
xx fefsionis ad feriam quintam, poft octaua feftiuitatis oim
fancloru,quac erit dics xij. mefis Nou. indicit,& m ea deccrne-
tur dc facrameto ordinis,& de facramento matr imonij.&c!
'ProrogdtdfuitSefiio^fydddiem xV. Iul.M. D. Ixiij.
SESSIO XXIII.
AE EST SEPTIMA SVB
Pio III TPon. Max. celebrata
die.xv.Iul.M. D.lxiij.
DoBrinadejacrdmento Ordinis. Cdp. I.
jj|| Acrificium,&facerdotiumitaDei ordinationecon
ftS8!§| lv<n&* fant, vt vtrumque in omni lege cxtiterit. Cu
|j igitur in nouo Teftamento fanftum Euchariftiar fa
crificiiunvifibilccxDoniini inftitutione catholica
I 3 Eccle-
I
Qv
c
134 Sdfsiovigefimatertia.
ccclefia acceperit, fateri etiam oportet , in ea noiium eue vi-
fibile, & externum facerdotium,in quod vetus tranflatuni
eft. Hoc autem ab eodem Domino faluatore noftro inftitutu
efTe,atque apoftolis,eorumq; fuccclforibus in faccrdotio,potc
ftatem traditam confecrandi,offerendi, 6c miniftrandi corpus
& fanguinem eius,necnon & peccata dimittendi,ck retinendi,
facre litere; oftcdut,6c Catholice ecclefi^ traditio femp docuit.
De vluralitate erdinum. Qap. 11.
«Vra autem diuina res fit tam fancli facerdocij minifteriu,
'confentaneum fuit,quod dignius, ck maiori cum venera-
tione exerceri poiTet, vt in ecclefix ordinatifsima difpofitione
plures,6c diuerfi eilent miniftrorum ordines,qui facerdotio ex
ofiicio deferuirent:6c ita diftributi,vt,qui iam clericali tonfura
infigniti eflent,per minores ad maiores afcenderent,nam non
folum de facerdotibus,fed & de diaconis facra? literae apertam
liientionem faciunt,6c qux maxime inijlorum ordinatione at
tendenda fiint,grauifsimis verbis docent,6c ab ipfo ecclefi^ ini
tiofequentium ordinumnomina,atque vniufcuiufq,- eorum
propria minifteria,Subdiaconi fcilicet,Acolyti,Exorcifta-,Le-
clioris, 6c Oftiarij in vfu fuifte cognofcuntur,quamuis non pa-
ri gradu,nam fubdiaconatus ad maiores ordines a patribus, &
facris Concilijs refertur , in quibus & de alijs inferioribus fre-
quentifsime legimus.
Ordo efrvnum ex feptem facramentis . Cap. 111.
">Vm Scriptureteftimoriio,Apoftolica traditione,& Patru
'vnanimi confenfu perfpicuum fit , per faciamordinatio-
nenijqua: verbis,& fignis exterioribus perficitur, gratiam con
ferrirdubitare nemo debet, Ordinem efle vere , & proprie vnu
ex feptem fanclae eccleha? SnCrametis,mquit enimApoftolus:
Admoneo te:vt refufcites gratiam Dei, quae eft in te per impo
fitionem manuum meariim,non enim dedit nobis Deus fpiri-
tum timoris,fcd virtutis>& dile£tioniSj& fobrietatis.
OrdoimprimitcbaraBereindelelnfe. Cap. 1111.
fVoniam vero in facramento Ordinis,ficut & in Baptifmo
& Confirmatione,charatter imprimitur,qui nec deleri
nec aufer
f
Qv
. Se&iovigefifnatertia 155
nec auferri poteft.-merito fancta Synodus damnat eorum fcn-
tcntiam, qui aiTerwnt noui Teftamenti faccrdotes tcmporaria
tantummodopoteftatemhabcre-.acfcmelriteoicliiiatos.iteni
laicos cfTici poiTcii verbi Dei minifteriu non exerceant.Qnpd
fi quis omncs Chriftianos promifcue noui teftamenti faccrdo
tes eife, aut omues pari inter fe poteftatc fpirituali prxditos af
firmet,nihil aliud facere videtur, quam ecclefiaffica hierarchia
quar cft vt caftrorum acies ordinata, confundere, perinde ac ii
contra beati Pauli doctrinam omncs apoftoli, omnes prophe-
ta?,omncs Euangelifra? , omnes paftores, ojnncs fint doclorcs.
Proinde facrofancta Synodus declarat,pra?ter caeteros ecclefia
fticos gradus cpifcopos , qui in apoftoloru locum fucccflcrut,
ad hunc hierarchicum ordinem pra?cipue pertinere,& pofitos
ficutidcm Apoftolus ait,a Spiritu fancto regerc ecclefiam Dei
cofquc presbyteris fuperiores eiTe,ac facramentum Confirma
tionis conferre,miniftros ecclefiar ordinare, atque alia pleraq;
peragereipfos poiTeiquarumfunclionum poteftatem,reliqui
inferioris ordinis nullam habct.Docctiufuper facrofan&a Sy
nodus,in ordinationeEpifcoporum,iacerdotum, & cartcroru
ordinum nec populi,nec cuiufuis fecularis poteftatis, <3c magi
ftratus confcnfu fiuc vocationem,fiue auctoritatem ita requiri
vt finc ea irrita fit ordinatiorquin potius decernit, eos qui tatu
modo a populo,aut feculari poteftate, ac magiftratu vocati 6c
inftituti,ad haec miniftcria exercenda afcendunt,& qui ea pro
priatemeritate fibi fumunt^omncs non ecclcfiac miniftros,fcd
fures,& latroncs,per oftium non ingreiTos,habendos eiTe.Hec
funt, qii2c gencratimSacraeSynodovifum eft Chriftifideles
dc Sacramento Ordinis docere . Hisautemcontraria, certis,
ocproprijs Canonibus in hunc, quifequitur,modunidam-
nare conftituit,vt omnes,adiuuanteChriftofideiregulavten
tcs,in tot errorum tenebris catholica veritatem facilius agno-
fcere,& tenere pofsint.
Defacramento Ordinis. !
I 4 Canon
■I
I
t^ Sefsio vigcfimatertia.
CANON, I.
Slquisdixeritjnoueifc in nouo Teftamento facerdotiurn
vifibile, & externu : vel non eife poteftatem aliquam con-
fecrandij& offerendi verum corpiiSj & fanguinem Domini,&
peccata remittendij& retinendi,fed officium tantu, & nudum
minifteriumpra?dicandi £uangeliu:vel cos,qui nonpraedicat,
prorfus non e(fe facerdotes.anathema fit.
CANON. II.
Si quis dixerit.prxter facerdotium non efTe inEcclefia Ca
tholica alios OrdineSj& maioreSj& minores.p quos, velut per
o-radus quofdanijin facerdotium tendatur^anathcma fit,
CANON III.
Si quis dixeritjOrdinemjfiuc facram ordinationem non ef-
fe vere & proprie Sacramenturn,a Chrifto Domino inftitutu:
vel c(^e figmcntu quoddam humanum.excogitatum a vins re
rumEcclefiafticarumimperitis^autcfle tatum ritum quenda
eli^endi miniftros vcrbi Deij & Sacramentoru , anathema fit.
C ANON IIII.
Siquisdixeritjpcrfacramordinationc non dari Spiritum
fan&um.acproinde/ruftra epifcopos dicere: Accipe Spiritu
fanctum : aut per eam nonimprimi characlcrem: vel eum,qui
faccrdos femel fuitjaicum rurfus fieri poffe, anathema fit.
C A N O N V.
Si quis dixerit/acra VnOionCjCiua Ecclcfia in fancla ordi-
natione vtiturjno tantu non rcquiri 3Jed cotcncndam & perni
ciofam eiTc: {imilitcr3& alias ordinis cerimoniaSjanathema iit.
C ANON • VI.
Si quis dixerit , in Ecclefia catholica non cife hierarchinm
diuina ordinationc inftitutamjqiuT conftat ex cpifcopiSjprcf-
byterisj& miniftris,anathema fit.
CANON VII.
Siquisdixeritjepifcopos nonefte presbyteris fuperiores,
vel non habcre poteftatcm cofirmandi, & ordinandi: vel eam,
qiiamhabent, illis efle cum presbyteris communem: vel ordi-
ncs
Sefsio vigefimaterti 5U 137
nes ab ipfis collatos fine populi,vel potcftatis fecularis confen
fu,aut vocatione irritos effe.-auteos, qui nec abccclefiaftica&
Canonica potcftate rite ordinati,nec raifsi funt,fed aliunde ve
niut,legitiinoscifeverbi,&:facramctorurniniftros,anathcmafit
CANON VIII.
Si quis dixcrit,epifcopos,qui auctoritate Romani pontifi-
cis a(Iumiitur,non ette legitimos,ac veros epifcopos,fed figme
tum humanum,anathema fit.
DECRETVM D E
reformatione.
De refidentia pralatuum & curatuum & foenis fkpra
idimpofitis* Caput. L
EAdem facrofanftaTridentina Synodus reformationis ma
teriain profequens,ha2c quaefequuntiir, in prefenti decer-
nenda effe ftatuit,& decernit . Cum prarcepto diuino manda-
tum fit omnibus, quibus animaru cura commiffa eft,oues fuas
agnofcere , pro his facrificium ofTerre verbiq; diuini pra?dica-
tione,Sacramentorum adminiftratione,ac bonorum omnium
operu exeplo pafccre,pauperu,aliarumq; miferabiliu perfona
rum curampaternam gcrere, & in cartera munia paftoralia ir -
cumberc : quae omnia nequaquam ab his praeftari , &impleri
po{Tunt,qui gregi fuo non inuigilant,neque afsiftunt,fcd mer
cenariorum more deferut: facrofan&a Synoduseos admonet,
& hortatur , vt diui norum prarccptorum memores,fac~h'q; for-
nia gregis,in iudicio,& veritate pafcant, & regant.Ne vero ca,
quae- de refidentia findlc, & vtiliter iam ante fub fel. rec.PauIo
IIT.fancita fuerunt,in fenfus a facrofan<5fce Sy nodi mente alic-
nos trahantur,ac fi vigore iilius decrcti quinque mcnfibus con
tjnnis abe{Teliceat,illis inha?rcndo,declarat facrofantta Syno-
'dus,omncs patriarchalibus,primatialibus, Metropolitanis,ac
cathedralibus ecclefijs quibiifcunqiie,quocunque nomine , &
titnlo prxfcctos,etiarii fifanclar RomanaeEcclefia? Cardfnales
Ilntjobligari ad perfonalem in fua ccciefia vel dioccefi rc fictan-
I S tiam.
*38
Se&o.-vigcfirnaterria.
tia,vbi.miunc'to fibi officio defimgi teneantunneq; ab effe pof
fe,iufiex ca.ujis,& modis infrafcrjptis.Na cum Chnftiana cha
TitaijVrgcns necefsit;is,debitaobedientia , ac euidens ecclefiar,
velRcip.vtilitasf aliquos nonnunquam abeflfe poftulent,& exi
gat:decernit eadc fah&aSynodus, has legitima? abfentiae cau-
fas a Beatifsimortomano potifice, aut a metrapolitano,vel,eo
abfcnte/uirraganeo cpifcopo antiquiori rc(ideiitc,qui idc Mc
tropolitani abfentia probare debebit, in fcriptis elle approban
das,nifi cu abfencia inciderit propter aliquod munus,& Rcip.
officium epifcopatibus adiunit-umrcuius quoniam caufe funt
notoria?,& interdum repentinarme eas quidem fignificari Mc
tropolitano ncceffe erit:ad eundem tamen cum Concilio pro-
uinciali fpeclakt iudicare de licentijs a fe,vel aSunraganeo da
tis:& videre,ne quis eo iuue abutatur,& vtpcenis canonicis cr-
rantes puniatur.Ihterea meminerint difcciTuri, ita ouibus fuis
prouidcndum, vt, quantum fieri poterit, ex ipforum abfentia
nullum damnum accipiant.Qupniam aute qui aliquantis per
-tantum abfunt,ex veterum Canonum fententia non videntur
abeiTe,quia ftatim rcuerfuri funt:facrofan&a Synodus vult, il-
lud abfentiaerfpatiumfingulis annis fiuecontinunm,fiue intcr
ruptum,extra predicl:ascaufas,nullo pa&o debere duos,aut ad
fummum tres menfes excedere,& haberi rationem,vt id a?qua
*x caufa fiat,& abfque vllo gregis detrimento: quod an ita fit,
abfccdentium confcientiae relinquit,-quam fperat religiofam,
& timoratam foreiCum Deo corda pateant,cuius opusno frau
dulenter agere,fuo periculo tenentur. Eofdem interim admo-
net,& in Domino hortatur,ne per illius temporis fpatium, do
minici aduentus, Quadragefima: , Natiuitatis, Refurreaionis
Domini,Pcntecoftes item,& Corporis Chrifti diebus, quibus
refici maxirae, ckinDomino gauderePaftoris prarfentia oues
debeant,ipfi ab ccclefia fua cathedralivllo paclo abfint,nifi epi
fcopalia munia in fua dicecefi eos alio vocent.
Si quis autem,quod vtinam nunquam cucniat, contra hu-
ius decreti difpcnfationem abfiierit: ftatuit facrofan&a Syno-
dus,pra?ter alias pcenasnduerfus non rcfidentes,fub Paulo.III
impofitas & innouatas , ac mortalis peccati reatum,quem in-
currit:
Sefsio vigefimatertia. t$$ ,
currineum, pro rata temporis abfentia* fructus fuos non face-
re,nec tuta confcientia , alia etiam deciaraticne non fecuta,il-
los fibi detinere poiTe:fed teneri aut,ipfo ceflante,per fuperio-
rem ecclefiafbcum illos fabrica? ecclefiae , aut pauperibus loci
erogareprohibita quacunquc conuentione^vei compofitione
quaeprofruftibus male perceptis appellatur, ex qua etia pra>
dicli fiucTus in totum , aut pro parte,ei remitterentur,non ob*
ftantibus quibufcunquepriuilegijs cuicunq; Collegio, autfa-
brica? concefsis.Eademomnino,etiam qiio ad cuJpam,& amif
fionem frucTuum,& poenas de curatis inferioribus, & alijs qui
bufcunqiie,qui beneficium aliquod ecciefiafticunr, curam ani
marum habens,obtinent,facrofancla Synodus declarat,& de-
ccrnit:ita tamen, vt quandocUnque eos,caufa prius per epifco
pum cognita,& probata, abeiTe contigerit: Vicarium idoneu,
ab ipfo Ordinario approbadum,cum debita mercedis,aisigna
tione relinquant. Difcedendi autem licentiam in fcriptis gra-
tifque concedendam vltra bimeftre tempus, nifi ex graui caU'"
fa,non obtineant. Qupd fi per edi&um citati etiam non perfo
naliter,contumaces fuerihtjliberum efTe vult ordinarijs, per c$
furas Ecclefiaflicas,& fequeftrationem, & fubtracTionem fru-
c"tuum,aliaque iuris remedia etiam vfque ad priuationem, co-
pellere,nec executionem hanc,quolibet priiu'legio,licentia,fa
miliaritate , exemptione , etiam ratione cuiufcunque benefi-
cij,pa<ftione,ftatuto,etiam iuramento, vel quacunque aucTori
tate confirmato,confuetudine etiamimmemorabili., qua? po-
tius corruptela cenfenda eft,fine appellatione,aut inhibitipne
ctiam inRomana curia , vel vigorc Eugeniame conflitutionis
fufpendi pofTe . Poftremo, tam decretum illud fub Paulo,I 1 1,
quam hoc ipfum in concilijs prouincialibus , & epifcopalibus
publicari , fan&a fynodus prarcipit, cupit enim, Iquas adeo ex
paftorum munere, animarumque faliite funt, frequenter pm-
nium auribus,mejitibufque inflgi,yt iri pofterum,T)eo iuiiari-
te,nulla temporum iniuria,aut hominum obliuione,aut defue
tudine aboleantur.
Ve^rMtismjratresmenfesc$npcra?^dis\ > £<*p. II.
Ecclefijs
M
140 Sefsio vigefimatcrtia.
ECclefijs cathedralibus,feu fuperioribus,quocunquenomi
ne,ac titulo prefec~ti,etiam fi fan&ae Romanac ecclefiar car-
dinalcsfint,fimunusconfccrationis intra tres menfes nonfu-
fccpcrint,ad fruc"hium perceptorum reftitutionem teneanUir
Si intra totidem menfcs poftea id facere ncglexerint , ccclcfijs
ipfo iure fint priuati.Confccratio vero,fi extra curiam Roma-
namfiat,in ecclefia, ad qua promoti fuerint, autin prouincia,
fi commode fieri poterit,celebretur.
De epi/copisper/eipfos oriinamris.
CaputJlI.
T^Pifcopi pcr fcmetipfos ordines conferant, quod fi argritu-
*- 'dinefuerint impediti, fubditos fuos non aliter , quam iam
probatos,& examinatos,ad aliti Epifcopu ordinados dimittat
Deprima tonfura initiandis.
QaputJUI.
PRimaTonfura non Jnitientur^quifacramcntum confirma-
tionis nonfufceperint , & fidci rudimenta edocti non fue-
rint,quique legere,& fcriberc nefciant,&dequibus probabilis
conicclura non fit, eos non fecularis iudicij fugicdi fraude, fed
vtDeo fidelcm cultum pra?ftent,hoc vitar genus clegiffc.
De initiandis minoribwyel maiorihus ordimbus
Caput. V.
ADminores ordinespromoucndi bonum aParocho,&a
magiftro fchola*,in qua educantur,teftimoniiim habeant
Hi vero,qui ad fingulos maiorcs erunt alTumendi pcr menfcm
ante ordinationem epifcopum,adcant, qui par6cho,aut altari
cui magis expcdirc videbitur,committat,vt nominibus.ac dc-
fiderio corum,quivolentpromoueri,publicein eccleiia propo
fitisjdeipforum ordinandorum natalibus,a*taie,moribus,& vi
ta a fidc dignisdiligctcr inquiratj&literas tcftimonialcs,ipfam
inquifitioncm faclam continentcs , ad ipfum epifcopii quam
pnmum tranfmittat.
Defrima Tonfura initiatis. Ca^ut. VI.
■
Nullus
Scfsio vigefimatcrtia.
141
"VTVUus prima Tonfura initiatus,aut ctiam in minoribus or ^nte.iAan
XXdinibus conftitutus,ante decimum quartu annum bcnefi mim \iulli*s
cium pofsit obtincrejs ctiam foris priuilcgio non gaudeat,nifi bencfciu «b-
beneficium ecclcfiaiticum habeat , aut clericalem habitum , & tinctepofit.
Toniuram defcrens , alicui ccclefiaeexmandato Epifcopiin-
feruiat vel i n fcminario clcricorum,aut in aliqua fchola,vcl vni
uerfitate,de licentia Epifcopi , quafi in via ad maiorcs Ordincs clerici cenitt
fufcipiendos vcrfetur Jnclericis vero coniugatis feruetur con- gari quand»
ftitutio Bonifaci) viij,qua: incipit: Clerici, qui cum \n\c\s:mo-cenfuravuui
do hi derici, alicuius ecclefiar feruitio, vel minifterio ab Epifco l,gi0 gaUm
po deputati,eidem ecclefia- feruiant vel miniftrcnt, & clericali dcant.
habitu, ScTonfura vtantur:ncmini,quo ad hoc , priuiIegio,vel Peclcriciseo
confuetudine^etiarn immemorabili,fuiTragante. . iuratuJih.6
Deexa?nineordimndorum* Caput. ZJll.
C Ancla (y nodus,antiquorum Ganonum vefligijs inharrendo
^deccniit,vtquandoEpifcopus ordinationem faceredifpo-
fuerit , omnes , qui ad facrum minifterium accedcre voluerint,
feria quarta antc ipfam ordinationem,vel quando Epifcopo vi
debitur,ad ciuitatem euocentur,epifcopos autcmfacerdotibus
& alijs prudentibus viris , peritis diuina? legis,ac in Ecclefiafri-
cis fandtionibus exercitatis,fibi afcitis,ordinandorugenus, per
fonam jrtatcm, inititutionem mores,doclrinam, & fidem dili-
geter inuefliget,<Sc cxaminet.
Sacrorum ordmum celebrationescjuando3&\>l?ijje?ide-
bent ojtendirur. Qapur. TJXM.
Rdinationes facrorum ordinumjftatutis a iure tcmporib? l>*?«/*/w ■&*&**-:
ic i 1 chathedrali ccclefia vocatis praefentib9 ad id ecclefia? -*"" <%***> f.f*g> 14
Canonicis,publicc cclebrentur. Si auiem in alio dioecefis loco-fyfi""' *fU/'
prarfenti clero loci,dignior, quantum fieri poterit,ecclcfia fem
peradeatur.Vnufquifq,- autema proprio epifcopo ordinctur. tiuUusftne £
Quod fi quis ab alio promoueri petat,nullat£nus id ei,etiam cu mendariene
iufuis generalis aut fpecialis rcfcnpti , vel priuilegij prartextu, p,epr^ epifa
ctiam thitutis temponb9 permittatur,nifi eius probitas,ac mo- pi ctiam cu
res ordinarij fui teltimonio commendentur. Si fecus fiat,ordi- priuilcait or
nans a collationc ordinum pcr annum & ordinatus a fufcepto dtnetur.
rum
O
i
■N
fttrZ wt mi~
wres ordines
nifi rejruUri
bm fMitis
mn eorferat.
Suprdfef.?.
frf/.IO.
< '
I
142 Sefsio vigefimatertia.
rum ordinum exccutione,quandiu proprio ordinario videbi-
tur expcdire,fit fufpenfus.
QdpUt. IX
EPifcopus familiaremfuumnon fubditum ordinare non
poffit.' niCi per triennium fecum fuerit commoratus & be-
neficium,quacunque fraudc ce{Tante,ftatim re ipfa illi confe-
ratrconfuctudine quacunquc,etiam immemorabili, in contra
rium non obftante. ^ ^
Quodfolus epi/copus literds dimifforids ddordinesfufcipie
dos clericps feculdrihus concedat. Cap . X .
ABbatibus , ac alijs , quibufcunque,quantumuis exemptis,
non liceat in pofterum, intra fines alicuius dicecefis confi
ftcntibus,etiam fi nullius dicecefis , vel exempta efle dicantur,
cuiquam,qui regularis fubditus fibi non fit,Tonfuram vel mi-
nores ordines conferre : nec ipfi Abbates , & alij exempti, aut
Collegia,vel capitula qu$cunque,etiam ecclcfiarum cathedra
iium,literas dimiftbrias aliquibus clericis fecularib9, yt ab alijs
ordinentur, concedant. Sedhorumomniumordinatio, ferua-
tisomnibus,quaeinhuius facrofanto Synodi decretisconti-
nentur,ad Epifcopos,intra quorum dicecefis fines exiftat,per
tineatmon obftantibus quibufcunquepriuilegijs^prarfcriptio
nibus,aut confuetudinibus etiamimmemorabilibus .Pcenam
quoq; impofitam ijs, qui contrahuius fantta: Synodi fub Pau
lo 1 1 1 decretum a capituloEpifcopali,fcde vacantc, literas di
miitorias impetrant ad illos qui eafdem litcras non a capitulo,
fed ab alijs quibufuis , inaurifdittionc Epifcopi loco capituli,
fede vacante,fuccedetibus,obtinercnt,mandat extcndKCocc-
dentes autcra dimifTorias contra formam decretiab oiiicio , &
bcneficio per annum fintipfo iure fufpenfi.
Pefromotioneinminorihusordinihus. Cdput. XI.
\ K InoresOrdincsi)s,quifaItenilatinam linguam intclli-
iVl gant,per temporuminterftitia, nifialiud Epifcopo cx*
pedirc magis videretur,confcratur:vt co accuratius, quantum
fithuius difciplinx pondus, pofsint edoceri,acin vnoquc que
munerc
Scfsiovigefimatertia. 143
mimere,iuxta porfcriptumEpifcopi,fe exerceant,idquein ea
ciu adfcripti erut,ccclcfia,iufi forte cx caufa ftudiorum abfiut: •
atq; ita de gradu in gradu afcedat, v.t in eis cum ietate vita; mc
ritum,& doctrina maior accrefcat.Quod & bonorum morum
exemplum & afsiduum in ecclefia minifterium , atque maior
crga presbyteros,& fuperiores ordines reuerentia, & crebrior,
quatn antea,corporis Chrifti communio maxime camproba-
bunt.Cuinque hinc ad altiores gradus,&facratifsima myfteria
fit ingrcfuV: nemo ijs initietur, quem non fcientia? fpes maio- ^yi ntinmP
ribus Ordinibus dignum oftendat.Hi vcro non nifi poft aimUadmaitrcstr
afufceptione poftremi gradus minorum Ordinum adfacros dma amus
ordines promoueanturmifi necefsitas,autEcclefiae vtilitas,iu- tranfcat mt
dicio Epifcopi,aliud expofcat. dfuSt
De atate ordinandorum in maiorihus. Caput. XII.
NVllus in pofterum ad fubdiconatus ordinem ante vigefi-
mum fecundum,ad diaconatus ante vigefimum tertium,
ad presbyteratus ante vigefimum quintum artatis fua? annum
promoueatur.Scianttamen Epifcopi non fingulos in ea artate
conftitutos , debere ad hos Ordines alTumi, fed dignos dunta- peo-uUrcs tr
xat,& quorum probata vita feneclus fit . Regulares quoqj nec &lmtiJt
in minori anate,uec fine diligentiEpifcopi examine ordinen- mmhtHr ay
turrpriiulegijsquibufcuq;, quoadhoc,penitusexclufis. (.
Defaerorum ordmum diaco. &fuhdiaco. di/pen-
fatione. Caput. 211 1.
SVbdiaconi , & Diaconi ordinentur, habentes bonnm tefti-
monium,& in minoribus ordinibus iam probati,ac JiteriSj
& ijs , qua? ad ordinem exercendum pertinent , inftructi . Qui
fperant,Deo auclorejfe continere po{fe,ccclefijs,quibu^ afcri-
bentur,inferuiant , fciantque maxime docere , fi faitem diebus
Dominicis,& folennibus,cum altari mini-ftrauerint,facram co
munione perccperint . Promoti ad facrum Subdiaconatus or-
dinem/iper annu faltem in eo non fint verfati,ad altiorem gra
du,nifi aliudEpifcopo videatur,afcedere no permittatur.Duo
facri ordines no eode dk etiaregularibus,coreratu'r,priuilegiJ3
ac indttltis quibufuis concefsis non obftantibus quibufcunq,.
Dc
tfifcofo*
144 Sefsio vigefimatcrcia.
Deprejhjterij di/penfatione. C4Put' ^HH-
QVi pie,& fideliter in miniftcrijs ante aftis fegeflerint,<5c ad
^- presbytcratus Ordinem aflumuntur,bonum habeant te
ftimonium,& hi fint, qui no modo in Diaconatu,ad minus an
num integrum , nifi ob ecclcfix vtilitatcm,ac necefsitatc aliud
Epifcopo videretur,miniftraucrit:fcd etiam ad populum docc
dum ea,jquae fcire omnibus neceflarium eft ad falutem,ac mini
ftrandi Sacramcnta, diligenti examineprarcedcntc, compro-
bcntunatqueita pietate,ac caftis moribus confpicui, vtprecla
rum bonorum operum exemplum, & vitac monita ab eis pof-
jr rulares flnt exPe£tari-Curct Epifcopus, vt ij faltem diebus dominicis,
J ^^is^0^nirjus'fiautem-curamhabiicrintanimaruni,tafre-
examsn*» i qpenter*v.t fllo muneri fatisfaciant,Miflas celcbrent.Cum pro
exammerur mQU$ pcr faItumfl non miniftrauerint,Epi'fcopusex lcgitima
al> epjcofo. caufa p0fsit djfpCnfarc>
Quodfne approhatione epi/copi nulluj etia re/ularijpof
Jit confefsionej fecularium etiamfacerdotum
audire. Caput. XV.
W* Arfez*^, QVanuis presbytcri in fua ordinationc a pcccatis abfoluen-
J*£r*f*%Uy£ , Potefktem accipiant:dcccrnit tamc fanftaSynodus nul
rJ ' C ^^^araregularcn^pofleconfefsionesfeculariun^etiamfa-
cerdotum,audire,nec ad id idoneu reputari, nifi aut parochia-
lc beneficium, aut ab Epifcopis pcr examen fi illis videbitur ef
fe neceflarium aut alias idoneus iudicetur, & approbationem,
quaegratisdetur,obtineat:priuilegiis,confuetudinc,quacunq;
etiam immcmorabili,non obftantibus.
Quodquilihet ordinatujfutafcrihaturecclef*, neceam
inconfulto epifcopo deferat. Caput XVI.
CVm nullus debeat ordinari , qui iudicio fui epifcopi non
fit vtilis:aut neccflarius fuis ecclefijs: fantfa Synodus, vc-
ftigijs fexti canonis concilij Chalccdonenfisinharrendo^fta-
tuit , vt nullus in poftcrum ordinetur,qui illi ecclcfiar, aut pio
loco,pro cui» necefsitate, aut vtilitate aifinnitwyio afcribatur
vbi
Scfsio vigefimatertia. I4y
vbi fuis nmgati.r munerib':nec incertis vagetur fcdibus.Quod Pcrmlmi $
intcricatur Nu]ks pr*terea clcricus peregrinus finc com^ T™
mcndantusfu! ordinari, literis ab vllo Epifcopo ad diuina ce- c J?e ™
lebranda,& Sacramcnta adminiftranda admittatur. Idminltur
De mmislerio ordinum non niji ai ordinatis
exercendo. Caj>. XV IL
\T T fanftorum ordinum a Diaconatu ad Oftiariatum fun-
▼ cliones ab Apoftolorum temporibus in Ecclcfia laudabi-
htcr rcceptar,<5c pluribus in locis aliquadiu intcrmifTavn vfum
mxtafacrosCanoncs rcuoccntur,necab harrcticis tanquam
otiofictraducantur:ilJiHs priftini moris reftituendi dcfidcrio
Hagransfan£taSynodusdecernit,vtin pofterum huiufcemo-
di mmifteria non nifi per conftitutos in diftis Ordinibus cxcr
ccantur:omnefque,& fingulos Praelatos ecclefiamm in Domi
no hortatur,& illis prarcipit,vt, quantum fieri commode pote
nt,in ccclcfijs cathcdralibus , collegiatis , & parochialibus fi>
dicecefis,fipopulus frequens : & ecclefia* prouentus id fcrrc
queant,huiufmodi funcliones curent reftituendas , & cx ali-
^ua Pa^c "ddituum aliquorum fimplicium beneficiorum,
vel fabncx ecclefie,fi prouentus fuppetant, aut vtriufque illo-
rum,eas funftiones cxcrcentibus ftipendia afsignent : quibus,
fi neghgentes fuerint,Ordinarij iudicio, aut ex parte mulftari,'
autintotumpriiiaripofsint.Quod fiminifterijs quatuormi-
norum Ordinum exercendis clerici carlibes prarfto non crunt,
fuffici pofsint ctiam coiugati,vitar probate dummodo non bi-
gami,ad ea munia obeu nda idonei, & qui Tonfuram, & habi-
tum clcricalcm in ccclefia geftent.
De collegio pucrorum inftngulps cathedralihus
inftituendo. Qa^. XVIII.
/~> Vmadolefccntiumartas, nifirefte inftituatur,pronafit
v^ ad mundi voluptatcs fequcndas,& nifi a tencris annis ad
pictatem & rcligioncm informctur,antequam vitiorum habi-
tus totos homincs pofsidcat, nunquam perfcfte,ac finc maxi-
K ma,ac
H
lAfi Sefsiovigefimatcrtia:
mo^acfingularipiopemodumDriom
TcipHnaeSclefia^^
ei& cathedraks,Metropolitan;r S atquc his maiores eeckii*,
pro modo facultatum, & dicccefis amplitudine certum puero
rurri ipfius ciuitatis,& dicecefis,vel eius prouinciac,fi ibi no re- .
periantur, numerum m. coilegio ad hoc prope ipfas ecckfias,
vel alio in loco conuenienti,ab epifcopo eligendo,akre, ac re-
liriofe educarc ,'& ecckfiafticis drfciplinis inftituere teneatur
lShocverocolkgiorecipiantur,quiadmmimumduodeam
annos,& ex legitimo matrimonio nati fmt ackgerc & icnbe-
re competenter nouerint , & quorumindoks , & voluntas fpe.
aflPerat,eos ecckuafticis minifterijs perpetuoinferuituros.l au ,
perum autem filios precipue elegi vutenec tamen diuoru ex-
cludit -modo fiio fumptu alantur,& ftudium pr? fe ferat Deo,
& ecclefi* inferuiedi.Hos pueros epifcopus in tot clanes3quot
ei videbitur,diuifos iuxta eorum nurnerum,artatem,ac in clilci
plina ecckfiaftica progreilum, partim cum ei opportunum vi
ad>itur,ecckfiarum minifterio addicet: partim m colkgio eru
diendos retinebit,aliofque in locum eduaoruni fufficietata _vt
hoccolk-ium Deimimftrorumperpetuum femmanum ht.
Vt vero in eadem difciplina ecckfiaftica commodius miutua
tur,Tonfura ftatim,atque habitu ckricali fempci vtentimgra-
maticeS)cantus,computi ccckfiaftici , aliarumq; bonarum ar-
tiumclifciDlinam difcent-.facramfcripturarfn, hbros ecclenaxtL
cos,homillas fanaorum,atquc facramentorum tradendoruni,
maxime qux ad confefsiones audiendas videbuntur opportu
na,&rkuum,acccremoniarumformasedifcent.CureLepiico.
pus,vt ft»«dl8 diebus miiTe facrificiointerfint,ac faltcm fmgu
lis mcnfibtt confiteantur peccata: & iuxta confeflons iiidicm
fumant eorpus Domini noftri lefu Chrifti ; cathedrali, & alijs
loci eccicfijs diebus feftis infcruiant.Quar omnia,atque alia ad
hanc rem opportuna,& neceiTaria cpifcopi fmguh cum confi-
lio duorum canonicorum feniorum,& grauioru,quos ipfi cie-
^ennt^routSpiritusfanausfuggeirerit.conftituent^aciiievt
fcmper obferacntiir,fa?pius vifrtando operam dabunt. Diko-
los,& incorrigibiks ] ac malorum morum femmatores acntcr
pument,
Sefiiovigefimatertia. 147
punief, cos etiarn,fi opus ruerit,expellcdo:omniaq; impedime
ta auferetes, quxcunq; ad conferuandu, & augendu, ta piu,6c.
fanftum mftitutum pertinere,vidcbuntur,diligcntcr cura but
fct qui ad collegij fabricainftituendam, ocadmerccdcprrce-
ptonous&miniftris folucnda^&adalcdamiuuentutem, & ad
alios fumptus ccrti redditus erunt neccflarij , vltra ca , auar ad
inft :itucndos vei alendos pueros funtin aliquibus ecclcfe , &
•locis deftinata;quc eo iplohuic feminario fub eadem epifcopi
cura applicata cenfeantunidem epifcopuscum confilio cluoru
• de capi tu!o,quoru altcr ab epifcopo, alter ab ipfo capitulo cli-
gatunitemq; duorum de clero ciuitatis , quorum quidem alte-
rius elcftio fi militerad cpifcopum,alterius vero ad clerum per
tineat:ex fruaibUs integris menfac epifcopalis, & capituli , &
quammcunquedignitatum,perfonatuum,oniciorum,pra?bc-
daruin,portionum,abbatiarum, & prioratuum , cuiufcunquc
ordinis,etiam regularis,aut qualitatis, vel conditionis fuerint,
&hofpitalium,qu^danturintitulum,veladminiftrationem,
luxta conftitutionem concili; Vienenfis,quar incipit:Quia co cteme de re
tmgit:& bcnehciorum quorumcunque fuerint, etiam fi exem UpJU Uu
pta,etiam fi nullius dioecefis , vel ali;s ecclefijs , monafterijs,& 1%
hbfpitahbus , & alijs quibufuis locis pijs , ctiam exemptis,an-
nexa , & ex fabricis ecclcfiarum , & aliorum locorum , etiam
«x quibufcunqueali js ecclefiafticis redditibus , feu prpuenti-
bus,etiam aliorum collegiorum : in quibus tamen feminaria
difcentium vel docentium ad commune ecclefia? bonum pro-
-moucndum aftu non habentur : ha?c cnim exemptaefte vo-
Juit: prarterquam ratione reddituum , qui fuperflui cflent vl-
tra conuenientem ipforum feminariorum fuftentationcm:feu
corporum , vel confraternitatu, qux in nonnullis locis fchola:
appelatur, & omniu monafterioru,no tii mcdicatiu, etia ex de
cimis quacuq; ratione ad laicos, ex quib9 fubfidia ecclefiaftica
folui folct,& milites cuiufcuq; militia?,aut ordinis, pertinctib'
fratribus fancTri Ioanis Hierofolymitani dutaxat exceptis, par
tealiquam,vel portionem dctrahent: & eam portioncm fic dc
traiftam,necno beneficia aliquot fimplicia cuiufcunq; qualita
tis,& dignitatis fuerint,vel etia prxftimonia, vel prarftimonia
K z lesportio-
■
\v*i
148 Scfsio vigefimatertia.
les portiones,etia ante vacationem nuncupate, fine cultus diui
ni,&illaobtinentiumpra:iudicio,huic collegio applicabunt,
& incorporabunt, quod locum habeat , etiam fi beneficia fint
referuata,velarTefta: necper refignationem ipforum benefi-
ciorum^vnioncs&applicationesfufpendi^vel vllo modoim-
pediripofsint,fedomnino quacunque vacationc, etiam.fi in
curia,erTeftum fuum fortiantur, quacunque conftitutione no
obftante,Ad hanc autem portionem folucdan^beneficiorum,
dignitatum, perfonatuu, & omnium,& fingulorum fnpra co-
mcmoratorum pofTefl ores,non modo pro fe,fed pro penfioni-
bus,quas alijs forfan ex diftis fruftibus foluerent, retinendo ta
men pro rata,quicquid pro diftis penfionibus,illis erit folucn-
dum,ab epifcopo loci per cenfuras ecclefiafticas,ac alia iuris rc
media compellantur:etiam vocato ad hoc,fi videbitur,auxilio
brachij farcularis:quibufuis, quo ad omnia & fingula fupradi-
aa,priuilegijs, exemptionibus , etiamfi fpecialem derogatio-
nem requirerent,confuetudine,ctiam immemorabili , & qua-
uis appellatione, & allegatione , quar executionem impediat,
non obftantibus . Succedente vero cafu,quo per vniones efFe-
aumfuumfortientes,velaliter feminarium ipfum in totum,
vel in partem dotatum reperiatur : tunc portio ex fingulis be-
neficijs,vt fupra, detrafta, & incorporata ab epifcopo , prout
res ipfa cxegerit,in totum,vel pro parte remittatur. Qupd fi ca
thedralium,& aliarum maiorum ecclcfiarumPrelati inhac fe-
minarij ereftione,eiusque conferuatione negligentes fuerint,
acfuam portionem foluere deua<ftauerint:epifcopu archiepi-
fcopus , archiepifcopum , & fuperiores Synodus prouincialis
acritercorripere,eosq;adomniafupradicla cogere debeat,&
vt quampiimum hoc fanaum,& pium opus vbicunq; fieri po
terit,promoucatur,ftudiofe curabit,Rationes aute reddituu hu
ius fcminarij epifcopus annis fingulis accipiat, pra-fentibus
duobus a capitulo,& totidem a Clero ciuitatis dcputatis.
Deinde/vtcuminoriimpefa huiufmodi fcholis inftitucn-
dis prouideatur: ftatuit fanfta Synodus,vt epifcopi, archiepi-
fcopi,primates,& alij locoru ordinarij, fcholafterias obtinen-
tes,& alios,quibus eft lcaionis/vel doarine munus annexum,
ad
Scf&io vigcfimatcrtia. 149
id docendum in ipfis fcholis inftitucdos,per fc ipfos, fi idonci
fuerint,aIioquinperidoneosfubftitutos,ab eifdem fcholafti-
cis cligendos & ab ordinarijs approbados,etiam per fubtraaio
ncTruftuumcogant,& cpmpellant.Quodfiiudicio epifcopi
digni iionfucrint,alium,qui dignus fit,nominent,omni appcl
lationcremota.quodfi neglcxerint, epifcopus ipfe deputct.
Docebuntautcmpra»dic1:i,qua: videbuntur cpifcopo expedi-
re. Dc cartcro vcro ofiicia,vcl dignitates illa?, qua? fcholafterix ScheL$crU
drcuntur,non nifi doc"toribus,vcl magiftris,autlicentiatis in fa <f*tbus ftmt
crapagina,aut in iure canonico,&alias perfonis idoneis,&r<^w;<k.
qui pcr fc ipfos id munus explere pofsint, conferantur : & ali-
terfaela prouifio nulla fit,& inualida: nonobftantibus quibuf-
uis priuilegijs,& confuetudinibus,etiam immemorabilibus.
Sivcroinaliquaprouinciaccclcfisctanta paupertatc labo-
rent,vtcoIlegium in aliquibus erigi nonpofsit: Synodus pro-
uincialis,vcl metropolitana cum duobus antiquioribus funra-
gancis in ecclefia metropolitana,vel alia prouincia^ ecclefia co
modiorivnumautpluracollcgia,prout opportunum iudica-
bit, cxfruclibus duarum, aut plurium ecclefiarum , in quibus
fingulis collegium commode inftitui non poteft,erigenda cu-
rabit,vbi pueri illarum ecclefiarum educentur.
In ccclefijs autem,amplas dioecefes habentibus, pofsit cpi-
fcopus vnum,vel plura in dicecefi,prout fibi opportunu vidc-
bitur,habcre fcminaria:qua? tamen ab illo vno,quod in ciuita-
te erec1:u,& conftitutumfucrit,inomnibus dependcant.
Poftremofivelprovnionibus,feu proportionu taxatione,
vclafsignationc,& incorporatione,autqualibet alia ratione
difficultatem ahquam oriri contigerit,ob qua huius feminarij
inftitutio,vel conferuatio impedireturjautpertuibaretur: epi-
fcopus cum fupra deputatis,vcl Synodus prouincialis prorc-
gionis more,pro ecclcfiarii & beneficioru qualitate.ctia fupra-
fcripta,fi opus merit,moderando autaugendo.omnia & fingu
la,qua? ad felice huius feminarij profeclu necefiaria, & oppor^
tuna videbuntur,dccerncre,ac prouidere valcat.
IniiEiiofutwx Stponk.
K 3 Infupcr
r*
150 Sefsio vigefimaquarta.
INfuper eadcrn facrofanaa Tridentina fynodus proximam
futuram fefsionem in diem decimam fextam mefis Sempte-
bris indicit:in qua agetur de facrameto matrimonij,& de alijs,
fi qua erunt ad doarinam fidei pertinentia,quae expediri pof-
fint:item de prouifionibus epifcopatuum,dignitatum, alioru-
que beneficiorum ecclefiafticorum, ac de diuerfis reformatio-
nisarticulis.
fyorogdtdfuitfefiodUuMNoueh.M. D. LXIIL
SESSIO. XXIIII.
QVAEEST OGTAVA
SubPio.IIII.Pont.Max.Celebra
tadie.XI.Nou.M.D.LXIIT.
DoBrind de (dcrdmento matrimonij.
Atrimonij perpetuum, indifolubilemq; nexu
primus humani generis parens diuini fpiritus
inftinftu pronunciauit,cu dixit: Hoc nunc os
ex ofsibus meis;& caro de carne mea.quamob
rem relinquet homo patrem fiiuffi,& matrem
& adhxrebit vxori fuae , & erunt duo in carne
vna.Hoc autem vinculo duos tantummodo copulari,& coniu
gi Chriftus dominus apertius docuit,cu poftrema illa verba.ta
quam a Deo prolata referens dixit : Itaque iam non funt duo,
fed vna caro:ftatimq; eiufdem nexus firmitatem,ab Adamo ta
to aute proniiciatam:his verbis confirmauit; QupdergoDeus
coniunxitjhomo non feparet.
Gratiam vero, qua? naturalem illum amorem perficcret , &
indiflolubilem vnitatem confirmaret,coniugefque fanclifica-
rctjipfe Chriftus,venerabiliufacrametoru inftitutor,atq; per-
feclor/ua nobis pafsione promcruit.quod Paulusapoftolus in
nuit dicens: Viri diligite vxores veftras , ficut Chriftus dilexit
ecclefia,& feipfum tradidit pro ea: Mox fubiunges,facrametu
Jioc magnum eft:ego autem dico in Chrifto,& in ecclefia.
Cu igitur matrimoniuin lege euagelica veteribus conubijs
per Chri
Sefsio vigefimaquarta. 171
pcr Chriftu gratia pra?ftet,merito inter noua; legis facramenta
annumerandu,fanc"ti patres noftri,cocilia & vniuerfalis eccle-
fiae traditio femper docuerut,aduerfus qua impij hoies huiusfe
culi infanietcsmo folu perpera de hocvenerabili facrameto fen
ferunt, fed de more fuo prartcxtu euangelij libcrtate carnis in-
troducetes,multa ab ecclefia; catholica: fenfu,& ab apoftoloru
teporibus probata confuetudine aliena , fcripto,& verbo afte-
ruerunt,no fine magna Chrifti fldeliuia&urarquoru temerita-
ti famfta, & vniuerfalis fynodus cupies occurrcrc, infigiiiorcs
praedictoru fchifmaticoru h£refcs,& errores,ne plures ad fe tra
hat perniciofa eoru cotagio, exterminados duxit, hos in ipfos
h*reticos,eorumque crrorcs decernens anathematifmos.
DE SACRAMENTO
Matrimonij
CANON. L
SI quis dixerit,matrimonium non effe vere,& proprievnum
ex feptcm legis euangelicx facramcntis a Chrifto domino
inftitutum,fed ab hominibus in ecclefiam inue<ftum,neq; gra-
tiam conferre,anathema fit.
CANON. II.
Si quis dixerit, licere Chriftianis plures fimul habere vxo-
res,& hoc nulla lege diuina elte prohibitum,anathema fit.
CANON III.
Si quis dixerit , eos tantum confanguinitatis, & affinitatis
gradus,qui Leuitico exprimutur, poiTe impedirc matrimoniu
contrahendum,& dirimerc contraclummec poiTc ecclefiamin
honnullis illormn difpenfire,aut conftituere , vt plures impc-
diant,& dirimant,anathema fit.
CAlSfON IIII.
Si quis dixerit, ccclefiam non potuifle conftituere impedi-
menta,matrimonium dkimcntia/vel in ijs conftituendis erraf
fc,anathema fit.
CANON V.
K 4 Siquis
ui Sefsio vigcfimaqnarta.
SiquisdixeritjPropterh^^^
ncmlitarTcaatamabfentiamaconuigc^irroluipoflemam-
monii vinculum.anathema fit.
CANON VI.
Si ciuis dixerit.matrimoniumratum, non confummatum,
perfolennemreligionisprofefsioncmaltcriusconiugumnon
dirimijanathema fit.
CANON VII.
Si quis dixerit,ecclefiam errarc, cu docuit , cc docct , luxta
cuangelicamAapoftolicamdoftrinam.propteradultcnual-
teriufconiugummatrimonijvinculumnonpoire diflolui: ;#
vtruquCjveletiaminnocetem,quicaufam adulteno nodcdit,
non po[Te,altero coniuge vmente,aliiid matrimonmm contra-
hcrc: mocchariquc eum,qui,dimiiTa adultera aham duxent,Sc
eaimqu^dimiifo adultero,alij nupfent,anathema ht.
CANpN VIII.
Siquis dixeritjecclefiamerrarejcymobmultas caufasfepa
rationcm inter coniuges,quo ad thorum feu quo ad cohabita-
tioncm,ad certum,incertumue tcmpus fien poilc deccrnit, a-
nathema fit,
C ANON IX.
Siquisdixcrit,clericos infacris ordinibusconftitutos,vel
re2ulares,caftitatem folennitcr profeiTos,poiTe matrimonmm
contrahercjcontraanmque validum e{Te,non obftante lege ec
clefiaftica,vel voto:& oppofitum nil aliud eiTe,quam damnarc
matrimonium:poiTeq; omnes contraherematnmomum, qm
nonfcntiuntfecaftitatis,etiamfieam nouennt,habere donu,
auathemafit:cumDeusidreae petentibus non dencget, ncc
patiatur nos fupra id,quod poiTumus,tentan.
C A N O N X.
Si quis dixcrit,ftatum coniugalem anteponcndum eiTe fta
tui virginitatis,vel ca*libatus,& non cTfe melius, ac bcatius ma
nerc in virginitate, aut carhbatu , quam iungi mati imonio , a-
nathcma fit. ^
Scfsio vigefimaquarta. Ic$
CANON. XI.
^ Si quis dixcrit, prohibitionem folcnnitatis nuptiarum ccr-
tis anni tcponbus fuperftitione eife tyrannicam,ab ethnicoru
iuperttmone profefta:aut benediaiones, & alias ccremonias,
qmbus ecclcfia in illis vtitur,damnauerit,anathema fit
CANON XII.
Si quisdixerit,caufasmatrimonialesnonexpc£tarcad iudi
ces eccIefiafticos,anathema fit.
DECRETVM DE
r eformatione matrimonij.
De modo celebundi matrimonia rite &foIen
niter. Caput. I
rAmetfi dubitandum non eft^landeftina matrimonia, libe
A ro contrahcntiura c6fenfufada,rata,& vera efTematrimo
ma quandiu ecclefia ca irrita non fccit,& proinde iurc damna
di Fmt ilh,vt cos fanfta fynodiis anathemate,danat,qui ca vcra
ac rata cfte negant,quiq; falfo affirmant, matrimonia,a filijs fa
milias Iine cofenfu parentu cotrafta,irrita efte,& parctes ca ra-
ta,vel irnta facere poifemihilominus fancla Dei ecclefia ex iu
ihfsim,s camls illa femper deteftataeft,atque prohibuit : veru
cuianfta fynodusanimaduertat,prohibitiones ijlas propter
hommu inobedictia ia no pdcflc, & grauia peccata perp&it,
quae cx cifdc cladeftinis coiiigijsortu habct,pr*fcrrim vero eo
r-um, qui in ftatu damnationis pcrmanent,dum priore vxore
cum qua clam cotraxerant rclifta , cu alia pala cotrahut & cu
ca m perpetuo adulterio viuunt:cui malo cum ab ecclefia,qux
de ocultis non mdicat, fuccurri non pofsit,nifi efficacitis ali-
quod remedmmadJiibeatur,iccirco facri Latcranenfis concilij
lub Innocentio III,celebrati, veftigijs inharrendo precipit , vt
in pofterum,antequam matrimbnium contrahatur, ter a pr"£-
pno xrontrahentium parocho tribus continuis diebus feftiuis
ln cccieua mtcr miiTam folenia publice dcnucietur, inter quos
K s matri-
i^^Sefsiovigefimaquaita^
matrimoniu fit coatrahcndu: quibus denuntjatiombus taftis,
fi nullu legitimum opponatur impedimentum, ad celebratio-
ne matrimonij in facie ccclefiar procedatur:vbi parochus, viro
& muliere interrogatis,& eorum mutuo c6fenfuintelleao,veI
Ht$« *£% ?> »***' dicat:Egovosin matrimoniu coniu ngo in nomine Patns,&ti
^u *Am£jS*"* . h & SbmtusTanai:vel alijs vtatur verbis mxta receptu vmul-
u ■ r'r • • U,.m r»„^nn1innnndnnrobablllStuerit
$afinffi<
if-lk
cuiufql prouincuc ritum . (Jupd fi aliquando probabilis fuent
fufmcio matrimonium mahtiofe impedin poiie, fi tot praecei-
fermt denuntiationes, tunc vel vna tantum denutiatio fiaf.vel
feltemparochoAduobus, veltribusMbus prxfentibus ma
trimoniumcelebretur.Deindeanteilliusconfummationed
trimonium celebretur.Deinde ante ilh_
nuntiationes in ecclefia fiant, vt,fi aliqua fubfunt impedimen
ta,facilius detegantur : nifiordinarius ipfe expedirc ludicauc-
rit,vtpr2ediftjc denuntiationes remittantur:quodillius prudg
tiac&iudiciofanftafynodiis relinquit. Qui aliter^quampra^
fente parocho,vel alio facerdote,de ipfius p*rochi,feu ordina^ '
rij licentia,& duobus,vel trnms tcftibus matrimonium contra>
here attentabunt:eos fanfta fynodus ad fic contrahcndum omf
nino inhabiles reddit,& huiufmodi contraftus imtos, & i
los eite decernit,prout eos prefenti decreto irntos facit,& an-
-nullat.Infuper parochum, vel alium facerdotem, qui cum mi-
nore teftium num'erO,& teftes,qui fine parocho , vclfacerdote
huiufmodi contraaui interfuerint, necnon ipfos contrahetcs
i&AiMA «* ^ grauiter arbitrio ordiharij pumri pra-cipit^rterca eade fan
t^Jktf^jMAa* fynodus hortatur,vt coniuges-antc ^«^«WK^f^
* taleniiintcmplo fufcipiendam,meademdomo n«P:6habitct
ftatuitqjbenediftionea proprio parocho fienmcq; a qiioqua
^ A . ,. -r i • r_ 1,_ ..~i -,k «i-rl.'mi io liripni-i.im m nr^diclan
ko/u4<
x ^nifi ab ipfo parocho , vel ab ordinario licentiamad prardidtam
«««*£ 0 P<f«ru benediftionem faciendam alij facerdoti concedi poflerquacu-
% . rut^ LJ que confuetudine,etiam immemorabili, qiuc poti.us corrupte
la dicenda eft,vel priuilegio,iton obftantibus. Qupd fi qius pa
\d I rochus,vcl alius faccrdos,fiue regularis, fiue fecularis fit,etiam
** fiid fibi ex priuilegio , vel immemorabili confuetudine hccre
contendat,alterius parochiae fponfos fine illormn parochix li
centia matrimonio coiungere,aut benedicerc aufusfuerit,ipfo
iurc taiidiu fufpcnfus mancat,quandiu ab ordinario cius paro
ch*
Sefsiovigeirimacjuarta. 1H1
chi,qui matrimoniointereiTe debebat, fcn a quo benediaio 1U
fcipiendaeLat,abfoJiiatuia^beatpaiochi!5librii,inqiiocon- /&*./-£**>M6 jffjjL
iugu,& teftiQ nomina,diemq; & locu cotradi matrimonij de- &**& AutAtwte,
fcribat que diligcnter apud fe cuftodiat.Poftremo fanfta fyno GmffiLm 3.<o»fi/fi<
dus coiugcs hortatnr, vt, anteq cotrahant,vcl falte triduo antc J^„*~/£eJ&3k
matrimomj confummationem fua peccata diJigenter cofitea- <& «,~ jL**rj&JM
tur,& ad fandifsimu euchariftia: facramentu pie accedant . Si&Smfais* <We/« j
qiiat prouincix ah;s vltra praediftas, laudabiJibus confuetudi- ^«rfjk^
nibus,& ceremonijs hac lri re vtuntur, eas omnino retineri fan J
fta fynodus vehementer optat.Nc vero ha?c tam falubria pra>
cepta quemqua lateant,ordinarijs omnibus precipit,vt,quam
primum poterint,curet hoc decretum populo pubJicari, ac ex
jplicari in fingulis fuarum dicecefum parochialibus ecdefijs,id
^quein primo anno quam fa?pifsimefiat,deindevcroquoties
expedireviderint.Decernitinfup,vthuiufmodidecretuinVna
quaq; parochia fuum robur poft triginta dies habere incipiat,
a die pnme pubiicationis, in eade parochia fafte, numerados.
De cognatione tyirituali qu<& in hapifmo & confirmatio-
ne contrahitur. faput. II.
r\Ocet experientia,propter multitudinem prohibitionum
-■^multoties in cafibus prohibitis ignoranter cotrahi matri-
monia:in quibusvej non fine magno peecato perfeueratur,vel
ea non fine magno fcandalo dirimuntur . VoJens itaq; fanfta
fynodus huic incommodo prouidere,&a cognationis fpiritua
lis impedimeto incipics,ftatuit,vtvnus tatu luie vir fiue,rnuJier
iuxta Jacrorii canonum inftituta,vel ad fummum vnus,& vna
baptizatum de baptifmo fufcipiant : inter quos ,ac baptizatu
Ipfiim,&iliius patrem,& matrem,nccnon inter baptizantem,
& baptizatum, baptizatiq- patrem, ac matrcm tantum fpiri-
tualis cognatio cotrahatur . Parochtis,antequam ad baptifmu
conferendum accedat, diligenter abijs,ad quos fpedabit, fci-
fcitetur, quem, vel quos elegerint, vtbaptizatum de facro fon
te fufcipiant:& eum,vel eos tantum ad illum fufcipiendum ad
mittat,& in libro eorum nomina defcribat,doceatq; eos quam
cognationem contraxerint,ne ignorantia vlla exctifari valeat.
Qupd
i<6" Scfsio vigefimaquarta^
Qupd fi alij,vltra defignatos,baptizatum tetigcrint, cognatio
nem fpiritualem nullo pa&o contrahant:conftitutionibus, in
contrariumfacicntibus,nonobftantibus,fiparochiculpa,vel
ncgligentia fecus faftumfuerit,arbitrio ordinarij puniatur.Ea
quoque cognatio,qua: ex confirmatione contrahitur , confir-
U mantcm,&confirmatum,illiusc]ipatr€m,&matrem,actenen
tem non egrediatur, omnibus inter alias pcrfonas huius fpiri-
tualis cognationis impedimentis omnino fublatis.
Deimbedimentopublicehonejlatis. Caput. IIL
j Vftitia? publicas honeftatis impedimentu,vbi fponfalia qua
Xcunque ratione valida non erunt,fan£ta fynodus ptorfus tol
litrvbiautem validafuerint,primumgradum nonexcedant,
quoniam in vltioribus gradibus iam 116 potcft huiufmodi pro
hibitio abfque difpendio obferuari.
Deaffnitateexfor^catione. Caput. IIII.
PRarterea fancla fynodus eifdem, & alijs grauifsimis de cau-
fis addu£ta,impedimentu q>, proptcr affinitatem ex forni-
cationc contraftum,inducitur , & matrimonium poftea faclu
dirimif.ad eos tantum,qui in primo,& fecundo gradu coniun
guntur,reftringit.In vlterioribus vcro gradibus itatuit, huiuf-
modi affinitatem matrimoniupoftea contra&u non dirimere.
Dedifpenjationibus ingradwus prohibitis. Cap. V.
Slquisintragradusprohibitos fcienter matrimoniumcon-
trahereprxfumferit,fcparetur, &fpe difpenfationis confe-
quenda? careat, idque in eo multo magis locum habcat, qui no
tantum matrimonium contrahere,fed etiam confumarc aufus
fuerit.Qupd fi ignoranter id fecerit, fi quidcm folennitates re-
quifitas in contrahendo matrimonio neglexcrit,eifdcmfubij-
ciatur pcenis,non enim dignus eft, qui ecclefur benignitatem
facile experiatur,cuius falubria prarccpta temcre contcmpfit.
Si vero,folennitatibus adhibitisjmpedimcntu aliquod poftca
fubelTecognofcatur,cuius ille probabilem ignorantiam ha-
buit,tunc facilius cu eo,& gratis difpenfari potcrit.In cotrahc-
dis matrimonijs vcl nulla omnino detur difpcfatio,vel raro id-
q; ex caufa,&gratis cocedatur.In fecudo gradu nuijdifpcfetur
— . nifiinter
Sefsio vigefimaquarta, 157
nifi inter magnos principes,& ob publicam caufam.
Quidde raptoribus iudicandum ojlendit. Qab. VI.
P\Ecernit fanfta Synodus,inter raptorem,& raptam,quan-
A-^ciiu ipfa in poteitateraptoris manferit, nullum pofk con
filterc matrimoniu. Qupd h rapta a raptore feparata, & in lo-
co tuto,& libero conftituta,illum in virum habere confenferit
camraptorinvxorchabeat:6cnihilominus raptoripfejacocs
illi confilium,auxilium,& fauorem prarbctes, fmtipfo iure ex
communicati.ac perpetuo infames, omniumque dignitatum
incapaces:& fi clerici fucrint, de proprio gradu decidant. Te-
neaturpra?tercaraptormulieremraptam,fiueeaminvxorem
duxcrit,fiue non duxerit,decenter arbitrio iudicis dotare.
Quomodo yagihomines admittanturadmatri-
monium. Cabut. VII.
\/Vlti funt,qui vagantur,&incertas habentfedes^ & vtim
± Vlpf-obi funt ingenij,prima vxore reliaa, aliam & plerum
que plures,illaviuente,diiierfis in locis ducunt, cuimorbo cu-
piens fancta fynodus occurrere,omncs,ad quos fpeclat,pater-
ne monet,ne hoc gentis hominum vagantium ad matrimoniii
facile recipiant,magiftratus etiam feculares hortatur, vt eos fc
ucre cberceant:parochis autem prxcipit,ne illorum matrimo-
nijs interfint, nifi prius diligentem inquifitionem fecerint, &,
re ad ordinarium delata,ab eo licentiam idfacicdi obtinucrint
Qontraconcubinarios. Caput. VIII.
/^Raue peccatum ef t , homines folutos concubinas habere:
^-Fgrauifsimumvero,& huius magni facramenti fingularem
contemptum admiiTum , vxoratos quoque in hoc damnatio-
nis ftatu viuere,ac audere eas quandoque domi,etiamcuvxo-
ribus alere,&retinere,quare, vthuic tanto malo fan&aSyno-
dus,opportunisremedijs prouideat,ftatuit huiufmodi concu-
binarios,tam.folutos , quam vxoratos,cuiufcunque ftatus, di-
gnitatis,& conditionis cxiftant,fi poftquamab ordinario,etia
cx officio ter admoniti ea dere faerint, concubinas non eiece-
rint,feque ab earum confuetudine no feiunxcrint, cxcommu-
nicatione
-1$$ Sefsio vigefimaquatta.
nicationeferiendoscfTe,aquanonabfoluantur,donecrcipfa
-admonitioni fa&ar parucrint; Qupd fi in concubi natu per an-
'numcenfuris neglec~tis,pennanferint:contraeos abordinario
feuerc pro qualitatc criminis procedatur.Muliercs, fiue coniul
gatx,fiuefolutae,quae cu adulteris,feu concubinarijs publiceyii
tiunt,fi ter admonita: non paruerint,ab ordinarijs locoru, nul-
' lo euaihrequirctc,ex officiograuiter pro modo culpaepunian
* tur:& extra oppidu,vel dicccefim,fi id eifdem ordinarijs vide-
bitur,ihuocatO, fi opus fuerit, brachio feculari, eijciantur: alijs
pcenis,contra adulteros,& concubinarios infli£tis,in fuo robd\
repcrmanentihus.
Contrdeos tmi dlios cogunt ddmdtrimonidcon-
trahencU. CaPut- \ ^'
TTa plcrumq; tcmporaliii dominoru , ac magiftratuu mcntii
Aoculos tcrreni affeftus,atquc cupiditates excecant, vt viros,
& muliercs,fub eoruiurifdiaionc degetes,maxime diuites,vel
fpc magnae ha-reditatis habctcs , minis jj| poenis adigant cu ijs
matrimoniu inuitos contrahcre,quos ipfi Dni,vel magiftratus
)llis pr5fcripferint.Quare.cu maxime nefariu fitmiatrimonijiD
oertatc violare, & ab cis iniurias nafci,a quibus iura expeclaiw
tur,prxcipitfancl:afynodus omnibus,cuiufcuq; gradus,digni/
tatis,& coditionis cxiftat,fub anathemalis poena , \ ipfo fatto
incurrat, ne quouis modo directc , vcl indirccle fubditos fuos,
vel quofcunq; alios cogant,quo minus liberc matrimonia con
trahant. v
e temforibDs fflMftk lene&icTiones mpialesjionfmt
facienia. Cdpitt. X.
AB aduentu Domini noftri Icfu Chrifti vfquc in diem Epi-
phanix,&aferia quartaCinerum vfquein o&auamPa-
fchatis inclufiue , antiquas folennium nuptiarurn prohibitio-
ncs dihgcnter ab omnibus obferuari fancla Synodus pra*cipit:
in alijs vero temporibus nuptias folennitcr cclebrari pcrmittit
qiiasEpifcopi, vt ca, qua decet modeftia,& honcftatc fiant cu
nbunt/anlta enim res eft matrimonium & fanftc tra&a ndii.
Decretum
Scfsio vigefimaqimta. ^ t
DECRETVM DE
reformationc.
Pc iuj}a atftefaluberrima eleclionepralatorum&car^
dirialiimhabenda. Cap. I.
Tn* Adem facrofanfta Synodus,reformationis matcriam pro-
-l-fequens^hax in prarfenti Sefsione ftatuenda decreuit.Si in
quibuflibct ecclefia? gradibus prouidenter,fcienterque curan-
dum eft,vt in Domini domo nihil fit inordinatum,iiihilq; pra?
pofterum , multo magis elaborandum eft vt in eleftione eius,
qui fupra omnes gradus conftituitur , non errctur, nam totius
familiae domini ftatus , & ordo nutabit, fi, quod requiritur in
corporc,noninueniatur in capite, vnde & fi alias fanfta Syno
dus depromouendis ad cathcdrales, & fuperiores ecclcfias no
nulla vtiliter decreuit :,hoc tamen munus huiufmodi efte cen-
fet,vt fipro rei magnitudine expendatur, nunquam fatis cau-
tum de eo videri pofsit.Xtaque ftatuit,vt,cumprivnum ecclcfia
vacauerit,fupplicationes ■, ac preces publicc , priuatimqueha-
beantur,atque a capirulo per ciuitatem , & dioecefim indican-
tunquibus clerus, populusque bonum a Deo paftorem valeat
impetrarc.Qmnes vero,& fingulos, qui ad promotionem prse
fkiendorum,quodciinq; iuSjquacunque ratione, a Scde Apo-
ftolica liabent,aut alioquin opcram fua-m prarftant, nihil in ijs
pro prxfenti temporum ratione innouando,hortatur , & mo-
nct,vtin primis memineritjiiihil fe ad Dei gloriam, ccpopulo
rum falutem vtilius pofiTe facere, quam fi bonos paftores & ec-
elefia? gubernanda? idoncos promoueri ftudeant, cofque alie-
nis peccatis communicantes mortaliter peccare, nifiy quos di^> <,u; <* <ru*£(f>
gniores,& ecclefiar magis vtiks ipfi iudicauerint, non quidem^ l&t&f
precib.us, vel huma no arTe<5hi,aut ambientium fuggeftionibus ( &
fed,eorum exigentibus meri xis , praefici diligenter cnrauerint:
& qtios ex legitimo matrimonio natos,& vita,setate,dotf:rina,
atq; alijs omnib? qualitatibus predi&os fciat,qiicTiuxtafacros
canones,3cTridetine hua9 fynodi;decreta requiriitur. Qupnia \
vero in fumendade prajdi&is omnibus qualitatibus graui,
idoneoquc
/
I
1
1
\6o Scfsio Vigefimaquarta.
idoncoque bonorum,& doctorum virorum teftimonio,n6vni
formis ratio vbique ex nationum,populorum, ac morum va-
ric-tate poteft adhiberi: mandat fancla Synodus , vt in prouin-
ciali Sy nodo,per Metropolitanum habenda,praefcribatur qui
bufquc locis,& prouincijs propria cxaminis,feu inquifitionis,
autinftitutionis faciendar forma, fanttifsimi Romani pontifi-
cis arbitrio approbanda,qua? magis eifdem locis vtilis,atqj op
portuna cffe videbiturtita tamen,vt cum deindc hoc examcn,
fcu inquifitio dc perfona promouenda perfefta fuerit, ea in in
ftrumentum publicum redafta, cum toto teftimonio , ac pro-
fefsione fidei ab eo fatta, quam primum ad fanttifsimum Ro-
manum pontificem omnino tranfmittaturrvt ipfe fummuspo
tifex,plena totius negotij, ac perfonarii notitiahabita,pro grc
gis Dominici commodo de illis, fi idonei per examcn , fcu pcr
inquifitionemfafta rcperti fiicrint, ecclcfus pofsit vtilius pro-
uidere.Omnes vero inquifitiones,informationcs , tcftimonia,
ac probationcs , quxcunque de promouendi qualitatibus, &
ccclefise ftatui quibufcunq; , etiam in Romana curia, habitx,
per cardinalem,qui relationcm fa&urus crit in confiftorio , &
alios tres cardinales diligenter examincntur,ac relatio ipfa car
dinalis relatoris & trium cardinalium fubfcriptione roborctur
inquaipfi finguli quatuorcardinales affirmct,fe,adhibitaaccu
rata diligentia3inueni(fe promouendos qualitatibus a iure , &
ab hac fancta fynodo requifitis, prarditos : ac certo exiftimarc
fub periculo falutis arternae idoncos efle, qui ecclefijs prarficia-
tunita vt relatione in vno confiftorio fafta , quo maturius in-
terea de ipfa inquifitione cognofci pofsit , in aliud confiftoriu
iudicium dirferatur,nifi aliud Beatifsimo p5tifici videbitur ex
pedire.Ea vero omnia,& fingula, qua? de Epifcoporum prarfi-
ciendorum vita,a*tate,doc"trina,& cartcris qualitafibus alias in
cadem Synodo conftituta funt decernit eadem, ctiam in crca-
tione fantta- Romana* ecclcfia? cardinalium , etiam li Diaconi
fint,exigenda:quos Sam<ftifsimus Romanuspontifex cx omni
bus Chriftianitatis nationibus,quantum commodc fieri potc-
ritjprout idoneos reperei it, afTumet . Poftrcmo, cademfan&a
Synodus,tot grauifsiinisEcclefix incominodis commota,non
potcft
Sefsio Vigefimaquarta. i<n
poteft non commemorare,nihil magis ccclefia? Dei effe neccf-
fariumjquam vt beatifsimus Romanus Pontifcx, quam folici-
tudinc vniuerfa: ecllefiar cx muneris fui officio debet , eam hic
potifsimumimpendatjVtleftifsimos tantumfibi Cardinalcs
afcifcatj& bonos maxime,atque idoncos Paftores fingulis ec-
clefijs prarficiar : idque eo magis, quod ouium Chrifti fangui-
nem.qux ex malo ncgligctiumJ& fui officij immemorumPa-
ftorumregimineperibuntjDominus nofterlefus Chriftusde
manibus eius fit requifiturus.
De modo & temfore concilium prouinciale
<? Synodum diceceja namcelebradi.
Caput 1L
PRouincialiaConcilia^ficubiomifTa funt^pro moderandis
moribuSjCorrigendis excefsibuSjControuerfijs componen-
dis^alijsque exfacris Canonibus permifsis renouentur. Quare
Metropolitani per fe ipfoSj feu,illis legitime impeditiSjCoepi-
fcopus antiquior intra annum ad minus a fine prxfentis Con
cilijj&deinde'quolibetfaltemtriennio poft o&auamPafcha:
Refurre&ionis Domini noftri Iefu Chriftijfeu alio commodio
ritemporepromoreprouincia: non pretermittat Synodum
in prouincia fua cogere: quo epifcopi omneSj& alijj cjui de iu-
rc,vel confuetudine intcreile debentj exceptis ijSj quibus cum
imminenti periculo transfretandum eiTetjConuenire omnino
teneantur.Nec epifcopi comprouinciales prxtextu cuiuilibet
confuetudinis ad Metropolitanam ecclcfiam in pofterum ac-
ccdereinuiti compellantur.Itidem epifcopi^qui nulli Archic-
pifcopofubijciunturjaliquem vicinum Metropolitanum fe-
mel eligat: in cuius Synodo prouinciali cum alijs intcrclTe de-
beant:& qux ibi ordinata fuerint,obferuet, ac obferuari faciat.
In reliquis omnibus eorum exemptioj & priuilegia faluaj atq;
integra maneant.Synodi quoquc dioccefana? quotannis celc-
brentur: ad quas exempti etiam omneSjqui aliaSjCefiante exe-
ptionejinterefle deberetjncc capitulis generalibus fubduntur,
accederc teneanturjratione tamcnParochialiunij aut aliarum
L farcula-
4']M
■
H
i<Ti Sefsiovigefimaquarta.
fecularium ecclefiarum,etiam annexarum,debeant ij,quiilla-
rum curam gerunt,quicunq; illi firrt , Synodo interefle. Quod
fi in his tam Metropolitani,quam epifcopi, & alij fuprafcripti
ne°-li°-entesfuerint:poena-s,facris canonibus fancitas incurrat.
De auBoritateymodo & ordweyifitandiecclefas-MJ^ etia
dejiipendio. Caput. III.
PAtriarchar, Primates,Metropolitani, & epifcopi propriam
dioccefim per fe ipfos,aut, fi legitime impediti fuerint , per
fuum generalem Vicarium, aut vifitatorem, fi quotannis tota
propter eius latitudinem vifitare non poterunt,faltem maiore
eius partem,ita tamen,vt tota bienio per fe,vel vifitatores fuos
copleatur,vifitare non praetermittaht. A Metropolitanis vero,
etia poft plene vifitata propria dicecefim,no vifitetur cathedra
les ecclefiae,neq; dioecefes fuoru coprouincialium , in caufa co
gnita,& probata in concilio prouinciali, Archidiaconi autem
Decani,&alij inferiores inijs ecclefijs , vbi hadcnus vifitatio-
ne excrcere legitime cofueuerunt, debeant quidem, alTumpto
notario,de cofenfu epifcopi deincepsperfeipfos tatu ibideyifi
tare.Vifitatores etiam, a capitulo deputadi, vbi capitulum ius
vifitandi habet , prius ab epifcopo approbentur: fed non id eo
Epifcopus,vel,eo impedito,eius Vifitator eafdem ecclefias fe-
orfum ab his vifitare prohibeatur.cui ipfi archidiaconi, vel ali}
infcriores,vifitationis factse infra mcfem rationcm redderc , &
depofitiones teftium,a.c integra acla ei exhibcre teneantur:n5
obftantibus quacunque confuetudine , etiam immemorabifi,
atque exemptionibus,&priuilegi)s quibufcunq;. Vifitatiomi
autem omnium iftarum praecipuus fit fcopus,fanam, orthodo
xamque docl:rinam,expulfis herefibus,inducere bonos morcs
tueri,prauos corrigere:populum cohortationibus,ec admoni-
tio nibus ad religionem,pacem,innocentiamcj; acccndere:ca?-
tera, prout locus, tcmpus, & occafio feret,ex vifitantium pru-
dentia ad fidelium fruclum coftituere.Qux vt facilius, feliciuf
quc fuccedant: monentur prardicli omncs , & finguli,ad quos
vifitatio fpeclat,vtpaternachaiitate,Chriftianoq; zelo omnes
amplectaturudeoq; modefto cotenti equitatu, famulatuq,- ftu
deant
Sefsio vigefimaquarta. 163
deant quam celerrime,debita tamen cum diligentia, vffitatio-
nemipfiimabfoluere.Interimq; caueant, neinutilibus fumpti
bus cuicmamgraues,onerofiuc fintmeueipfi, aut quifquafuo-
rum quidquarn procurationis caufa pro vifitatione,etiam te-
itamentorum ad pios vfus,pra?ter id , quod ex reli&is pijs iurc
dcbetur,aut alio quouisnomine,nec pecunia,nec munusquod
cunque fit,etiam qualitercunq; orTeratur,accipiant:non obfta
tc quaamque confuetudine,etiam immemorabilirexceptis ta
mcn vi£hialibus,qusc fibi,acfuisfrugaliter, moderateq; prote
poris tatum necefsitate,& non vltra erunt miniftranda. Sit ta-
men in optione corum,qui vifitatur,fi malint -fqluere, id quod
erat ab ipfis antea folui,certa pecunia taxata, cofuetum.' an ve
ro prardi&a vi&ualia fubminiftrarerialuo item iure conuentio
nuin antiquarum cum monafterijs, alijfue pijs locis,aut eccle-
lijs non parochialibus inito,quodilkefum permaneat.Inijs vc
ro locis,feu prouincijs,vbi confuetudo eft,vt nec vi£hialia,nec
pecunia,nec quidquam aliud a vifitatorib9 accipiatur,fed om-
nia gratis fiatribi id obferuetur.Quodii quifquam,quod abfit,
aliquid amplius in fupradiais omnibus cafibus accipere pra>
fumpferit:is prarterdupli reftitutionem, intra menfem facien-
dam , alijs etiam poenis iuxta conftitutione concili) generalis
Lugdunenfis,qua?incipit:Exigit:necno & alijs pcenis in Syno
do prouinciali arbitrio fynodi , abfq; vlla fpe venia? multetur.
Patro ni vero in ijs, quar ad facramentorum adminiftrationem
fpe£tant,nullatenusfepra?fumant ingererc: neque vifitatio ni
ornamcntoru ecclefiar,aut bonorum ftabilium,feu fcbricarum
prouentibus immifceatmifi quatcnus id eis exinftitutione,ac
fundatione copetat:fed Epifcopi ipfi ha*c faciant, & fabricaru
redditus in vfus ecclefia? neceflarios, & vtiks, prout fibi expe-
dire magis vifum fuerit,expendi curent.
Depradicdrionismimere. Qdbut. IIII.
"ptvxdicationis munus,quod epifcoporum pra?cipuu eft,cu-
-*• piens fancta Synodus, quofrequentiuspofsit ad fidelium
falute exerceri,canones alias fuper hoc editos,fub fel.rec.Pau-
loIII,aptius prafentiumtemporum vfui accommodando,
L 2 mandat,
2«
rVtfufi
ra*
164 Sefsio vigefimaquarta,
madat,vt in ecclefia fua ipfi per fe,aut fi legitime irapediti fue-
rint,per cos,quos ad praedicationis munus aiTumetJn alijs au-
tem ecclefijs per Parochos, fiue, ijs impeditis, per alios ab Epi-
fcopo impenfis eoru , qui eas prarftare veltenentur,vel folent,
deputandos in ciuitate,aut in quacunque parte dicecefis, cen-
febunt expedire,faltem omnibus dominicis , & folenibus die-
bus feftis: tempore autem ieiuniorum, Quadragefimae, & Ad-
uentus Domini quotidie:vel faltem tribus in hebdomada die-
bus,fi ita oportere duxerint,facras Scripturas, diuinamque le-
o-em annuncient : & alias , quotiefcunque id opportune fieri
poiTe iudicauerint.Moneatque epifcopus populu diligenter,
teneri vnumquenque parochia? fuae intereite,vbi commode id
-fieri poteft,ad audiendum verbiim Dei.Nullus autem fa?cula-
ris,fiuc regularis,etiam in ecclefijs fuorum ordinum, contradi-
cete epifcopo, praedicarc prarfumat.Ijdem etiam faltem Domi
nicis,& alijs feftiuis diebus pueros in fingulis Parochijs fidei
rudimenta,& obedientiam erga Deum,& parentes diligenter
ab i)s,ad quos fpec1:abit,doceri curabut:&,fi opus fit,etiam per
cenfuras Ecclefiafticas compellent : non obftantibus priuile-
gi)s,& confuetudinibus. In reliquis ea , qua? de prsrdication is
munere fub eodemPaulo.ii). decreta fuerint , fuum robur ob-
tineant.
^auihusCmt caufz criminales epifcoborum
cognofcenaa. Cap. V.
CAufae*criminalcs grauiores contraEpifcopos , etiam ha>
refis,quod abfit,qii3f depofitione , aut priuatione digna?
funt, ab ipfo tantum fummo Romano Potifice cognofcantur,
ccterminentur. Quod fi eiufmodi fit caufa,quae neceiTario ex-
tra Romanam Curiam fit committenda : nemini prorfus ea
committatur, nifi metropolitanis,autEpifcopis, a Beatifsimo
Papaeligendis.Harcvero commifsiocc fpecialisfit,&manu
ipfius fanclifsimi Pontificis fignata, nec vnquam plus his tri-
buat,quam vt folam facti inftruclionem fumant, proceiTumq;
conficiant,quem ftatim ad Romanum Pontificem tranfmit-
tant:referuata eidem Sanftifsimo fententia dcfinitiua.Ca*tera
alias
Sefsio vigefimaquarta. ify
alias fubfel.rccJulio.iij.fuper his decreta,nocnon & conftitu-
tio fubInnoccntio.iij.inConcilioGenerali,quacincipit:Qua- S*pra scfi.
liter & quando,quam fancla Synodus in praefcnti innouat,ab i^c,6.extra
omnibus obferuetur,Minores vero criminales caufa? epifcopo de accufat.e.
rum in concilio tantum prouinciali cognofcantur,& termine- qnalirer O-
tur,vcl a deputandis per Concilium prouinciale. ^adndo^l.u
De dityenfatione irregularitatum & abfolutione
cafuum ab epfcofofaciendts. Cap. V I.
r Iceat Epifcopis in irregularitatibus omnibus, & fufpefioni
-*— 'bus,ex delicto occulto prouenientibus excepta ea,qua? ori
tur ex hormcidio voluntario, & exceptis alijs deduclis ad forii
contentiofum, difpenfarc, &inquibufcunque cafibus occul-
tis,etiam Sedi Apoftolica? referuatis, delinquentes quofcunq;
fibi fubditos, in dicecefi fua per fc ipfos,aut vicarium,ad id fpe
cialiter deputandum, in foro confcientia? gratis abfoluere, im-
pofitapoenitentiafalutari. Idem&in hxreCis crimine in eo-
dem foro confcientiar eis tantum , non eorum Vicarijs , fit
permiffum.
De Sacramentorum explicatione bopulo fa-
cienda. Qabut VII.
VTfidelis populus ad fufcipienda Sacramcnta maiori cum
rcucrentia,atque animi deuotione accedat : prarcipit fan-
cta Synodus epifcopis omnibus,vtnonfolum, cumhaecperfe
ipfos eruntpopulo adminiftranda,prius illorum vim, & vfum
pro fufcipicntium captu explicent, fed etiam idem a fingulis
Parochis"pic,prudeterq; ctiam lingua vernacula, fiopus fit, &
commode fieri poterit,feruari ftudeant iuxta formam a fancla
Synodo in cathechefi fingulis Sacramentis prxfcribenda : qua
cpifcopi in vulgarc lingua fidelitcr vcrti,atq; a Parochis omni-
bus populo exponi curabutmccno vt inter Miflarum folcnia,
aut diuorum celcbrationefacra eloquia,& falutis monita eadc
vernacula lingua fingulis dicbus feflis,velfolenibus explanet:
cadcmq; inomnium cordibus, poftpofitis inutilibus qua*ftio-
nibus,infcrere,atquecosinlegeDomim crudirc fludeanti
L 3 Depu-
tn
U
m
m
H:
166 Sefsio vigefimaquarta.
De publico peccdto mniendo . Caput. ZJIIL
APoftolus monet, publice,peccantes palam efTe corripien-
dos.Quando igitur ab aliquo publice,& in multorum co-
fpeftu crimen commi{rumfuerit,vnde alios fcandalo offenfos
commotofque fuiffe, non fit dubitandum : huic condigna pro
modo culpa: poenitentia publice iniungi oportet:vt quos exe
plo fuo ad malos mores prouocauit,fuar emendationis teftimo
nio adreaamreuocetvitam.Epifcopus tamenpublicae hoc
pcenitentiae genus in aliud fecretum poterit commutare, qua-
do ita magis iudicauerit expedire.In omnibus etiam cathedra
libus ecclefijs,vbi id commode fieri poterit,Poenitentiarius ali
quis cum unione prarbenda? , proxime vacatura*,ab epifcopo
inftituatur,qui magifter fit,vel do£tor,autlicctiatus inTheolo
gia,vel iure canonico,& annorii quadraginta,feu aliasa^ aptior
pro loci qualitate repcriatunqui dum confefsiones in ecclefia
audiet,interim,pra*fens in choro cenfeatur.
DeViRtdtione ecclefiamm qu<£ nullm dicecefis dicuntur.
Qdfut. IX.
QVx alias fub fel.rec.Paulo III,.& nuper fub beatifsimo Do
- mino noftro,Pio IIII,in hoc eodem concilio de adhibe-
da ab ordinarijs diligentia in beneficiorum,etiam exemptoru,
vifitatione conftituta funt:eadem etiam in ijs ecclefijs feculari
bus obferuentur,qua? in nullius dicecefi efte dicuntur:vt ab epi
fcopo,cuius cathedralis ecclefia eft proximior,fi id pofsit, alio
quinabeo,quifemelinconci]io prouinciali a pradato loci il-
lius electus fuerit,tanquam fedis apoftolica? delegato,vifitctur
non obftantibus priuilegijs,& confuetudinibus quibufcunq;,
etiam immemorabilibus.
Quando tj?ifcopiius habeant moderandi^uniendi & exc
quendi in aliauibusjine apt>ellatione. (Jap. X.
EPifcopi,vt aptius, qucm rcgunt , populum pofsint in offi»
cio,atque obedientia continere,in omnibus ijs, qua? ad vi
fitationem5ac morum correclionem fubditorum fuorum fpc-
&ant,ius & poteftatc habeant , etiam tanquam apoftohcae fe-
dis dele-
Se/sio vigefimaquarta. 167
dis delegati, ea ordinandi, moderandi, puniendi, & cxcqucdi,
nixta canonum fanaiones,qux ilJis ex prudentia fua pro fub
ditorum emendatione,ac dicccefis fuae vtilitate neccffaria vidc
buntur . Nec m his , vbi de vifitatione,aut morum correftione
agitm exemptio,aut vliainhibitio,appellatio,feu querela^etia
ad fede apoftolicam interpofita, executionem eorum, qua? ab
his mandata^decreta^autiudicatafuerint, quoquomodo impc
diat, aut fufpendat.
Defriuilcgijs exempis concefis. Qa^ut. XI.
QVoniam priuilegia,& exemptiones , qua: varijs titulis ple
nfquc conceduntur,hodie perturbationem in epifcoporu
lunfdiaione excitarei& exemptis occafionc laxioris vitz prar
bere dignofcuntur: decernit fanfta Synodus, vt, fi quando iu-
ltis,grauibus,& fere necelfarijs fuadentibus caufis,aliquos ho-
noranjs titulis,Protonotariatus,acolythatus,comitis palatini,
capellani regij,aut alijs huiufmodi in Romana curia,vcl extra,
lnhgiubus decorandos effe placueritmecnon alios,cuicunque
monafterio oblatos,vel quomodocunq; addiftos, aut fub no-
mme feuuentium militijs,feu monafterijs hofpitalibus , colle-
gijs, aut quocunque alio titulo aflumirnihil ex ijs priuilegijsde
traftum effe ordinarijs intelligatur : quo minusij, quibus ca ia
concefla funt:vel in poftemm concedi contigerit,ipfis ordina-
n;s,ta nquam apoftolicse fedis delegatis, plene in omnibus , &
quo ad capellanos regios,iuxa conftitutionem Innocentij III
quac incipit:Cum capelLe,fubiefti exiftant,exceptis tamen ijs
qui pra-diftis locis,aut militijs aftu feruiunt, & intra eorum fe
pta,ac domos refident , fubque eorum obedientia viuunt , fiue
ijs,qui legitime,&fecundum regulam earundem militiaru pro
fefsionem fecerint, de qua ordinario conftare debeatmon ob-
ftantibus priuilegijs quibufcunque,etiam religionis fanfti Ioa
nis Hierofolymitani,& aliarum militiarum. Qua? vero priuile
gia refidentibusin curiaRomana vigoreEugeniana* conftitu-
tionis,autfamiliaritatis cardinaliu copeterefolct:ea in ijs , qui
beneficia ecclefiaftica obtinet,ratione pra-diaorii beneficioru
minime intelligatur: fed ordinarij iurifdiaioni fubieai perma
neantmon obftantibus quibufcunqueinhibitionibus.
L 4 Dearta-
M
168 Sefsio vigefimaquarta.
Dcdtate&aualirate fufcipiendorum in ecclefjs
cdthedralibusj&officiodheis admini
Jlrando. Caput XII.
CVm dignitates,in ecclefijs praefertim cathcdralibus,ad co
feruandam augedamque Ecclefiafticam difciplinam fuc-
rint inftitutae : vt qui eas obtinerent,pietate prarccllerct, alijsq;
exemplo eifent,atqueEpifcopos opera,& officio iuuarct:me-
rito qui ad eas vocatur,tales eile debent,qui fuo muncri refpo-
dere pofsint. Nemo igitur deinceps ad dignitates quafcuque,
quibus animarum cura fubeft, promoueatur , nifi quifaltem
xxv.fuaesetatisannumattigerit &in clericali Ordine verfa-
tiiSjdoctrina ad fuum munus exequendum neceflaria , ac mo-
rum integritate commendetur,iuxta Conftitutionem Alexa-
dri tertij, in Concilio Lateranenfi promulgatam, quse incipit:
Cum in cunftis. Archidiaconi etiam, qui oculi dicuntur Epi-
fcopi , {int in omnibus ccclefijs , vbi fieri poterit, magiftri in
Theologia,feudoc1:ores,autlicentiatiin iure Canonico. Ad
caeteras autem dignitates,velperfonatus,quibus animarum cu
ra nulla fubeft,clerici alioquin idonei, & xxij,annis non mino
res,afcifcantur. Prouifi etiam de beneficijs quibufcunque, cu-
ramammarumhabentibus,&teneanturadie adeptx poiTef-
fionis,ad minus intra duos menfes,in manibus ipfius epifcopi,
vel eo impedito,coram generali eius Vicario,feu Officiali, or-
thodoxae fuac fidei publicam facere profefsionem, & in Roma
naeEcclefiae obedientia fe permanfuros fpondeant, ac iurent.
Prouifi autem de Canonicatibus , & dignitatibus , in ccclefijs
cathedralibus nonfolum coram epifcopo,feu eius officiali,fcd
ctiamin Capitulo idem facere tencantur,alioquin prardicti
omnes prouifi,vtfupra,frucl:us non faciant fuos, nec lllis pof-
fefsio fuftragetiir.Neminem etiam deinceps ad dignitatc . Ca-
nonicatum,autportionemrecipiant, nifiqui co ordine facro
ant fit initiatus,quemilla dignitas,prxbenda,aut portio requi
rit:aut in tali aetate,vt infra tempus a iure, & ab hac f i ncta Sy-
nodo ftatutii, initiari valeat. In omnibus vero ccclefijs cathc-
dralibus omnes cauonicatus,ae portioncs habeat anncxu Or-
dincm
Sefsio vige/imaquarta. x<^
dincm Prcsbyterij.Diaconatus^vel Subdiaconatus.Epifcopus
autcm cum confilio capituli defignet,ac diftribuat,prout vide
rit cxpedire,quibus quifque ordo ex facris annexusin pofterii
efTe debeat:ita taraen,ut dimidia faltem pars presbyteri fint,ce.
terivero Diaconi,aut Subdiaconi:vbi vero confuetudo lauda*
bilior habet,vt pJures,vel omnes fint presbyteri,omnino obfer
tietur . Hortatur etiam fanfta fynodus ,vt in promncijs , vbi id
comode fieri poteft,dignitates omnes , & faltem dimidia pars
Canonicatuum,in cathedralibusecclefijs,6c collegiatis infigni
bus conferantur tantum magiftris,vel doftoribus, aut etiam li
centiatis inTheologia,veliure Canonico.Prarterea obtinenti
busin eifdemcathedralibus,autcollegiatis dignitatcs,Canoni
catus,prebedas,aut portiones,non liceat vigore cuiuflibet fta-
tuti,aut confuetudinis,vltra tres menfes, ab eifde ecclefijs quo
libctanno abeiTe.-faluis nihilominus earum ecclefiarum cofti-
tutionibus,qua? longius feruitij tempus requirut: alioquin pri
mo anno priuetur vnufquifque dimidia parte fruauum,;quos
ratione etiam prabenda? , ac refidentia? fecit fuos , quod 11 ite-
rum eadem fuerit vfus neglig€ntia,priuetur omnibus fruaib*
quos eodemanno lucratus ftierit, crefcente verocontumacia,
contra eosuuxta facrorum canonum conftitutiones,proceda-
tur.Diftributiones vero, qui ftatis horis interfuerint, recipiat:
reliqui,quauis collufione , autremifsione exclufa,his eareant,
iuxta Bonifaci; VIII,decretum,quod incipit.-confuetudinem:
quod fanfta Synodus in vfum reuocat, non obftatibus quibuf
cuuque ftatutis , & confuetudinibus . Omnes vero diuina per
fe,6c non per fubftitutos,cornpellantur obire officia:6c epifco
po celebranti,aut alia pontificaliaexercenti, adfiftere,6cinfer
uireratque in choro,ad pfallendum inftituto,hyinnis,6c canti-
cis Dei nomen reuerenterjdiftincle^deuoteq; laudare. Veftitu
infuper decenti tam in ecclefia, quara cxtra, afsidue vtatur:ab
illicitiique venerationibus,aucupijs, choreis,tabernis, lufibuf-
que abftineant:atque ea morum integritate polleant,vt meri-
to ecclefia? fenatus dici pofsit.Ca?tera,qua? ad debitum in diui
nis officijs regimen fped:ant,deque congrua in his canedi, feu
modulandi ratione,de certa legc in choro conueniendi,6c per-
L 5 manendi,
i l|
! A'
170 Sefsio vigefimaquarta.'
manendi,fimulq; de omnibus ecclefiaeminiftris, qu£ nccefla-
ria erunt,& fi qua huiufmodi:fynodus prouincialis,pro cuiuf-
que prouincix vtilitate,& moribus , certam cuique formulam
prarfcribet.Interea vero epifcopus non minus,quam cum duo
bus canonicis, quorum vnus ab epifcopo , alter a capituio eli-
gatur,ini)s,quae expedire videbuntur,poteritprouidere.
ZJtProuidendumjtt neceptatibus ecclefiarum
indigentium. Qaput. XIII*
QVoniam plerxque cathedrales ecclefietam tenuis redditus
^funt,& angufta?, vt epifcopali dignitati nullo modo refpo
deant,neque ecclefiarum necefsitati fufficiunt, examinet con
cilium prouinciale,vocatis ijs,quorum interefl, & diligeter ex
pendat , quas propter anguftias, tenuitatemque vicinis vnire,
vel nouis prouentibus augere expediat : confeclaque de prar-
mifsis inftrumenta ad fummumRomanum pontificem mittat
quibus inftru&us fummus pontifex ex prudetia fua, prout ex
pedire iudicauerit,aut tcnues inuicem vniat , aut aliqua accef-
fione ex fru&ibus augeat.Interimvero,donec praedicla efTeftii
fortiatur,huiufmodi epifcopis,qui fruftuum fubuentione pro
dioccefis fuae tenuitate indigent,poterit de beneficijs aliquib*,
dum tamen curata no fint,nec dignitates,feu Canonicatus , &
pr2ebendae,nec monafteria in qnibus vigetregularis obferuan
tia,vel quae capitulis generalibus,& certis vifitatoribus fubdii-
tur,a fummo pontificeprouideri.In parochialibus etiam eccle
fijs,quarumfrucT:us aeque adeo exigui funt, vt debitis nequeat
oneribus fatisfacere:curabitEpifcopus,fi per bcneficiorii vnio
nem, non tamen regularium,id fieri no pofsit , vt primitiarum
vel decimarum afsignatione,aut per parochianorum fymbola
ac collec"tas,aut qua commodiori ei videbitur ratione, tantum
redigatur,quod pro re&oris, ac parochiac necefsitate decenter
fufhciat.In vnionibus vero quibufiibct feu cx fupradiftis , feu
alijs caufis faciendis , ecclefiarparochiales monafterijs quibuf-
cunquc,aut M>batijs,feu dignitatibus,fiuc prarbendis ecclefiac
cathedralis,vel collegiata?,fiue alijs beneficijs fimplicibus , aut
hofpitalibiiSjmilitijfue non vniantur : & quae vnitae funt, reui-
deantur
Sefsiovigefimaquarta. i7I
deantur ab ordinarijs , iuxta alias decretum in cadem fynodo
fubfeli.recor.PauloIII,quod ctiamin vnitis ab eo tempore
citraarqueobferuetur: non obflamibiisinijs,quibufcunque
yerborum formis,qua? hic pro fufficienter exprefsis habeatur.
Ad haec ijti pofterum , omnes hx cathcdrales ecclefia?, quarum"
redditus fummam ducatorum mille,& parochiales,qua?fum-
mam ducatorum centum fectindum verum annum valorem
non excedunt,nullis penfionibus, aut referuationibtis fruduii
grauentur . In ijs quoque ciuitatibus,ac locis, vbi parochiales
ecclefiae certos nOnhabentfines,nec earumreftoresproprium
populum,quem regant,fed promifcue petentibus facramenta
adminiftrant,mandat fanda fynodus epifcopis pro tutiori ani
marum eis eommiffarum falutc, vt diftinfto populo in certas,
proDriafque parochias , vnicuique fuum perpettium,peculia-
remque parochum afsignent , qui eas cognofcere valeat , & a
qtio folo licite facrameta fufcipiant,aut alio vtihori modo,pro
utlociqualitasexegerit,prouideant. Idemqueinijs ciuitati-
bus,ac locis,vbi nullae funt parochiales,quam primum fieri cu
rentmon obftantibus quibufcunquc priuilegijs,& confuetudi
mbus,etiamimmemorabilibus,
De dbolenkis malis confuetudinikus, <&> im^ofmonihus in
tcclefys circaprouifenes &* collationes. Cap. XI III.
TN pluribus eeclefijs,tam cathedralibus, quamcollegiatis,&
Aparochialibus,ex earumconftitutionibus, aut ex praua con
fuetudine obferuari intelligitur,vt in ekaione prsefentatione,
3iominatione,inftitutione,confirmatione, collatione,vel alia
prouifione,fiue admiffione ad polTefsionem aiicuius cathedra
lis ecclcfiae,vel bencficij,canonicatuum,autpraebendarum,vcl
partem prouentuum , feu ad diftributiones quotidianas certa?
conditiones , feu deduaiones ex fruaibus,foIutiones,promif-
liones , copenfitionefueillicitae, aut etiam, quxin aliquibus
ecclefijs dicuntur Turnorum lucra , interponantur :h'asc cum
fanaa Synodus deteftetur, mandat Epifcopis, vt quaxun-
que huiufmodiin vfuspiosnonconuertuntur,atq;ingreffus
cos,qui fimoniace labis, aut fordide auaritiae fufpicionehabet,
fieri.
IBM
171 Sefsiovigefimaquarta.
fieri non permittant:ipfiq; diligcnter de eorum conftitutioni-
bus, fiue confuetudinibus fuper pradi&is cognofcant : & illis
tantum,quas vt laudabiles probauerint, exceptis , reliquas, vt
prauas,ac fcandalofas reijciant,& aboleat. Ec s -vero.,qiii aducf
fus ha?c,in prarfenti decreto comprehenfa,quauis rationc com
miferint, pcenis, contra fimoniacos editis,facris canonibus,&
varijs fummorum pontificum coftitutionibus, quas omnes in
nouat,teneri deccrnitmon obftantibus quibufcunque ftatutis
conftitutionibus,& confuetudinibus:etiam immemorabilib',
ctiam Apoftolicaaufroritateconfirmatis:dequarum fubre-
ptione,obreptione, &intentionis defeelu, epifcopus , tanqua
apoftolicae fedis delegatus,cognofcere pofsit.
XJtconfulendum tenuitatiprabendarum cathedralium\
<? coViegialium ecclejiarumpauperu. Cap.XV.
IN eccleiijs cathedralibus,&collegiatis infignibus,vbi frequc
tes,adeoq; tenues funt praebedae fimul cum diftributionibus
quotidianis,vt fuftinedo deccnti canonicorum gradui pro lo-
ci,& perfonarum qualitate non fufficiant : liceat epifcopis cu
confenfu capituli, vel aliquot fimplicia bencficia , non tamen
regularia,ijs vnire:vel,fi hac ratione prouideri non pofsit , ali-
quibus ex ijs fupprefsis,cu patronorum confenfu,fi de iure pa
tronatus laicorum fint.quarum fruc~tus, & prouentus reliqua-
rum praebendarum diftributionibus quotidianis applicentur,
casad pauciorc numeru reducere,ita tame,vt tot fuperfint,qu£
diuino cultui celebrado,ac dignitati ecclefia? comodevaleatre
fpoderemooftatibus quibufcuq; conftitutionibus , & priuile
gijs,aut quacuq; referuatione generali,vel fpeciali,aut affedlio
ne,neq; prardidlae vniones,aut fupprefsiones tolli,feu impedi-
ri pofsint ex quibufciiq; prouifionibus,ctia vigore refignatio-
nis,aut quibufuis alijs derogationibus,vel fufpenfionibus.
De confiitutione Vicarij & aconomifede^acanteadcapi-
tulumpertinente, £ab. XUl.
CApitulum,fede vacantc,vbi fruftuum percipiendorum ei
munus incumbit,ccconomumvnum,veJ plures fidelcs,ac
diligcntcs
Scfsio vigefimaquarta. 173
diligentes decernat, qui rerum ecclcfiafticarum,& prouentuu
curamgerant: quorum ratione ei,ad quem pertinebit, fintred
dituri.ltem officialem,feu vicarium infra ot\o dies poft mortc
epifcopi conftituere,vel exiftentemconfirinare omnino tenea
tur : qui faltem in iure canonico fit doclor, vel licentiatus, vcl
alias , quantum fieri poterit,idoneus : fi fecus faclum fuerit,ad
Mctropolitanum deputatio huiufmodi deuoluatur,& fi eccle
fia ipfa Metropolitana fueritjaut exepta,capitulumq;,vt prx-
fertur negligens fucrit, tunc antiquior epifcopus ex fuffraga-
neis in Metropolitana, & propinquior epifcopus in exempta
ceconomum,& vicarium ldoneos pofsit coftituere.Epifcopus
vero ad eandem ecclefiam vacantem promotus ex ijs, qua? ad
€um fpeftant,ab eifdem ceconomo,vicario,& alijs quibufcuq;
officialibus, & adminiftratoribus , qui fede vacante, fuerunt a
capitulo,vel ab alijs in eius locum coftituti , etiam fi fuerint ex
eodem capitulo,rationem exigat officiorum,iurifdiaionis,ad
miniftrationis,autcuiufcunq, eorum muneris:pofsitq, eos pu
nire,qui in eoru. officio,feu adminiftratione delinquerint: etia
fi prxdicli officiales,redditis rationibus,a capitulo,vel a depu-
tatis ab eodem, abfolutionem, autliberationem obtinuerint.
Eidem quoque epifcopo teneatur capitulum de fcripturis ad
eccleiiam pertinentibus,ii quae ad capitulum peruenerunt,ra-
tionem reddere.
Depluralitatebeneficiorum. Qd^ut. XV 11.
CVm ecclefiafticus ordo peruertatur, quando vnuspluriu
officia occupat clericorum , fancfe facris Canonibus cau-
tum fuit,neminem oportere in duabus ecclefijs confcnbi,veru
quoniam multi improbae cupiditatis afteclu fe ipfos,non Deii
decipientes,ea,qua? bene conftituta funt,varijs artibus eludere
& plura limul beneficia obtinere non erubefcunt:faneT:a fyno-
dus debitamregendis ecclefijs difciplinamreftituere cupiens,
prxfenti decreto,quod in quibufcunq; perfonis,quocunq; ti-
tulo,etiam fi cardinalatus honore fu]geant,mandat obferuari,
ftatuit,vt in pofterum vnum tantum beneficium ccclefinfticu
fmgulis conferatur,quodquidem fi ad vitam eius,cui cofertur,
honefte ;
r^
174 Sefsio vigefimaquarta.
honefte fuftentandam non fufriciat, liceat nihilominus aliud
fimplex fufficiens, dummodo vtrumque perfonalcm refiden-
tiam nonrequirat , eidem confcrri. Harcque non modo ad ca-
thedrales ccclefias.fed etiam ad alia omnia beneficia: tam fecu
laria,quamregularia qua»cunq;,etiam commendata,pertineat
cuiufcunque tituli , ac qualitatis exiftant.Iili vero,qui in prae-
fenti plures parochiales ecclefias,aut vnam cathedrale, & alia
parochialem obtinent,cogantur omnino.quibufcunque difpc
fationibus,ac vnionibus ad vitam non obftantibus , vna tantu
parochiali,vel fola cathedrali retenta, alias parohiales infra fpa
tium fex meniium dimittcre:alioquin tam parochiales, quam
beneficia omnia,quar obtinent,ipfo iure vacare cenfeantur, ac
tanquam vacantia libere alijs idoneis conferanturmec ipfi an-
tea illa obtinentes,tuta confcientia , fruclus poft di£himtem-
pus retineant . Optat autem fancta fynodus , vt refignantium
necefsitatibus commoda aliqua ratione,prout fummo pontifi
ci videbitur,prouideatur.
De his juafieri debent in yacanri parochialis ecclefia C^*
eligenii^rafentatione<& examine. Cap. XUlll.
Expedit maxime animaru faluti,a dignis,atque idoneis pa-
rochis gubernari,idvt diligentius,ac rec"tius perficiatur,fla
tuit fan£ta fynodus,vt,cum parochialis ecclefia? vacatiOjCtiam
fi cura ecclefiac vel epifcopo incumbere dicatur , & per vnum,
vcl plures adminiftretur, etiamin ecclefijs patrimonialib^fcu
receptiuis nucupatis,in quibus cofueuit cpifcopus,vni vel plu
ribus curamanimarum dare,quos omnes ad infrafcriptuexa-
men tcneri madat,per obitum,vel refignationem,etiam in cu-
ria,feu aliter quomodocunque cotigerit,etiam fi ipfa parochia
lis ccclefia referuata , vel affetta fueritgeneraliter,vel fpeciali-
tcr,etiam,vigorc indulti,feu priuilegij in fauorem fancca? Ro-
manacecclefixcardinaliumjfeuabbatum^vclcapitulorum^dc
beat epifcopus ftatim,habita notitia vacatiois ecclefi«e,fi opus
fueritjidoncum in ea vicarium,cum congrua,eius arbitrio, fru
ttuum portionis afsignatione conftitucrc : qui oncra ipfius ec
clefiae
Sefsio vigefiinaqiwta. 17*
clefiar fuftineat^doncc ei de re£tore prouideatur.Porro epifco-
pus,& qui ius patronatushabet,intra decem dies,vel aliud tem
pus,ab epifcopo prarfcribendum , idoneos aliquot clericos ad
rcgendam ecclefiam coram deputandis examinator ib9 nomi-
net.Liberum fit tamen etiam alijs, qtii aliquos ad id aptos no-
uerint:eoru nomina deferre,vt pofsit poilea de cuiuilibet xta-
te,moribus,& fufficientia fieri diligens inquifitio.Et fi epifco-
po,autfynodo prouinciali pro regionis more videbitur magis
expedire,peredi<ftumetiam publicumvocentur,qui volent
cxaminari. Tranfaclo conftituto temporc omnes , qui defcri-
pti fuerint,examinctur ab epifcopo,fiue, eo impedito , ab eius
vicario gcnerali, atq; ab alijs examinatoribus no paucioribus,
quam tribus:quorum votis,fi pares, aut fingulares fuerint, ac-
cedere pofsit epifcopus, vel vicarius , quibus magis videbitur.
Examinatores autem fingulis annis in dioccefana fynodo ab
Epifcopo , vel eius vicario ad minus fcxproponantur: qui fy~
nodo fatisfaciant , & ab ea probentur . Aduenienteque vaca-
tione cuiuilibet ecclefize tres exillis eligat Epifcopus, qui cum
co examen perficiant : indeque fuccedente alia vacatione,aut
eofdem, aut alios tres, qtios maluerit, exprardiftis illis fex cli"
gat. Sint vero hi examinatores,magiftri,feu doftores,aut lice-
tiatiinTheologia,atitiurecanonico,velalijclerici,feuregula-
res, etia ex ordine mendicantiu , aut etiam feculares, qui ad id
videbuntur magis idonei,iurentque omnes ad fan&a Dei eua-
geliafc,quacunque humana afFe&ione poftpofita, fideliter
munus executurosycaueantque nequidquam prorfus occafio
nc huius examinis nec ante , nec poft accipiant: alioqui fimo-
nia: vitium tam ipfi,quam alij dantes incurrant : a qua abfolui
nequeat: nifidimifsisbeneficijs, qua? quomodocunque etiam
antea obtinebat : <Sc ad alia in poftcru inhabiles reddatur.Et de
his oib9no folu coraDeo,fed etia in fynodoprouinciali,fi opus
crit, rationem reddere teneatuna qua,fi quid cotra oificiu eos
fedffe copertufuerit,grauiter eius arbitriopuniripofsint.Per-
afto deinde examine renucictur,quotcuque ab his idonci iudi
cati fiierintaetate,morib9,doclrina,pnidetia, & alijs rcb9 ad va
cate ecclefia gubcrnada opportunis ex hisq; epuseu eligat,que
c^teri^
1
;
\-j6 Sefsio vigefimaquarta.
carteris magis idoneum iudicauerit:atque illi,& non alteri col
latio ecclefia* ab eo fiat,ad quem fpeclabit eam confcrre.Si ve-
roiurifpatronatusecclefiaftici erit:ac inftitutio ad Epifcopii
& no alium pertincat:is, quem patronus digniorem inter pro-
batos ab examinatorib9 iudicabit, Epifcopo pracfentare tenca
tur,vtab eoinftituatur. Cumvero inftitutioabalio,quamab
Epifcopo eritfacienda,tiic epifcopus folus ex dignis eligat di-
gniorem,quem patronus ei pra?fentet,ad queminftitutio fpe-
rtat.Qupd (iiuspatronatus laicorumfuerit:debeat qui a patro
no prxfcntatus erit,ab eifdem deputatis,vt fupra, examinari,
<5c non,ni(i idoneus repertus fueiit,admitti. In omnibufque fu
pradictis cafibus non cuiquam alteri , quam vni ex prxdiclis
examinatis , & ab examinatoribus approbatis,iuxta fupradi-
ttam regulam, de eccleiia prouideatunnec praediclorum exa-
minatorum relationem , quo minus executionem habeat,vlla
deuolutio,aut appellatio,etiam ad fedem apoftolica,fiue eiuf-
dem fedis legatos,aut vicelegatos, aut nuncios,feuEpifcopos,
aut Metropolitanos,primates,vel patriarchas interpofita,im-
pcdiat,aut fufpendat:alioquin Vicarius, quem ecclefize vacan
ti antea epifcopus arbitrio fuo adtempus deputauit,vel forfan
poftea deputabit:ab eius ecclefias cuftodia, & adminiftrationc
non amoueatur , donec aut eifdcm,aut alteri , qui probatus, &
eleclus fuerit , vt fupra , fit prouifum:alias prouifiones omnes,
feu inftitutiones, praeter fupradiclam formam fa<fta?,fubrepti-
tiae e(Te cenfeantur, nonobftantibus huic decreto exemptioni
btiSjindultis, priuilegijs, praeuentionibus, afTeclionibus^nouis
proui(ionibus,indultis concefsis quibufcunque vniuerfitatib*
etiam ad certa fumma,6c alijs impedimctis quibufcunqj.Si ta-
mcn adeo exigui reditus dictae parochialis fuerint,vt totius hu
ius examinationis opera non fcrat:aut nemo fit,qui fe exami-
ni qugrat fubijcere:aut ob apertas facliones,feu difsidia,que in
aliquibus locis reperiuntur,facilegrauiores rixar, ac tumultus
pofsint excitari : poterit ordinarius,fi^ fua cofcictia cii depu-
tatorucofilio ita expedirc arbitrabitur,hac forma omiffa^priua
tii aliud exame,ceteristamc,vt fupra,feruatis,adhibere.Licebic
atia fynodo^puinciali, fi qua in fupradiclis circa examinatiois
formam
Sefsio vigefimaquarta. 177
formam addenda,remittendave efle cenfuerir,prouidcre.
De expeclariuis . Qap. XIX..
r\Ecernit fanfta Synodus,madata de prouidendo,&gratias»
L^quac expeclatiua; dicutur,nemini amplius,etiam collegijs,
Vmuerfitatibtis,fenatibus,& alijs fingularibus perfonis, etiam
iub nomine indulti,autadcertam fummam, vel alio quouis co
Ioreconcedimec haclenus concefsis cuiquam vti licere. Sed nec
referuationes mentales,nec aliae quaecunque gratia? ad vacatu-
ra,nec indulta ad alienas ecclefias,vel monafteria alicui , etia ex
fanftx Romanas ecclefiae cardinalibus, concedantur : & haae-
nus concefTa,abrogata efTe cenfeantur.
^ Deiudiciorum ordinein heneficialihuscau-
fis. Capt XX.
r^ Aufae omnes , ad fortim ecclefiafticum quomodolibet
w pertinentes.etiam fi benefidales fint,in prima inftantia co
ram ordinarijs locorttm duntaxat cognofcantur, atque omni-
no,faItem infra biennium a die motae litis terminctur : aliorum
alioquin poft id fpatium liberum fit partibus, vel alteri illarum
iudicesfuperiores,aliastamencompetentes adire.qui caufam
in eo ftatu,quo fucrit,a[Tumantt& quamprimum terminari cu-
rent: nec antea alijs committantur,ncc auocentur: neque appel
lationes ab eifdem interpofita?,per fuperiores quofcunque reci-
pianturteorumve commifsio,aut inhibitio fiat nifi a definitiua,
veladefinitiuac yim habente : & cuius grauamen per appella-
tionem a definitiua reparari nequeat. Ab hfs excipianiur cauff,
qux iuxta canonicas fanfliones apud fedem apoftolicam funt
rraftanda?. vel quas ex vrgenti, rationabiliqne caufa iudicaue-
rit fummus Romanus Ponrifex per fpeciale refcriptum fignatu
rx fanftitatis fuae manu propria fubfcribendum, committere,
autauocare.Adhaec,caufai matrimoniales , & criminales non
decani,archidiaconi,autaliorum inferiorum iudicio, etiam vifi-
tando , fed epifcopi tantu examini , & iurifdiftioni relinquan-
tur: etiam fi in prafenti inter epifcopum,& decanum, feu archi
diaconum,autaliosinferiores ftiper caufarum iftarum cogni-
M tione
m
1
178 Sefsio vigeiimaquatta.
tione lis aliqua in quacunqueimtantia pendeat : coram quo,G
parsverepaupertatemprobauerit,noncogatur extra prouin-
ciam nec in fecunda , nec in tertia inftantia in eadem caufa ma
trimoniali litigare , nifi pars akera & alimenta , & expenfas
litis velit fubminiitrare.Legati quoque etiam de latere , nuncij,
gubernatores ecclefiaftici, aut alij quammcunque facultatum
vigore,nonfolum epifcopos in prazdiftis caufis impedire,aut
aliquo modo eorum iurifdittionem ijs praeripere , aut turbare
non pr<efumant:fed nec etiam contra clericos, aliasve perfonas
Ecclefiafticas^nifiEpifcopoprius requifito, eoque negligentc,
procedant:alias eorum proceflusjordinationesvenullius momc
ti fint: atque ad damni fatisfac*tionem,partibus illati,teneantur.
Praeterea,fi quis in cafibus a iure permifsis appellauerit : aut de
aliquo grauamine coqueftus fuerit,feu alias ob lapfum bifnnij,
de quo fupra,ad alium iudicemrecurrerit:tcneatur a£ta omnia,
cora epifcopo gefta,ad iudiccappellationis expenfis fuis tranf-
ferre eodem tamen epifcopo prius admonito, vt, fi quid ei pro
caufae inftru&ione videbitur,pofsitiudici appellationis fignifi-
care.Quod fi appellatus compareat: cogatur tunc is quoqj acto
rum,quae tranilata funt,expenfas,pro portione fua,fi lllis vti vo-
luerit,fubke;nifi aliter ex loci confuetudine feruetur , vt fcilicet
adappellantem integru hoc onus pertineat . Porro ipfam a£lo-
ru copiam teneatut notarius,cogrua mercede accepta,appella-
ti quanto citius,&ad minus intra menfem exhibere . Qui nota-
rius fi in differeda exhibitione fraudem fecerit: ab officij admi-
niftratione arbitrio ordinari) fufpendatur , & ad dupli pccnam,
quanti ea lis fuerit,inter appellantem, & pauperes loci diftribuc
dam,compellatur Judex vero,fi &ipfe impcdimentihuius co-
fcius,particepsve fuerit>aliterve obftitcrit,ne appcllanti integrc
a&a intratempus tradercntur: ad eandcm dupli pocnam,prout
fupra,teneatur :non obftantibus^quoadomnia fuprafcripta,
priuilegijsiindultiSjConcordijSjquse fuos tantum teneant auclo»
jes,& alijs quibufcunque confuetudinibus.
De declaratione juorundam ^erborum huiui
Synedi. Ca^ XXI.
Cupicni
%
Sefiio vigefimaquarta. 17P
CVpies fan&a Synodus,vt cx decretis ab ca editis nulla vn-
quamfuturis temporibus dubitandi occafio oriatur,verba
illa.pofita in decreto,publicato Sefsione prima, fub beatifsimo , rr
domino noftro Pio quarto,videlicet: Quje proponentibus le- u(rdW' l?
gatis,acpra?fidcntibus,adhorum temporum lcuandascalami-
tates,fedandas de religione controuerhas , coercendas Iinguas
dolofas,deprauatorum morum abufus corrigendos,ecclefia; ve
ram, & Chriftianam pacem conciliandam apta , & idonea ipfi
fan&a? Synodo videbuntur.explicando declarat,mentis fue no
fuiire,vt exprardi&is verbis folira ratio tra&andinegotia in o-c
neralibus concilijs vlla ex parte immutaretur : neq; noui quid-
quam,prxter id, quod a facris cononibus , vel generalium Sy-
nodorum forma ha£tenus ftatutum cft, cuiquam adderetur,vel
dctraherctur.
InM&iofumr* Sefionk.
TNfuper,cadem facrofanfta Synodus proximam futuram fef
Afionemferiaquintapoftconceptionem bcatx Maria? virgi-
nis,qua! crit die nona menfis Decembris, proxime venturi, ha-
bendam efle ftatuit,& deccrnit,Cum poteftate ctiam abbreuia-
di,in qua Sefsione tra&abitur de fexto nunc in eam dilato capi
te,& de reliquis reformationis capitibus iam exhibitis,deque a-
lijs ad cam pertinetibus.Si vero opportunum videbitur,&tem-
puspatietur:poteritetiarade nonnullis dogmatibus traclari,
proutfuo tempore in congregationibus proponetur.
^dhhreuiatA ejldies SejSonk.
SESSIO XXV.
QJ^AEEST NONAETVL-
tima fub Pio 1 1 1 I,Pon. Max.coepta
dic II L abfoluta die 1 1 1 1. De-
cem.M.D.LXHI-
U
Decrerum m Turmorio.
'' M
Cum
■om
Scfsio vigefimaquinta.
V M catholica ecclefia,Spiritu fan£to edoc*ta,ex
facris literis,& antiqua patrum traditione,infa-
crisconcilijs,&nouifsimein hac cecumenicaSy
nodo docuerit,purgatorium eiTe: animasqueibi
detentas, fidelium fuflfragijs .potifsimum vero ac
ceptabilialtaris facrificio iuuari,praecipit fancla Synodus epi-
fcopis.vt fanam depurgatorio doarinam,a fanctis patribus, &
faeris concilijstraditam,aChriftifidelibus credi, teneri, doceri,
& vbiquepraedicari,diligenter ftudeant. Apud rudem vero ple
bem difficiliores,ac fubtiliores quaeftiones,quaeque ad aedifica-
tionem non faciunt,& ex quibus plerunque nulla fit pietatis ac
cefsio,apopularibus concionibus fecludatur. Inccrtaitem , vei
qua? fpecie falfi laborat,euagari,ac traftari non permittant. Ea
vero,quae ad curiofitatem quadam,aut fuperftitione fpeclant,
vel turpe lucrum fapiunr.tanquam fcandala, & fidelium oflfen-
dicula prohibeant. Curentantem epifcopi, vtfidelium viuoru
fiirTragia,miflaru fcilicet facrificia,orationes,eleemofynae,aliaq;
pietatisopera,quaeafidehbusproahjs fidelibus defunclisfieri
confueuerut,fecundum ecclefiae inftituta pie,& deuote fiant:&
quaeproillis exteftatorum fundationibus,velaliaratione de-
bentur,nonperfunclorie,feda facerdotibus,&ecclefiaj rnini-
ftris,& alij s, qni hoc praeftare tenentur , diligenter , & accurate
perfoluantur.
De inuocmone^enerationey e£* relijuijsfantlo-
mm>&facmimaginibMs.
AndatfanclaSynodus omnibusepifcopis,& caeteris do»
•cendi munus,curamquefuftiretibus, vtiuxta catholica?,
&apoftolicas ecclefiae vfum', a primamis chriftianse religionis
temporibus receptum,fancl:orumque patrum confenfionem,
& faerorum conciliorum decreta in primis de fanclorum inter-
cefsione,inuocatione,reliquiarum honore,&legitimo imaginu
vfu,fideles diligenter inftruant,docenteseos,fan£rOs, vna cum
Chrifto regnantes,orationes fuas pro hominibus Deo oflfcrre:
bonum,atque vtile efle fupplicitcr eos inuocare, & ob benefi-
cia impetranda a Deo per filium ciqs Iefum Chriftum,dominu
noftrum
M;
Sefsio vigefimaquinta. 181
noftruro,quifolusnofterredemptor& faluatOreft,ad eortim,
orationes,opem auxiliumque confugereullos vero, qni negant
fanclos,aeterna fodicitate in ccelo ftuctes, inuocandos elTe : aut
quiaiTerunt,veliliospro hominibusnon orare : vel eorum, vt
pronobisetiam iingulis orent,inuocationem efle idolattiam,
vel pugnare cum verbo Dei > aduerfarique horiori vnius media
tons Dei,3tnominum Iefu Chrifti:vel ftultum efte, in ccclo re-
gnantibus voce,vcl mente fupplicare,impie fentirc.
SanftorumquoqucMartyrumj&aliorum cum Chrifto vi-
uentium fanfta corpora, qua? viua membra fuerunt Chrifti, &
templum (pirjtus fanfti,ab ipfo ad aeternam vitam fufcitada, &
grorihcanda,a fidelibus veneranda efTc: per qu* multa benefi-
cia i Deo hominibus pr*ftantur:ita vt affirmantes, fanftorum
rehquiis venerationem,atquehonore non debenYvel eas, a!ia%
facra monumcta a fidelibus inutiliter honorari.atq; eorurn opis
impetrandaecaufafanaorum memoriasfruftra frequentariro-
mnino damnandos eiTerproutjampridem eos damnauit,& nuc
ctia damnat ecclefia.Imagines porro Clhrifti,DeiparaJ virginis,
& aliorum fanaorum,in templis prafertim habendas> & retin6
das:eisq-, debitum honore,& Veneratioriem Jmpertiendam : no
quod credatur inelTe aliqua fH ijs diuinitas , Vel virtus j propter
quam fint colendae : Vel quod ab eis fit aliquid petendum : vel
quod fiducia in imaginibus fit figendai veluti olim fiebafc agen-
tibus^qux iri idolis fpem fuam collocabat: fed quOniam honos,
qui eis exhibetur-refertur ad prototypa, quae ill* reprefentant,
lta vt pef imagines,quas ofculamur,& coram qtiibus caput ape
rimusi5cprocumbimus,Chriftum adoremus: & fanftos : quo-
rum illae fimilitudinem gerunt -y veneremuri id quod concilio»
rum,praffertimverofecunda?Nic3en3i Synodi decretis contra
imaginum dppugnatores eft fancitum.
Illtid vero diligenter doceant epifcopi, per hiftorias myfte-
riorum noftrae redemptionisi pifturis , vel alijs fimilitudinibus
cxpreiTas,erudiri,&tonfirmari populum inarticulisfideicom
memorandisi&afsiduC recolendis:tum vero ex omnibus facris
imaginibus magnumfru&um percipi,n5foluquia admonetur
populus bencfkioru,& munerii,que a Chrifto fibi collata funt:
M 3 fed
i
i8z Sefsio vigefimaquinta.
fed etiam quiaDeiperfan&os miracula,&falutariaexcplaocu
lis fidelium fubijciuntur: vt pro ijs Deo gratias agant,ad fancto-
rumq; imitationem vitara,moresq; fuoscomponant: exciten-
turq- ad adorandum,ac diligendu Deum, & ad pietatem colen
dam.Si quis autem his dccretis eontraria , cjoctient, aut fenferit,
anathemafit.In hasatttemfao&as & falutares;obferuationes fi
qui abufus irrepferintieos porfus abolerifancla Synodus vehe-
menter cupit:ita vt nulle/falfi dOgmatis imagines,& rudibus pc
riculofi erroris occafionem prsebentes, ftaruantur. Quod fi ali-
quando hiftorias,& narrationes facraefcripturx.cum id indocte;
plebi expediat,exprimi,&figurari c5tigerit:doceatur populus,
non propterea diuinitatem figuraii, quafi corporeis oculis con
fpici,vel coloribus,aut figuris exprimi pofsit. Omnis porro fu-
pcftitioin fanclofiim inuocatione, reliquiarum veneratione,&
imaginumfacro vfu tollatur.- omnis turpis quaeftus eliminetun
omnis denique lafciuia vitetur: lta vt procaci venuftate imagi-
nes non pingantur,nec ornentur:& fan&orum celebratione, ac
reliquiarum vifitatioriehomines ad comellationes atque ebric-
tates non abutantur: quafi fefti dies in honorem fan&orum pcr
luxum,ac lafciuiam agantur.Poftrcmo, tanta circa hxc diiigen
tia,&curaab epifcopisadhibeatur: vt nihil inordinatu,aut pra>
pofterej& tumultarie accommodatummihil profanum, nihilqj
inhoneftum;appareat:cura domum Dei deceat fanclitudo.Hcc
yt fideliusobferuentur,ftatuit fancla Synodus,neminilicere vl
fo in Ioco,vel ecclefia,etiam quomodoubet exempta, vHam in-
folitam ponerc, vel ponendam curare imaginem,nifi ab Epifco
po approbata fueritrnulla etiam admktenda efte noua miracu-
la, nec naqas reliquias recipiendas,nifi eodem recognofcente &
approbante epifcopo. quifimuldeijs aliquid compertum ha-
buerit: adhibitis in confiiium theologis,& alijs pijs viris , ea fa-
ciat,qure veritati.& pietati confentanea iudicauerit .Quod fiali-
quisdubius,autdifficilisabufus fitextirpandus,velomninoali
qua de ij s rebus grauior quaeftio incidat : epifcopus, antequam
controuerfiam diiimat, metropolitani, &comprouincialium
cpifcoporum in concilio prouinciali fententiam expec~tet,ita
tamen , vtnihil,inconfulr,o fau&ifsimo Ronaano Pontifice no-
uurn
Se/sio vigefimaquinta, ^3
uum,aut in ecdefia naftenus inufitatum decernatur.
De regulanbus^ monialibus. Caput I.
"P Adem fatrofancta Synodus,rcformationem profeques, ea,
^qua: fequu ntur,ftatuenda efle cenfttit. Quoniam non igno-
rat fancta Synodus,quantum ex monafterijs pie inftitutis,&re
c*te adminiftratis.in ecclefia Dei iplendoris. arque vtilitatis oria
tur: neceflarium elTe cenfuit,quo facilius,ac maturius, vbi colla
pfa eft,vetus, & regularis difciplina inftauretur, &conflantius,
vbi conferuata eftjperfcueretjpracipere^prout hoc decreto
prajcfpit, vt omnes regulares , tam viri,quam mulieres , ad re-
§u]a?j quara profefsi funt.prxfcriptum vitam inftituant,&
componantialque in primis,qua?ad fuae profefsionis perfe-
c"tionem>vt obedientiae,paupertatis,& caftitatis , ac fi quas
alia funt alicuius regulae , & ordinis peculiaria vota , & prxce-
pta, ad eorum refpectiue effentiam, necnon ad communem vi-
tam,vittum,& veftitum conferuanda pertineritia , fideliter ob-
feruent . Omnifque cura , & diligentia a fuperioribus adjiibea-
tur tam in Capitulis generalibtis,& pf ouincialibus, quam ineo-
rum vifitationibus,qua; fuis temporibus facere non praetcrmit-
tant,vt ab illis non recedatur i cum compertum fit , ab eis non
polTe ea,quae ad fubftantiam regularis vitae pertinent, relaxari.
fi enim illa, qu$ bafes funt,& fundamenta totius Regularis difci
plinae, exacte non fuerint conferuata, totum corruat aedificium
necefle eft.
DepaupertatisVoro integerrime jeruaao. CdpJI.
X^rEmini igitur regularium,tam virorum.quam mulierum,li-
-LN ceat bona immobilia, vel mobilia , cuiufcunque qualitatis
fuerint etiam quonifmodo ab eis acquifita,tanqua propria , aut
etiam nomine conucntus pofsidere,vel tencre: fed ftatim ea Su-
penori tradantur,conucntuique incorporentur . Nec deinceps
licet Superioribus bona ftabilia alicui regulari cocedere, etiam
ad vfumfruaiim,velvfum,adminiftrationemjaut commen-
dam . Adminiftratio autem bonorum, monafteriorum,feu con
uentuum ad folos officiales eorundem , ad nutum Superiorum
M 4 amoui-
I
,
II
I
184 Sefsio vigefimacjiiinta.
amouibiles,pertineat.Mobiiiura vero vfum ita Superiores per-
mittant,vteorumfuppellex ftatui paupertatis , quam profefsi
funt,conueniat,Tiihilque fuperflui in ea fit , nihil etiam,quod fit
neceflarium,eis denegetur.Quod fi quisaliter quidquamtenere
deprehefuSiaut conui&us fuerit: is biennio a&iua & pafsiua vo-
ce priiiatus fit atque etiam iuxta fuae Regulae:& ordinis confti-
tutiones puniatur,
Ouodbona immohiliafoftderefopnt religiofio-
mnes3excej>tis capucinis (? minorib9
de obferuantia, Cap. III.
COncedit fantta Synodus omnibus mana{tcrijs,&domi-
bus tam virorum,quam mulierum,& mendicantiumsexce
ptis domibusFratrum fancliFrancifcicapucinorum,&eorum,
qui minores de obferuantia vocantur , etiam quibus aut ex co-
ftitutionibus fuis erat prohibitu,autexpriuilegio Apoftolico
non erat cocelTum, v t deincep s bona immobilia eis pofsidere li
ceat.Quod fi aliqua loca ex praedictis , quibus aucloritate apo-
ftolica fimilia bona pofsidere permiiTum erat , eis ipoliata fint:
cadem omnia illis reftituenda efle decernit. In praediclis autem
monafterijs,& domibustam virorum , quam mulierum , bona
immobilia pofsidentibus,vel non pofsidentibus, is tantum nu*
meruseonftituatur,acinpofterum conferuetur,qui velexred-
ditibusproprijs monafterioru,velexconfuetiseleemofynis co
modepofsit fuftctari.-necdecaeterofimilia loca eriganturfinc
epifcopijn cuius dioecefi erigcda funtjicentia prius obtenta,
De claufura & obedientiafemper 0* in omnibus
feruanda. Caj?. II II.
T)Rohibet fan&a Synodus,ne quis regularis, fine fui fuperioris
J- licentia,pra?dicationis , vel le<ftionis , aut cuiufuis pij operis
praetextu,fubijciat fe obfequio alicui9 praelati, principis, vcl v-
niuerfitatis,vel communitatis, aut alterius cuiufcunque perfo-
na?,feu loci: neque ei aliquod priuilegium, aut facultas , ab alijs
fuper ijs obtenta,fuffragetur . Quod li contra fecerit : tanquam
inobc-*
Sefsio vigefimaquinta. i8c
inobediens arbitrio fuperioris puniatur.Nec liccat rcgularibus
a fuis conuentibus recedere,etiam pmextu ad fuperiores fuos
accedendi,nifi fub eifdem mifs],aut vocati fuerint.Quivero finc
praedicto madato,in fcripris obteto,repertus fucritT ab ordina»
rijs locorum tanqua defertor fui inftituti puniatur. llli autc,qui
ftudioru caufa ad vniuerfitates mittuntur :in conuentibus tan-
tum habitent: alioquin ab ordinarijs contra eos procedatur.
De renouatione antkutf conflitutionii^circa mo~
naHeria monialium, Cap. V ,
BOnifacij o&aui conftitutionem,quaj incipit: Periciilofo^rc D a
nouansfanfta Synodus, vniuerfis epifcopj fub obteftatjo^ JJri^
ncdiuiniiudicij,&interjninationemaledicl:ionis5eterna?,pr*ci* ' '
pit,vt in omnibus monafterijs, fibi fubiettis , ordinatia , in alijs
vero Sedis Apoftolice aucloritate claufuram fanftimonialium,
vbi violata fuerit,diligenter reftitui,&,vbi inuiolata eft,confer
uari maxime procurent. inobedientes, atq} contradi&ores per
ccnfuras ecclefiafticas, aliafque poenas, quacunque appellatio-
ne poftpofita,compefcentes, inuocato etiam ad hoc,fi opus fuc
rit, auxilio brachij fsecularis, Quodauxilium vt prazbeatur , 0«.
rnnes Chriftianos principes hortatur fan^a Synodus,6cfub cx
communicationis pcena,ipfofacl:oincurrenda,omnibu$ magi
ftratibus fecularibus iniungit,Nemini autem fan&iroonialiuli-
ceat poft profefsionem exire a monafterio,etiam ad breue tem
pus,quocunq} pra?textu,nifi ex aliqua legitima caufa , ab Epi«^
fcopo approbanda,indultis quibufcunqj& priuilegijsnonob*
ftatibus.Ingredj autem intra fepta monafterij nemini liceat, cu *&*<£'£***>*
iufcunqj generis.autconditionis,fexus,vela?tatis fuerit,fine E« f$jf'tefA'1 ■
pifcopi,vel fuperioris licentiajn fcriptis obteta,fub excommu- I" *»*/&&•
nicationis poena,ipfo facto incurrenda.Dare autem tantuEpi*
fcopus vel fuperior licentiam debet in cafibus neceiTarijsuiequc
alijs vllo modo pofsit.etiam vigore cuiufcunque facultatis,vel
indulti haftenus concefsi,velin pofterum concedendi , Etquia
monafteria San&imonialium extra rooenia vrbis,, vel oppidi co
ftituta malorum hominum praedae , & alijs facinoribus fine vlla
fa?pe cuftodiafunt expofita:curcntEpifcopi,cxalij fuperio*
M $ rcs.
H mf
1
Utu.rt*
M.6.
■
y
1
i86* Sefsio vigefimaquinta.
rcs,fi ita videbitur expedirc, vt fanaimoniales eX eis ad noua,
vel antiqua monafteria intra vrbes, vel oppida frequentia redu-
cantur,inuoCatoetiam auxilio, fi opus fuerit , brachij fecularis.
Impedientes vero, vel non obedientes per cenfu ras Ecdefiafti-
cas parere compellant,
Dc modo in ele&ione feruan&o . £af. V I.
IN elcaione Superiorum quorumcunque,Abbatum tempo-
ralium,&aliorum Officiaiium,ac generalium , & AbbatiiTa-
rum,atque aliarum Praepofitarum,quo omnia re^e, & fine vlla
fraude fiat, in primis fanfta Synodus diftriae praecipit , omnes
fupradidos cligi debere per vota fecreta : ita vt fingulorum eli-
gentiumnominanunquampublicentur.Nec in pofterumli-
ceat, Prouinciaks, au*kbbates , priores , aut alios quofcunque
titulares ad erTeaumeleaionis faciende conftituere: aut voces,
& fufTragia abfcntium fupplere . Si vero contra huius decreti
conftitutionem aliquis ekaus fuerit : ekaio i> rita fit : & \s qui
ad hunc efTeaum fe in Prouincialem , Abbatem , aut priorem
crcari permiferit : deinceps ad omnia ofncia, inreligione obti-
nenda,inhabilis exiftat: facultatefque fuper his eoncciTa?,eo ip-
fo abrogata; cenfcantur: & ft in pofterum aliae cocedantur,tan-
quam fubreptitiae habeantur.
Deatate & aualitate eligetU injuperiorent.
Cdfut VII.
ABbatiiTa,& priorilTa, & quacunque alio nominc praefeaa,
vel Prajpofita appelletur,eligatur no minor annis quadra-
ginta,& quae oao annis poft expreilam prorefsionem laudabi
liter vixerit .Quod fi his qualitatibtis non reperiatnr in eodem
monafterio:ex alio eiufdem ordinis eligi pofsit.Si hoc etiam in*-
commodum Superiori,quieleaionj prxeft,videatur:exijs,
quaeineodem monafterio annum trigefimum exceiTerint , &
quinque faltem annis poft profefsioncm reae vixerint j Epifco
po,vel alio fuperiore confentiente,eligatur. Duobus vero mo»
nafterijs nullaprxficiatur.Et, fi quse duo, vel plura qnocunque
modo obtinent; cogantur,vno exccpto, intra fex menfes caete-
rare-
Sefsio Vigefimaquinta. 187
x a rcfignare.Poft id vero tempus, nifi refignauerit , omniaipfo
iurevacentjsvero^quielectioni prxeft^EpifcopuSjfiue alms
fuperior clauftra monafterij non ingrediatur: fed ante caneello-
rum feneftellam vota fingularu audiat, vcl accipiat . In reliquis
feruentur finguloru ordinum,vel monafterioru eonltitutiones.,
De hi* religiofs quiimmeJiiate Sedi^Apofto^
licafubfunt. faput VIII.
MOnafteria omnia,quegeneralibus capituIis,autEpifcopis
nonfubfunt,necfuoshabent ordinarios regulares vifita-
tores,fed fub irnmediata fedis Apoftolica? protectione, ac dire-
clione regi confueuerunt: teneantur infra annurri a fine praefen-
tisconcijij, & deinde quolibet tricnniofefc in congregationes
redj'gere,iuxta formam conftitutionis Innocentij tertij in con-
cilio generali,qua» incipit: In fingulis, ibiq,- certas regulares pcr
fonas deputare,qii2e de modo,& ordine,de praediclis congrega R t 1 *
tionibus erigendis, ac ftatutis ineis exequendis deliberent,&/ ^
ftatuant. Quod fi in his negligen tes fuerint: liceat metropolita- mmb&*
no, in cuius prouincia prsdi&a monafteria funt, tanquam Se-
dis Apoftolicaedelegato,eos pro prsdi&is caufis conuocare.
Quod fi infra Iimites vnius prouincise non fit fufficiens taliurri
monafteriorum numerus ad erigendam congregationem: pof-
fintduarum,veltriumprouinciarum monafteria vnam facere
congregationem. Ipfis autem congregationibus conftitutis,il«
larum generalia capitula, & ab iliis elecli praefides, vcl vifitato-
res eandem habeant auctoritatem in fuae congregationis raona
fteria, ac regularcs in eis commorantes , quam alij praefides,ac
vifitatores in caeteris habcnt ordinibus : teneaturqj fux congre
gationis monafteriafrequenter vifitare: & illorum reformatio-
ni incumbere : & ea obferuare , quae in facris canonibus , & in
hoc facro Concilio funt dccrera « Quod fi etiam , Metropolita
no inftatc, praedi&a exequi non curauerint : Epifcopis,in quo-
rum dioecefibus loca prxdi&ailta funt. tanquamSedis Apoftp
licae delegatis, fubdantur.
De gubermtfoefanclimonidiuper efifcofu. Cap, IX.
Monaitc-»
iSS Sefsio vigefimaquinta.
MOnafteria Sanaimonialmm, fan&se Sedi Apoftolicje im-
mediatefubieaa,etiam fub nominecapitulorufanai Pe-
tri,velfanaiIoannis,velalias quomodocunque nuncupentur,
ab epifcopis>tanquam diaaefedis delegatis, gubernentur, non
obftantibus qiuWcunquekQujeveroadeputatisin Capitulis
generalibus,velabalijstegularibusreguntur:fub eorum cura,
& Cuftodia relinquantur.
De fanBimonialium cofefionibus: atque Bucha
rifiU feruandd loco . faj? . X .
ATtendant diligenter epifcopi , & caeteti fuperiores mona-
fteriorum Sanaimonialium,vt in conftitutionibus carum
adrnoneantur SanaimOniales, etfaltcfemel fingulis menfibus
confefsioncm peccatorum faciantivt facrofanaam Euchariftia
fufcipiant:vteofefalutaripraefidio muniantad omnes oppu-
gnationes Dsmonis fortiter fuperandas.Praeter ordinafium au-
tem COnfeflbrem alius extra ordinarius ab epifcopo, & alijs fu-
perioribus bis aut ter in anno ofteratunqui omnium confefsio-
nesaudiredebeat.Quodvero fanaifsimurrt Chrifti corpus in-
tra chorum,vel fepta monafterij,& non in publica ecclefia con
feruetur, prohibet fan&a Synodusinonobftante quocunquc
indulto,aut priuilegio.
De monafierijs quefarochia continent. Cap. XL
/^&Lrj!** N monafterijs, feu domibus virorum. feu mulierurrii quibus
*&*>*£&*' *+'C*f X imminet animaru cura perfonarum farcularium j praeter eas,
^**" qiise funt dc illot urn mortaftetiorum feii locorurri familia pcr-
fonaj, tam regutares,quam (Wculat es*huiufmodi cufam exercc-
tes>fubfint immcdiate in ijs>cjuae ad diaam curami & faCrdriien
- tdrum adminiftrationeni pertinentjurifdiaioni, vifitationi > &
correaioni epifcopi,in cuius dioecefi funt fita.Nec ibi aliqui, c-
tiam ad nutum amouibiles,deputentur,nifi de eiufdem confen-
fu,acpfaeuio examine,pereuri>,auteius vicarium faciendo,
cxcepto monafterio Cluniacenfium Cum fuis hmitibus , &
exceptis etiam ijs monafterijs,feulocis,inquibus Abbates, Ge
nerales,aut capita ordinu fedem ordinaria principalcm habent,
atquc
Vfc 2<
Sefsio vigefimaquinta. igp
atq; alijs monafterijs,feu domibus, in quibus Abbates , aut alij
regularium fuperiores iurifdittionc epifcopalem , & tempora-
lem in Parochos,& parochianos exercent: faluo tamen eorum
epifcoporum iure, qui maiorem in prajdicla loca > vel perfonas
iurifdiftionem exercent.
De mterdiBis & cenjurk a regularihus fer-
uandis. Caput XII.
CEnfura?,& interdicla, nedum a Sede Apoftolica emanata,
fed efiam ab ordinarijs promulgata,mandante Epifcopo,a
regularibus in eorum ecclefijs publicctur^atque feruentur.Dies
etiam fefti,quos in dioecefi fua feruandos idem Epifcopus pra>
ceperit,ab exemptis omnibus, etiam regularibus,feruentur .
De controuerjiainf>r<ecedentijs fedanda ah epi-
Jcopis: dej. exitu adpuhlicasfrocef-
Jtones. Caj?. XIII.
COntrouerfias omnes de prxcedentia, qua? perfxpe maxi- ***- *l< #£**£*»*•
\0* )tcfiri*Aijn£*H
WltZ*Z*
mo cum fcandalo oriuntur inter ecclefiafticas perfonas,ta
<a?culares,quam regulares,cum in procefsionibus publicis,tum
inijs,quasfiunt intumulandis defun&orum corporibus, cx in
deferenda vmbella,&alijs fimilibus, Epifcopus amota omni ap
pellatione,&nonobftanribusquibufcunque,componat.Exem
pti autem omnes,tam clerici fa?culares , quam regulares , qui»
cunque,etiam monachi,ad publicas proce/siones vocati,accede
recorapeliantunijstantum exceptis,quiin ftriaiori claufura
perpetuoviuunt.
Dejuftlicioreligioji puhlice delinftentk.
tyut XIIII.
REgularis,nonfubditusEpifcopo,quiintra clauftra mona-
fterij dej>ir,& cxtra ea ita notorie deliquerit,vt populo fca-
dalo fit: Epi&opo inftante,a fuo fuperiore intra tempus, ab Epi
fcopopra?figendum:fcuerepuniatur:acde punitione Epifco-
pum certiorem faciat : fin minus, a fuo fuperiore offlcio priue-
tur : & delinquens ab epifcopo puniri pofsit,
Detem-
fj^utS. C+nM**£fi*f
>* txt+i ^i.^auxt-rmf
Z*tt>.
i9 o Sefsio vigefimaquinta.
De temttore brofeponis. Cdj>. X V.
IN quacunque religione, tam virorum,quam mulicrum pro»
fefsio non fiat ante decimumfextum annum expletum : nec
qui in minore tempore,quam per annum poft fufccptum habi-
tum in probatione fteterit,ad profefsionem admittatur.Profef-
fioautem anteafafta, fit nulla : nullamque inducat obligationc
ad alicuius regulx,vel religionis,vcl ordinis obferuationem,aut
ad alios quofcunque effeftus.
QuanAoRenuncidmfdcldanteprofefionemvim
habedt ojbendit^ Cdp.~KVI.
NVlla quoque renunciatio,aut 6bligatio,aniea fafta , etiartt
cum iuramento,vel in fauorcm cuinfcunquc caufae pi* , va
leat, nifi cum licentia Epifcopi, fiue eius Vicarij fiat , intra duos
menfes proximos ante profefsionem : ac non alias intelligatur
cffeaum fuum fortiri,nifi fecuta profefsione : aliter vero fafta,
•>■ criamfisumhuiusfauoiisexpreiTa rcnunciatione,etiamiura-
ta^fitirrita^&nulliuseffeaus.Finito tempore nouitiatus , fu-
periores,nouitios,quos habiles inuenerint, ad profitendum ad-
mittant: aut c monafterio eos ejjciant.Perhaec tamen -fan£ta|Sy-
nodus non intendit aliquid innouare, aut prohiberc , quin*eli-
giodericorum focietatis Iefu > iuxta pium eorum inftitutum,
a fanfta Sede Apoftolica approbatum, Domino, & eius ec<le-
fia: inferuire pofsint: fed neque artte profefsioncm , excepto vi-
ctu, & veftitu, nouirij, vel nonitis illius tcmporis , quo in pro-
batione eft , quocunque praetextu , a parentibus , vel propin»
quis,aut curatoribus,eius monafterio aliquid ex bonis eiufHem
tribuatur . ne hac occafione difcedcre nequeat,quod totum, vel
inaiorem partem fubftantiae fuae monafterium pofsideat:nec
facfle , fi difcefterit , id recuperare pofsit : qnin potius praeci^it
fancta Synodus fub anathematis poena dantibus,& recipien-
tibus,ne hoc vllo modo fiat: & vt abeuntibus ante profef-
fionem omnia reftituantur , quae fua erant quod vt reele fiat,
Epifcopus ,ctiam per cenfuras ecclefiafticas > fi opus fuerir,
compcllat.
r Peex-
Sefsio Vigefimacjuinta. i$i
De exfloranda\oluntateVirgink qu& deojh-
cratur. Caput XVII.
Ibcrtati profefsionis virginum Deo dicandaru profpicicns
-L-fan&a Sy nodus,ftatuit,atquc decernit, vt, fi puella, qux ha-
bitum regularem fufcipcrc voluerit, maior duodecim annis fit:
non ante, eum fufcipiat : nec poftea ipfa , vel alia profefsionem
emittat,quam exploraueritEpifcopus,veI,eo abfente,velimpc
dito,eius vicarius,autaliquis eorum fumptibus abeis deputa-
tus, vir^inis voluntatem diligenter,an ccafta, an fedufta lit, an
fciat,quiclagat. etfi voluntas eius pia,ac libera cognita fuerit:ha
bucritque conditiones requifitas iuxta monafterij illius , &or-
dinis regulam: necnon monafteriumfuerit idoneura,libereei
profitcri liceat.cuiusprorefsionis tempus ne Epifcopus ignoret:
teneatur praefecla raonafterio eum antc menfem certiorem face
re.quod fiprajfe&a certiorcm epifcopum non fecerit.-quandiu
epifcopavidcbitur,ab officio fufpenfa lTt.
Qontra eos qui cogunt mulieres adreligionem^el
Jtne iuxtacauja impediunt )>olentes«.
CaputXVIU,
A Nathemati fancla Synodus fubijcit omnes,& fingulas per-
-TlfonasjCuiufcunque qualitatis , vel conditionis fuerint , tam
clerkos^quem laicos, fa?cularcs,vel regulares,atquc etiam qua-
libet dignitate fungentes, fi quomodocunque coegcrint ahqua
virginem,velviduam,autaliam quamcunque mulierem inui-
tam,praeterquamincafibus in iure exprefsis, ad ingrediedum
monafterium,veladfufcipiendum habitum cuiufcunquc reli-
gionis,vel ad emijtendum profefsionem: quique confilium,au-
xilium,vel fauorcmdederint.quiqucfcientes eamnon fpon-
te ingredi monafterium,aut habitum fufcipere,aut profefsionc
cmitterc r quoquomodo eide aftui vel praefentiam, vel confcn-
fura, yel auftoritatem intcrpofuerint. Simili quoque anathema
ti iubijcit eos,qui fanftara virginum,vel aliarum mulierum vo-
luntatem veliaccipiendi, vel voti emittcndi, quoquo modo fiV
aeiufta caufaimpedierint.Eaq; omnia,&fingula,quaeante ^p-
fefsionem
m Sefsio vigefimaquinta.
fefsionem,vel in ipfa profefsione fieri oportet,feruentur non fo
lum in monafterijs fubieaisEpifcopo,fed & in alijs quibufcu-
que. Ab his tamen excipiuntur mulieres, quae pcenitentes , aut
couertitxappeilantur^inquibuscoftitutionesearumferuetur,
Qumdo & quomodoftaudiendus cjuhhdmcm
^elante temgusfeceritprofefionem.
Cdput XIX.
QVicunque regularis pr$tendat,fe per vim,& metum ingref-
^ fum efle religionem: aut etiam dicat,ante aetatem debita
profefltim fuifle,aut quid fimile:velitque habitu dimittere qua-
cunque dc caufataut etiam Cum habitu difcedere fine licentia fu
periorum: non audiatur,nifi intra quinquennium tantum a die
profefsionis,& tunc non aliter,nifi caufas,quas praetenderit, de
duxerit coram fuperiore fuo, & ordinario. Quod fi ante habitu
fponte dimiferit: nullatenus ad allegandum quancuque caufam
admittatur,fedad monafterium redire cogatur, &tanquaapo-
ftata puniatur: interim vero nullo priuilegio fuae religionis iu-
uetur. Nemo regularis cuiufcunque facultatis vigore transfera-
tur ad laxiorem religionemmec detur licentia cuiquam regula-
riocculteferendihabitumfuaereligionis.
Denftationeftcienda afuferioribus inmonafe-
riainferiora. Caput XX.
ABbates,quifuntOrdinum capita,ac caeteri prsediclorum
Ordinum Superiores.Epifcopis non fubie£ti,quibus eft in
alia inferiora monafteria,Prioratus ve legitima iurifdiaio, eade'
illa fibifubdita monafteria,&prioratus,fuo quifque loco,atque
ordine,ex officio vifitent,etiam fi commendata exiftant . Qux
cumordinumfuortimcapitibusfubfint,declarat fan&a Syno-
dus.in ijs,quae alias de vifnatione monafteriorum commenda-
torum definita funt,non e(Te comprehenfa : teneantttrque qui-
cunque praediclorum ordinum monafterijs praefunt, praedi&os
vifitatores recipere,&illorum ordinationes exequi. Ipfa quoq>
monafteria,quze funt ordinum capita, iuxta fanto Sedis Apo-
ftolicae.
Seisio vigefimaquinta. ,Pj
ftolica?,& cuiufqueordinis conftitutiones vifitcntur.Et quan-
diu durabunthuiufmodi commende Priorcs clauftrales,autin
prioratibus conuentum habentibus,Yubpriores„ qui correftio
nes,& fpiritualc regimen exercent,a capitulis generalibus, vcl
ipforum ordinum viiltatoribus inftituantur. In cxteris omni-
bus prarfator urti ordimun priuilegia, & facultates, quar ipforu
perfonas,loca,&iura concernunt,firma fint,& illarfa.
Dejuferioribus religioforumquodeandemfrofi-
tednturreguUmc^uamfuhditi. Cap. XXI.
CVm pleraque monafteria,etia Abbati2e,Prioratus,& pra>
pofitura* exmala eorum,quibus commiflafueruntjadmi-
mftratione non lcuia paifa flierint tam in fpiritualibus , quam
intemporalibusdetrimeta:cupit fanfta Synodus eaad con-
gruam monaftiea? vita? difciplinam omnino reuocare . verum
adeo dura, difficilisque eft praefentium temporum eonditio,
vtnec ftatim o'mnibus,nec commune vbique, quod optaret,'
remedium pofsit adhiberi: vt tamen nihil pretermittat, vnde
prardidis falubritcr aliquando prouideri pofsit : primum quir
dcm confidit Sanftifsimum Romanum Pontificem pro fua
pietate, & prudentia curaturum , quantum hax tempora fer-
re poffe viderit,vtijs, quae nunc commendata reperiuntur,
& qu* fuos conuentus habent,regulares perfonze, eiufdem or-
dinis expreffe profefts,& que gregi pra?ire,& prcefle pofsint,
pramciantur.Qua? uero in pofterum vacabunt, non nifi regu-
larihus fpeftata; virtutis,& fanftitatis conferantur.Qupad ve-
ro ea monafteria,quae capita funt,ac primates ordinu,fiue Ab-
batia?,fiue Prioratus, filise illorum capitum nuncupantur : te-
ncantur illi, qui in prafenti ea in commendam obtinent, nifi
lit eis de rcgulari fucceftbre prouifum,infra fex menfes religio
nemillorura ordinumpropriam folenniter profiteri,aut ijs cc
dere:alias.commenda; pridicTra? ipfo iure vacare cenfeatur.
Ne autem ili prxdiftis omnibus,& fingulis fraus aliqua adhi-
bcripofsit: naandat fancta Synodus,vt in prouifionibus dido-
rum monafteriorum qualitas finguloru nominatim exprima-
tur: aliterquefafta prouifio fubreptitia efle cenfeatur : nullaq;
N fubfe-
j<>4 Sefsio vigefimaquinta.
fubfequenti pofTefsione,etiam trienniali,adiuuetur.
Quos & qudliterpradi&a obligent. Cap.XXlL
HAEc omnia , & fingula in fuperioribus decretis contenta
obferuari fanfta fy nodus praecipit in omnibus ccenobijs,
ac monafterijs, coliegijs,ac domibus quorumcuque monacho
rum,ac regularium,necnon quarumcunque fanftimonialium
virginum,ac viduarum, etiam fi illas fub gubernio militiarum,
etiam Hierofolymitanar,viuant, & quocunque nomine appel
lentur,fub quacuque regula,vel conftitutionibus, & fub cufto
dia,vclgubernatione, vel quauis fubieftione , aut annexione,
vel dependent ia cuiufcunque ordinis,mendicantium, vel non
mendjcantium,vel aliorum regularium monachorum, aut ca-
nonicorum quorumcunque : non obftantibus eorum omniu,
& fingulorum priuilegijs fub quibufcunque formulis verboru
coceptisac Mare magnum,appellatis, etiam infundatione ob
tentis,necnon conftitutionibus,& regulis etiam iuratis,atque
etiam confuetudinibus,vel pracicriptionibus, etiam immemo
rabilibus.Siqui vcro regulares tam viri,qua mulieres funt, qui
fub arftiori regula,velftatutis viuunt,excepta facultate haben
dibona ftabilia iti communi3eos abeorum inftituto, & obfer-
uantia fanfta fynodusamouere non intendit.Et quia fanfta fy
nodus defiderat, vt omnia , & iingula fupradifta quam primu
executioni demandentunpracipit omnibus epifcopis,in mo-
nafterijs fibi fubieftis,&in omnibus alijs, ipfis in fuperioribus
decretis fpecialiter commifsis^atqneomnibus abbatibus,<Sc ge
neraiibus,& ali>s fupcrioribus ordinnm fupradiftoran^vt fta-
tim praedifta exequantur.Et fi quid executioni mandatu non
{it,epifcoporum negligentiam concilia prouincialia fuppleat,
& coerceat.Regularium vero capitula prouincialia , & genera
lia,&.in defeaum capitulorum generalium concilia prouinci
lia per deputationem aliquorum ciufdem ordinis prouidcane.
Hortatur etia fanfta fynodus ocs rcges,principe5,Refp.& ma-
giftratus,& invirtutefanfta? obedietiaepra*cipit,vt velintpras
diftis epifcopis,abbatibus,ac generalibus, & cxteris Prarfeftis
Jnfuperius content* reformationis executionefuum auxiiiu,
f Vx &aufto
o:
Sefsio vige/imaquinta. i^
Sc au&oritatem interponere , quotics fuerint requifiti : vt finc
vllo impedimCnto prarmifTa rcfte exequantur ad Jaudem Dci
omnipotentis.
Decretumde reformatione.
De ej>ijeoporumy>it*puritate. Gtfwt. T.
^Ptandum eft,vt ij,qui epifcopale minifterium fufcipiunt,
quarfua? fintpartes,agnofcant: ac fe non ad propria cora
moda,non ad diuitias,aut luxum, fed ad Jabores & foJicitudi-
ncs pro Dei gloria vocatos efte intelligant, nec enim dubitan-
dumeft,& fideles reliquos adreligionem, innocentiamq; faci
lius inflammandos,fi pra-pofitos iuos viderintnon ea,qu£ mii
di funt,fed animarum falutem ac celeftem patriam cogitantes
Haeccum ad reftituendam ecclefiafticam difciplinam pra?ci-
pua efTefan&a fynodus animaduertat, admonet epifcopos o-
mnes , vtfecum ea fiepe meditantes, faftis etiam ipfis,ac vita?
a&ionibus, quod eft veluti perpetuum quoddam pradicandi
genus , fe muneri fuo conformes oftendant : in primis vero ita
mores fuos omnes componat,vt reliqui ab eis frugalitatis, mo
deftiar, continentiae, ac, quse nos tantopere commendat Deo,
fancla? humilitatis exempla petere pofsint.Quapropter exem
plopatrumnoftroruminconcilio Carthaginenfi nonfomm
iubet , vt epifcopi modcfta fupelle&ili,& menfa, ac rrugali vi-
ftii contcnti fint : verumetiam in reliquo vitae genere , ac tota
cius domo caueant,ne quid appareat, quod a fim&o hdc infti-
tiito fit alienum,quodque non fimplicitatem,Dei zelum,acva
nitatem contemptum pvx fe ferat.Omnino vero eis interdicit
ne exredditibus ecclefiae confanguineos, familiarefue fuos au
gere ftudeant:cum & apoftolornm canones prohibeant,ne res
ecclefiafticas.quarDei funt,confanguineis donent:fed, fi pau-
peres fint,ijs,vtpauperibus,diftribuant, easautem nondiftra-
hat,nec difsipetillorum caufa:imo , quam maxime poteft,eos
fantta fynodusmonet,vt omnem humanum hunc erga fratres
NepotesJPropiriquofqiie carnis arTeclum, vnde multoriima-
loruminEcclefia feminarium extat, penitus deponant . Qux
Vcro de epifcopis di&a funt:eadem nori folum in qiiibufcunq;
Nz bene-
fflfifl
ȣ Sefsio vigefimaquinta.
beneficia ecclefiaftica,tam faeculariajquam regularia obtinen-
tibus,pro gradus fui conditione obferuari, fed ad fanfte; Roma
naeecclefizeCardinalespertineredecernit: quorum cofilioa-
pudfanftifsimumRomanumpontificemcum vniuerfalis ec-
clefia-adminiftrationitaturjnefasvideripoteftjnon i)s etiam
virtutum infignibuSjac viuendi difciplina eos fiilgerejquoe me
rito omnium in fc oculos conuertant,
Quodh&c Synodus in cocilijs prouincialihusy Sy-
nodis &\>niuerfitatibus recipatur. Cap. I L
COgit temporu calamitasj & inualefcentium hacrefum ma
litiajVtnihilfitprxtermittendumjquodad populoruaedi
ficationeJ5c catholica? fidei pradfidium videatur pone pertine-
re.Praecipit igitur fancta Synodus patriarchisjprimatibus . ar-
chiepifcopis,epifcopisj & omnibus alijs , qui de iure , vel con-
fuetudine in cofilio prouinciali interefTe debent.vt iu ipfa pri-
ma Synodo prouincialijpoft fine prxfentis concilij habenda^
ea omhiaj& finguJajquae ab hac fanc~ta Synodo definita3 & fta
tuta funtjpala recipiantjnecno vera obedientia fummoRoma
no pontifici fpodeantj& profiteantunfimulq; haerefes omnes^
a facris canonibiiSj& generalibus cocilijSj prarfertimq; ab hac
eade finodo damnataSjpublice dcteftcnturj & anathematizet.
Idemq; in pofterum quicunq; in patriarchasjprimates3archie-
pifcoposjepifcoposq; promouendijinprima.Synodo prouin-
cialijin qua ipfiinterfuerintjomnino oofement . Quod fi quis
ex fupradicltis omnibiiSjquod abfit, renuerit :£pifcopi copro-
uinciaies ftatim fummum Romanum Pontificem admonere
fub poena diuina? indignationis teneantur : interimq; ab eiuf-
dcm communione abftineant.Cartcri vero omnes fiue in prae
fentijfiue in fiiturum bencficia ecclefiafticahabituri y & qui in
Sy uodo dioecefana couenirc debent:idemjVt fupra,in ea Syno
doj qua? piimo quoque tempore celebrabiturjfaciant, & obfer
uentjaliasfecundumformamficrorum canonum puniantur.
Ad ha?CjOmncs ijjad quos vniuerfitatumjCX ftudiorum genera-
lium curajVifitatiOjCx: rcformatio pcrtinet,diligenter curentjVt
ab eifdem Yniuerfitatibus canonesJ& decretahuius fancla: Sy-
nudi
Sefsio vigcfimaquinta. 197
nodi mtcgrerecipiantur: ad corumque normam magijftri, do-
ctores , & alij in cifdcm vniuefitatibus ea, qua? catholicaz fidci
funt0doceant,& interpretcntunfeque ad hoc inflitutum initio
cuiuflibet anni folcnni iuramento obflringant: fcd & fi ahqua
alia ih prardictis vniuerfitatibus coiTectione^&rcforinationc
digua fiicrint,ab eifdcjad quos fpcctatjpro religionis, & difch-
plinx ecclefiafticae augmento emendentur^&ftatuantur.Quae
verovniucrfitatesimmcdiatefummiRomani Pontificis pro-
tectionij& vifitationi funtfubiec3:a?: has fua beatitudo pcr cius
delegatos eadem, qua fupra,ratione, &, prout ei vtilius vifum
fuerit,falubriter vifitari,& reformari curabit.
De excommunicationu fententia non nifi fumma
maturitateferenda, G^.III.
QVanuis excommunicationis ghdius neruus fit ecclefiafti-
ca: difciplinae,& ad continendos in officio populos val-
de falutaris.-fobrie tamen,magnaque circufpectiOne exerccn-
dus cft: cum cxperientia doceat,fitemcrejautleuibus exrebus
incutiatur,magiscontemniJquamformidari:& perniciem po-
tius parere,quam falutem . Quapropter excommunicationes
illar,que; monitionibus prcmifsis,ad finereuelationis,vtaiunt,
autprodeperditis,feu fubtractis rebus ferri folent, a nemine
prorfus,preterqua abepifcopo,decernantur : & tunc no alias,
quam ex rc nony ulgarijCauiaq; diligcnter, ac magna maturi-
tate pcr epifcopu examinata.quse eius animu moueat : nec ad
cas concedendas cuiufuis fa?cularis,etiamagiftratus auaorita-
tc adducatur: fed totum hoc in eius arbitrio , & confcientia fit
pofitum: quado lpfe pro re,loco,perfona, aut tempore eas de-
cernendas efTc iudicauerit.In caufis vero iudicialibus manda-
tur omnibus iudicibus ecclefiafticiSjCuiufcunq; dignitatis exi^
ftant,vt quandocunque cxecutio realiSjVel perfonalis in quali
bctpartciudicij propria anctoritatc abipfis fieri poterit,abfti-
neant fe tam in procedendo,qua definicdo,a ceiifuris Ecclefia-
fticis,feu interdic1:o:fed liceat eis,fi cxpedire videbitur, in cau-
fis ciuilibusjadforu ecclcfiaftieu quomodolibet pertinctibus,
contra quofcunque,ctiam laicos,per mulctas pecuniariaSjqua;
N 3 locis
i98 Sefsio vigefimaquinca.
locis pijs,ibi exiftentibus,eo ipfo,quod exaa* fuennt,afsigne
turrfeu per captionem pignorum, perfonarumq; diftn&ione,
per fuos proprios,aut alienos executoresfaciendam:fiue etiam
per priuationem beneficioru:aliaq;iuris remediaproeedere,3c
caufas definire.Quod fi executio realis,velperfonalisaduerfus
reos hac ratione fieri non poterit:fitq; ergaiudieem contuma-
cia:tunc eos etiani anathematis mucrone, arbitrio fuo, praeter
alias poenas ferire poterit.In caufis quoq; criminalib Vbi exe
cutio rcalis,vel pcrfonalis , vt fupra:fieri poterit,erita cenfuns
abftinendum:fed fi dito executioni facile locus eiTe non pof-
fit:licebit iudici hoc fpirituali gladio in delinquentes vti : fi ta-
men delicli qualitas,precedente bina faltem monitione,etiam
per cdiftumjd poftulet.Neras autem fit feculari cuilibet magi
ftratui prohibere ecclefiaftico iudici,nequc excomunicet : aut
madare,vt latam excommunicationem reuocet, fub praetextu
quod contenta in praefenti decreto non fint obferuata: cu 11011
ad feculares,fed ad ecclefiafticos harc cognitio pertineat.Exc5
municatusvero quicunq;,fipoftlegitimas monitiones nonre
fipuerit,nonfoluvnaclfacramenta , cc.communionem fideliu,
ae familiaritatem non recipiatur:fed fi obdurato animo,cenfu
ris,annexus,millisperannum inforduerit:etiam eontra eum
tanquam de hxrefi fufpecl:um,procedi pofsit.
Pe commi&onefuper legarispijs dijfonendis concejja.
Qdput* illL
COntigitfarpe in quibufdam ecclefijs vel tam magnumif-
farurri celeDrandarnm numerum ex varijs defuncloru rc*
liais impofitu efle, vtillis pro fingulis diebus,a teftatorib9 pre
fcriptis,nequeat fatisfieri: vel eleemofynam huiufmodi pro il-
lis celebrandis adeotenuem effe, vt nonfacileinueniatur, qui
velit huic fe muncri fubijcere: vnde depereunt piae teftantium
voluntates:& eorum confcientias, ad quos prardicla fpettant,
onerandi occafio datur. Sanfta Synodus, cupiens haec/ad pios.
vfus relifta,quo plenius,& vtilius poteft impleri, facultate dat
ep)fcopis,vt in fynodo dicecefana,itemque abbatibus, & gene
ralibus ordinum, vtin fuis capitulis generalibus: re diligenter
perfpe
SeCsio vigefimaquinta. l99
perfpefta pofsintpro fua confcientia prxdiftis ecclefijs,quas
hac prouifioneindigerecognouerint,ftatucre circa hxc,quid-
quid magis ad Dei honore, & cultu, atq; ecclefiaru vtilitatc vi
derint expedirerita tn,vt eoru femp defiinaoru comemoratio
hat q pro fiiaru animarufalute lcgata ea ad piosvfus reliquerut
De beneficijs transferendis onere quofundata
fant. Qa\>ut. V.
Tft Atio poftulat,vtillis,qux bene conftitutafunt, contrarijs
J-Vordinationibus non detrahatur, quando igitur ex benefi-
ciorum quorumcunqj ere&ione, feu fundatione,aut alijs cofti
tutiombus,qualitatcs aliqux requiruntur: ieu certa illis onera
funt iniufta,in beneficiorum collatione,feu in quacunque alia
difpofitione,eis non derogetur.Idem in prarbendis theoloeali
bus,magiftralibus,doaoralibus,autpresbyteralibus,diacona-
hbus.ac fubdiaconalibus,quadocunque ita conftituta fuerint,
obferuetur,vt eoru qualitatibus,vel ordinibus nihil in vllapro
uifionc detrahatur:& ahter fafta prouifio fubreptitia cefeatur.
pemodoproceiediab epifcopocotracafjitulares. Ca^XJI
C Tatuit fan&a fy nodus,vt in omnibm ecclefijs cathedralib9;
^& collegiatis decretum fub fel. rec. Paulo III, quod incipit:
capitula cathedralium,obferuetur non folum,quando epifco-
pus vifitauerit,fed & quoties ex officio,vel ad petionem alicu-
ius,contra aliquem ex contentis in di&o decreto,procedat:ita
tamen,vt,cum extra vifitationem proceilerit, infrafcripta oia
locumhabeant: videlicet, vtcapitulum initio cuiullibetanni
ehgat ex capitulo duos:de quorum confilio, & ailenfu epifco-
pus,vel eius vicarius,taminformando proceiTum,quam in cx
teris omnibus aaibus vfque ad fincm caufe inclufiue , coram
notario tamen ipfius epifcopi,& i® cius domo,aut cofueto tri-
bunali procedere tencatur.Vnum autem tantum fit vtriufque
votum,pofsitquealter cpifcopo accedere . Qupd fiamboab
Epifcopo difcordes in aliquo aftu , feu interlocutoria , vel
definitiua fcntentia fuerint:tunc intra fex dicrum fpatium
cum Epifcopo tertiu eligant,&,fi in eleclione terti) etia difcor
N 4 dent:
200 Sefsio vigcfimaquinta.
dentead viciniorem epifcopum ekaio deuoluatur : & iuxta
cam partem,cum qua tertius conueniet, articulus, in quo crat
difcordi^tcrmineturraliasprocelTus.&indefecuta nulla fint,.
nullosque producant iuris effe&us.In criminibus tamc ex in-
continehtiaprouenientibus,dequaindecreto de concubina-
rijs,& in atrocioribus deliais,depofitionem,aut degradatione
requirentibus,vbi de fiiga timetur,nc iudiciu eludatur, & ideo
opus fit perfonali detentione, pofsit initio folus epifcopus ad
fummariam informationem,& neceiTariam detcntionem pro-
cedererferuato tameninreliquis ordincprarniiffo.Inomnibus
autem cafibus ea ratio habeatur,vt iuxta qualitatcm deliai, ac
perfonarum,delinquentes ipfi in loco decenti cuftodiantur.
Epifcopis prxterea vbiq; is honor tribuatur>qui coru dignitati
par eftreifq; in choro,& in capitulo, in procefsionibus , & alijs
aaibus publicis fit prima fedes, & locus , que ipfi elegerint, &
pra»cipuaomniiirerum agendarum auaoritas .Quifialiquid
canonicis ad deliberandumproponantmec de re ad fuum , vcl
fuorum comodumfpeaante agatur : epifcopi ipfi capitulum
conuocent;vota exquirant: & iuxta ea cocludant.Abfentc ye-
ro cpifcopo omnino hoc ab ijs de capitulo, ad quos hoc deiu-
re,vel confuetudine fpeaat,perficiatur:nec ad id vicarius cpi-
fcopi admittatur.Ceteris autem in rebus capituli iurifdiaio,&
poteftas,fiquaeiscompetit,&bonorum adminiftratio falua,
&intaaaomninorelinquatur.Quiveronon obtinent digni-
tates,nec funt de capitulo: hi oes in caufis ecclcfiafticis epifco-
po fubijcianturmo obftantibus,quo ad fupradiaa, priuilegijs,
etia ex fundatione copetentibus, necnon cofuetudinibus , etia
immemorabilibus,fententijs, iuramentis cocordijs, quar tantu
fuos obligent authores : faluis tamen in omnibus , priuilegijs,
qua? vniucrfitatibus ftudiorum gcneralium, feu earu perfonis
funt conceffa.Harc autc omnia,& fmgulain ijs ecclefijs locum
no habeant, in quibus epifcopi, aut eorum vicari) ex conftitu-
tionibus,vcl priuilcgijs, aut confuetudinibus , fiue concordijs,
feu quocunque alio iurc maiorem habentpotcftatem, auaori
tatcm , ac iurifdiaioncm , quam prarfenti decreto fit compre-
henfum:quibus ianaa fynodus derogaic non intendit.
Dcac-
Sefsiovigefimaquinta. 201
Deacccfihus, & regrefthus etiam cumcoadiutoria
nonconcedendis. Cap. VII.
/^ Vm in beneficijsecclefiafticis,ea que hereditarie fuccefsio
V^nis imaginem referunt , facris conftitutionibus fint odio-
fa,& patrum decretis contraria, nemini in pofterum accefTus,
aut regreflus,etiam dc confenfu,ad bencficium ecclefiafticum
cuiufcunque qualitatis conccdatur: necha&enus concefsifu-
fpendantur,extendantur,auttransferantur . Hocque decretii
in quibufcunque bencficijs ecclefiafticis , ac etiam cathedrali-
bus ecclefijs, ac in quibufcunque perfonis, etiam cardinalatus
honore fulgentibus,locum habeat . In coadiutorijs quoque cu
futura fuccefsione idem pofthac obferuetunvt nemini in qui-
bufcunque beneficijs ecclefiafticis permittantur.Quod fi qua-
doecclefia? cathedralis ,autmonafterjjvrgensnecefsitas, aut
euidens vtilitas poftuletpraelato dari coadiutoremrij non alias
cum futura fuccefsione detur , quam ha?c caufa prius diligcter
a fanttifsimo Romano pontifice fit cognita:& qualitatcs om*
nes in illo concurrere certum fit : qua? a iure, & decretis huius
fanfti fynodi in epifcopis,& praelatis requiruntunalias conccf
fiones fuper his fadae fubreptitiae effe cenfeantur.
Dehosfitalitatecommendataheneficiatis. Cap. VIII.
A Dmonetfancla fynodus quofcunque ecclefiaftica benefi
-f^cia,fecularia,feu regularia obtinentes, vt hofpitalitatis of-
ficium a fanclis patribus frequenter commendatum, quatum
per eprum prouentus licebit, prompte , benigneque exercere
aiTuefcant:memores,eos,quihofpitalitatem amant, Chriftum
in hofpitibus recipere. Illis vero , qui hofpitalia vulgo nuncu-
pata,feu alia pia loca,ad peregrinorum3infirmorum,fenu, pau
perumue vfum pra?cipue inftituta,in c6mendam,achniniftra-
tionem, aut quecumq; titulum , aut etiam ecclefijs fuis vnita,
obtincnt,vcl fi ecclefia? parochiales,hofpitalib9forte vnita?,aut
in hofpitalia erefta?, earumq; patronis in adminiftratione con
ceiTa? fint:pra?cipit omnino,vt impofitum illis onus,officium-
ue adminiftrent,atq; hofpitalitatc,qua debent,ex friiclibus ad
Ny idde-
.1
m
aoi Sefsio vigefifnaquinta.
id deputatis a&u exerceant,iuxta conftitutionem concilij Vi?
nenfis,alias in hac cademfy nodo fub fel.rec.Paulo,HI,innoua
tam , quae incipit : Quia contingit . Qupd fi hofpitalia haec ad
certum pereginomm,aut infirmorum, aut aliarum perfonarii
genus fufcipiendum fiicrintinftitutauiec in loco , vbi funt di-
&a hofpitalia,fimiles perfonar,aut perpaucae reperiantur.man
dat adhuc , vt fruftus illorum in alium pium vfum, qui eorum
inftitutioni proximior fit,ac pro loco,& tempore vtilior,con-
uertantur,proutordinario cum duobusde capitulo}quirerii
vfu peritiores fint,per ipfum diligendis,magis expedire vifum
fueritmifi aliter forte,etiam in hunc euentum, in eorum funda
tione,aut inftitutione fuerit expreiTiim : quo cafu, quod ordi-
natum fuit,obferuari curet epifcopus:aut,fi id non pofsit,ipfe,
prout fupra,vtiliter prouideat.Itaq; fi pr^dicli omnes,&fingu
li,cuiufcunque ordinis,& religionis,& dignitatis,etiam fi laici
fuerint, quiadminiftrationemhofpitalium habcnt,nontamc
regularibus fubiec"ti,vbi viget regularis obferuantia, ab ordina
rio moniti,hofpitalitatis munus,additis omnibus,ad quac tenc
tur,nece{Tari)s,re ipfa obire ceiTauerintuion folum per ecclefia
fticas cenfuras,& alia iuris remedia ad id compelli pofsint: fed
etiam hofpitalis ipfiusadminiftratione,curaue perpetuo priua
ri pofsint:alijq; eorum loco ab ijs,ad quos fpe£tabit,fubftitua-
tur.Et predi&i nihilominus,ctiam ad frucluum reftitutionem
quos contra ipforum hofpitalium inftitutionem perceperunt,
qux nulla eis remifsione, aut copofitione indulgeatur, in foro
confcientias teneantur : nec adminiftratio,feu gubernatio hu-
iufmodi locorum vni & eidem perfonae vltra triennium dein-
ceps committatunnifialiterinfundatione cautum reperiatur:
non obftante,quo adomnia fupradi<fta,quacunq; vnione,ex5
ptione, & confuetudine in contrarium , etiam immemorabili,
feu priuilcgi]s,autindultis quibufcunque.
De his qux ddiurifodtronatus beneficidpertiriet. Gtf>. IX
Slcuti legitima patronatum iura tollere, piafq; fidclium vo-
luntatesineorum inftitutione violarearquum noneft:fic
ctiam vthoc colerc beneficia ecclefiaftica in fcruitutem, quod
amul-
Sefsio vigefimaquinta. 203
a multis impudenter fit,redigantur,non eft permittedum . Vt
igiturdebitain omnibus ratioobferuetur : decernit fan&a fy-
nodus,vt titulus iurispatronatus fit ex fundatione,vel dotatio
ne,qui ex authentico documento,& alijs iure requifitis o{{en-
datur • : fiue etiam ex multiplicatis pra?fentationibus per anti-
quifsimum temporis curfum , qui hominum memoriam exce
dat,aliafue fecundum iuris difpofitionemjn ijs vero perfonis,
feu communitatibus, vel vniuerfitatibus , in quibus id ius ple-
rumque ex vfurpatione potius quaefitum praefumi folet , ple-
nior,& exaftior probatio ad docendum verum titulum requi-
ratur,nec.immemorabilis temporis probatio aliter eis fufFrage
tur,quam fi,prxter reliqua ad eam necefTaria, praefentationes,
etiam continuatse,non minori faltem,quam quinquaginta an
norum fpatio,quae omnes effeaum fortitae fint,autheticis fcri
pturis probentur.Reliqui patronatus omnes in beneficijs,tam
fecularibus,quam regularibus,feu parochialibus, vel dignitati
bus , aut quibufcunque alijs beneficijs, in cathedrali,vel colle-
giata ecclefia:feu facultates, & priuilegia concelTa,tam in vim
patro.fiatiis, quam alio quocunque iure nominandi , eligendi,
prafentandi ad ea,cum vacat,exceptis patronatibus,fuper ca-
thedralibus ecclefijs competetibus,& exceptis alijs,qux ad im
peratore,& reges,feu regna pofsidetes,aliofque fublimes,ac fu
premos principes,iura lmperi) in dominijs fuis habetes,perti-
net:& quae in rauore ftudiorum generaliu coceffa funt, in totu
prorfus abrogata, & irrita cu quafi poiTefsione inde fecuta in-
telligantur.Beneficiaq; huiufmodi, tan(|libera,a fuis collarori
bus conferantur: ac prouifiones huiufmodi plenum effeclum
confequantur. Ad Jisec liceat epifcopo , praefentatos patronis,
fiidonei no fuerint , repellere . Quod fi ad inferiores inftitutio
pertineaf.ab epifcopo tn,iuxta alias ftatuta ab hac fantla fyno
do,examinetur: alioquin inflitutio ab inferioribus fa«fta,irrita
fit,&inanis.Patroni aute beneficioru,cuiufcuq; ordinis, & di-
gnitatis, etia fi comunitates, vniuerfitates, collegia qua*cuque
clericorum , vel laicorum exiftant , in perceptione fru&uum,
prouentuum, obuentionum quorumcunque beneficiorum,
etiam fi vere de iurepadonatus ipforum ex fundatione,& do-
tatione
204 Sefsiovigefimaquinta.
tatione eflent,nullatenus,nullaue caufa, vel occafione fe inge-
rant:fed illoslibere re£tori,feu beneficiato,non obftante etiam
quacunque confuetudine , diftribucndos dimittant. Nec di-
£him iufpatronatus venditionis, aut alio quoeunque titulo in
alios contra canonicas fan£tiones transferre praefumant, fi fe-
cus fecerint,excommunicationis,&interdi£ti pocnis fubijcia-
tur: & diclo iurepatronatus,ipfoiure,priuati exiftant.Infuper
accefsiones,per viam vnionis fa£tar de beneficijs liberis, ad ec-
clefias iurifpatronatui,etiam laicoru,fubie£tas, tam parochia-
les,quam ad alia qusecunque beneficia,ctiam fimplicia.,feu di"
gnitatis,vel hofpitalia.ita vt praediela beneficia libera eiufdem
natura? cum ij s,quibufcum vniuntur,efriciantur,atque fub iu-
repatronatus conftituantur.Ha^c fi nondum plenarium forti-
tx funt erTe£tum,vel deinceps ad cuiufuis inftantiam fiet, qua
cunque auctoritatej etiam apoftolica , concefTa fuerint, fimtil
cum vnionibus ipfis per fubreptionem obtenta* intelligantur:
non obftante quacunque in ijs verborum forma, feu deroga-
tione,quae habeaturprd expreiTa: nec executioni amplius de-
niandentur : fed beneficia ipfa vnita , cum vacauerint, libere,
vt antea, conferantur . Quje vero a quadraginta annis citra fa-
£fce,effe£tum & plenam incorparationem funt confecuta?:hx
nihilominus ab ordinarijs, tanquam a Sede Apoftolica delega
tisJreuideantur,& examinentur:ac qtiae per fubreptionem,vcl
obreptionem obtcntze fuerint , fimul cum vnionibus irritae dc
clarentunac beneficia ipfa feparentur,& alijs conferantur. Si-
militer quocjuepatronatus quicunque in ecclefijs, & quibuf-
cunque alijs beneficijs>etiam dignitatibus antea libcris,acqui-
fiti a qiudraginta annis citra,& in fnturum acquirendi, feu ex
augmento dotis,feu ex noua conftru£tione,vel alia fimili cau-
fa,etiam aucloritate fedis apoftolicac , ab eifdem ordinarijs,vti
delegatis , vt fupra , qui nullius in his facultatibus , aut priui-
legijs impediantnr, diligenter cognofcantur: & quos non re-
pcrcrint ob maxime euidentem ecclefia; , vel bencficij , feu di-
gnitatis necefsitatem Jcgitime conftitutos effe,in totum reuo-
cent:atque beneficia huiufmodi fiiie damno illa pofsiden-
tiurm & reftituti patronis eo,quod ab qis iccirco datum eft , in
priftinu
Sefsio vigefiftiaquinta. 2oc
pnftmum Iibertatis ffatum reducant: non obftantibus primle
gijs,coftitutionibus,& cofuetudinib9:etiam immemorabilib9.
De ludmbus m cocilijsproumtialibm Uegedis. Cap , X
QVoniam ob malitiofam petentium fuggef tionem ,& quaijt
doq; ob locorum loginquitatem perfonarum notitia, qui
bus caufe mandantimvfque adeo haberi non potef t:hincqj in
terdum iudicibus,non vndequaque idoneis caufe in partibus
delegantunftatuit fan^a fynodus, in fmgulis concilijs prouin
cialib ,aut dicccefanis aliquot perfonas,que qualitatesliabeat
mxta conftitutionem Bonifacij VIII,qua? incipit,ftatutum:&
ahocminadidaptasdefignari, vtprarter ordinarios locorurri
ijs etiam pofthac caufe ecclefiafticar, ac fpirituales.& ad foru
ecclefiafticwm pertinentes,in partibus delegandar commitan-
tur.bt,fi aliquem mterim ex defignatis mori contigerit:fubfti-
tuat ordinanus loci cum confilio capituli alium in eius Jocum
vique ad f utura prouincialeimaut dioeccfanam Synodum : ita
vt habeat quarque dioecefis quatuor falte,aut etiam plures pro
batas perfonas,ac vt fupra qualificatas:quibus huiufmodi caii
ix a quohbet legato , vel nuncio,atque etiam a fede apoftolica
committantunalioquin poft defignationem fa<5tam,quam fta
tim epifcopi ad fummum Romanumpontificem tranfmittat,
delegationes qua^cunque aliorum iudicum alijs, quamhis,fa-
te,f ubreptitix cenfeantur. Admonet de hinc fan&a fynodus
tpiordinanos,quamaliosqucfcunqueiudices,vtterminaii-
dis caufis,quanta fieri poterit breuitate,ftudcat:ac litigatorum
artibus,feuinlitis conteftatione.feu aliaparteiudicij difFeren-
da,modis omnibus aut termini pramxione,aut competeti alia
ratione occurrant.
Delocationererum ecclejiajiicamm nonfacienda inpr<e-
iudiciumfucceforum. faput. X/.
X/TAgnam ecclefijsperniciemafTerrefolet,cumearumbo-
± v Ana,rcprefentata pecunia,in fuccefTorum preiudiciu ^lijs
jocantur,omnes igitur hx locationes,fi anticipatis folutiomV
fcc n t,nullatenus in pradudicium fuccefTorum valida? intelhgi
tur : quocunque indulto, aut priuilegio non obftante,nec hu-
iufmodi
2o£ Sefsio vigeGmaquinta.
iufmodi locationes in Romana curia,vel extra eam confirmc-
tur.Non liceat etiam , iurifdiftiones ecclenafticas,fcu faculta-
tes nominandi, aut deputandi vicarius infpintualibus locare:
nec conduaoribus per fe,aut alios ea exercere: aliterque cocef
fiones,etiam a fede apofl-olica faftx,fubrcptitiac ccfeantur. Lo
catio nesvero rerum ecclefiafticarum,etiam auftoritate apofto
lica connnnatas,fan&a fynodus irritas decernit,quas a trigin-
ta annis citra,ad longum tempus,feu,vt in nonnullis partibus
ad vaginti nouem,feubis viginti nouem annos ,vocant fattas,
fynodus prouincialis,vel deputandi ab ea,in damnum ecclefic.
& contra canonicas fancliones contraaas fuiffe iudicabunt.
Dedecimarumintegrdfblutione. Qdf. XII.
ha* a**/^*^ XTOn funt ferendi,qui varijs artibus decimas,ecclefi)s obue
ȣ~ lN.nientes4fubtrahere moliuntur: aut qui ab alijs folucdas
£_£*=*
kf**f&ff*
__<y»«/i«*_/_i
vyinu^.^.v.^j^v. , _- , ,
-nientes,fubtrahere moliuntur: aut qui ab alijs iolucdas tc
mere occupant:& in rcm fuam vertunt:cum decimarum folu-
tio debita fit Deo: & qui eas dare noluerint , aut dantes impe-
_iunt,res alienas inuadant.Praecipit igitur fanfta fynodus om
nibus,cuiufcunquegradus,& conditionisfint,ad quos deama
rum folutio fpe<ftat,vt eas,ad quas de iure tenentur, in pofteru
cathedrali,aut quibufcunquealijs ecclefijs,vel pcrfonis, quib*
legitime debentur,integre perfoluant. Quj vero cas aut fubtra
himt,autimpediunt,cxcommunicetur:nec ab hoc crimine, ni
(1 plena reftitutione fecuta,abfoluantur. Hortatur de hinc oes,
& fmgulos , pro Chriftiana charitate, debitoque erga paftores
fuos munere,vt de bonis fibi a Deo collatis,epifcopis, & paro-
chis, qui tcnuioribus prarfuntecclefijs , large mbuenire ad Dei
laudcm,atque ad paftorumfuorum,qui pro eis inuigilant, di-
gnitatem tuendam,non grauentur.
De audrtafunerdium. Caput. .XIII.
DEcerriit fancla (ynodus, vt quibufcunquc in locis iam an-
te annos quadraginta,Quarta,qu_- funeralium dicitur,ca
thedrali.aut parochiali ccclcfia? folita eflet perfolui , ac poftea
fueritex quocunque priuilcgio,ahjs monafterijs,hofpitalibus
aut quibufcunque locis pijs concelTa, eadem pofthac integro
iure,& eadcm portione,que. antea folebat,cathcclrali,feu paro
chiali
Sefsio vigefimaquinta. 107
chiali cccteiue perfoIuatur:nonobila:;t'bi:s conccfsior.ibus
grarijs,priuilegijs,criam,mari magno^iuincupatis.aut alijs qui
bufcunque. * *
Contra clericos concubinarios \ Caput. 2'IIH.
QVam turpe,ac clericorum nomine,qui fe diuino cuJtui ad-
ciixeruntJfitiiidignumJinpudicititefordibusJimmundoq-
concubinatu verfari,farisres ipfa,communi fidelium omniuof
feniione,fummoque clericalismilitiar dedecore,teftarur.Vtio-i
tur ad earmquam decet,continentiam,ac vite integritatem mi
niftri ecclefiae reuocentur.-populufque hinc eosmagis difcat rc
uereri , quo illos vita honefriores cognouerit: prohibet fancla
fynodus quibufeunque clericis,ne concubinas,autalias muiic
res,de quibuspofsithaberi fufpitioin domo,vel extra,detinere
aut cum ijs vllam cofuetudinem habcre audeant: alioquin pce
nis,a facris canonibus,vel ftatutis ecclefiarum impofiris,punia
tur . Quod fi, a fuperioribus moniti,ab ijs fe non abfrinuerintr
tertia parte truauum,obuctionum,ac prouentuum beneficio-
rum fuorum quorumcunque,cx penfionum ipfo fafto fint pri
uatnquae fabrica? ecclefiar, aut alteri pio loco arbitrio epifcopi
applicetur.Sin vero m delifto eodem cum eadem , vel alia fce-
mina perfeuerantes,fecunda?monirioni,adJiuc non paruerint
nontantumfruaus omnes,acprouentus fuorum bencficioru,
& penfiones eoipfo amittant, qui prardi&is locis applicentur
fed etiam a beneficiorum fuorum adminiftratione, quo ad or-
dmarius,etiam yti fcdis apoftoJicx delegarus, arbirrabirur,fu-
fpendantur:&,fiira fufpenfi, nihiJominus eas non expeJJant:
aur cum ijs eriam verfenrur.-runc beneficijs,porrionibus,ac of-
ficijs,<5c penfionibus quibufcunque ecclefiaiticisperpetuo pri
uentur,arque inhabiJes ,ac indigni quibufcunque honoribus,
digniratibus,beneficijs,ac officijs in pofterum reddantur : do^
necpoftmanifeftam vita? emendationem ab eorum fuperiori
bus cum ijs ex caufa vifum fuerit difpenfandum. Sed fi, poftcj
eas femel dimiferint,intermiffnm cofortium repetere,aut aJias
huiufmodi fcandalofas muliercs fibi adiugere aufi fuerintrpre-
ter prediftas pcenas,exc6municationis gladio plettatur . Nec
quaeuis
.
;cutionemim
11 cognitio,no
res,fed ad epi-
:iudicij,&:fo-
208 Sefsio vigefiniaquinta.
quaruis appellatio, autexemptio pradiclam executionemim
pcdiat,autfufpendat:fupram&orutnq; omniumcc ""
ad archidiaconos , nec decanos, aut alios inferiores,
fcopos ipfos pertineat:qui fine ftrepitu,&figuraiu
la fa&i veritate infpe&a procedere pofsint.Clerici vero, bene-
ficia ecclefiaftica,aut peniiones non habentes, iuxta deli&i, &
contumaciar perfeuerantiam , & qualitatem ab ipfo Epifcopo
carceris pcena,fufpenfione ab ordine , ac inhabilitate ab bcne-
ficia obtinenda,alijfue modis,iuxta facros canones puniantur
Epifcopi quoq;,quod abfit, fi ab huiufmodi crimine non abfti
nuerint: & a Synodo prouinciali admoniti,fe non emendaue-
rintripfo fadto fintfufpenfi:&, fiperfeuerent,etiam ad fanclif-
fimum Romanum Pontificcm ab eadem fynodo deferantur:
qui pro qualitate culpa?,etiam per priuationem,fi opus erit,in
eos animaduertat.
Qontra clericommflios. CdPutt XV*
VT paternx incontinentiae memoria, a locis Deo confecra
tis,quosmaxime puritas,fan£titas decet,longifsime arcea
turznon liceat filijs clericorum , qui non ex legitimo nati funt
matrimonio,in ecclefi)s,vbi eorum patres beneficium aliquod
ecclefiafticum habcnt,aut habuerunt,quodcunque,ctiamdif-
fimile,beneficium obtineremec in di<ftis ecclefijs quoquo mo-
do miniftrare,necpefiones fuperfruftibus beneficiorum, quae
parentes eorumobtinent,velalias obtinuerunt,habere. Quod
fi in prajfenti pater,& filiusin eadem eccleiia bcncficia obtine
rc reperiantur: cogatur filius fuu bcneficium refignare , aut cu
alio permutare extra ecclefiam intratrium menfium fpatium:
alias ipfo iure eo priuatus exiftat,& fuper ijs qu£ cunque difpc
fatio fubreptitia cenfeatur, ad hxc, reciprocar refiguationes, ii
que pofthac a parentibus clericis in fauorem filiorum ficnt,vt
alter alterius beueticium confequatur: in fraudem huius dccrc
ti,& canonicarum fanc"tionum fatta* omnino cenfcantur : nec
collationes fecuta*,vigore huiufmodi refignationum, feu aha-
rum quarumcunque,quae infraudem fa&ar fucrint,ipfisclcri-
corum filijs funragentur.
debcncfi-
Scfsio vige/imaoiiinta, ioj
Deheneficiy curacis infmpUcia non conucr-
teniis. Capur XVI.
C Tatuitfan&a Synodus,vteccicfiaftica beneficia feculiaria,
^ qwocunqucnomineappcllcntur,qua: curam animaru ex-
pnma-ua corum inititutiane,aut aliter quomodocuuque reti-
nent.illa cicinccps in fimplex bencficium,ctiam afsignata vica
rio perpecuo congrua portionemon conuertantunnon obfta-
tibus qinbufcunquegratijs.quxfuumplenariumerTeaum no
luntconfecutar.In ijs vcro,in quibus contra earum inftitutio-
nem,feufundationem cura animarum in vicarium pcrpetuum
tranflata cft;etiam fiin hoc ftatu ab immemorabili tempore rc
periantur,fi congrua portio fruftuii vicario eccleu\r, quocun-
quenomineisappelletur, nofuerit afsignata:ea quamprimu,
& ad minus intra annum a fine prarfentis concilij,arbitrio Or-
dinarij, iuxta formam decrcti fup fel.rcc.Paulo.iij. afsignetur.
Qupd fiid commode ficri nou pofsit: autintra di&um termi-
numfaftum nonerit:cum primum pcr ceiTum vel dcceiTum
vicarij/cu Rec"toris:aut quomodolibct altcrum eorum vacaue
rit^eneficiumcuramanimarum recipiat:ac vicariar nomcn
cciletjcc in antiquum ftatum reftituatur,
De cpifcoporumgrawtateferuanda. Gtp.XVll.
Onpoteftfancta Synodus non grauiterdolcrc,audiens
epifcopos aliquos,fui ftatus oblitos, Pontificiam dignita
tcm non Ieuiter dehoneftare : qui cum regum miniftris , regu-
lis,6cBaronibusincccIefia,&:extra,indecentiquadam demif-
fionefegerunt,6c veluti inferiores miniitri altaris, nimis indi*
gnc non folum loco cedunt , fcd ctiam perfonaliter illis infer-
uiunt.Quare harc, 6c fimilia deteft ans fanfta Synodus , ftcros
canones omnes,conciliaq, generalia^atquealias Apoftolicas
fanctiones ad dignitatis Epifcopalis decore, 6c grauitatepcr-
tinentesrcnouando, prarcipit, vtab huiufmodi m poiterum
Epifcopi feabftineant:mandans eifdem,vt tam in ecclefia,
quam foris fuum gradum,6c ordinem prar oculis habetes, vbi-
quefc patrcs,6cpaftores cifememinerint:reliquis vero tam
n:
o
pnll-
2.10 Sefsio vigefimaquinta.
principibus,quam carteris omnibus,vt cos paterno honore,ae
debita reuerentia profequantur.
Vemodo Mjpenfttionis legum ecclefdflicdmm.
fdfut. XVlll.
Slcuti publice expedit,legis vinculum quandoque relaxare,
vt plenius,euenientibus cafibus,& necefsitatibus, pro com
muni vtilitate fatisfiat:fic frequentius legem foluere,exemplo
quepotius,quam certo perfonarum,rerumq; dcleau,petentiT
bus indulgere,nil aliud eft,qvnicuiq; ad leges trafgrediedasadi
tu aperire. Quapropter fciant vniuerfi , facratifsimos canones
exa&e ab omnibus , & quoad eius fieri poterit, indiftincle ob-
feruandos.Quod fivrgens,iuftaq; ratio,&maior quandoq;vti
Htas poftulauerit,cum aliquibus difpenfandu efTe:id,caufa co-»
o-nita, ac fumma maturitate,atque gratis ,-a quibufcunque, ad
quos difpenfatio pertinebit,erit praeftandum,alitcrq; fafta di-
fpenfatio fubreptitia cenfeatur.
fontrdduellorumnequdmyjum. Cdp. XIX.
lEteftabilis duellorum vfus/abricate diabolo, introdu£tus
vt cruenta corporum mortc, animarum etiafn pcrniciem
lucretur,exChriftiano orbe penitus exterminetur,Imperator,
Reges,Duces,Principes,Marchiones,Comites,&quocunque
alionomine,dominiteporales: quilocum admonomachiain
terris fuis inter Chriftianos conceiTerint:eo ipfo fint excomu-
nicati : ac iurifdiclione , & dominio ciuitatis,caftri, aut loci,in
quo, vel apud quem duellum fieri permiferint, quod ab eccle-
fia obtinent,prmatiintelligantur:& fifeudalia fint,dircclis do
minis ftatim acquirantur . Qui vero pugnam commiferint, &
qui eorum patrini vocantur:excommunicationis,ac omnium
bonorum fuorum pr* fcriptionis, ac perpetua? infamia* pcena
incurrant:&vt homicidre,iuxta facros canones,puniri debeat.
Etjfi in ipfo confliclu deccilerint: perpetuo careant ecclcfiafti
ca fcpultura.IIli etiam, qui confilium in caufa duelli,tam in iu
re,quamfaclo dederint:aut alia quacunquc ratione ad id que
quam fuaferint : necnon fpeftatorcs , excommunicationis,ae
per-
D!
Sefsio vigc/Ttnacjuinta. m
perpetu^ malediftionis vinculo tencantur,non obfrante quo
cunque priuilegio,feu praua confuctudine, etiamimmemo-
rabili .
De immunitate eccleflaflica. Cap. XX.
CVpicns fancla Synodus ecclcfiafticam difciplina in Chri
ftiano populo non folum reftituti,fed etiam perpctuo far
tani teclam a quibufcunqueimpedimentis conferuari:pretcr-
ea,qua? de ecclefiafticis perfonis c6ftituit,feculares quoq; prin
cipes ofiicij fui admonendos elle cenfuit:confidens eos,vt Ca-
tholicos , quos Deus fanfta? fidei, ecclefiaeque prote&ores efle
voluit,ius ibjlm Ecclefix reftitui..non tantum efte concelTuros
fcd etiam fubditos fuos omnes ad dcbitam erga clerum,paro-
c!ios,& fuperiores Ordines reuerentiam reuocaturosrncc per-
miffuros t vt ofhciales , aut inferiores Magiftratus ecclefi<e , &
perfonarumEcclefiafticarum immunitatemDei ordinatione
& Canonicas fanctionibus confritutam, aliquo cupiditatis ftu
dio,feu in confideratione aliaqua violent: fed vna cii ipfis prin
cipibus debitam facris fummorumpontificum, & Conciliorii
conftitutionibus obferuantiam pra?ftent. Decernititaque, 6c
prarapitjfacros canones,6c concilia generalia omnia, necnon
alias Apoftolicas fanftiones in fauorem Ecclefiafticarum per
fonarutnjibertatis ecclefiafticx , & contra eius violatores tdi-
tas,qua? omnia prafenti etiam decreto innouat, exaclc ab om
nibus obferuari debere,proptereaque adtnonctlmperatorem,
Rcgcs,Refpub. principes, & omncs , & fingulos,cuiufcunquc
ftatus,6c dignitatis extiterint,vt,quo largius bonis temporali-
bus^atqueinaliospoteftatefuntornatijCofanclius^qux-Eccie
fiaftici iuris funt , tauquam Dei prarcipua, eiufque patrocinio
tec"ta,venerentur:nec ab vllis Baronibus, Domicellis, Reclori-
bus , alijfue Dom inis temporalibus , fcu Magiftratibus,maxi-
mequeminiftrisipforumPn(icipumldE-dipatiantur:fedfeue-
reiiieos,quiilliuslibcrtatcm,immunitatcm,atqueiurifdicl:io-
hemimpedhmtsanimaduertant:quibusetiamipfemetexeplo
ad pietate,religionem,ccclefiaruq; protectionem exiftat: imi-
tates anteriorcs optimos,religiofifsimosq; principes,qui rcs ec
O 2 clefiae
\ :l '
1
]
m .Sefsiovigefimaquinta.
clefiarfua in primis auc?tcrita:c,ac munificetia auxerut,nedum
ab aliorum iniuria vindicarunt . Adeoq; ea inrc quifq; officiu
fuu fcdulo pra*ftet:quo cultus diuinus deuote exerceri, & Prae
lati,ca?teriej; clericiinrefidetijs,& officijs {uis,quieti,& fineim
pedimctis cu fruau,& edificatione populi, permanere valeat.
Ouomodo decreta huius conciltj mteliigmtm jalua
Sedts ^Apofiolica auBoritate Caf.XXl.
POftremo fanfta Synodus,omnia,& fingula, fub quibufcu-
que claufulis,& verbis,qua? de morum reformatione,atquc
Ecclefiaftica difciplina , tam ftib fel.rec. Paulo tertio , ac Iulio
tertio,quamfubBeatifsimoPioQuarto, Pontificibus Maxi-
mis,inhoc facro Cocilio ftatuta funt,declarat, ita decretafuif-
fe,vt in his falua femper auctoritas Sedis Apoftolicse & fit , &
elTeintclligatur.
Decretum de continuanda Sefiione in
diemfequentem.
CVm ea omnia, quaein pra?fentiSefsionetra£tandaerant,
quia hora tarda eft commode expediri non pofsint : pro-
ptcreaiuxtaid,quodingenerali congregatione apatribusfta
tutum fuit,ea,quar fuperfunt,in diem craftinam, hanc candcm
Sefsionem continuando dirTeruntur.
CONSTITVTIO SESSIO
nisdie I III.Decem.
Decretum de indu/genrifs.
VM poteftns conferendi indulgentiasa Chri*
fto ecclcfia* conccfia fit: atqnc huiulmodi potc-
ftate , diuinitus fibi tradira , amiquifsimis eiiam
temporibusillnvfafiK-iit:facrofancla Synodus
indulgentiaru vfum Chiiftiano populo maxi-
,mc laiutarcm,& facrorum Concilicium aucloiitate proba-
tum
Sefsio vigefimacjuinta. mj
tum,inEcclefia retinendum cffe docet,& prampit:eosquc ana
themate damnat,qui autiuutiles effeaiTeriit: vel eas conceden
di inEcclefia poteftatem effe negant. In his tamen conccdcn-
dis moderationem,iuxta vcterem,& probatam in Ecclefia con
fuetudinem,adhiberi cupit:ne nimia facilitate Ecciefiaitica
diTcipJina encruetur.Abufus vero,quiin his irrcpferunt , &
quorumoccafioneinfigneliocindulgentiarum nomen ab hc-
reticis bIafphematur,emendatos,& corre&os cupiens,pra?fen-
ti decreto generaliter ftatuit,prauos quaeftus onines pro his co
fequedis,vndeplurima in Chriftiano populo abufuum caufa
fluxit,omnino abolendos efTe. Caneros vero , qui ex fuperfti-
tione, ig norantia,irreuerentiajaut aliunde quomodocunque
prouenerunt: cum ob multipJices locorum , & prouinciarum,
apud quas hi committuntur, corruptelas commode nequeant
fpecialiter prohiberi.-mandat omnibus epifcopis,vt diligentcr
quifq; huiufmodi abufus ecclefia? fua? colligat, eosq; ih prirna
Synodo prouinciali referat: vtaliorum quoq; epifcoporu fen-
tentia cogniti, ftatim ad fummum Romanum Pontificem de-
ferantur: cuius auftoritate,&prudentia, quod vniuerfali eccle
fiaeexpcdiet,ftatuatur:vtitafanaarum indulgentiarum mu-
nus pic,fanc1e,& incorrupte omnibus 'fidelibus difpenfetur.
DeJeleclu cihomm,ieimi]sy& diebusfeslis.
T Nfuper hortatur fanfta Synodus,& per fanaifsimum domi
-* ni noftri, atquc faluatoris aduentumpaftores omnesobte-
ftatur,vt tanquam boni militcs iJla omnia, quse fancla Roma-
naccclefia,omnium ecclefiarum mater,&magiftra,ftatuit:
necnonca,qua?taminIiocconcilio,quam ia alijs occumeni-
cis ftatutafunt, quibufcunque fidelibus fedulo commendcnt:
omnique diligentia vtantur, vt illis omnibus , & ijs prarcipuc,
fintobfequcntesjqua-admortificandam carnem conducunt,
vtciborum delefl:us,&ieiunia:vcl etiam, quarfaciunt ad pieta
temaug-ndam,vt dierum feftorum deuota,& religiofa celebra
tio:admonentes populos crebro,obedire pnepofitis fuis : quos
qui audiunt,Dcum remuneratorcm audient:qui vero contem
nunt,Deumipfum vltoremfentient.
O 3 Dcin-
.
* i
■
2i4 Sefsiovigefimaquinta.
De indice hbrorum.CathechifmofBreuiario & Mijfak
SAcrofan&a Synodus infecunda Sefsione,fub fanaiisimo
dommonoftroPioQuarto celebrata,deleftis quibufdam
^•atribus comi{it,vt de varijs cenfuris, ac libris, vel fufpeais vel
perniciofis,quidfaao opus eiTet,confiderarct : atque ad ipfam
fanftam Synodum referrent : audiens nunc , huic operi ab eis
extremam manum impofitam effe: nec tamen,ob librorum va
rietatem,& multitudinem,diftinfte,& commode pofsit a fan*
#a Synodo dijudicari:pra?cipit,vt quidquid ab illis praeftitum
eft,fanaifsimoRomanoPontiflciexhibcatur: vteius iudicio,
atque auftoritate terminetur, & euulgetur . Idemque de cate-
chifmo a patribus,quibus illud mandatum fuerat, & de miiTa-
li,& breuiario fieri mandat.
Delocooratorum.
DEclarat fan^a Synodus,ex loco afsignato orataribus,tam
ecclefiafticis , quam farcularibus , in iedeudo, incedendo,
aut quibufcunq; alijs aaibus, nullum cuiquam eorum faaum
fuifte pra?iudicium:fed omnia illorum, & imperatoris, regum,
rerum publicarum, ac principum fuoru iura , & prerogatiuas
illa?fas,& faluas efie,in eodeq; ftatu permanere,prout ante prs
fens concilium reperiebantur.
Dereci^iendts^ obferuandis decretis cocilif.
rT~*Anta fuit horum tcmporum calamitas, & harreticoru inue
JL teratamalitia,vtnihiltamclarumin fidenoftra aflerenda
vnquam fiierit,aut tam certo ftatutum,cjuod non, humani ge-
neris hofte fuadente, illi errore aliquo c6taminauerint,ea pro-
pter fanaa Synodus id potifsimum cnrauit, vt pra-cipuos ha?-
reticorum noftritemporis errorcs damnaret, & anathematiza
ret: veramque& catholicam doarinam traderet,&doceret;
proutdamnauit, anathematizauit,& definiuit . Cumquetan-
diutotepifcopi,exvari)s Chriftiani orbis prouincijs cuocati,
fine magna gregis fibi commifsi iaaura,& vniuerfali periculo
ab ecclefijs abcile non pofsint : nec vlla fpes reftet , ha:reticos,
toties: fide etiam publica,quam defiderarunt,inuitatos, & tan
diu expeaatosjhuc amplius aduenturos: idcoque tademhuic
facro
Sefsjo vigefimaquinta. iry:
facro concilio fineimponere necefTe fit: fupereft minc, vtprin
cipcs omncs, quod facit, in domino moneat ad operamfuam.
ita praeftandam,vt qua? ab ea decreta funt, ab haereticis depra-
uari,aut violari non permittant: fed ab his,& omnibus deuote
recipiantur,& fideliter obferuentur.Quod fi in his recipiendis
ahqua difficultas oriatur,aut aliqua inciderint,quze decfaratio
nem,quod non credit,asrt4efinitionem poltulent: praeter alia
remedia,in hoc concilio inftitirta,confidit fancla Synodus bea
tifsimumRomanum Pontiiicem curaturum,vt vel euocatis
cx iiiis praefertim prouincljs, vhde difficukas orta fuerit,ijs,
quos eidem negotio trac~tanck> viderit expedire, vel etiam con
cilij generalis celebratione,fi necefTarium iudicauerit, vcl corrt
modiore quacuque ratione ei vifum fiierir, 'prouincialium ne-
ccfsitatibus,pro Dei gloria,& ecclefie tranquilitate,c6fulatur.
De recitandis decretis concili/ frb %ulo 1 1 1 .
#* Iulio III. in Seflone.
Q Voniam diuerfis temporibus , tam fub fel.rec. Paulo III.
^* quamIulioIII.multainhocfacroconcilio,quoaddog
mata:ac morum reformationem,ftatuta: & definita funt : vult
fanfra Synodus,vt illa nuc recitetur,& legantur. .\ecitata/itnt.
Vefine concilij,& confirmatione fetenda afan
clipmo domino noBro.
TLluftrifsimi domini, Reuerendifsimiq; patres, placetne vo-
•*-bis,vt ad kude Dei omnipotetis huic facra? cecumenica? Sy-
nodo finis imponatur? & omniu, & fingulorum, qux tam fub
fel.rec.Paulo IIL&Iulio III.,qua fub fan£tifsim©Domino
noftro Pio Quarto,Romanis pontificibus,in ea decreta, 6c de-
finita funtjconfirmatio nomine fanftae huius Synodi per apo
ftolicx fedis legatos , & praefidenttes a beatifsimo Romano
Pont.petatur? Reftonderunt phcet.
Poftmoduilluftrifsimus&reuerendifsimus cardinalis Mo
ronus,primus legatus,&pra?fidens,benedices fanclas Synodo,
dixit:PoftgratiasDeo a6tas,Reuercdifsimi Patresiteinpace.
gui reftondertwt, ^Amen,
O 4 ACCLA-
I
I
ACCLAMATIONES
Patrum in fine Concilij.
CARDINALIS A LOTHARINGIA.
Beatifsimo Pio Papa-,& domino noftro,fan&ar, & vniuerfalis
ecclefiaePontinci, multi anni,& aeterna memoria.
RESPONSIO PATRVM.
DomineDeus,fan£tifsimum patrem diutifsime ecclefiae tuae
conferua,multos annos.
Card. Beatifsimorum fummorumPontificum animabus, Pauli III.
& Iulij III. quorum auttoritate hoc facrum generale Con
cilium inchoatum eft , pax a domino:& aeterna gloriajatq;
felicitas in luce fanctorum.
Xefy. Memoriainbenediclionefit.
Card. Caroli V. Imperatoris , & ferenifsimorum Regum,quihoc
vniuerfale Concilium promouerunt, & protexerunt , me-
moria inbenediclione.
Xffl'- Amen,Amen.
Card. SerenifsimoImperatoriFerdinando/emper Augufto, ortho-
doxo,&pacifico,&omnibus regibus, Rebufp. & princi-
pibus noftris, multi anni.
^#. Pium, & Chriftianum Imperatorem domine conferua: Impe*
rator ca? leftis terrenos reges, re&ae fidei conferuatorcs 3 cu-
ftcdi.
CarL ApoftolicarRomanae Sedis Legatis , &inhac Synodo praefi-
dentibusjcummultis annis magnasgratiar.
Jiefb. Magnar gratiar: Dominus retribuat.
CarL Reuerendifsimis cardinalibus,&illuftribus oratoribtis.
j,ril Magnas gratias, multos annos.
Card. Sanctifsimis epifcopis vita, & felix ad ecclefias fuas reditus.
vc a Preconibus veritatis perpetua memoria : Orthodoxo fena-
tuimultosannos.
Sacro-
Sacrofancla oecumenicaTridentina fynodus:eius fidcm confi /W
tcamur,eius decreta femper feruemus.
Semper confiteamur,femper feruemus. ^erp
Omncs ita credimus:omnes id ipfum fentimus: omnes confen cJd
tictes,& ampleftentes fubfcribimus. Hxc eft fides beati Pe
tn,& apoftolorum: ha-c eft fides patrum: ha?c eft fides Or-
thodoxorum.
Ita credimus:ita fcntimus:ita fubfcribimus. »ea
Uis decretis inha?rentes,digni reddamur mifericordijs, & o-ra- c*W
tia pnmi,& magni fupremi facerdotisjefu Chrifti Dei?in-
tercedentefimulinuiolata domina noftra fanfta Deipara,
&omnibusfanc1:is.
Fiat,fiat.Amen,Amen. »
Anathema cunctis haereticis. c*A
Anatbema,anathema. "£•
pOftharc mandatum fuit a legatis,& prxfidentibus fub pcc- ^"
-» naexcommunicationisomnibuspatribus,vt,antequam
difcederent c ciuitate Tridentina, fubfcriberent manu pro-
pna decretis concilij: aut ea per publicum inftrumctum ap
probarent. Qui omnes deinde fubfcripferut,& fuerunt nu
mero CCLV,videlicet,legati quatuor,Cardinales duo,Pa-
»MrGfetres,Archie|)ifc6pi XXV, Epifcopi. CLXVIII,
Abbatesteptem,Procuratores abfentium eum legitimo ma
dato XXXIX. Generales ordinum feptem.
LAVS DEO.
Concordat cum origmdMn cuiusjidem
Jubjcripjimus.
Ego Angelus MafTarelius, epifcopus Thclefinus,facri concilij
Tridentini fccretarius.
Ego Marcus Antonius Peregrinus,comenfis,eiufdem concilij
notarius.
Ego Cynthius Pamphilus,clericus camerinenfis dicccefi,eiuf-
dem concilij notarius.
O f Confirma
,; '-I,
QONFIZ M*Jr/0 CONCILII.
0 S ^lcxanderyS.Laurenti]inDamafi
Diacoms Carddnalis^de Famefioy S.R.E.
VicecaceHanus^fidemfacimus fir attefia
..JIKkII mur^ualiter hodie, die mercurij, XX VI.
lanuanj, M. D. LllllL fontificatus SanBifiimi
D. nofiriD/Ti/,diuinaprouidentia Tapce Quarti ,anno
mintofm confiforiofecreto^ud S.fetrum^euerendif.
D.D. mei, Cardinalis Moronus 3 & Simoneta3nuper re~
uerfiafacroconcilioTridentino,cuhti Sedis ^ofiohca.
Legdti$r<zerant$eticrunt>ab codem SanBifiimo Domi-
nonofiroytinfra.
^Beatifiime fater, in Decretojuperfine concilij cecume
nici Tridentinitfridic nonas Decembris prateritipuMica
tofiatutumfuit3Vrper SanBitatis^efira^fianBa Sedis
^ofiolic<z,legatos,<? fmfidentespeteretur nomme di-
Bi conciluafanBitateyeflraconfirmatio cmnium, <?fin
gulorumrfu* tamfubfielic.recordafPaulo tertio, <5T lulio
tertiotfuam fub fanBitateyefira in eodecretafir defini-
tafunt.Quaprobternos loannes Cardinalis Moronus, &
Ludouicus Cardinalis Simoneta^uitunc legati>& Tra-
fidentes eramus^olentes exequi.quodin diBo decretofia
bilitumfiuitjiumiliterpetimus nominediBi conalijcecu-
m enici Tridentini^t SanBitas Veflra dignetur confirma-
re omnia3<?fingulayqua tamfubfeli. rec.&Iuliotertio,
quafub SaBitate yefirain eo Decreta,& definitafunh
Quibus
Quibus auditis , SanBitas fua^ifi3& letlo tenore di-
Bidecreti3<srhabitis\otis reuerendifi.D.D. meorum Car
dinalium^refpondit per hacyerba.
9etittoni3 nomine concilij oecumenici Tridentinifuper
eius confirmationeper diclos Legatos nobisfaBa3annuen
tes3omnia y <5rfingula3 put in diclo conciho tamfubfelic.
recorda. Taulo tenio 3 <? lulio tertio3pr*deceffonbus no~
firis3 quampontificatus noftri tempore decreta3& defini-
tafunt3auBontate ^pofiolica 3 etiam de^enerabilium
fratrum noftrorum Cardmalium conflioy <?ajfenfu,ma-
tura cum illis deliberationepra,habita3confirmamus3 ata
ab omnibus Qhrifiifdelibus recipi, & inuiolabiliter ob-
feruan mandamusjn nomine fatris^ Filij , <?fpiritus
fantliy^men.
Ita efi \iA.Cardinalis \
Varnefius, Vicecancell.
FINIS.
O R A T I O
HAB IT A IN SES
fionenona.&vltima.
SACRI CONCILII TRIDENTINI.
QELEcB7iKATUDVOcBVS CONTl-
nuisdiebus^rid^^Ron.Decembris.
M. D.LXIII
PIO.IIII. PONT. MAX.
AR. P. D. HIERONYMO RAGAZZONO
Vencto.Epifcopo Nazianzeno,& coadiutori
Famaguftano.
ZJD/ TB hdc omnesgentes, auribuster
cipte omnes^ui habitatis orbem. Tridenti
| num concilium landiu cxptum \ aliquanio
T Jfillkli mtermiffum, diflraElum ^arie^at^ diuuU
(um \nuncdemumfingulari Dei omnipotentis beneficio,
fumma at^ incredibili omnium ordinum yoluntate.cone
'clitur.at^erficitur. Dies hac quid~e fcelicjfima chriflia-
'nopopulo iduxmn yuatemplum dominidiflurbatumfre
quenter^ac diflipatuyrefcitur,<&abfiluitur: &.<Nauuh^c
\na bonorum omnium.ex maxmis, acdiuturnts turbmi
bus,atj3flu8ibp^sytutam^ortucolIocatur:juamytihaca-
f<xn$w
ipja nauigatio inflitutafmt : at^ tdifictjhuius conflruedi
pamcipe* extwfent.fiihocnobunegotum exhibuerut:
maioris
maioris nuncproftBo Utiria caufam haberemus.Sedno-
fira U certe cuipa non accidir. TSlos Vrbem hancjn (fer-
manUfauabus, idefimdomus illorumferelminepofi-
tam elegimus.lXos cufiodiam nulUm nobis, ne fuTfmone
illis alijuam minus liben loci (Lremusyadhibuimus. Njs
eafidefMcayiUfs cocefitmus^uamfibi ipfi fopofuemc.
<Nos hc illosperdm expeclauimus , ne^ horrari,ac rogare
\nquam defiinmus, )>tad Veriram lucem cognojcedam ac
cederent.Verum illis etiamabfennbus,fatis^rputo3a no-
bis cofultumefi. Etenim cum duo effentjn cjuibus, *gw,
atci infrmis eorum animis medianafuir ad!mbenaa: alte
rumfidei Catholic^acyere Euangellce illu in rebus, qu*
in dubiumab ipfts^ocanrur , c^ua^ opporruna histempo-
ribus)?iderentur,explicara, & confrmaraydfietiis3acdif
fiparis enorum renebrisjoclrina: alrerum di/ciplina Ec~
'clefiafiicceycuiusporifiimu deprauarione > illife a nobts de-
feciffeaffirmanc refiiturio^rcun^ue^uatum in nobis fuit
fro rcmporumhorum rdrione^cumularepr^fliamus.^Prin
cipio enimfantta hac fynodusifaHafud fideiprofefiionCy)
ytjuoddam auafi fundamentum fiiruris aHiombuspGne-
rer,&juibus rcjHmoni/s^ar^pr^fidusJn dogmanbusfan
ciendps,nirendum effer.ofiendcrcfVereris.ac nom Tcfia^
menrihbrosrfuieffenrfwe^lla dubiratione recipicdi.anri
quorum concilmnprobarifiimorum exemplo^e^cprU'
denrerenumerauerir.ac nedeVerbis cjuidem^lia ex\ari/s
inuerfiombus oriripofiet dijficulw.ccrram ac dfifmu ' de
(jr<ecis,
■(}rdcissi& Hebmis trdnfidtionedpprobduit. Hinchare-
fum omniucdput^drcem dggrejiesje human* noftr*
ndtur^corrupisimtijs.edftdtmt^u^en^^
foffetexprimeret.De lufiificdtione Jeincefs (res mdgnd,
&* cumdbdntiquitytudnoftri nforkhxretickymiruin
ingenere ojnmomb* occurreretur, & reaefentiiJi rdtio,
*»*&]^^
fprtmfdcilejtgnofcds) Jemonfirdretur.^fiatifimohoc
pofthominumemoriaJecmofarefesfereyniuerfe
tur:& qftcdligojole Jifcutmturydc Jifieliutur.ed^ cldri
tpi/l sfUJor )>eritdtis dffdret^t tdnmluml: quinVJedt
^prnuldreidnemopo£it.Suhfe^
mnoru ecclefiafdcrdmetoru trdBdtio:frimufimulJe om
nib\fofi Jeyno quo^fefdrdtim.Hic^ero quis noViJet, f
dftincle,explicdte,dluJdterjllum^ cdfut efi)
yerejotd calefiiu horu myfierioru rdtio cotmedturfys in
tdmmdgnd9mulnflici^JoBrind^mJdutfefienJu
fugienJufit,potepllo moJo JefiJerdref^uis inillkomni
luserrdJilocum y dut occdfione inueniettfiu JeniaJefi-
crdmentorumhoruVi dtjyirtute, Jubitdreinfofierum
fotenticumgrdtidmtlldm^uatllisipfis3 yuibufJdm yu*
fijltlliciJtjs.infiJelium quotiJie mentes illdhitur 3 tune
crofdnclo miJfeJdmficio,& Je fomunionefub ytmqjfe-
cjeJecretd^uibus quiJfe,mhilfdnclius,mhihtitiusJyyt Je
cAo lap/a}?io ah hominihus compofta videantur. ^Adiuge
turhn hodie3certa depurgatom>defanclorumVeneratione
inuocationcJmaginihus,&.relijui/s, at^ indulgenti/s do-
Brina^ua nofoium htreticoru fraudihus y & calumni/s
ehffetur , fedpiorum etiam cathoiicorum confcientus fa-
tisfer/.Hxc de rehusadfalutem noframpemnetihus,qu&
dogmataappeliaturfauJie3acfceliciter crunt pcratta-. nej^
alwcl cjMcqudVY&terea^o in generevifum eji a nohu , hoc
tempore.,necejfiriojidtuendumJn eorum autem quihuf-
dam ddminijirandis,cunonulla effent: fm nonnteomni
no,ac recieferuarentur,accuratijsime patres^Amphjtim i
curafu,vtpurei\la,&cafie,atc^ex morejnjiitutoc^ mato
mm tratlarcnturJtaomnemfuperfitione,omnem qu<t-
fium,omnem(yt dicuntfrreuerenam, a diuina miffaru
celehrationeahfiulifiu^dgis,ignotis,accrimino(is Jacerda
tihus fanttum hoc offerrejacnfcium mterdixifiu.Rei hu
ius facratifyfum,apriuatk domihus ,atc^profanis , mjk-
cra&religiofa loca reuocafis:moIhores catus, grfympho
nias, deamhulationes }collo^uia,negotiationes ,a teplodo-
minifummouifuJta ecclefiajiico vnicui^gradmjeges d
U avohu pr<£fcript<e funt ,vt tradito illu diuinitus ordine
ahutendinullus \>tict locusreimquatur. lta nonnulla Ma
tnmonij impedimenta, qua-an/am quafquanda adviola
da Ecclefiit pvacepta darevidehanturyremouiflts:facdem
Venix confec]ucnd<£ viam minus legitime connuhif fcedus
ineutihus interciuffin.Quiddefurtms tenehricoffj3 ma
mmonus
trimoni/s commemorcmtEquidem itafemio.fdlidnul-
Ucdufdcomocdndiconciliumfuiffet>(cjU£ multa^ ma
xim*fucrunt)prof>ter)>ndmhdnc idomninofuijfefacien
dum . Nam cum reshac ad omnes (peftet , neque\\lus i»
Ojbeterraruvniuej/o dngulusreperidtur y yfelabeshdc
no inuaferiticuradu meritofuift[etyVt coi huic malo, comu
m etiam conflio prouideretur . Innumerabilium Tatres
Sanclifsimi&grauiftimorum deliclorumyacfcelerum oc
cafo yprudenttfima ifta\>eftrayacpropcdiuinafancl:tonc
penitusoblataeft,&* QhriftianitReipublicegubernatio-
nifaptentifime con/ultum.^Accedet adh<ec, Vti/is inpri-
misydcneceffdrid3multorum in furgator^fantlorum Ve-
nerdtionis./nuocdtionis, imdgtnum><? reliquidrum ydt6
tndulgentidrum rdtione dbufuum intcrdiclio, qui rerum
hdrumpulcherimdrumfdciem inquinarey atqueturpare
mirum inmodum videbantur.
^Altera yeropdrs , in fta de ldbenteydcprope cadente
Ecclefaflicadtfciplinafulciendayeratagendumjiligemif
fma etidm abfelutafuit,dtj3perfeBd. Eligemerinpofte-
rumddEcclefidfticd munerd obeunda,quiVtrtuteynoam
bitionepr&ftent^ui^populicommodu nonfuis inferuiat,
<?profmtpottus y juamprafnt. Enuntiabitur >dtaex-
^landbimrfequentius >& > ftudioftusVerbum domtni,
omniaccipmgladiopenetrantius.^Aderuntfuisgregibus
& tnuigilabuntEpifcopiyc<zteri^y quibus dmmdrum cu-
racommtffd eft.ne^extra credttdmfbicuftodtdm^agd-
P buntur
humurMhilcuijuarnprodetuntautadimpure , &fla-
gitiofe\iuendum>autadmale , &perniciofedoccndupri-
uHegia.Nullumfiuepcena crime,nullafinepramio wrtus
rchnciueturfPauperumi&mendicantMm Sacerdotum
mtdtitudini optime prouifum efixerta ynufijuifyue eccle
faifiatuto^ operivnde alipofiit, adfcribetur. ^Auaritia,
quo nullum virium efi tetnus: prafertim m domo dei3ab^
eaomnino tohtur.gr atk facramenta omnia^tpare^co
ferentur.Exyna ecclefiaplures: explurtbusVna^tpopuli
ccmmodum3& ratiopcfiulabit /ofiituetur eleemcjynam
Qudfiores(^ta^pcllantJjuifiiaynojua le/u QhriJiifUA
rentes jndmu nofiroe religioni damnu3 magna mjamiam
ajjerebat,ex omni hominumemoria^qucdfummafoelici
tatis lccofonendum cfi^penitus euelteturjomcnofirapr^
fens calamitasfumpfitexordium i.hincferpereinfinitum
« , ■ • 7. ; • / rn 1 ' _•
maium manarea in dieslatius non defifiebat>ne<^ occum
lli adhuc^multorum conci/iorumcautionibus^ acprouifio
mbuspotuit,Quamcbrem fuh non nififipientipmefaclu
dixerit^t membnim hoc > in quofanandojiu, & multu
Jrufira Lboratum efi.nc relifto corporinoceret, excidere
mr??crrcdeo cultus tribuetur.purius^accuratius : atc^
ita quifu eruntyafa dom ini m undabuntur^ Vr adfui mita
tionem aiios trahant.ln cuopmclare tlludfuit exccgttam
y>t quifiacris effient inittandifijs mcribu^atj^ litemjn yna
auaq ecclefiasaprima Atatcinfiituerentur^tquoddacjua
fiVirtutum cmnium feminarium Hludexifiew.
i ai ■ ' ' Iam
\dm\>eropromncUlihusfynodis refiitutis, Viftatori
^sadpopulorHm\>tihtatem,nonadquereUmi<Tfiimptu
renouatts:/rad>ta ^ajlonbw regendifuos,dtjHepdfcen-
di commodiusfiacuitate : Toemtemiapubhca in\fu?nrcuo
cdtaiHosyitahtatetHmecclefUfiicishominibus.tumpys
locts iduU:lncuratu facerdottjs conferendis, memorabi
lhdc^necdei}irationec%fxitutd:hene^
flurdhtdte jubLtd:H*reditdrU
frohtbita, Modo excommunicationibusimpofito\acter-
mmato:primis ludtcijsjjs in lochftn quibmlites oriuntur
afiignatis : fingulanbus certamimbus interdtftts*. Omniu
hommum>acjacrorum inprimts luxurU.cupidttati, atj
licentta fr*no juafiyuodam , <juod excuti non facile pofi
ftimtecJo:Kegtbus}acprinapwusfui muneris adrnonitis
akf% rebushutufmodtprudentifiimefancitis: quis non \>i
det,Vefiras Vos ?. ^. hac etiam in repartes, cumuUtifii-
meexequutos^Bumf^pe efiinfuperiortfcconalijs, de
fide nofirdexplicdndd , monbufy corrigcdts:jednefcto an
\>nqudm dihgentius , dtc^ dtfitnBtus . Htc {^ferttm hoc
bienmo)ex omniumpopuloru.ac nattonumjn quibm ca^
thohc* rehgtonis yentas agnofatur, nonfolumpatres ,fcd
oratoreshabutmus.^4t quosyirosfSidoBrinam expette-
nus>erudtttfimos:fi»/um,peYittj3mos:StmgenU,^
cdcifiimos:fipietatem3rehgiofifimos:fVitdminnocentif
fmos.Numem uquo^fmrytfprafentes Chrtfltantor-
bis confiderenturangufii^frequentifitma hac ommum,
P 2- qux
mm anteafuerunt Jynodus appareat \ Hicflngula cmniu
-pulnera detetla, mores expofmfuereimhildijtimuUtu efl
aduerfariomm noflrorumargumentaist rationesitatra
Rattyt eorum tum caufa, non noflra agmdereturjemu
nonnulla.at^ etiam quartum difcujfajummaflepe conte-
tione certatum\eofalicet confilio^t quemadmodum igne
aurumjta quibufdam quaflluBationibusyeritafis Wes}
atq nerui probarentur . Qua eniminteridemjentientes>
idemj ffeBantes difcordiapotuit exifleretQua, cu itafmt
licetoptandum(ytinino dicebam)fummoperefuifJet , Vf
yna cum illis h*c agerentur^uorumpotifsimu caufa tra-
Batajunf.abjentium tamen etiam incelumitan>at^fafa
tijitaprouifum efl 3 vr alia rationeprouideri,fiajfuijjent,
nonpotuiJfeVideatur. Legantilli cjua de nofl.rafldeflatui
mus^t chriflianum hommem decet})umilitergrfi lume
illts aliquodfulferitjaciemjuam non auertant : <?fl Voce
domini audierint3cordafua non obdurentiacfladcommu
nem matris ecclefia complexum^ndefie Hlidislraxerunt
redireyoluemit>ciementidfibi omnem> ac mifericordiam
tribuenda no dubitent.Sedpr<zcipua iila ratio e&fP. ^J.
diffentientes anobis animos conciliandi isonfentientes in
flde.at^ officio retinendiji qua hoc in loc^erbisjanciui-
musyeipfainnoflris ecclefijsprdflemus . Leges etfiopti-
m<efint,mutatamen res efl. QuidHebrao populo Deiip-
flus ore lata legesprcfiieruttiuidLicurgileges Lacedemo
nijs9Solonis fAthenienfibus>adlibertatem retinenda jua
ob caufam
•h caufdm erdnt confcripu^tilitdtis dttulerunt tSedcur
cxtcrndydut dnnqud mmis commemorocjua ddbcncjbcd
tcjj Viucndum inftitutd.dtque prtceptd exVnius Chrtfti
Dommi noftri»itd}dtj> doclrinddeftderdrcdUtpoffumus
tutdebemustquiditemfuitamaioribus noftm omijfum
^odcumadreclefentiendum.tumddpracUreagendum
pcmneretfMedtcamentum quidemfdlutdre compofttum
dcpdrdtum iandinhabemus^erumfimorbum debetex-
peilerefurncdum illudeft, acpenenas in omne corpus dif
fundendum . Pocu/o hocfdlutts , nosprimum inebrtemur^
ckdrifimi,&)>iu*,atf4elofienteslegesfimus,<?normd
yuaftqudddm, dc regula 3 adquam aliomm dftiones, &
ftudid dmgdntur, dtque itdfibi )>nufiuijyueperfuadedt3
,. mhile chriftidn* Tteipub xommodo \ dc dignitdte Juccejfu
rHm.nif^udntuminJeftftudiofeprajiiteritjdcurdndu
nobts cum dntedfuit, tum multo eritin pofterum dccurd-
UM.EtenimfiexMdgiJlrinoBri,dc(aludtoris exemplo
facercprius deferamus^m docerefoftqdocuimus ^Jacid
musqud efiepoterit, excu/atiofQutsJerrenosyacpdtipote
ritftcunonfurdndu efje demoftrduerimusjpftfuremur?
fi3cum nonmxchdndum, m<echemur!SdnBos dfdnBoco
ctiio:tnnocentes,at^ integrosab integritatispr<eceptis3 #*
^nocentia,firmosmfide}at^ueconjUntes3afidetnoBra
formatd dotlnna dijcedere maxime couenit. ^Ac talesjui
dem expettdntnospopulinoftriy quinoftrum idndiu redi
rumjuftmentes, eaje ipjirdttone confclabaturJere,ythac
P 3 temporfs
ieporis yfuramaioripra/entesfiudiefarciremus. Sedfiet
ida)>obisfPatresfinBp. (ytSpera) diligenter.&rfuemad
modum hoc in locofaaflisjta etiam domijatk Deo.atque
hominibusfeciew. Isunc fquodhuius temporis efi^ Ueo
pyimum ipfi maximo.atjue immortali>maximas, atque
immortales gratias & agamus \, & habeamus >qui 'mnfe-
cundumveccata quxfecimut nos yne^fecundum iniquita
tes nodras^retribuit nobis: Seddiem hunc latifiimu , que
yidere multi cocupiuerunt3nobis nonfolum^idendumfed
etiamcelebrandum^fummaat^ imredibilicutonm chri
fiianipopuli affenfUjttc^ approbaticnefua magna benigni
tate concefiit. fio deinde Quartofummo nofiroMj? opti-
mo'pontifici^'atidperpetuaiacfingu!areshabendajunt3
micumprimumbeatifetrifedem afcendit^tanto Syno-
dumhancinfiauradidefidenoexarfit^t in eofuas cmnes
curas>& cogitationes defigeret.JHuncios fiatim^ Virospro
batifiimos>ad indieendum iliis nationibus , atjproumcijs
mifit.pro quonm inprimisfalutecouocabatur. Hi ^qui
lonupanes propc cmnes peragraruntj ogarunticbfecraue
runt >obtefianfimt:tuta o??mia yatj3amica promiferunt:
atque id ctiam egenmtyt m ^ngliam traijcerent . Lega
tcs pofimodum^pietate3ac dcBrinaprafiantifiimos y cum
intereffe i!!e Synodo 3yt miruminmcdum cupiebat ,non
poffet fuc mifir.ex auibusduos^uorum memoria in be
nedittwie efi(fiatuta die\tametfimdlifere Epifcopicon^
uemffem , hic effeyoluit3 Hi 3. atyueaddkus eispaulopofi
tertius,
.
terriusynouem menfes dttfue eo dmplius Mum adSynt-
dim mftmemkm epi[cop«rum numemm, hoc m Uco ni-
hatge ,ces expellauerunc.Cum incerea nihitdhudponri-
fex lojea^ragerer.aur mcditaretur^uam^r patres quam
fhmrm^tam oprimi, 0* yuampnmum hucaccedercnn
<F Chnfham wminisTLegesomnes^c 'fnncipesfuoshuc
Orarcresmurerenr^rcommuni^oroiarquec@nfiioycom-
mmts h*c cauft grauifima omniumyarque maxima rra
fforctur. Quidveropojlea omni curdfoiiacudine.fumpci
buspr<ecermific; tjuodadconcilijhuius amplirudinem , //-
bercacem, & commodu percinere aliquo modo^idereturt
O fmgularempaftoris ^pacris noftnpiecdcem,dcquepru
ttennamfofummdm eridm ciufdemfoclicicdcem: cuiusdu
clorirdce^dr^ dusficifs jattdrum hoc diu, & agitarum co^
cilium con-iirir^arconpiefctt.Te %ulum Tercium/clu
li^m.morruosappeilo^uadiu^uanro^fludio^idereauod
nosVidemus exoprafufquodin eam rem fumpcus^uos U
borcs infumpfiftts?Quamobrem \ere tibi,arque ex animo>
piefancliftimeiacbea:tfimegraruUmuri cjuodranram ti-
biUanam,ranramruo nominilaudem [idquodmaxi'
mum diuimz in re beneuolenna argumenrum eft) Domi-
nus teferuaui.r:<juem nosprecibus ommbus ,acVocu fuwli
ces ordmus,an>3 obcejlamur^c ce nobis tncolmnepro ecclc
fia fu* fintt* comodo^cj^ omamecofirtfcercifsimered-
darj&qtMm diucifsime conferuet. Seremfimo ecidm im
pcratortgc.ia^ xrcre^ grarulari iurc opcimo debemus.
■ P 4 Ule
Mepotentiflimorum C<efdrum y<juiprcpdgdndd Chrijlid-
na religionts miro quoddm defldenofldgrdrunt3dnimum
\t locum r eflerens , )» btm banc ab ommperic ulo lib eu,m
conferuauit:& nos vt tutajrajuiliac^pacem trahtnmus
fua yigi/antidperfecitimdgndm c^nofkns dnimis jecuntd-
tem djsidud tnumfuorum legatorum Jummcrumyirom
br<ejentid,dc prolepignore dttuhtiille de nojlris hisrebus,
profud eximidpietdtefolicitusmirflcefuitJlle djedtctd
nobis diflflentientes homines3ex obfcurflimis yin cmibmVcr
fdnturjenebrisycruerejitci ddftntld huiusjynodi clarifli
mamlucem asficiendam3adducere3 mirum in modum ld
borauit.Regum ^rxtered Chriflidnorum , dc <Principum>
in concilio hocy dmpliflimisfluts legdtionibus orndndo 3 &
fluas Veflra autloritati flafces fummittendo ipiamaxme
yoluntas grdtd nobis memoridprofectuendd efl.
ldm Vero quis esJJ/luflriJsmi Cdrdwdles3 quifeVobis
deberep/urimum nonfldtedturfUosnoflrdrum dtlionum
duces cbnmiydc mcderdtoresextitifltsU os yne noflrd due
aut m diccndo y dut in decernendo /ibertas Vicldri 3 dlicjud
exparte Videreturjncredibi/ipdtientid, ac dihgentia cu-
JluJJos nuUicorporis ldboriynullidnimicontentiompeper
ciflis ^t dd optatum resexitum {quoddlu multi \ejlri
fimdes fruflrd tentausruni^qudmprimumperduceretur.
In moprjtcipudm qudnddm3 acpropriam /dtitidm habe-
re3tuyMorone ?/luJlriflsime3atcjue ornatiflime, debes: cui
qui cum yigeflmo db hmc dnnc,prim umprdddro huic ddi
ficio
ficiolapidempofueris, extremam nunc mdnum^pofidlios
multosjouic operi drcbiteBos ddhibitosfteliciter, pro/um
ma tud,dcprope diuimfdpientidjmpones. Fatlu boc tuu
egregmm&finguldre omniumfermoncperpetuo celebra
biturinej^ x>\la^>nquam a-tasjetuishisldudibus coticefcet
Quiddicade -yobts/Patres fantliftmiiquam benede cbri-
Jliana Kep.prjfiantiftimis hts \efiris atlionib9 meruifiisf
quanta^efirum ^niufcuiufy nomini commendanotquan-
tagloria^a Qhriftianopopulo^niuer/btribuetur rVos \ere
patres^erepafioresgr agnofcent omnes 3 &pr<edicabut:
^obufuam^nusquifipitam.at^falutemacceptamliben
tiftme referet. 0 diem illam.popults nofiris iucundiftma3
at^Luiftimamjn quaprimum reuijerejllis nos,atj am
pleth d templi Domini adificationeredeuntescontigerie.
Sedfdc tu , Domine Deus nofier, n tdm eximU de nobis
cpimoni,egregi]sfdclis *etyondeamus&r femen hoc, quod
inagro tuo feminauimus ^beremfrutlum ajferatfluati
Yt ros eloquium tuum, atque id3quodfore aliquando
poilicitus eSyfiattemporibus nofiris^t^numfit
omnium ouile ,&ynus pafioryatque ispotlf
ftmum Tius Quartusyin tmnominis
gloriamfembiternam.
Finis.
P $ Catalo
C ATALOCVS.
L Zq ^LTOZV M V^LTZUM
Omcorum & Theologorum
ommum.
Qujadfacrofan&nmOEcumenicamTridcntinam
Synodum conuenerunl.
Quorum nomina> cognomind^atria/? Aigni
wes hic fmut expiicanrur.
CARDINALES LEGATI
& Prartidentes .
Erculcs Gonzaga S.R. E.Presb. Card.tituli S«
Maria?nothTMatuanus,obijtTridenti,die
recundaMartij.1j03.5c (epultus Mantuar.
Hieron) mus Scripandus S.R.E.presb.Cardi.
tituli S.Sutannar Ncapolitanus,obijtTride
ti,dic.i7.Marti). itffyi & ibi fcpultus in Eccleiia S.Marci or-
dinis fratrum Eremitarum S. Auguitini , cjuoru olim fuerat
Generalis.
Ioan nes Moronus S.R.E.Card. Epifcopus Pra?nefrinus , Me-
diolanenfis in demortui Card.de Mantua locum milfus.
StaniilausHofius S.R.E.prcsb. Card.tiiu.S. Laurcntij in Pali-
fperna Polonus Vuarinieniis.
Ludouicus Simoneta S.R.E. prcsb. Card.tii.S.Cvriaci inTer-
mis Mediplaneufisi
MarcusSiticusS.R.E.DiaconusCaid.Bafiliccduodccimapo
ftolorum dc Altacmps Gc.manus.
B~rnardus Nauagerius S.R.E.presb.card.titu. S. Nicolai intcr
Imagiucs Venetus,in dcmortui cardi. Seripad] locu n.iirus.
CARDINALES NON LEGATI.
CAroIus a Lotharingia S.R.E.prc<b.card.m.S. ApoHinaris
Princeps,cSc Aichicpifcopus Rhcmeniis. Lothci im^is.
Ludouicus
CatalogusFatrurn.
Ludouicus Madrucius S.R.E.Diaconus card.eleftiis cpifcop»
Tridentinus Germanus.
ORATORES, QVORVMNO
mma hic lefcrihutur iuxta eorum aduentu
in ciuiiateTridentinam.
GEorgius Drafcouicius Croattus, Orator Ca?f. pro Re»no
Hungariae epifcopus Quiqueccleiieru
Antonius deMuglitio Morauus,Orator Carf. archiepifcopus
Pragenfis.
Ferdinandus Martineus Mazcarenius Orator ferenifsi. Re^is
Povtugallia?. b
Andreas Dutitius Sbardelatus epif.Camadies.OratorproPra?
latis & clero Hungaria?.
Sigifmundas a Tunn.Orator Caefareus.
Francifcus Fcrdinandus de Aualos Marchio Pifcaria? Orator
Regis Catholici.
Ioannes Strozzius Florentin.Orator excellentifsuDucis Flo-
rentia^cc Senarum.
MelchiorLufsi ecjucs auratus.Orator feptem cantonumjHel-
uetiorum.
AugiiRinusPaungartnerl.V.D.deMonachio.Oratorilluitrif
fimi.AJber.Ducis Bauaria?,
NicolausdePote,da<ftor&eques,? A' tV-*t
EtMatthxusDandulusecmet. §" <>atores D. Venetoru.
LiidouiciisdeLanfac. _
RenaldusFerrci-i9pra?iidcsinpar Q Oratores Chriftianifsi
lamcnto Parifien. -^xni regis Galliarum.
EtGuidcFaber ludex maiqrTolo.— J
yalcntinur Herbutu^Polonus epifc.Praremifsicfis. Orator fe
renifsi.Rc£-is Polonia:.
MarciiG Antonius Bobba Ca-faleufis epif. Augnften. in Pede-
montio Orator fercnifsi.Ducis Sabaudiae. t
Ckudius rer.nandex: Quignonij Comes Lunenfis Orator Re*
ffisCathblici. ^oi
Hieronymiis
I
Catalogus Patrum.
Hieronymus dc Gaddis Florentinus epifco. Cortone, Orator
excelle.Ducis Florentiar miiTLis in locu Ioannis Strozzij.
Frater Martinus Roias Portalrubeus Orator Illuftrifsimi ac rc
uerendifsiini D.Magni magiftri>ac totius ordinis fanftiloa
nis Hierofolymitani,eiufdem ordinis procancellarius.
PATRIARCH^.
ANtonius Hadijs Iuftinopolitan. Hierofolymitan*
Daniel Barbarus Venetus. Aquilegienfis.
Ioannes Triuifanus Venetus. Venctiarum,
ARCHIE. PAVLI. III.
FErdinandus Annius Neapol. Archiepifc.
Amalphitan.nunc epif. Bouinus
Petrus Landus Venetus Archiepif. Cretenfis. •
Petrus Antonius de Capua.Neap.archiepif. Hidrotin.
Marcus Cornelius Venetus eleclus archie. Spalatrcn.
Sebaftianus Leccauella Graecus ord.pre>olim
Archiepi.Naxienfisnuncepif. Literarenfis.
Petrus Guerrero Hifpanus archiepifcopus. Granaten.
Antonius Altouitus Horentinus archiepifc.Florcntinus
•j* Cxfar Cibo Genuenils obijt Tridenti , die
2tf.Decemb.iy62.archiep. Taurincn.
Paulus Aemilius verallus Romanus olim ar-
chiepif.RoiTancnf. nunc epif. Caput Aquenfis
ARCHIEP. IVLII. III.
IOannes Brunus de OlchinioMacedo.Re-
gni feruiar primas archiepif. Anlibarenfis.
Ioannes BaptiftaCaftaneusRomanus archi.RofTanen.
Ioannes Baptifta Vrfinus Romanus archjep.Sancle Scuerine;
ARCHIE. PAVLI. IIII.
T Vdouicus Beccatellus Bononicnfis archi.Ragufinus
-*— 'Mutius Callinus Brixien.archiepif. Iadrenfis.
Sigifmundus Saracenus Neapo.archicpif. Materanus.
Antonius Parrages de CaftilegioHifp.archi.Calaritanus.
lulius Pauefius Brixien.ord.prar.archiepifc. Surrentinus,
Bartholomarus dc Martyrib9 Lufita.ord.prc. -
■ . I:i Archic
CathalogusPatrum.
Archiepifcopus. Braccaren.
Auguftinus Seluago Genuen ord.prx.epi. Genuen.
*ARCH 1E9I SC091 911 IIII.
T)Hilippus MocenicusVenetusregni Cipriprimas,
■*■ & legatus natus archiepif. Nicofien.
Guiliclmus de Auanfon Gallus archiepif. Ebredunenfis.
Antonius Cauchus Venetus archiepif. Corcirenfis
Germanicus Bondinus Senc.elecl.archie. Senarum.
Marcus Antonius Coluna Romanus archie. Tarentinus.
Gafpar de FoiTo Cofentinus ordi.S.Francifci
de Paula archiepifcopus. Reginus
Antonius deMuglitioMorau9ora.Cef.arc. Pragen.
Maximus deMaximis Romanus archi. Amalphitanus.
Gafpar Ceniantes de Gaeta Hifpa.archi. MefTanenfis.
Leonardus Marinus Genuen.ord.pra\archi, Lancianenfis.
Octauianus Preconi9 MefTanenfis ord.min.
Conuentualium S.Francifci archie. Panormitanus
NicolausdePelueGallusarchic. Serionenfis
Antonius Iuftinianus Chiefis ordi.prze.arch.Naxienfis.
Antonius Puteus Nicien.archiepi. Barenfis.
E9ISC0. LEONJS. X.
Vicentius Nicofantius de Fano epifco. Arbenfis.
Ioannes Francifcus de Fifco Ianuen.epif. Andrienfis
Io.Thomas de S.Fadicio Neopo.epif. Cauenfis fenior.
E9IS. <AD 21 1ANI. XI.
Quintius de Rufticis Romanus epifco. Milleten.
E91S. CLEM ENTIS. Vll.
LVcasBizanthiusdeCatharoepif. . Gatharen.
AloyfiusPifanusVenetusepif.. . f Patauinus
AlexanderPiccolhominusSencn.epif. Pientin.
Dionyfius Grexus ord.minorum fancliFran
fci de obferuan.epif. Milopota fenior.
Gabrielle VeneurGallus cpifc. Ebroicenfis
Giiiliclmus de Monibas Gallus epifco. Leclorenfis
Epifco
CualogusPatram.
EPIS. PAVLI. III.
ANtonius a Camara Sabudus epif. Bcllicenfis.
Nicola9 Maria Caracciol9 Neapol.epif. Catanienfis.
BerardusbonloannesRomanus.epif. Camarinenfis.
Fabius Mirtus Neapol.epif. Caiacen.
Scipio Bongallas Romanus epif. Ciuitatis Caflel.
GcoigiusCorneliusVcnetusepifc. Taruifinus.
VinceVitius DurantiusBrixien.epif. Termularum.
Mauritias de Petra Papieniis epifc. Vigleuenfis.
Martius deMartijsMedices cprf.
loanues Vincentius Michaelius Barolitanus
Epifcopus.
Gabriel de Bouueri Gallus epif.
Leonardus Haller Gerrnanus epif.
Mariicen. .
Minerbinen.
Andegauen.
Philadelphieniis
LudouicusVaninus de Theodolis.Forliuien.
Hh MortuuseftTridentiepif. Britonorien.
EgidiusFalcettaCingulanusepif. Britonoricn.
IuJiusContarcnusVcnetusepif. Ciuit. Bellunen.
Thomas Cafellus AoiTanen.ord.prar.epif. Cauenfis Iunior.
Hippolytus Ariuabenus Mantuanus epif. Hierapetren.
HieronymusMacchabeusIlomanusepif. CafTrenfis.
Petrus Auguftinus Hifpa.epif. Ocefis & Iacefis.
Iacobus Naclantus Floienti.ord.prar.epif; Clodieniis.
Bartholoma?usSiiigoCreten.epif. Caftellaneten.
ThornasStellaVeiietusord.pr.a:.epjf. Iutrinopohtan.
Petrus du Val Gallus epif. Sagienns.
•flonnnes Antonius Pantufa Confentinus
obijtTridentidie.27.0cT:obris.i^'2.epif. Ijtcrarenfc.
loannesBaptiftadeGrofsisMantuanmepi.} cgicnhs.
IonuesXuarezLufltanusord.S.Augufepii. Covmbricen.
Philippus RiccabclJa Fvaccanaten.cpif. Raccanatcn.
Io.IacobusBarbnNeapol.or.S.AuguitJ.epi.Iteranen.
Alichael aTurre Vtincn.epif. Ccneten.
Poiiipeius Zambeccarius Bonien.epif. Simnonen.
loannesBcioaidusPanoiniiu.nusepif. Sancta: Agatar.
Antonius
CatalogusPatruhi.
Antonjus Scarampus Aquenfis cpif. Nolanus.
AntoniusHcComitib9 Genuc.ord.pre.epif. Brugnacen.
CxftlrFqggiaRbOmenGs epif. Vmbriaticen.
Ca?far comes a Gambara Brixien.epif. Tortonenfis.
Io.Baptida de fibrnardis Luccnfis epif. Adiacenfis. *
Martinus Pei -ezius de Ayala Hifpanus cpjf. Segobienfis.
Nicolaus Pfaulme Gallus ord.S.Bene.epif. Vcrdunenfis,
Alfonfus RofctusFerrarien.epif.
Iiilius Parifianus deTolentino epif.
Bartholcmams Sebatrianus Hifpanus epif.
Francifcus Lambertus Sabaudus epif.
Maximilianus Doria Genuen.epif.
Euftachius du Bellay Gallus epif.
Bartholomeus de CapranicaRomanus epif.Carinenfis,
Ennius Mailai ius de Narnia epif. Feretranus.
AchillesBranciaNeapoIitanuscpif. Bouenfis.
lo.Francifcus VerduraMeiTanen.epifc. Chironen.
AlbertusDuimius de GJiricis ord pra.epif. Vcglenfis.
Ioa.Antolinex deBricianos dclaRiberaHi-
fpa.cpifco. Iuuenacen.
Tnilanus de Bixet Gallus epif. Xantonen.
Comaclen.
Ariminenfis,
Pactenfis.
Nicienfis.
Naulenfis.
Parifienfis.
EPIS.
IVLII. III.
A ScaniusGherardinusdcAmeliaepif. Cattacenfis*
-^MarcLisGonzagaManttianusepif. Aaforenfis.
Baldouinus de Baldouinis Pifanus epif. Auerfanus.
Petrus Francifcus Palauicinus Genuen.epif. Alcrien.
Aegidius Fnfcararius Bonciiic.ord.pre.epif. Mutinen.
Timotheus Xufhnianus de Chio.or.pra?.epi. Calamonen.
Didacus de Almanfa Hifcanus epif. Caunenfis.
Laclantius Rouerella Fcrrarien.epif. Afculanus.
Ambrofius Moticula Luneiis Sarzanefis epi.Segninus.
SebaiuanusGualtcrmsViterbicniisepif. Viterbien. |
HonoratusFafcitellus monachus ord.S.Bcne
dicliNeapolitanuscpif. Infulanus.
PetrusCamoianusAretinusepif. Fefuiaium. •
Horatius
CatalogusPatrum.
Horatius Grecus Troiancfis Appulus epif. Lcfinenfis.
Bernardinus Cuppis Romanus epif. Auximanus.
GafpardcCafalLufitan9ord.S.Auguft.cpi. Leirien.
Ioannes dc Moruillicr Gallus epif. Aurelianen.
Fabius Cupallata placentinus epif. Lachedoncn.
Iulius GentiJius Tortonenfis cpif. Vulturaricn.
Adrianus Fufconius Romanus epif. Aquinus
Antonius de S.Michale Hifpa.ord.S.Fracifci
i deobfcruantiaepif. Montis marani.
Hieronymus Melchiorius Racanatc.epif. Maccratenfis.
Pctrus dc Petris de Monte Aretinus epif. Luccrinus.
Iulius Gritus Venctus epif. Parentinus.
Iacob9Silueri9 Piccolhomine9de Celano cpi. Aprotinus.
Ludouicus de Brefze Gallus epif. Meldenfis.
Iacobus Mignanellus Senen(i epifc. Groffetanus.
Io.AndreasCruciusdeTibureepif. Tiburtin.
Carolus Cicada Gcnuen.epif. Abinganen.
Fracifcus MariaPiccolhomincusSeneiis epi.Ilcincn.
Afcifclus Moya de contreras Hifpa.epif. Vicen.
+ GaleatiusRofcius delnteranna mortuus
eitTridenti.xvj.O&obris.i^.cpif. - Afsifienfis.
Francifcus Richardotus Burgundus cpif. Atrebaten.
Iaco.Maria Sala Bononic.Ital9 in Gallia epi. Viuaricnfis.
Gabriel de Monte S.Sabini epif. Hefinus
MarianusSabellusRomanus-epif. Eugubinus.
Agapitus Belhomo Romanus epif. Cafertanus.
Iulius Cananus Ferrariens.epif. Adrienfis.
Iulius Gallettus Pifanus epif. AlefTanenfis.
Hieronymus Burgienfis Gallus epif. Cathalaunenfis.
ET\S. T^VLl. IIII.
SCipio AEllienfis Ferrarien.epif. CafTalenfis.
Didacus Sarmicte de fotto maior hifp.epi. Aitoricen.
Thomas Goduelus Anglus cpif. AiTaphenfis.
Fauftus CafTarellus Romanus epif. Fundanus.
Bellifarius Balduinus Neapolitanus epiC Larienfis.
Vrbanus
CatalogusPatrum.
Vrbanus Vigerius deRuere Genucn.epif. Senogallicnfis
lacobns Stiretus Grecus cpif. Milopota.Iunior
•Ho.BaptillaOuus Roma.obijt Spolcti du
rediretadcccl.fua die.12.N0ucb.1ySz.epif. Rheatinus.
Marcus Laureus Tropiens ord.pnrd.cpif. Campanicn.
FrancifcusdeBeauquereGaliusepif. Metenfis.
Hercuies Rettinger Germanus epif. Lauantiniis.
Ioannes-Francifcus commendonus epif. Hyacinthenfis
Iulius dc Rubeis Polin.epif. Sanfti Leonis.'
Carolus de Grafsis Bononien.epif. Montis falifci.
ArriasGaliegoHifpanuscpif Gerunden.
Hieronymus Gallego Hifpa.epif. Ouitenfis. '
Ioannes de Munnatones Hifp.or.S.Aug.epi.Scgorbicen.
Francifcus Blanco Hifpa.epif. Aurienfis.
Vincentius de Luchis Bononien.epif. Anconitanus.
Popeius Piccolhomineus de Aragonia cpif. Tropienfis.
Petrtls Barbarrcus Venetus epif. Curzolen.
Francifcus Bachodius Sabaudien.epiC Gebennen.
Carolus de Angennes Gallus epif. Cenomancnfis.
Hieronym9 de Nichifola Veron.or.pred.epi.Thcanen.
Marcus Antonius Bobba Cafalefis Orator ferenif.
DucisSabaudisepif.Auguite.inPedemontio.
IacobusLomellinusMeiranenfisepif. Mazarien.
Do uatus de Laureti/s de Afculo Appulie epif. Arianen."
+Petms Contarenus Venetus mortuus cft
PatauijinmenfeMaij.i^.epif. Paphenfis.
PetrusDanefiusGallusepif. Vauienfis.
Hieronymu^SauorgnanusForouilien.EpinSibinicen.'
Carolus deRouey Gallus epif. Suefsionen.
PhiljppusDuBecGailuscpif. , Veneten.
Georgius Drafcouici? CroattusOrator Cxf.
prdregnoHangaria?epif ;
Francifcus de AguirreHifpanus epif.
AndreasdeCucdaHifpanus epif.
Antonius Gorrionero epif.
Antonius Auguftiiius|i^rpanijs epif.
Quinqueccl^fie.
Cotro nen.
Legionen.
Almerien.
Iierdcnfis.. ;.
Q^
Angelus
CathalogusPatrum.
Aiigelus MaiTarellus Septendanus epifc.
Antonius CiureliaBarenfis epifc.
Dominicus Cafalbacha Maflane.or.pre_.epi
Petrus Faunus Coilacciario epif,
Io.Carolus Boiiius Bononien.epif.
Hugo Boncompagnus Bononien.epifc.
Saluator Pacinus de colle epif.
Lupus Martinez Hifpanus epifc.
Carolus de Efpinay Gallus epifc.
Egidius Spifame Gallus epif.
Antoni9 Sebaftian9 minturn^dcTraiec.epi
Bernardusdel Bene lForenti.in Gallia epif.
Dominicus Bollanus Venetus epifc.
Io. Antonius Vlpius Comenfis epifco.
Ludouicus de Ginolhac Gallus epif.
PhilippusMaria Capegius Bononien.epif.
Ioannes de Quignones Hifpanus epifc. ,
EPISCOPI PII QyARTI.
Dldacus de Couarruiiias deLeyua Hifpa.epi.Ciuitaten.
Philippus Gerius Piftoricnfis epif. Ilelanen.
lo.Antomus Facchinettus epif. Ncocaftren.
Hippolytus Capilupus Mantuanus epifc. Fanenfis.
IoannCsFabriciusSeucriiuvsNeapolita.epif. Accren. .
Conftantinus Bonellus Feretran.epifc. Ciuita, Caitcl.
Iulius Superchius Matuanus ordinis Carme
litarum epifcopus.
Marthinus Rithouius Flander primus epif.
Thelefinus.
Buduenfis.
Vicenfis.
Acjuenfis.
Oftunenfis.
Veftanus.
Clufinus.
Elnenfis.
Dolenfis.
Niuernen.
.Vxcntinus.
Nemaufcnfis.
Brixienfis.
Comenfis.
Tutellenfis.
Feltren.
Calagurritan.
Antonius Hauetius ord.praed.primus epif.
MatthasOH de Concinis Flcrentinus epifc.
Caprulanus»
Iprenfis.
Namurcen.
Corthonenfis.
Ciemonenfis. '
Maflancnfis.
Vchcicn.
Nicolaus Sfondratns Mediolancin.epifi:.
Vcntura Bufulinus n ifernas cpif.
Ludouicus deBucilGallus epif.
LlieronymusGalleratusMcdiolanen.cpifc. Sutrinus. .
loanesPctrusDelphimisVcnetusordinisCa- ^ •
noniconfrtt rcgularium epif. Hyacinthenfis feciidus.
inA 0 Icanncs
'%
CatalogusPatrum.
IoannesAndreasBelloniusMeiTanen.epif. MafTelubren.
Georgius Zifcho >iid Vngarus ordi nis minorii
fanfti Francifci de obferuantia epifc. Sc°-nicnfis.
Stephanus Boucher GalJus epifc. Corifopitenfis
IoaimcsPaulusAmanniusCrenfen.epifc. Anglonen.
Federicus Cornelius Venetus epifc. Bergomenfis.
AlexandcrSfortiadeS.Floraepifc. Parmen.
AntomusleCirierGallusepif. Abtincenfis.
AndreasMozanicusVenetusepifc. Nimofien.
Benedi&us Saluinus Firmanus epif. Verulanus.
TJuihelmusCaiTadorHifpanusepifc. , Barchinonen. .
Petrus Goncalez de Mendoca Hifpanus epif. Salmantinus.'
Martinus de Corduba dc Mendoca Hifpanus
ordinis praed.cpifc. Dertufen.
Iulius Magnanus Placentinus ord.minor.con
uentualiumS.Francifciepif. Caluen.
Valetinus Herbutus Polonus orator Serenifs.
_ RegisPolonixepifc. Praremifsien.
»f Simo Aleottus Foroliuie.eleelus Foroliuic.mor-
tuus eft Trideti die. 20. Augufluyfo. epif. Foroliuicn.
Pctrus de Xaque Hifpa.ordi.prardi.epif. Nioquen.
ProfperRebibaMeiTancn.epifc. Troianus.
MekhioraVozmedianoHifpanusepif. Guadixen.
Hippolytus deRubeisParmenfis eleaus cpif.Papienfis.
Didacusdel.eonHifpanusordi.Carmel.epif.Colombrien.
Annibal Saracenus Neapol.epif. Licienfis.
PaulusIouiusComen.epifc. Nucerinus.
»f Hieronymus Triuifanus Venetus ord.prse.mor-
tuus eftTridenti die.p.Septemb.iffo.epif. Veronenfis.
Hieronymus Ragazzonus Venetus epifc. Farnaguftan.
Romulus de Valentibus de Trebia epif. Conuerfanus
Lucius Maranta Venufin.epifc. Cauellen.
Simon de Nigris Genuen.epif. Sarazanenfis.
Theophilus Gallupus Tiopenfis epifc. Oppidenfis.
lulius Simonetta Mediolanenfis epifc. Pifauren.
PetrusAllebretNauarrusepifc. Cumenenfis.
Qjt Iacobus
CafalogusPatrutn
Iocobus Guidius Volateranus epif.
DidacusRamijrez Riipanus epif.
FrancifcLis Delgado Hifpanus epif.
Ioannes Claulic Gallus cpif.
Iacobus Gibertus d& Nogueras Hifpanus epi.Aliphanus
Antonius Maria deSaiuiatis Romanusin
Pennci adric.qj;
Pampilonen.
Lucenfis.
Seneccn.
Santti Pauli.
Aemonien.
Soranus.
Monopolitan.
Imolenfis.
Galliaepifcopus.
Matthaeus Priulus Venetus epif.
Thomas Liiius Bononienfis epif.
Fabhis Pignatellus Neapoli.epif.
Hieronymus Guerrinus,Feretranus epif.
Carolus de Vicecomitibus Mediolanen.epi.Vintimilienfis.
ThomasOyerllaitheFIiberntisepif. RoiTen.
FrancifcusValeteGaliusepif . Vabren. •
Ioanes Colofuarinus Hugarus ord.prar.obijt
Tridenti die.24.NoLieb.anno.i£62.epif' Canadienfis.
Andreas Duditius Sbardellat9 Huga.nuc epi.Coenadienfis.
SpinelhtsBenciusPoIitian.epif. MontisPoIitiani
Francifcus AbondjusCailillioneusepif. Bobicn.
Staniflaus Falefchi Polonus epif. Theodofien.vel Chafenfis
Achaden.
R:
Eugenius OhairtHibernus ord.prar.egif.
Donaldus Magongial Hibernus epif.
Guido Ferrerius Pedemontanus epif.
Io.Baptiita Sighicellius Bononien.cplf.
Scba(tianus:Vantius de Arimino epif.
Io.BaptiftaLomellinusMeiTanen.epif.
Io.Baptifta Milanefius Florentinus epif.
Auguftinus Mollignatus Vercellcnfis epif.
Carolus Gi imaldus Genuenfis epif.
Fabricius.Landrianus Mediolanen. epf.
Bartholoma*us Ferratinus Amerin.epif.
Petrus Fragus Hifpanus cpif.
aporen.
Vercellenfis.
Fauentinus.
Vrbeuetarius.
Gardien.
Marficanus.
Triuicanen.
Sagonen.
SanftiMarci.
Amerinus.
Vfelienfis.
Hieronymusde GaddisFlorentinus Orator
DucisFlorentixeleclus cpif.
Francifcus Contarenus Venetus epif.
Ioaiines Delphinus Venetus cpiC
Cortonenfis.
Paphenfis.
Torcellahus. . ..
Alcxan-
CatalogusPatrum.
AlexanderMolusComenfisepifc. MinorennY. !
^EVERENDI ABB ATES
LVdoukus deBaiiTey Gallus Ciftcrcie.Abbas & Generalis.
Hieronymus dc ia SouchiereGalfus Abbas Clareuallen.
Stephanus de Nauaria Abbas S:Mariar gratiarum, prope Pla-
centiam.
Auguftinus Lofchus Hifpanus Abbas Cafsinenfis fanfti Beue
di£ii de Ferraria.
Euthidus de Cordcs Antucrpienfis Abbas pro titulo.
GENERALES ORDINVM
Vlncentius Iuftinuanus Genuc. Generalis ordi.pra?dicato.
Francifcus Zamora Hifpanus. Generalis fanfti Francifci
de obfenuantia. ;
Antonius Sapiens Auguftanus Generalis f. Francifci Cpucnf.
Chriftophorus Patauinuj Generalis f.Auguftini.
Stephanus Fazzinus Cremonen.Prouincialis Lombardie pro
Generali ordi.Carmelitarum. .
Ioannes Baptifta Milliauacca Aftenfis Generalis Seruorum.
Iacobus Laynez Generalis focietatis Iefu.
DOCTORES LEGIS
pro/acroConcilio. &
GAbriel Paleottus Bononienfis Auditor Rota- .
Scipio Lancilottus Romanus Aduocatus Confiftorialis^
Ioannes Baptifta Caftellus Bononienfis promotor.
MichaelThomafius Maioricen.do&or decretorum.
THEOLOGI A SVMMO
pontificemifl.
A LphonfusSalmaronHifpanusor.dinisIefuitarum.
XX-J-Frater Petrus de Soto ordinis praedicatorumHifpanus
obijtTridcnti.
Francifcus Torenfis dottorTheologus Hifpanus.
A.ntonius Solifius do&or Theologus Hifpanus.
Frarer Camillus Campegius papien. Inquifitor Fcrrariae prdi-
nis prardicatorum,
Q^3 Frater
CatalogusPatrutti.
Frater Hieronymus Brauo Hifpanus ordi.praccfi.
DOCTORES THEOLOCl^iE F*J-
cultatis cParifienfisymiJ&a Qarolo nonofial-
liarum Hege ChriJlianijSmo.
Nlcolaus Maillard Decanus facultatis parifienfo.
loannesPeletier.
Antonius Demochares.
NicolausdeBris.
Iacobus Hugonis Francifcanus,idem etiam procurator Rcuc»
rendifsimi Ioannis Vrfini epifcopiTrecorenfis.
SimonVigor.
Richardus Dupre.
+Natalis Paillet obijtTridenti VII.calenJDecemb.ijfo.
Robertus Fournier.
Antonius Coquier.
Lazarus Broychot.
Claudius de Saintes Canonicus regularis.
THEOLOCI MISSI ^i 7HI-
lipfo Rege Qatholico.
COfmas Damianus Hortolanus ejettus Abbas Villabertra
Ferdinadus Tritius doclor theologus Canonicus Caurie.
Ferdinadus Vellofillus doft.theologus Canonicus Segotinus.
Thomas Dafsio I.V.D'Canonicus Valentinus.
Licenciatus Antonius Couarruuias auditor Granaten.
Ferdinandus JVlinchaca Dccretorum doctor,
Fraterloannes Ramirez Hifpa.miniiter prouin.diui Iacobi.
Frater Alphonfus Contrcras Comiflarius ordinis in curiaRc-
gisHifpania*.
Frater Michael de Medina,facrx thcologia? doctor,
Frater loannes Lobera Hifpa.ficra? thcologix le£tor Salaman
ticae miiTus in focietatem miniftri prouincialis diui Iacobi
fup.memorati.
Frater Ioannes Gallo Hifpanus ordi.pr.rdi. (Gallo.
Fratcr Petrus Fernadez Hifpa.ordi.prsd.infocietatemagiftri
Frater
QatalogusPatrum.
Frater Dcfi Jcrius dc f. Martini panormi.ord.Carmelitjt.
Michaci ISaius ab Atho facrar theologia? do&or.
Ioanries HefTels Louanio facrae theologia? doctor.
Cornclius Iaafonius Hulftenfis facrx theologix do&or.
THEOLOGI MISSI SzECE
'PortugalU.
T^Rater Francifcus Foriero ordinis pracdicatorum.
£ iS,^obllAa PayUa de Ancirade Lufitanus do&or thcolo.
UMelchior Cornelius Decreto. docl.fcnator regis Portugal
U3 EXCELLE/NT/SS /.
Duce^BauarU.
Ioannes Cauillonius Flandcr,ex focictatc Ihefuitarum.
VROCUR.ATORES E9ISC0-
porum ahfemium.
MErchantusdoftorTheologusproIlluftrifs.Cardinalede
Mendoca epifcopo Burgen.
Io.Gothardius Cler.fcc.Germanus pro Reuerendifs.epifcopo
Ratisbonen. r
Georgius Hochenuarter Cleri.fccu.doaortheologus , fuffra-
ganeus proReuerendifs.epifcopo Bafilicnfi.
Frater Felicianus Ninguarda de Morbinio ordi.prardi.pro II-
luftnfsimo Domino Salez Burgen.Orator.
Petrus Cumel doclor theologus Canonicus Malacitanus pro
Rcuerendifsimo Malacitano.
Ioanes Delgadus,docT:or theologus , Canonicus Tydenfis pro
D.Ioa n ne dc f. AEmiliano Reuerendifs.epifc.Tudenfi.
Gafpar Cardillus Villalpadeus Segobcr.doftor theolo^us pro
Rcuerendifs.epifc.Abulen.
Fratcr Ioannes deLudenna doclortheologus ordi. prardi. pro
Rcuercndifs.epifco.Seguntino.
Frater Francifcus Orantes,le<ftor Valifoleti ord.minorurn pro
Keuerendifs.epifc.Palentino.
Carfar Ferrantius Siieflanus doftor theologus pro Reuercdifsi
mo epifcopo Sueffano apud Reucrendifsimum llerdenfem. >
Q^,4 Ioannes
CatalogusPatrum.
PROCVRATORES ORDINVM.
IOannes Coutignon doft.Gallus.Prior, & Procurator ordi.
Cluniaccnfis.
Nicolaus Bouchcrat GallnsPrior rrionaiierij dcReclufo pro-
curator Generalis ordinis Ciftercienfis.
THEOLOGI SECVLARES
& doBores iuris eanmkL
GEorgius girard.Gallus doftortheologus CumReuercndiC
Andegaiienfi.
Gcntianus Heriictus Galltis cum Illuftrifs.6cReuerendifs.Car
dinale a Lotharingia. ,
Francifcus Sancius Decanus,facultatistheologioe,&Canonir
cus Salmanticcn.cum Reuerendifs.Salmanticenf.
Mattheiis Guerra Confentiaus Calabr.presb.fecularis cumRe
uerendifs.cpif.f.Marci. • ■ — ■:
Federicus Pendafius cura Illuftrifs. Card. de Mantua lcgato f.
Concilij.
Io.FrancifcusLombarduscumIllufl:rifs.Card.Saripandolega
toSacriConcilij.
Pctrus Mcrcatus theologus cum Reuerendifs.Vicenfi.
Trigillus doftortheologus CanonicusLegionen.cumRcue*
renclifs.Legionen.
Sobannus doftortheologus cumRcucrendifs.Legionen.
Antonius Leitonus doftor theologus, cumReuerendifsi. Co-
nyrabricenfi.
Petrus Fontidonius doftor theologuSjCum Reucredifsimo Sal
mantino. .-,-..
loanes Villetta doftor theologuSjCuRcuerendif. Barchinonc.
Ioannes Fonfeca doftor theologus,cum Reuercdif.Archiepif.
Granaten. . •
Michael Oroncufpc doftor theologus, cum Reuercndifs. cpi-
fcopoPampilonen. i
A lfonfus Fernandcz dela Guerra Hifp.doftor theologus,cum
.ReucrendiO.Guadixien. ;
Cofmus Palma Fotcyus,facrx theologix doft.Hifpanus,Hor-
tolani
Catalogus Patrum.
tola ni Abbatis)difcipulusJ&: Comes.
Michael Ytero D. V.I.cum reuerendif.epif.Pampilonen.
Iofephits Pu ebla dortor rheologus,cu reuercdi f.epif.Ciuitate.
loanes Chaco doftor iuris canonici, cu reueref. cpi.Almerien.
Antom\isGarfiasdoftortheologus3cu^euere;epif.Oueten;
Benedi&us Arias Mantoanus ord.S. Iacobi dodtor theologtts.,
cumreuerendif.epifcOiSegobienfi.
Ioannes Barcelona theologuSjCumrcuerendif. epif. Vfcelleii-
DOCTORES GALLI.
OrdinisS$enedts~li.
I
Oannes Carthougne dofror theologus.
Ioannes de VerdunGallus doctortheologus.
THEOLOGI ORDINTS FRA
trum 'Pradicatowm,
A Ngelus Ciofus Florentinus cum illuftrifsimo Cardi. Man
~l\ tuanoLegato.
SeraphinusdeCaballisdcBrixia,Prouincialisterraefan£te,cu
reuerendifsimo fuo Generali.
Helifeus Capys Venetus theologus.Archiepif.Pragen.
Pctrus Aridienfis Gallus cum reuerendif.D.Cenomanen.
Bernardus Bernardi Gallus inquifitor Auinioni vicarius con-
grega.Francia'.cum-reueren.D.Nemanfenfi.
Ioannnes Matthanis Valdina^cum reueren.D.Tarentino.
Petrus Martyr Coma Hifpa.cum reueren.D.Gerundenfi.
Petrus Zatores Hifpa.cum reueren.D.Dertufenfi.
Antonius de Grofupto cum reueren.D.Vigliuanenfi.
Aurelius de Chio cumreueren.D.Spalatren.
Adrianus Valenticus Venetus3cum reueren.D.Nicofienfi.
Marcus Medices VeronenfisjCiun reueren.D.Ceneten.
Benedi&us Herba Mantuanus,cum reueren.D.Brixienfi.
Michael de Aft Genuenfis prior fancli Laurenti).
Conftantinus Coccianus Iforella cum.R.D.MontePalciano
Heni icus de SJtfieronymo,cum reue.D.Braccarenfi.
Ludouicus de Soto Mayor cum rcuer c.D.Georgio de Tayde*.
Q^J Baptifta
Catalogus Patrufn.
BaptiHa de Lugo cum reueren.D.Veronenfi.
Hieronymus Barolus Papien.
"HOMmU FR^tTRVM THEOLO-
gorumbeati Franclfcide obferuantiacujuo Cenerali.
/V Loy fius de Burgonouo , Italus facrse thcologix leftor Bo-
-£*■ nonien.commidariusgeneralis.
Thomas de Sogliano Italus Prouin.Bononia^ miniftcr.
Antonius de Padua Lufitanus ordinis Secretarius.
Bonifacius Ragufeus apoft. prxdicator terrar S. Gubcrnator.
Angelus dc Petriolo Italus ledor facrae theologiar Pcrufij.
Angelus luftinianus Italus le&or facre theologix Ianux.
Vincentius deMefsinaltaius facra? theologiar leclorNeapol.
Iulius Orfeanus Italus facrx theologia; Icftor Borgomi.
lacobus Alani Gallus theologus cum reueren.cpifc.Veneten.
NOJttlNjt OMRIVM THEOLO-
gorumord.fratrumMinorum conuentualiu exiftetium
infacro concilio cum reueren.patregenerali.
MArcus A ntonius Gambaronus a Lugho focius rcligionis
Bartholomeus Golphus dePerguia.
Ioannes Tertius Bcrgomcfis leclor theologiar publicus in gim
nafio Papienfi.
Clemcns Thomafinus deFlorentiaregensinconuentufan&e;
crueisdeFlorentia.
Auguftinus Balbus a Lugo.
Ioannes Baptifta Ghifulphus ordinis Scriba.
Antonius de Grinano rcgcns S.Antonij dePatauio.
Lucius Angufiola Placentinus regens.S.Francifci Bononia.
Maximianus Benianus Cremcnfis orator pro Religione 6c ia
quifitorPaduar.
Oclrauianus charus de Ncapoli rcgcns S.Laurcntij dcNeapofi
Antonius Pofius de montc Ilcino regens in conuentu duode-
cimapoftolorum Roma?.
BonauenturaMeidulenfis regcns in conuentuParmar.
Martialis Pcrcgrinus Calabcr regcns in conucntu Ferrariar.
Antonivw
r.
Catalogus Pairum.
Antonius a Cubalo Fcltr enfis.
Andreas Schynopius de Amandulacura rcuer cndifsimo. D.
Cathanzario.
BaldafarCryfpusNeapolitanus cum reueren.D.|Tropienfi.
THB0L0C1 ORDTKIS FR^ATRVM
Bremitarum SanBi^uguftini.
THadeus Perufinus cum reueren.D.Saluiati.
Ioannes Paulus Recinentenfis cumrcueren.D.Qujnqj Ec
cleficn.Orator pro RegnoHungariae.
Simon florentinus cum illuftriCCard.Serypando Legato.
Cherubinus Lauofius de Cafsia cum reueren.D. Vcrccllcn.
Ambrofius Veronenfis dicli conuentus.S.Marci.
Ioannes BaptiftaBurgus Valentinus Hifpanus.
Antonius Mondulphenfis,qui eft cum reueredifsi.D.Pregen.
Oratore.
Egidius Volateranus cum rcuerendif.epif.Thininien.
Eugenius Pifaurenfis in prxtcrita Quadragefima concilij Prae
dicator.
Adamantius Florentinus qui eft cum illuftri.C.Madrutio*
Aurelius corinatenfis cumD.OratoreHeluetiorum.
Balthazar MafTanus cum reueren.epif.Catanicn.
Sebaftianus Fanenfis eiufdem ordinis Scriba.
Chryftophorus de San&otis borgenfis Hifpa.
Simon de Brazzolatis Patauinus.
THBO LOCI QKDmiS
frarrum Qarmelitan.
OTephanus Locumtenes generalis ordinis Carmelitanus, &
*f prouincialis Lombardiae Cremonen.
Theodorus Mafius cum reueren.D.CremonenfiMantuanus.
Syliiefter.confeiTor illuftri.D.Card JMantuani.
Lucretius Afolanus cum reueren. D. Patriarcha Venetiarum.
Nicolaus Gallus cum reueren.patre generali.
Eraldus Galluscumreueren.patregenerali,
Laurentius Vcnctus cumreuercn.patregenerali.
Stepha
CatalogusPatrum.
T H E OLOGI O R D I N I S
JratrumSeruorum.
QTephanusBonuntioAretinus,
^Arnans pro congregatione feruorum cureuc.D. Sibinice.
OFFICIALES SACRI
concilijTridentim.
T?Pifcopus Cauenfis CommiiTarius.
X-^Epifcopu s Thelefinus fecretarius.
Ludouicus magifter carrcmaniarum.
CANTORES SACRI CONCILII.
Simon Bertolinus Perofinus.
Io^annes Aloyfius dc Epifcopis Neapolitanus.
Bartholomauis Contc Gallus.
Mathias Albo de Fulignus.
Francifcus Buftamante Hifpanus.
Ioannes Antonius Latinus Bcncuentan.
Francifcus Druda Vrbin.
Lucas Longinqutis Gifonen.
Petrus Scorteccio Aretinus.
NOTARII.
MArcus Antonius Peregi nus Comenfls &
Cynthyus Pamphilus de S.Seuerino,
Hieronymu s Gamber Brixienfis Forrenfis.
Antonius Mancllus dcpofitarius.
CVRSORES SANCTISS. D. N. ET
•SACRI CONCILII.
Nicolaus de Matthxis, & Iacobus Carra Alobra»es.
Finis catalogi omniumLcgat.Patr.Orat.&Thcologor.qui ad
Trident.Synod.conuenerunt,fub D. N.
PioIIII.
IND EX DOCMA
TVM,ET REFORMA
TIONIS, BRE VITER
COLLECTVS.
In quo primus numerus Sefsiones ^alter
capita & canones/Tertius paginas indicat.
ABbatesquo modo eligendi.fef.
i5.cap.tf.pagina.i8tf.
Abbatestonfuram,necminoresors
dmesijsconferant,quifibifubie.-
Gin6funt.fef.23.cap.10.pa.142.
Abbates,vfummkrse, &baculiha«
betes,qua in caufa,epifcoporu io*
coadhibentur.fes.i3.cap.4.pa.tf5.
Abbates vifitandiius habent.fes.25.
cap.20.pag.1p2.
Abbates,quse de reguJaribus decre;
ta funtjexequantur.fes.25. cap.22.
pagina.195.
Abbatumnegligentia qua incaufa
ab epifcopo corrigipofsit.fes.5.c.
i.pagina.i3.
Abbatum monafteria in quibus ipfi
domiciliurn habent, a urifdi&io
ne epifcoporum funt libera.fes.25
cap.11.pagina.188.
Abbatum priuilegia in ecclefijs pa*
rochialibusvacantibus, quando
locumnonhabent.fes.24.cap. iS.
pagina.175.
Abbatiflie, quasetate,&:quomodo
crearidebent.fes.25.c7.pa.1Stf.
Abeffe ab ecclefiaepifcopo noinli*
; cetvltratresmenfes.fes.23.cap.i.
pagina.T38.
AbefTequo anni temporeeinonlu
cet.lbidem.
Abfcntes epifiropi qua pe. na rnuken
tur.fes.23.c.i.pa.i38.i39.
Abfentes mfenores curatimortali*
ter peccant3fes.23.c.T.pa.i38. i3?.
Abfentue epilcopi cauf«e legkimse,
fes.23.c.i.pa.i38
Abfentis illius caufee a quibus pro>
bandae.Ibidem.
Abfentiaslicentia inferioribuscura
■: tisnonvltrabimeftre tempusda
da,nifl.&c.fef.23.c.i.pa.i39.
Abfentia? caufa inferiorum curato»
rum a quo probanda. Ibidem.
Abfolutio facerdotalis quse, fes.14^
cap.tf.pa.75.
Abfoiutio facerdotis a&us iudicalis
fes.ead.can.p.pa.82.
Abfolutio peccatorum grauiu a qui
bus,f€s.ead.cap.7.pa.7<J.
Abfolutio quandonullius momem
' 1 ti.lbidem. \ ■ ■
Abfolutio peccatorum nonabfque
ccntritione penitentis & minifte
I rio facerdotis.fes.ead.c.tf.pa.75.
Abfolutioniscommoda.fes.eadem.
■ cap.5.pa.74.
Abfoiutionesminiftri,fes.ead,can,
r -10;p^.S2.-
Abfolutior esdepublico crimine im
petrat^ caufa quando cognofci*
tur ab epifcopo.fes.i3.c.5.pa.<y5.
Abfo!utio,afummo pontifice impe
trat a , vfurpantibus bona & iura.
eccieilaftica , non aliter prodeft,
nifi,^u*
IN D
riifT,qua detinent^reftituant, fc's«
22.C.ll.pa.I}2.
Abufus,qui irrepferunt in vfum ins
dulgentiarum, quo modo coilen*
di, ks.2f.de indul.ps.zu.
Abufusex ignorantia. &iuperftitio
ne tollentu.ibidem.
Abufusalijtol!endi,i*es.i5.pa.!82.
Acade.niae tefHmonium deeiusdo
c*tnna,quicrean'Juse{cepifcopus
fes.zz c2.pa.12S.
Acceffisaut regreffusad beneficiu
ecciefi fhcurn non concedatur,
concefsi non fufpendantur,fes.25.
cap-7.pa.201.
Acclamat10nespatrum.pa.202.
Acolythi,fes.23.c.2.pa.i54.
Adaepeccatumin omnes nonimita
tione,fed propagatione transfu*
fum,fes.5.de pecca.orig. pa.io.
Adsefemine propagatijiniuftinafi
cunttir,fes.cT.c.3pa.i7.
Adae praeuaricatio 8c fibi,& eiuspro
pagani nocuit,fi s.5.pa.i8.
Ad$ verba de indiffolubili matrimo
nij nexu,f;s,i+.in prin.pa.150.
AdminiflratorescuiufuislocipijiTn
gulisannisepifcopo rationem red
dant,fes.22.c.9.pa.i;i.
Adminiflrstores a capitulo, fede va
cate.eledi,futuro epifcopo ratioi
ne reddat,fes.3^..c.ic».pa. 172.173.
Adorationes imaginumquomodo
videlmagines.
Adulterio mafrimoniumnon diri»
mitur,fes.2^..can.7.pa.v52.
Adulterijpcma,fes.24.c8. pa.K7.158
Aetasfingulisordinibuspraefcri^ta
; fes.23.cn.pa.143.
Aetasm obdnendo beneficio defini
ta.fes.23.ccJ.pa. 141.
Aetas ad canonicatum obtinfdum
r legitima»fes,24..cJ2.pa.ici8.
EX.
Aetas pucrorum\qui in feminarium
; cooptandi funt, ies. 23. capke. 18.
pagina.i4<5.
Ai:finitas,£x fornicatione contradta
in primo &fecundo gradu,neque
vlcrion,matrimoniumJiriittit,
fes.24.c4.pa. 151.
Akas fugeie Clerici debent.Vide
Clerict.
Alexandri. ll'.confiitutio,fes.7.ca*
pite.i.pagi.4o.fes.7.cap.3.pa.40.
fes.2i.cap.4.pagtnaai<J.fes.24.ca.
12.pa.tf8.
Anncxabeneficiafingulis annisvu
iitare,curaeflepifcopi,fes.7.cap.
7.pagma.42.
Anathemata ineos, qui de iuitifica*
tione m ale fentiunt, fes. 6. can. 1.
vfque ad.33.
Anathemata cotra male opinantes,
de facrameto matrimonij,fes.24.
cari.i.vfquead.22.pa.i5i.i5i.
Anathematainillos,quifeptem ec«
clefiae facramenta negant, Sc ma«
le interpretatur,fes.7.can.3.4. cu
fequen.pa.35.3c».
Anathemata contra haereticorum
errores in facramento baptifmi,
&confirmuionis,fes.7.pagin.37.
38.39. 4.0. in facramento eucharii
fli3?,fes.i3.pagina. 61. tfi.in facrae
mentis p^nitentiae,& exrremaevn
£cionis,fes.i4.pagina. 80.81. 82.83.
84.. infacramentoordinis.fes.23.
papina.i}<5.i37.infacrificiomiflae,
fes.22.pagina. 124. 125. in commu-
nione fub vtraque fpecie. fes. 11,
pagina.115.
Annusad fufcipiendos ordines da»
tus,quos impetratum beneficium
poftulat,fes.;2.c.4.pa. 129.130 .
Antiquior epifcopus , VJetropolita*
no lmpeduohaber.di fynodi pro
nincialis
»
I N D E X.
uincialis iushabet,fes. 24.capite. eiufque reicanfa,fes. 22. capite.7
z.pagina.idi.
Anuquiori epifcopo metropolitana
ecciefia Occonomum eligerequa
do licet^fes.^+.c.itf.pa.^.
Appellatio Reiin caufiscriminali,-
bus,vifitationis,corre&ionis:qua
doadmitteda,fes.i$.c.T.pa.tfj.«4,
Appeilationisjinhibitio non impe»
dit,quo minus ea perficiatur,qua2
epifcopus in vifitatione, & morii
correcKone ftatuit,fes.24.cap.io.
pagina.175.
Appellatio concubinarij non impes
dit executionem, fe.25. capite.14.
pagi.207.208.
Apellatio in caufis matrimoniali*
bus.Ibidem.
Appellationcs,autinhibitiones in
primainftantianonadmittuntur
nifiabeo quihabet vimdefinjtis
, u«e,fes.24- c20.pa.177.
Appellationefa&a coram ordinario
praefcribiturforma,& tepustraG
ferendiaftaJbi.paa77.178.
Appellationibus admittendis quse
formaferuanda,fes.22.c.7.pa.i$o.
AppofUtandi.occatio uuando regu
Jaribusdatur.fes.T4.capite.11.pa:
gina.9q.91.
Apoiloliin cenaaChrKlo facerdos
tes inftituti, fes#22. capite^ i.pagi:
na.m.
Apoflolis eorumque fuccefforibus
remittendi, &rttinendi peccata
potcftascommuuiicata,fes.i4.ca.
i.pagina*<Jp.
Apoftoliscofecradipotefiasa Chri
fio tributa,fes.i3.cap.i.pa.i34.
Aqu3ecumvinom'xtioinCalice,n6
efl contra inftitutionem Chvifti,
fes.22.can.9-pa.125.
Aqua cum vino mifcendain Calice
pagina.128.
Aquanaturalis de necefsitatebaptif
mi.Vide baptifmus.
Aquarum fignificatio, fes.22. cap!7.
pagina.123.
Arbiter de fufpicione & iurifdi&io:
ne cognofcendainterOrdinariu
& conferuatorem iudicem,fes.i4
cap.5.pa.88.
Archidiaconi oculi epifcoporu, fes.
24.c12.pa.i68.
Archidiaconi quales eiTe debet. ibh
Archidiaconi :qui vifitandiius ha*
bent,quomodo vifitent,fes.24.
cap.3.pa.i(j2.
Archidiaconi caufas matrimonij &
criminumnon iudicant,fes. 24.
cap. 20.pa. 177.178. neque ad eoiu
iudicium ccncubinatus caufse per
tinent,fes.25.c.i4. pa. 207.208.
Archiepifcopi epifcopos, negligen»
tesinftimtionefeminarijcopellat,
fes.23.c3p.28.pa.148.
Archkpjfcopos ad fermnarij coller
gium inftituendumfynoduspro
uincialiseogatjbidem.
Archiepifcopi negligentesinfynos
doprouincialihabenda quap^na
multentnr,fe.24.e.2.pai 62.
Archlepifcoporum officium,vt Res
&Ofes,Abbatibusiubiecli,prsedi
cent,fes.5.c.x.pa. 13.14.
Archipresbyteri,quibusanimarum
curacommiffa eft, quibusdiebus
pr3edicaredebeant.13.14.
Articulisfidei afsidue recolendispd
pulum confirmarijfe^.pa.igi,
Atr^rnendusadCathedraJes Eccle*
fias qualis effe debet,fes.22.capite
2.pagiha.'28.
Ati;ii^o/e5.i4..cap.4.pa.72.
AuaritiK fufpicio. ab EcclefiafHcis
tollend»
IND
toIjtmda.fes.iT.cap.T.pa.i^.
Aucupia clerici vitaredebentvide
clerici.
B
BAptifmusfacrametum fidei.fes.
_ 6.ca.7-pa.ip.
" Ba ntifmus loanis.fe. 7.can.i. pa.37.
"Baptifmus ad faluti neceifarius,fes.
■ • eadern.can.^.pa.^S.
Baptifmus h;ereticorum quo modo
$ verus,fes.ead.can. 4^3.38.
Baptifmusparuulorum,fes.eadem.
can.13.pa.39. ^ ._,
Baptifmus ritccollatusnon ite^ratur
fes.ead.can.fi. pa.39.
Biptifmi do&rina vera in ecclefia
R_omana,fes.ead .can^.pa^S.
BaptifmiSc penitentixdifferentia.
fes.T4.c1.pa.70.
Baptifmi fola reeordatio nontollitj
neq; minuit peceata,fts.7.can.io.
pagina.38.
Bap tiimi facrameto neceffaria aqua
naturalis,fes.ead.can.2. pa.37.
Baptifmi gratias & fru£us.fes.i4.c.
2.pagina.7o.
Baptifmi charac"r.erindelebilis,fes.
23.c4.pagina.134.135.
Baprifmi lauacro regeneratos,Chri
ftoincorporari,fes.i4.c.2.pa.7o.
Baptifmicanones,fes.7.pa.37. 38.39.
Baptifmo fufcepto,vota poftfa&a
non irrita fiunt vi promifsionrs
in illo fa&^e, fes.ead.can.9.pa.38.
Baptizari lcet in omni state Sc tem
pore,fes.ead.can.i2.pag.eadem.
Baptizanturparuuliinfideecclefia:
fes.ead.can. 13^3.39.
Baptizatus peccando gratiam amit
tit.fes.ead.can.tf.pa.38.
Baptizati vniuerfx chriftianae Iegis
debitores,fes'.ead.can.7'8.pa.38.
•Benedi&io facerdotahs,antequa co
EX.
iuges fimul habitet , in templo fu
fcipienda.fes.24.c1.pa. 154.
Benedi&io facerdotalis non alio fa*
cerdote,fedafuoparochofurr,en
da.lbidem.
Bencdi&ionis facerdotalis licentia
a quo danda.lbidem.
Ber eficia ecclefiafi:ica,obtinentium
habitus.fes.14.c6.pa.88.
Beneficia non conferantur , nifi ijs,
qui talesfunt, quales eiTe facroru
canonum lege cautu efb,alias cok
Iatiofeuprouifionulla.fes.22.cap.
4.pag.i2p.i3o.
Beneficiahabentes,quauisfamilias
resfint Cardinalium ,ab ordina.
rij iurifdi&ione foluti non funt,ra
tione di&orum beneficiorum, fe.
24.cap.i1.pa. 167.
Beneficia, quibusex primjeua inftis
tutionecuraanimaru iniuftaeft.
In iimplez beneficiu no couertan*
tur.fes.25.cap.16.pa.208.209.
Beneficia plura obiinere volentium
cupiditati occurritur.fes. 24. cap.
17.pag.223. 224.
Beneficia piUraincompatibilia ne«
mini recipere,& obtinerelicet,
fes.7.cap.4.pa.4i.
Beneficiaregularia regularibusco»
ferantur,cum vacauerint,fes.i4.
cap.10.pa.90.
Beneficiafecularia impetrare ijsno
licet,qui ad alium ordinem tranf»
lati{unt,fes.i4.cu,pa.9o
Beneficijsobtinendissetasobtinere
volentium definita,vidcactas.
Beneficiorum exemptoru vifitatio
cuicompctatjfes.24.cap. 9. pa.idtf
Ben.ficioru hxreditaria: fuccefsio»
nes patrum decretis odiofae. fes.
25.cap.7«pag.i9i.
Beneficiorumquahtatibus&orjeri
bus,
|
IN
bus,qu»ex rundatione,aut dota.-
tionefunt,nonderogandum, fes,
25.cap.5.pag.i99.
Beneficiorum fimpliciufru&us qui*
busattribuedi,fes.i}.c.i7.p,t+5.
Beneficiorum ecclefiafticorum,qu$
ctiram animarum habent , colla*
tio.fef.7.cap.j.pag.+o.
Beneficiorum ecckliafHcoru, qua»
Catdedrali ecclefijeannexafunt,
vi{itatio.fes.ead.cap.7.pag.4i.
Beneficiorum quorumcunq:, vifita*
tio,fes.ead.cap.7.8.pag.eadem.
Beneficiu ecclefiafticum habere de*
bet , qui primaTonfura initiatus
eft,vt fon priuilegio gaudeat.fef.
23.cap.tf.pag.i41.
Beneficiumvnumvni conferedum.
fes.24.ca.17.pag.173.174.
Bibhalatinavulgataeeditionispro.-
bata fex.4.pag.<j.
Biennij fpatium htibus finiendisin
prima inftantia-ftatutum.fes.24.
cap.2c.pag.177.
BigamiadminorumOrdinummu?
nera obeunda idonei non proba?
tur.fes.13.ca.17.pa.i45.
Bona ecclefiaftica occupantiu quae
poena.fes.22.cap.1r.pag.132.
Bona mobilia Sc immobilia quo mo
do ReguIaribuscocelTa.vide R.e;
gularcs.
Bonifacij VIII conftitutiones. fes.
22.cap.tf.pag.141.fes.24.cap.12.pa.
i85.fes.25.cap.5.pag. 2tfp.fes.25.
ca.10.pag.205.
Bononiae Sefsiones habitae. fes. 9. &
10.pag.4S.49. '
Brachium feculare implorari potetl:
proreuocandis monialibus intra
vrbem.fes,25.cap.5.pag.i85.
Bullaindi&ionisConcilijPaulilll
DEX.
Bulla facultatis trasferencli Conci»
lij fub Paulo 1 1 1 .pag.44.
Bulla refumptionis Concilijfublu*
IiolII.pag.59.
BuIIacelebrationisConcilijfubPio
1 1 1 I.Pont.max.pag.97,
CAIicisvfusanaliquibus natio»
tionibuscocededus,adPatfa
couentu refertur,fes.2i.pag.uj.
haccaufa ad fummum Pont.reij»
citur.fes.22.pag.133.
Candelarn certus numerus in MiC-
farum celebratione fuperftitio*
fus,fes.22^>ag.i2tf.!27.
Canon Mifia? exquibusconftet,tg«.
J2.cap.4.pag.i2j.
Canones omnes antiqui de vita &
moribus clericoru renouati, fes.
22.cap.1pag. 127.
Canones deBaptifmo.videBaptif.
miCanones*
Canones de Confirmatione , (cCy.
pag.39.
Canonesde Euchariftia,fef. ij.pac.
tfl.tf2.
CanonesdeExtrema VncT:ione,fef;
i4.pag.84.
Canones de Iuftificatione, fef. tf.pa."
17.18.19.J0.21.
Cananes decommunionefub vtrt»
quefpecie, &paruulorum,fef.ii#
pag.113.114.
Canonesde MhT* facrificio.fef.22'
pag. 124.125.
Canonesde Matrimonio,fef.24.pa.
151.15J.153.
CanonesdeOrdine facro,fef.2i.pa.
I3<5.137.
CanonesdePoenitentia:fef.i4.pa2.
80.81.82. &
Canones de Sacramentis in genere,
fef.7.pag.35.3tf.37.
R Canones
IND
Canonesomnesfacriindiftin&e ab
omnibus obferuandi, fefsio. 25.C
18.pag.210.
Canor.icatus quibus coferendi.fef.
24.cap.12.pag.KSS.
Canonicatus, aut portio non ei con
fertur , qui eo or Jine initiatus no
eft,quemilladignitas autportio
requiritibi.
Canonici lib.fef.4.pag.<J.7.
CanoniciRegulares,traflatiadaliu
ordine,fiecularia beneficiaobti--
nerenopofsut.fef.i4.c.n.p.90.9i.
Canonici prsefentes facre_ ordinatio
ni.fef.23.ca{J.8.pag.i4i. ; , '•
Qtnonici diuina pffrciaper fe , non
peraliumobire debentjfef.24.ca.
n.pag.i^p.
Canonici profefsionem fideieoram
Epo facere teneatur.f. ead .p. i8<5.
CanoniciqualeSjibidem.
Canonici voce in Capitulo non haj
' bent,hifi fintfubdiaooni,fef.-22;
cap.4.pag.i2<?. . ■
Canonicis non ampliustribus meii;
bus abeiTe licet,fef.24.c.u.pa.i<J?.
Canonicorum abfentium contuma
cisepeena.ibidem.
Cancmicorurefidetia.fer.ead.-p.170.
Canooicoruveftit^&teperatia/ibu
Canonicoiu officium inChoro. ibi.
Canonicoruduoruele&io de ineus
da fimul cum epifcopo ecclefiaru
gubernandarum ratione.170.
Canonici offieiu,celebrate epo.ibi.
Cantusin Choro qualis.ibid.
Catus lafciuus in celebratione Mi£
fievetatur.fef.2i.pag.11tf.
CapellaniRegij,quadoOrdinanjs
fubieai, fef.24.cap.il. pag. 167.
CapitulaCathedraliuafuis Epifco-
pis,eti a Sedis Apoftolicac aufton
tate,vifitari; & corrigipoiTunt.
EX.
fef.25.cap.<J.pag.ip9^
Capituli officium, SedeEpifcopaK
vacante.fef.24.cap.i.pag.i59.^
Capituliius Oeconomum deligedi,
vacante SedeEpifcopali.fef.ead.
cap.1d.pag.172.173.
Capitulinegligeti$,ineligedoVica
rio,remediu,fef.ea.c.i(5.pag.i73.
Capitulo quado, Sede vacante littes
rasdimiflbrias c6cederelicet,&
quado n6,fef.7.cap.io.pag.43.
Capituloru in vifitatione Epifcopi
exeptionulla,fef.<J.ca.4.pagi.34.
Capitulum fi ius vifitandi habet,vi*
ros ab eo dele&os prius Epifco=
pusprobet,fef.24.cap.3.pagi.i<»24
Capitulu dequibus fcripturis futu*
roEpifcopo ratione redderetene
tur.fef.ead.cap.j6.pag.173.
Capitulude quare ab Epo in cofilivt
adhiberidebet,fef.25.c.<5.pa.i99.
Capitulufubtit.S.Petri,8cS.loan*
I nis.fef.25.cap.jj.pag.188.
Capitulorum generalium , feu pro*
uincialium negl igen tia in confti*
tuendaRegulariu difcipiina C6*
cilio prouinciali quando fupplen
da.fef.25.c.22.p.i9+-
CapituloTum generalium , autpro*
uincialiumofficiumin magiftris
facraefcripturaemelioribus dccer
nendis.fef.5.c.i.pag.n.
Capuccinis&minoris obferuantiae
fratrib9 folis bona immobilia pof
fidere non licet.fcfsio.25.cap.3.dc
Reg.pag.184. ,- ,
Cardinales ex oibusChrianae Reip.
nationibus.fef.24.cap.i.pagi.i«o.
Cardinaleseligedi quales,fef. eade*.
pag;ina.itfT.
Cardmales tres deligedi, qui,cogni
to genere, morib*,vita, doftrina
eius,qui crean Juseft epus,fan&e
teften*
IND
teftentur,illa eo digmtatisgradu
Jignum^ki.cadem.cap.iipa.KJo.
Cardinaies, qui tcciefijs Cathedra.-
libuspr^funt.confecrerionismu.-
nus ■triummenfiu.n fpatio fufcie
^pianc.faUj.5ap2.pag,9p.I+0.
Card:nalib9ite bnficiorumultitudo
negatur,fef.t+.c.i7.pagiu2.n+.
Cardinalium refidentia.fef.23.cap 1.
pag.1j7.f38.
Cardinalium regreftus non conce*
duntur.fef.2f.cap.7.pag.2oi.
Cardinaliumfamiliares. videfami;
liares Gard inaliu m.
Cardinauumvita,mores,doftrina,
ceteraq;eiufmodi,qu«deEpifco
pis defignadis canonum decretis
ftatutafunt.feG^.cap.i.pa.itfo.
Cardinalium priuilegia in ecclefijs
ParochiaIibusvacant,bus quado
nonvalent.fef.ead.ca.18.pag.174.
Carnisdefideria,fef.2.pag.i.Ieiunijs
reftringuntur,fef.25.pag.ii2.
CarthaginenfeConciliu,fef.25,ca.i.
pag.iPf.
Caftjratisdonu>fef.24.can.p.pa.i52.
Catechefis vulgari lingua a Paro.-
cho explicanda , curante Epifco--
po,fef.24.cap.7.pag.id5.
Catechefis fingulis facrametispraa
fcribenda,ibidem.
Catechumeni,fef.(?.cap.7.pag.2o.
Cafus occulti referuati Scdi Apofto
lic£,fef^4.cap.<J.pag.i<55.
Cafuum referuatio,fef.i4. ca.7.pag.
121.& can.n.pag.75.82.
Cafuum referuatio nulla inarticulo
mortis,fef.eadem.cap.7fpac.7ef.
Cafuum referuationis vis, ibide , &
can.11.pag.82.
Cathedralibusecclefijs qui prjeficie
di,fef.7.c.T.pa.+o.f.j2.c.2.pa.i28.
Cathedralib9 ecclefijs quibuspefios
E X.
nes iinporiedae/ef.!*; c.2i2.p. 170.
Cathedrahbus ecclefijs qux funtexi
gui fruftus , quornodo prouiden*
dum,ibidem;
Cathedraliu ecclefiaru pocnitentia»
nu sdoaor. vide P oenitentiarius.
Cathedralem ecclefiamfimuf& pa--
rochialem nemo retineat, fef. 24.
cap.17.pag.174.
Caule omnes fori ecclefiaftici in pri
ma inftatia ab ordinarijs cogno;
^ feantur,fef.24.cap.2o.pag.i77.
Cauiae ciuiles.vide ciuilib* in caufis.
Caufie excepta,fef.24.c.2o.pa.i77. "
Caufarum matrimonialium , & cxh
minalium iudiciumad Epifcopu
^peftat,fef.24.cap.io.pa.i78.
Caufis finiendis biennium prafcri.-
ptum ibidem,pag.i77.
Caufis bienniononfinitis quodres
medium,ibidem.
Cauf» matrimoniales quado extra
prouinciam cognofcuntur,ibid.
Pag.177.178.
Cauiaecnminum grauiores contra
Bpifcopos afummofolumPonti.
cognofcenda;.fef.24.ca.5. pa<Jtf+.
Celeoratio MiiTarum vide MiiTa,
Cenfurjeecclefiafticseaiudicibus ec
clefiafticis quado ferenda:, fef.2*
cap^.pag.iS+.iS?.
Ceniur» & interdida ecclefiaftica,
fiue ab apoftolicafede,fiue ab epi
jcopo fint,a regularibus itempu--
biicentur & obferuentur.fef.2*.c.
11.pag.189.
CerimoniKinfacramentisminiftra
dis,nonconternnend£e. fef.7. can.
Cenmonise& ritus inoblationefa;
crificij,quare inftiruti, fefai.ca.^.
pa. 112.123. no funt impietatis irri--
tabula,ibid.& can.7.p.pag.ij5.
R 2 Ceris
IND
Caerimoni» in ordine facro non co«
temnend,ies. J3.can.5. pagi.136. in
nuptijsnon danandse^fes^.can.
11.pag.153.
Cseremoniae, nifiquae ab Eccleha re
ceptae funt.3c pio frequentiq-, vfu
ftabilitje,inMiflarum celebratio
ne ab epifcopo non permittantur
fes.22.pa.125.126.
Charaaerquid,fes.7.can.9.pagi.37-
imprimitur in baptifmo , Confirs
matione,8c Ordine,ibidem & fe.
23.capite.4.pa gma.134.135.no po<
teftdeleri.lbidem.
Chalcedonenfe Concilium,fes. 23.
cap.16.pa.144.
Chorejeclericisprohibentuf,fes.22.
cap.i.pa.128.
Chnfma facrum,fes.7.can.i.pa. 39.
Chriftus,foliuftitiae,fideinoftr* au
ctor 8c confummator.fes.6.pa.i6.
Chriftus antelege 8c inlege Patri*
bus promhTus/es.eadem capit.i.
pagina.17.
Chriftus,fecundum Adam,fes.eade
cap.4-.pa.1S.
Chriftus omnium facramentorii au
aor8cperfe<ftor,fes.24.pa.i50. ^
Chriftuscaufa falutisaeternse omni»
bus obtemperantibus fibi,fes. 6.
cap.n.pa.22.
Chriftustanqua caput in mebra, &
vitis in palmites,fefsione ead. ca.
i6.pa.25.
Chriftusdatusnontantumvtrecle--
ptor,fed vt iegislator,fes.eadem,
can.21.pa.29.
Chriftusmeruitnobisiuftificatione
per fuampafsionem,&fatisfecit
noftrispeccatis,fes.eadecapite.7
pa^ina.19.20.
Chriftuspro omnibusmortuus , ied
•mncs nonfaluantur^fes. eadem
EX.
cap-3.pag.17.
Chriftus totus fumitur fub qualibet
fpecie euchariftia:.fefsio.2i.cap.
3#&can.3.pag.m.ii3.
Chriftus fedet addexterapatris,&
tamen nobifcum cft in Euchari»
ftia,fes.i3.cap.i.pag.56.
Chriftiamor erganos,fes.ead.ca.S»
pag.6o.
Chriftirefurre&ionisvis,fes.6.cap.
9.pag.i7.
Chrifti aduentus myftenum, fes.tf.
cap.2,pag.i7.
Chriftiani,ies.6.can.28.pag.3i.
Cibonimdelectusferuandus, fes.25.
pag.213.
Circunftantiae peccati. vide peccati
circunftantiae.
Citari Epifcopus perfonaliternopo
teft,nifi ex cauia,ob quam priuas
duseffet,fes.i3.c.6.pa.6o.
Ciuilibus incaufis definiendis mo»
dus iudicib* ecclefiafticis pracfcri*
ptus.fes.25.cap.3.pag.i97-i98.
Ciuilibus 8c criminahbus in caufis
quadoappellationi locuseft,fes.
i3.cap.t.pag.63.64.
Clancleftinorum matrimonioru cor
re£Ho.fes.24..cap.t.pag.i53.i5.f.
Clandeftinis in matnmonijs Paros
chi officium. vide Parochus.
Claues datar adfoluendum & ligan*
dum,fes.i4-.ca.S.pag.77.
Clauiumpoteftas.fes.14.cap-5.pag.
72.73.can.15.pa.84.
Clauftralium monachorum facrae
fcripturae interpretes non txamis
nantur ab Epiicopo , fes.5. cap. 1.
Clemens Qnjntus. fefsio. 14. cap. 6.
pag f p.
ClcTiciconcubinarij.YJdcconcubi*
narij.
Clcrici
INDEX.
Cl erici coniugati* quomodo prima Coadiutori* cum futura fuccefsio*
Toruura giudcant„fcf i^.cap.f
pagina.141.
Clerici pcregrini fine comfdaticijs
Epifcopi iui litteris ad facra fa*
denda non recipiatur. fef.25.cap.
U.pzgA^.Bc fef.21. Dccrc.de ob -.
fer.inMif.pag.127.
Clerici, bona & iura ecclefiaftica
vfurpantes,qua poena puniantur,
feC22.cap.11.pag.132.
CIerici,quidebitum ecclefia: officiu
non praeftant, qua pocna mui&en
tur,fef.22.cap.2.pag.i2>.
Clerici ordinandicertoloco,&ec»
clefiae adfcribantur,vbifuisfun*
gantur muneribus, fcf. 25. cap, 6.
pagi.141.
Clencorum veftitus & habitus, fcf.
i4.cap.tf.pag.8S.
Clericis aleae , comeflationes , lufus
prohibentur.fef.22.ca.i.pa.i28.
Clcricorum vita,fef.t4. cap.upagi.
Clericorum medicitatiprouidetur,
fef.2i.cap.2.pag.n5.
Clericorum peregrinationi occurri
tur.fef.15.cap.16.pag.i44.
Clericorum vitia punienda,apella*
tioneremota.fef.22.cap.i.pa.i28.
Cicricos cerrigendi facultas eccle»
fiarum Prejatisampletributa,fef
fio.i4.cap.4.pag.8tf.87.
Clericus homicida.videHomicidia
Clericus faecularis , nifi benefieium
habet^quod ei ad vi&um fatisfit,
non promoueatur, fefsio. zi.cap.
i.pag.115.
Cluniaeenfis monafterij priuilegiu.
fef.25.cap.i1.pag.188.
Coadmtoret in ecclefis parochiali*
bus qaando dandi,fefsio.n.cap.<r.
pigi.u.n/.
netoliuntur,fef.2f.cap»7.pag.2oi.
&quomodo permittuntur. lbid.
Cognatio fpiritualis,qu» contrahi«
tur ex Baptifmo & confirmatio*
ne,quos attingat,fefsio.24.cap,2.
• Pf g:i5f.'f *.
CoIIauo quorumcunque Ordinum
gratuita.vide Ordo.
Collegij puerorum inftituendi via
& ratio.vide Seminarium.
Collegia litterasdimiflbrias conce»
dendi ius non habent , vt quis or
dinetur ab alijs, fef.23. cap.io.pai
gi.14*.
Collegia& confraternitates, etiam
Laicorum , vifitandi eius eft Eph
fcoporum.vide Epifcopus.
Collegioru perfon<equomodo fint
e3ccmpt3e,fef.24.cap.u.pag^6*7.
Collegiorum priuilegijs, quomodo
Ordinarijsnondetrahitur.ibid.
Collegiatae Ecclefiae nobilis alicuius
oppidiqua rationecurentftipen»
dium interpreti facrae fcripturae.
fef.f.cap.i.pag.n.
Colloquia& cofabulationes neha*
beantur, quo tempore facra fiunt
fef.2.pag.24.fef.i2.pag.i2tf.
ComitesPalatini inbeneficijsnoli
beri ab Ordinariorum iurifch&io
ne,fef.24.cap.ii.pag.i87.
Commendae , feu commendata mo*
naftena.vide Monafteria.
ComefTationes Clericisprohibetur.
vide Clerici.
Commifsiograuiorumcaufaru cri?
minaliumcontra Epifcopos, fpe*
cialis fit, & manu fummi Pontifi»
cisfignata,nequecuicunque des
feratur,fef.i4.cap.5.pag.i<J4,
Comifsionescaufarn in prouincijs,
praeterOrdinariosquibus facien
R5 dae,
INDEX.
d«,fef.25.cap>io.pag.2<55.
Communionis fttb vtraque fpecieSc
. paruu!orumdo£trina,fef.2i,pagi.
iio.acicommunionem fubvtraqj
fpede qui non aftringantur, fefs.
ead.cap.i. pagi.111.112.in commu*
nionefub qualibetfpecie totusSc
• integer Chriftus fumitur, fefsio.
ead.cap.j.pa.m.
•Gompatresin Baptifmo qui,fef. 24.
cap,2.pag.55.
Ccnciiia prouincialia renouentur,
fef.24.ca*2.pag.i6i.quibusdecaus
fis,"empore habenda.ibi;
dem.eorum inquifitio qualis de
ijs,quiEpifcopicreandi funtfef.
ead. cap.i. pag1.15p.vide prouin;
cialeConcilium.
Concilij Tridentini inchoatio,pa.i.
tranflatio.pa.47.refurnptio,pag.
53. fufpenfio, pagi. 9d.ceiebra.t10
fub Pio 1 1 1 1 Pont. pagi. 103. eius
cura prsecipua qualis,pagina.3.in i
eo viuendi modus,pag.i.2.2,.
Concubinatus graue peccatum, fef.
24.cap.8.pag.i57.
Cocubinarij feuere puniutur,ibide.
Concubinarij Clerici poena,fef.25.
cap.14.pag.207.
Gocubinar j j Epifcopi a Synodo pro
uinciali moniti, nifi feemendaue
rint , ad Romanum Potificem de
ferantur,fef.25.cap.i4.pag.2o8.
Confefsio lapfis poft Baptiimum iu
re diuinoinftituta.fef.i4.cap.5.
pa^.7^.&can.<5.pag.8i.82.
Confefsiono eftcarnihcina,neque
impofsibilis,fef.eade,cap.5.pagi.
74.75. & can.8.pag.82.Sj.
Confefsio eft iure diuino neceffaria
fef.ead.cap,5.pagi.72.&can.<f.pa,
82.82.
Confefsio fecreta,fef, ead.cap.^.pa.
74.8ccan.tf.pag.8j.
Confefsionisminifter.pag.75.
Confitendiin Qjiadragefimalauda
biiis mos, fef. i4.cap.f .pagi.7tf.8c
can.8.pag.82.
Confiteri neceffe effc occulta etiam
peccata.fefsio. eadem.can. 7.pais
gi.82.
Confiteripecoaticircunftantias.pas
gi.73.qu3?pcccatadeb.emusp»gi.
73.venialiaetiam,ibidem. .
Confefsiohes audirequibusPr$sby
teris liceat,fefsione. 23.capite.15,
pag.144.
Confefsionum libros praccipue dis
fcant pueri,in Seminarij collegiu
cooptati.fefsione.23.capite.18.pas
gi.Htf. \ ;
Confeisio fidei abeo facienda,qui
Cathedrali Ecclefiae prsficiendus
eft.fefsione. 23. capite. 15. pagina.
2iu
Confefsio Monalium.vide Monias
les.
Confirmafio Sacramentum. fes. 7.
can.i.pag.35.
Confirmationisminifter Epifcopus
fefsione j eadem. canon.3. pagis
na.39^0.
Confirmationis Sacramentum has
beat,qui'primaTonfura eft inis
tiandus,fefsio. ^^.capite. 4. pagis
na.140.
Confirmatiointer quos fpiritualem
cognationem contrahatjfeSj^.
cap.2.pag«i5tf.
Confanguinei , Sc familiaresCardi
nalium,&Epifcoporumnefrufti
,bus eccleflafticis locupletes fiant,
fef.25.cap.i.pag.i95.
Confecratio quolocofacienda ,feH
23.cap.2.pacr.i4o.
ConfecrationistempusEpifcopis Sc
cardina
INDEX.
MrdmalHjusjTqui eathedralibus Criminaies caufaicognofcuntur ab
prxfunt, prasfcriptum.ibidem.
Conferuator«->sIudices,fefsio.i4.ca»
pit. 5. pagi.87.Tribunal ere&um
non habeant,ibidem. Scfef. 7.ca.
M-.pag-4-H
Confematoria littera: quibus,quan
do , 8c quibus in caufis nihil proi
fInt,fef.i4..cap*5.pag.87.8S.&fef.
7.cap.i4..pag.+4-.
Cbnfiftorio vno proponitur Ecclea
fia,& in alio fertur iudicium, fef.
24-.cap.i.pag.itfo.
Confiietudo Ecclefiae in dandis i3:
dulgentijs, fef.25. pagi. 212. in fer;
uanda. Euchariftia pro infirmis,
fef. 15. cap. tf. pag. 59. confuetudo
eccIefiafttca.fefsio.ij.cap.T^pagi.
59.fefieadem.cap.8.pagi. tfo.can.
«.pag.^2.fefsio.i4.cap.3.pagi,74.
fefi eadem.eap. 5. pagi.80. cap.7.
pagi.7tf.can.tf.pag.82.can.tf.pagi.
83. fef.22.cap.8.pagi.i23.fefsio.24.
pag.150.
Contritioquid,fef.T4.. cap.4.pagi.
71- omni tempore necefTaria,ibi.
ceffatio a peccato, vitae nouse pro
pofitum.& veteris deteftatio &c.
• ibidem.imperfefta, Attritio dici*
tur,fef. eadem. pagi.72. non facit
hypocritam,nec raagispeccatoj
rem,ibidem.& fef. eadem,can.5.
pag:8i.libera &voluntaria,fe£ea
dem.cap.4. pag.72. & fef.eadem,
can;5.pag.8i.
Conftantienfe Conciliumj pagi.95.
&.108.
Conuentus monachorum facrae fcri
. ptuTaeinterpretemhabeant,fiin
ijs ftudia vigcte p6fTunt,fef.5.ca.
Conuertita; , feuPoenitentes mulies"
res,fef.25.cap,i8.pag.ip.2t ?
Epifcopo,nequein ijsquidquam
valentlitterae conferuatoriee, fef.
i4-.cap,5.pag.87
Criminales cauf^ non Deeanorum,
neq^ Archidiaconorum, autinfe=
riorum iudicio rdinquantur. fef.
24-*cap.20.pag.i78.
Crimina Epifcoporuleuiora a quo
iudicanda,fef.24..cap.5.pagi. 3 65.
grauior a item,fefsio.eadem^cap.
eod.pag.1tf4..
Criminofi publice & notcrleCleri*
ci,fan&oaltari non miniftrent,
autfacrisintQrfint,fefsio.22.pagi.
na.i2tf.
Curati refidere ab £pifcopis corns
pellantur,fef.tf.cap.2.pag.33.
Curatiouesfuas cognofcere Scpafs
cere , praeceptodiuino iubentur,
fef.22.cap.i.pag.i37.
Curatorum inferiorum nonrefiden
tium poena,fefsio.23.capit.i. pagis
na.139.
Curati quales effe debent, fef. 24.ca.
r2.pag.1tf8.
Curati Re&ores Abbatibus fubie*
cti , a Metropolitanis ad pnedica
tionemcompellantur/ef^.cap^.
pag.T4-.
Curati inferiores per fe,vel per idos
neos,Dom inicis faltem diebus 8c
feftisfolenibuspraedicent. In hoc
munereillorum negligetiamva*
rijsmodis Epifcopo corrigexe lis
cet,fef.5.cap.2.pag. 13.14..
Curati Synodo dioecefanae interfint
fefi24,.cap,2.pag.Ttfi.
Curata beneflcia plura incomens
' dam data fimul cum vnionibus
ad vitam reuocantur,fef.7.cap44.
• pag.4l.:" '' ; ':■■' -'■
Curata beneficia vnita aut annexa
R. 4 vifitare
1 N D E X.
vifitare fingulis annis Epifcopi DecretumdccelebrandoConcilio.
debent,fef,eadem.cap,7,pagi.4i. fef.17.pag.102,.
Curata pluradetinentium poena,fef Decretumfo dcle&uUbrorum&c.
fIo.eadem.cap,4,pag.4t,
Curata beneflcia in firnplex benefu
cium no conuertantur.fef.25.cap,
itf.pag.:op,
Curatis beneficijs, quae monafterijs
fubiet>afunt,nemo prseficiaturfi
ne examine&confenfuEpifcopi
fef.25.eap.ii.pag.iS8..i8p.
Curiofa,* popuiaribu$ concionibua
fecludantur , fefsio. 25. decret. de
purg. pag.180, & fef.i4.c,7. p.itff «
DEambulationes Sca&ionesfe»
cularesoesab ecclefia tolles
re,curentEpifcopi,fef.::.pa.ntf.
Decalogi prgecepta adChriftianos.
pertinere,fef,<s.can,ip.pag.:p,
Decalogi duo vltima pracccpta , (i
violantur, nonnunquam grauius
animum fauciant : 8c contra illa
duo , (i quae admittutur periculo «
fiora,fef,i4.cap.5,pag.73.
Dccanorum vifitatio qualis, fef. 14,
cap.j.pag. ldi. quas caufasnon iu
dicant,fef.eadcm,cap.to.pag,i77,
I78.ck fef:5,cap.io,pag.:o8.
Decimarumfolutio,fefsio.:5,ca,n,
pagi.:o<j. e as qui impediunt, ex*
communicantur.ibidem. earum
afsignatione occurritur tenuitas
ti parochialis ecclcfif ?fef.:4,cap,
I3,pag,i70.i7i.
Dccreta Concilij Tridentini Syno«
dis prouincialibus 3i dioecefania
rccipiantur,fef:5,cap,:.pag.ip<r,
Decreta de ccckfiaftica difciplina,
quomodo intelligenda, fef.25.ca«
n.pag.212,
Decretum dcCanohicisfcripturis,
fcf,4.pag.f.
fef.1S.pag.1b4.
Decretum de editione&vfufacro
rum iibrorum,fef.4.pag.7.
Decretum defan&ifsimo Eucharit
ftiae Sacramento,fcf.i3.pag.55.
Decretum de inchoando Concilio,
fef.i.pag.i,
Decretumde modoviuendis8cde
ijs^quse feruanda funt in Concilio
fef.:.pag,i.
Decretum dclndulgentij$,fefs.if»
pag.:p7.
Decretum de Iuftificatione,fefs.<f.
pag.itf,
Decretum de inuocatione San&o*
rum &c,fef.:5.pag.i8o.
Decretum de obferuandis & euitan
di$ in cejlebratione Miff*. feC 21«
pag.«5.
Decretum de peccato Originali.fef
fio.5.pag.p, ^
Decretum prorogationisdefinitios
nis quattuor articulorum deSas
cramento Euchariftiae.&c.fefsio*
n.pag.M.
Decretum prorogationis Sefaionis,
pag,ip.uo,48.4P,54.pK
Decretum de purgatorio,fefsio.lfi
pag,i8o,
Decretum fuper petitione cocefsioa
nis Cali.cis,fef.i:.pag.ift,
Decretum de reformatione, pag.11.
31,40,^.84,114.1:7^37.
Decretumde reformatione matri*
monij.fef.24.pag.15},
Decretum de refidentia,fef.<J,cap,r#
pag.tff. 66.67. & cap.:.pagr.i;7. &
fefi^carxi.pag.ijS,
Dccretumde refurnendoConcilio,
fciJ11.pag.53.
Decr<*&
TNDEX.
Deeretu m de Sacrarnehtis, kfsio.7. _ rufcipere requifito9 6rcHnei.ihi<l,
DecremmfufpenfionisConcilij.pas
Decretumde Symbolofidei, fefsi.5.
Pag-4~
Decrecum de tranflatione Concilij,
fef.8. pag.47
Diligentes Ghriftum , eius mand*
taleruant,fcfiione.<f.capite,n.pa
gina.ii.
Dimiflbrias litterae.vide litter* diV
mifToriae.
Dioecefes quare diftin&a;,fef.i4.ca.
p.pag.90.
Depofitionis caufae a quibus cogno Dioecefana Synodus fingulis annia
fcantur,fef.ij.cap.4.pag.tf5»
Derogationes qux non faciedae,feC
25.cap-5.pag.199.
Deus vnus & ldem au&or noui Sc
veteris Teftamenti,feC 4. pag.tf.
ciusmagnaclementia,fefsio. 14.
cap. p.pag.78.Sc can.15.pagina.85,
eiusiudicium,ficutmifericordia
ante oculos habenda,fef.<j.cap.
16.p2g.16. eius iudicio vita noftra
examinabitur, ibid. ciusbonitas.
ibid.dus gratia femel iuftificatos
non deferK,nifideferatur ab iliis,
fef.eadem.cap.n. pag.22. isreddit
vnicuiquemxraoperafua.fefsio.
eadem. cap. 16. pag. 16. non iubct
imporsibiIe,fef.ead.cap.n.pag.:2.
bonura opus inchoatum pernciet
ib1dem.cap.r5.pag.25.
Diaboli imperium,leCf.pag.9.tens
tationibus quomodo facile refi»
ftitur,i>f.T^;cap.2.pag.79.
Diacom,fefsIo.25.cap.2.pag.2i7.quo
modoordinandi.feC25.cap.12.pa.
i^.eorumsetasjibidem.continen
tia.fef.eadem.cap.15.pag.r45.
Diaconatus^fef.ij.cap.i^.pagi.^.
feC14.cap.12.pag.169.
Dignitatesecclefiafticaequareinftis
tutae^fefsio.^+.cap.ii.pag. Kfi.qui
busconferendae.ibidem.pag. itf9-
in ijs collocati refideantibid. per
quoc mcnfesabeffepofsint^ibid.
facris initiati.ibid.pagjtfS, defcet
habenda,feC24.cap.2.pag.i<fi.
Dioecefanae Synodiius deligediqua
tuor iudiccs ad delegatas caufas*
fef.25.cap.10.pag.205.
Diocoeian^ Synodo quiintereuede
bent,fcC24.cap.2.pag. i<? 1.
Dioecefana in fynodo iufiurandum
praefcandum deferuandisTriden
tini concilij decreti8,fef.25.cap.u
pag.i^
Difceptationcs contentiofae vitan*
dae,fef.2.pag.5.
Difciplinae ecclefiafticae reftitutio,
fef.tf.cap.i. pag.52.quomodocon*
feruatur, fef.15. cap.i. pag. 6\. fcC
24.cap.12. pagi. itf8. in ea quomos
do adolefcentes pcrfeuerare pofs
funt,fef.25.cap.i8.pag.i45.
Difciplinae ecclefiafticae reftitucdie
que neceltaria,fef.25.ci. pag.195.
«iusneruus, fef.eadern. cap.5. pas
_gi.W ;
Difpenfationes extra curiam Ros
manam Ordinarijs committans
tur,fef.22.cap#5.pag.i50.
Difpenfatio de promouendo a quo
cunque non valet , nifi cumcoms
mendaticijs Iitteris Epifcopi, fef.
25.cap.8.pag.i4i.
Difpenfatio ad contrahendu.m ma*
trimonium nunquam detur , aut
raro,idque ex caufa 8c gratis,fef.
24«cap.5.pag.i5<y.
Difpcnfatio infecudo quibusdatur
R5 &
INDEX.
, &obquamcaufam.ibidem.
t)ifpenfatjones detransferendo fe«
ad alium ordinem,quomodo den
tur,fef.i^..cap.ii.p2g.9o.
Difpenfariones deno refidendo in
perpetuum nonfuffragatuntem*
poralesvero quando valeant,fef.
.6.cap.2,pag.33.
Difpenfationes de non promouens
do adannumfufTragentur,fef.7,
cap.n.pag.^.
Difpenfatio de homicidio volunta
no non datunde cafuali quando,
fef.r4.cap.7,pag.8p,
Difpenfare in canonum Decretis
ob quas caufas Iiceat, fef. 25,cap.
i8.pagi.jio.
Diftributiones quotidianaefinullae
auttenuesquid agendum,fef. 21.
cap.2.pagi.ii5.fef.H..cap.i5.pagi.
i72.ex f ru&ibus dignitatumquo*
modo ab Epifcopo diuidenda?,fef
fio.22.cap.;. pag.ipi. a quibus reci
piendae,fcf.24.cap.i2.pag.i68.
Diuinis intereffe , aut Miffas ceiei
brare,qui publicaecriminofifunt
prohibentur,fef.22.pag,i2<J.
Diuortmm,quoadthorufitad tem*
pus,fef.2-| .can<8.pag.i52,
Diuinorum officiorum ratio,tam
decantu,quam de certa lege in
choropermanendi,afynodo pro
uincialipraefcribenda,fef.24.cap.
12.pag.169.170.
Dottores fint Archidiaconi, fef. 24.
cap.n.pag.ioS.ijsconferanturdi--
gnitates.ibklem.pr.g.169.
Dogmata& Canoneshuius Syno;
di,fef.5.pag.i6.fef.6.pagi.o,fef.7.
pag.55.fef.13.pag.35.36.icf. 14. pa.
110.fef.21. pag.68.fef.22.p2g.132.
fef.23.pag.i2o,fef,24.pagi.i77,fef.
Do&ores , Magiflri , & Licentiati
in Theologia , vel aliqua & caue*
mia approbati , Cathedrahbus
pr3eficiendi,fef.22.cap.2.pag!.n8.
Doctores Vniuerfitatum initio cu»
iufque anni iurent fe feruaturos
decreta Tridentini Conciiij,fef.
25.c2.pag.j97. . .
Doclrina decommunione fub vtrai
quefpecic.fef,2i.pag.no,
DoarinadeMilTaefagrificio, fef. 22,
pag.120.
Do&rina deSacramento Matrimo
ni.fef.24.pag.j50.
Do&rina de£acramento Ordinis,
fef23.pag.133.
Dominicis diebus & feflis folenni*
bus pafcendus a Parocho popu*
lus falutaribus verbis.fef.^. cap. u
pag.13.14.
Dominicisdiebusadparochiamfua
populus accedat,fef.22.pag.i27.
Dominitemporales monentur,vt
decreta Tridentinae Synodi ob«
feruentjSt obferuandacurent,fef
fio.25.cap.20.pag.211.
Domini temporales ne cogant fub«
ditosadmatrimoniumcontrahes
dumfef.24.cap.9.pag,i58.
DomusDei nihil pra?pofterum, in*
honeflum,tumultuario,at!tprof
fanum haberedebet,fef. 24. cap.
i.pag.159.
DuellorumvfusDiaboli inuentum,
fef25.cap.19.pag.210. qui ea tom;
mittunt,Sceorum patrini&fpe*
&atores>& qui dantconfiliU,qua
prena puniantur,ibid,
E.
ECciefia columna ve^itatfs, fef.
. 13.cap.Lpa.56. pia ma ter.fef.
ea Jem,pagi.67.edo£ta a Chrifro,
& ab Apofbiu, fcf, ead.pagi. 56.
commui
IND
communismater inuitat hsretif
cos aci concilium.fef. 18. pagi. 105.
108.109 .fperat haereticorum com
uerfionem.pa.67.in quosexercet
iudicium.feCif .cap.i.pa, 70. non
errat,fef.j4..can.4-.pagina.iio. 8c
can.7.S.pagina.ioi.iuitis de caufis
communicauitlaicos fubvnafpe
cie.fef.u.can.i.pag.ij^.
Ecclefia? iudicium de vero fenfufcri
pturac,fef.^..pag.7.eiusmandat0J
rum obferuantia,fef. tf.capite.io.
pagi.2i.eiuspra?cepta feruarcba?
ptizati tenentur,fef.7.can.8.pagi.
^S.eius vfusin fan&orum inupca»
tione.fef.25.pagina,i8o.eiuspote*
ftasin difpenfatione euchariftiae,
& aliorum facramentorum,fefsi.
ix. capi.j.pagi.m. eius facultasin
gradibusafrinitatis.fef^can.j.
pagina.151.
Ecclefia primitiua.fef.i4.c3. pa. 80.
EcclefiaRomana mater&magiftra
omnium ecclefiarum.fef.7. can.3.
Ecclefia cathedrali vacante , preces
habend? ad Deu.fef.j4.c1.pa.150
Ecclefiae dignifsimis conferantur,
fef ccapit.i.pagi.32. earum ftatus
ex dignitate conferuandus,fef, Ji,
cap.$.pa.H7,
Ecclefice quarumexigui funtfru&us
habeant fakem magiftrum gram
r»atic^fef.5,pag,ij.
Ecclefiae omnesetiamcollegiatae,8c
parochialeshabeat mimftrosqui
minorum ordinum munera objs
re pofsjnt.fef.15.c17.pa. 146,
Ecclefiae dirutae in pnofanos vfus no
conuert?,ncur,fef,2t.cap.7.pag.iiS
Ecclefiae carhedrah s& parochiales,
quihus penfionum onusno impo-
nendu.fef,j4j..c.i5.pa,i70.
E X.
Ecclefia receptiuse.fef.24. capite.18.
pagina.,54,
Ecclefi» patrimoniales.lbidem.
Editio vulgata facrorum Biblioru
retinenda.fef.+.pag.i78.
Elecli Deinonpofluntfcirinifiex
fpecialireuelatione.fentf.capi.n,
pagina.23.
Ele&ioAbbatum Generalium,Ab»
batiiTarum,&omnium praelato*
rumquo modo habenda.fef.if.c,
tf.pagi.18tf.
Electioni Monialium qui praefunt,
clauftra ingreUi non licer, fef. jf,
cap.7.pagv87. .«
Eleemofynaruquaeftores.vide Qu«
'■ ftores.
Eleemofynarum,&piorum Jocoru
adminiftratores rationem Epifco
po reddat.fef.jj.c8.pa.131.
Epifcopi quales. fef.j. pas;i«i. eorum
munusinconcilio.ibiclem,
Epifcopi quibus in quafis vt apfto li«
csefedisdelegati. kf,^. pagina.rj.'
i4.fef.<J.capi.j.pa.34.fef.eademca
pite.j.pagina.54.fef.7.capite.«j.pa
gina.41.capite.14.pa.44.fef.i5.ca
pitc5.pagi.65. fef.i^.cap.4.pagi.
87.fef.2i.capitc ^.pag.iitf.capit.^.
pagina.utf.cap.5.pagina.H7.cap.
tf.pagi.117. cap.7. psgi.ii7.capite,
8.pag.u8.fef.u.cap.3.pagi.ij8.c.5.
pagi.i3o.cap.6.pag.i3c.capi.8.pa. *
I3i.fef.24.capi,cpagi. j39.cap.10.
pagi.i67.capi.n,pagina.id7.capi,;'
I4.pagi.i7i.fef.i5.capite.8.pagi,
iS8.capite.j>.pagina.i8S«capi.p. pa
gi.j04.cap.T4.pa.j07,
Epifcopiinlocum apciiolorum fiic
ceiTerunt.fef.j^.ca.^.pag.ii^.pref
byterisfuperiores.ibidem.&can.
7.pagina. ijtf. creati a Romat ?
noPontificefunt IfgitimiEniico
R 6 pi.137.
I N D E X.
"■ pi.iij.can.S.nnniftri facramenti
confirmationis.fef. 7. can.^.pa.p.
Epifcopi a Spiritu fan&o pofiti rc;
gere ecdefia Dei.fef.tj.c.^-.pa.ijY
Epifcopi in vltimarum voluntatum
commutationibus cognitores.fe,
12.ctf.pa.130.
Epifcopi piarum difpoutionumexe
cutores;fef.ead.c.8.pa.i3i.
Epifcopisdaturpoteftastollendorii
abufuu : qui in MifTa exorti funr,
fef.n.pagi.n^.Tzd.nonlicetinalie
na dieeefi pontificalia exercere,
fefsio.<J.capite.5.pagina.3^..fef.i+
cap.2.pag.Stf.fef.i4..cap.2. pag.Stf;
Epifcoporummunusvitia coargue
re.fef.r^.capite.i. pagina. 84*' do»
cere fubditos fuis praepofitis obe*
dire , facrorum Conciliommde*
creta commendare,populum do«
cere,quae pietatem augent, fef.25.
pag.2p8.eomm ofncium in imagi
nu locationetin probationenouo
. ru miTacuioru.fef15.pa.181.18?.
Epifcoporumlegitimusinatrociori
Glericorum crimine numeruj ali
quando non requifitus.feC13.cap.
4-.pagi.65.
Epifcopuspracdicet. fef.^.c.i. pa.4.0.
Epifcopus examinat de moribus&
fcientiaomnes facraefcripturae in
terpretes , praeter Qauftrales.fefi
^.cap.i.pa.i^.
Epifcopus quibus cafibuscitaripof»
fit,vel non pofsit.fef.ij.ca.d.pa.dtf
Epifcopusde abfolutionernala ims
petrata cognofcit,fef.eade. cap.c^
pagi.eade.rru
Epifcopus ciiret, vt Decretum de
Clandeftinis matrimonijs ihfin*
. gLilisparochijspublicetur.fefi^.
cap.t.pag.i5+.i55.
Epifcopus,inuitis re&oribus, nouas
Parochias quando «riger e pbteft
fef.21.cap.4-.pag.iKJ.
Epifcopusnon rehdensquapenapu
nitur.fcf.d.cap.i.pa.^i.^j.
Epifcopo honordebitusaprincipi»
bus deferatur. fefsio.25. capite.17.
pagina.2op.
Epifcopomm modefta fupellex,me»
fa,frugalisviftus.fuf.25.c.T.pa.ipf
Epifcoporum caufae. vide Caufac.
Epifcopi titulares.Vide titulares.
Euchariftiae fandifsimi facramenti
inftitutio. fef.i2..cap.2.pagina.57.
excell2ntia,capit.3vpag.57.cultus
& veneratio, cap.5.pagi.58.vfus.
cap.8.pagi.<Jo.eiusafleruand«, 8c
adinfirmos deferendaeconfuetu»
do, cap.tf.pag. 5P. in ea realis prac*
fentia lefuChriftijCapi. i.pagma.
P5. pracparatio, quae adhibenda
eft , vt digne quis iacram Euchari
ftiam percipiat. capit. 7. pagi. 59.
deea canoncs.pag.tfi.tfi.
Euchariftianeintra fepta, aut cho»
rum monialium feruetur.fef.25.c.
10.pa.188.
Eugenianaconftitutio curatis non
lunragatur contra Epifcopos,feC
lj.cap.i.pagina.ijp.neque curia»
libus&familiaribus Cardinalhi,
fef.24..c.u.pag.i67.
Excommunicatio gladius ecclefia*
fticae difciplinae,fef. J5.C.3. pa^P7.
Excommunicationes&cenfuraeec»
clefiafticae quandoferendsc.ibid.
pagi.198.
Excomunicatus no refipicensqua p^
na puniatur. fcf ead.cap.3.pa.ip8.
Exemptarum ecchfiaru locoru quo
runcumq-, piorum, etia Motis pie
tatis,&: cxemptorum monafterio.
rum vifitatio eft ordinarij.fef.7.
capitc,8. p agina.4-1. fef,2i. capite.
8.pagi.
IND
8. pagina. 119,'fcC »5, capite, 8.pa*
gina.187,
Exeropti omnes fubie&i funtordi:
narijs,8c quando non,fef. 14. cap,
n.pagUe^.
Exorciiue/cfU^.c.i.pag.^
Expc&atiuse non dentur.datae abro
gentur.fef.i+.c.ip;pag.i77.
F
FAbricaecclefiae attribuendifru
&us epifcoporum abfentium
malepercepti.fef.13.capj.pa. 139.
tertia item pars fru&uum benefi»
ciorum concubinarij.fef. i^.capi.
i4.pagin.io7.illiusadmini(trato:
resvihtanturab Epifcopo.fef.11.
cap.p.pa.T3i.
Facultates de promouendo aquocu
que,Sc de no promouedo,vide di
(penfatio.fef.13.c8.pa.Hi.
Familiares Epifcopiquales, fefsio:i,
pagina.^.quandoabillis ordinan
di,fef.x3.cap, p.pagi.i^i.&qui ex
illis conferuatoriarumliterarum
priuilegio gaudent, fef.i^.capi.f ,
pagina,88,
FamiTiares cardinalium qua in re a
iurifdi&ione Qrdinarij non libei
ri funt.fef.14.capi. 11, pagina, 167,
Fefti dies fanftoru.fef.15.pa.198.
Feftum Corporis Chriftijfef.^.cap.
f.pagina.58,
Feudaha di re&is do m inis qua caufa
acquirantur.fer.i5.c,ip.pa.ip<|..
Fides, noftrsefalutis initium , 8c ra«
dix iuftificationis.fef.tf. capite, S„
pagi.io.nonamittitur perpeeca*
tum mortale,capiteo5,pag,i5,fi*
ne operibusmortuaeft,capite.7*
pag.i9,cooperatur bonis. operi*
bus.cap.iQ.pjg^ufineea impoft
fibileeft plaeecc Deo,cap.8.pagi,
20. inChrifto nihil valetnifiea.
EX.
qua; per dile&ionem, operatur>
cap.7. pagi. 10 . & alia qu» ekcre*
to de iuftificatione continttur.fe*
«J.pagina.itf.
Fidei rudimenta! in fingulis paro»
chijs pueri doceanturjftfa^.cap»
4.pagi.itf+.
Fidei profefsio,vide profefsio.
Fiducia h*reticoruminanis,{ef.tf.
cap.9,pagi.n.
Filij Dei Chriftum diligunt.fefi 6. c:
Ti.licetin hac vita,quatumuisfan
fti in venialia peccata cadant,n5
propterca. definunt efie iufti. ibia
dera.pagi.n, ;
Filij clericorum illegitimi penfio
nes non habeant in ecclefia, 1«
qua_ pater habet, vel habuit bene
nci£i:fi vero habentrhuic reiproa
uifum eft/ef.i5.cap.i5* pa.toS.
Fori ecclefiafticicaufein prima in*
ftantia.ab Qrdinarijs cognofcum
tur.fef i4.cap,io.pag,i7 7,fori pri
uilegio Toniurati quando gaus
dentjfeCi^.cap.tf.pa.Ht,
Fratres minores obferuantiae., Vide
Capuccini,
Fru&us inabfentia quibus dantur,
fef.5,cap.»,pagina.i3, a Curatisin
abfentia percipinonpo0unt,ibi.
pagi.i^.malepercepti nullomo*
do reti.nentur,fef,?3, cap.i.pagina
139. tuta confcientia a quibusnon
rccipiuntur,fefi4,c.i7pa. 174;
Funeralium quarta.vide Quarta.
G
GEhenn* metus facit, vt a pecc *
tis abftineamu$*fe£ <?, can«$.
pag,i8.fef,i4.c.4.pa,72.
Generales Ordinumquomodoeli»
gendi«fef.i5.cap.(?,pa.i8tf«
Grammatica; magifter in ecclefijste
nuiu reddituum.fef.5.c.z.pa«iz.
Gradus
IND
Gradusafr!nitatis& cbnfanguinita
tis.fef. I4.;can,3,pa.i5i.pa. 155.156.
. • cap.v&^pag-t^-
Gratia Dei prjeueniens,adiuuans,
• . fef.^.cap^.pagrna. rS^eam confes
, cutumfeeiTenemofcitcertitudi-'
nefidei,cui non pofsitfubelTefal:
fum pag.2i.& alia,qu£e eademfef.
continentur.
Gratisfiantdifpenfationes,fef.25.c;
j I$'.pa.2!0.
Gregoriusdecimus.fef.7.cap.5.pag#
40.3c.c5.pa.41. ■'■.
Gymanfia publica facrae feripturx
le&orem habeant,qui&rnoribus
& fcientia ab epifcopo probetur.
fef.5.c.i.pa,i2.
H
MAbitus clericalis a quibus defe
r rendus.fef.i^.cap.tf.pagi.SS
.':'fef.tj.capite.rf.pagina.i4i.&;cap1.
17.pagi.i45.
Habitus religionis nullo priuilegio
occulte ferCndus.fef.15. capite. 19.
pagi.192.poft quinquenhium non
deoonendus.Ibidem.
Herefis fufpe&us qui.fef^.capit.^.
pagin.i98.h3ere{iscrimen inforo
- confcientie. quis abfoiuitJef. 24.
cap.<J.pagi.i65.H3erefim prsedica
' tium p^na.fef.5.cap.2;pagi.i5. ■
Hiereticorum inanis fiducia.fef.tf.ca
'pite.9.pag.2i.callidaingenia, fef.
(5.cap.i5.pagin.24.Nouatores.fef.,
r+:cap.8.pag,78. *
Hierarchia Ecclefiaftica diuina or.-
dinatione inftituta . Coftat ex epi
fcopis,presbyteris & miniftris,fe
fi.23.can.6.pa.i3<J.
Hiftoriae ■myfteriorum noftrae rede
ptionis.feiu^.pag.iSr.
Homicidij induftria fac*ti poena,eiuf
quecafa &cHtfifpenfatio,fcf. 14.
E X.'
cap.7.pagj8^
Hofpita!iavifitanda.fef.l4^capit.8.
pagin.iji.fideliteradminiftranda
curante Epifcopo.fef.7.capite.i5.
pagi.44. eaobtinentesdebitum
munus^xerceant. fef.25. capite.8.
psg;202.&cKtera, queeead.fef.&
capi.continentur.alia de Hofpita
libus decreta.fef.i2.capite.8. pag.
iji-.&fef.eade.cap.p. pag.131.fef.25
capite.18.p3gina.147.feCi4-.capi
ij.pagiii?©.
I
ILliteratis ecclefiarum parocihia*
lium re&oribuscoadmtoresda
tur.fef.2i.c.(J.pag.!r7.
Imagines Chrifti,Deipara;,fan&o:
rum in templis, habendae, earum
cultus qualis,fef.25.pa.i8i.i82;
Immunitasecclefiaftica reftituenda
, r de ea canonesferuandi.fef.25.cap.
20.pa.2n.
Impedimenta propter amriitateex
fornicatione contra&am, fef.24.
cap.4.pa.i5<J.
ImpreiToribus modus imponitur.fe.
4.pag.8
Indulgentiarumvfus maximefalu:
tarisjquiearu poteftatem negant
anathemate damnantiir,fef.25.pa
gina'.2i2.indulgentif ad pietatem
non ad quseftum exercendje,fef.
2i,cap.9,& a qiiibus propohenda:,
ibid.pag.132.
Indultaad alienas ecclefias nemrni
cohcedantur,coneefla abrogetur
pagi.119.
Infamcs qujjfef.i^.c.ip. pag.r94;fef.
24.cap.<J.pa.r57.tio.
Infidelitate a mittitur fides.fef 6. Ca.
15.pagi.24.2V
Irinocentius.lll. pagi. -fi.153.rtf5.
• KJ7.187. ? • "
Inno;
IND
Innoceatius.IlII.feCzi.cap.7.pa.i30
Inquifitio demqribu$,&:vitaeiu6,
qui cathedrali ecclefias perficien-
. duseft, eademincardinaliferue*
tur,quK in epifcopo,fef.24.capite
i.pagi.i59.ido. .
Iuuicium Dci ante oculosquifqj bas
beredebet.feftf.ci<j.pa.2i<J.
ludices quatuorin fingulis di?cefi-
busdeligendi.fef.25.c10.pa.i05.
Iudicesbreuicaufasfiniant,ibid.Ec-
clefiaftici quando cefuris ecclefia
, fticis vti pofTunt.fef.ead.capite.:.
• pagi.i97<
lus patronatus ex fundatione.feC^.
cap.p.Sc caetera , quae de eoa Tri-
dentinaSynodo decretafunt, eo
capite leguntur.pai203.204.
Iufti per Dei iuftitia,vere iufti funt.
fef.<j.e.7„pa.T9.
Iuffificationiscaufe.fef.<J.cap.7.pa.
.io.22.iuftificationisaccept<£incre
mentum.capite.10.pag1na.2T.ad
eam modus pr-eparationis.cap.<J.
. p3gi.i8.i9.adeamnaturae&legis
im.becUli.tas..capit.i.paginaj<J,ne*
cefsitaspraeparationis in adultis,
capite.5. pagina.18. Iuftificati per'
Chriftum,capi.5.pagLi7. Scc^tes;
ia>qii-e de iuftificatione.fef.eade. S
decret.de iuftific.de cretatunt.'
L
LApfi poft bap.tifmu quo mbdo
amiffam gratiamrecuperant
^ef <5..can.2p.pag.3i.eorum repara
tio,ibid. ci4.pag.24.
Lateranenfe conciliummagnti,pa; ;
40.74 j53.N58.82. Lateranenfe vl-
timum.fef.^.pa.S.
Latinam linguam fciant,qui mjno*
ribusordinibusmitiantur, fef. 23.
ca.17.pa.142.
Latri-e cultus,qui debetur Deo,etia
E X.
exhibenduseft Chrifto in eucha-
riftia.fefi3.capit.5.pa.62.&can.<f.
pagina.<52,
Lectjofacrae fcripturae quibuslocis
inftituenda leftoresquales,ftipe3
dium ijs qua rationedecernendu
/ef.5, cap.r. pag. i2.13.quo priuile»
gio gaudent.fef.5.c.2.pa.i3.
Leclores.fef.23,ca.2 .ps.i34.
Legis Mofis impoteritia ad iuftifica
tionem.fef.6.c.i.pa.i7.
LegisJator Chriftus. fef.ead. can.21.
,pag.2p.eiuslex.fef.7.can.8.pa.38.
Libenuroarbitriuifef.<j.ca.upa.i7.&;
cap,2.4.&:.pa.27. i
Libertasecckfiafticanoivviolanda
fefr5.ca.20.pa.2u.
Libricanonici veteris & nouiTe*
.ftamenti.feCf.pa.tf.
Librorum indici corrig.endo pr?efe-
cti Patres^pag.ii*. librorum dele
.6tusrfef.i4.paiiT4.
Libroruma.pprobatio.abordinarijs
quo modo facienda. feC4.de edit.
fac.lib.pag.8. :
Licentiati cathedralibus pr^ficiens
i di.fef.22.c2.pa.i28.
Liter-econfeTuatori2epa.87.88.pag.
86. i45;dimifTorix. 86.143.
Litigatorum artibus quo modooc
currendumife£sione,25.capite,io.
. pagina,205.
Locationesbonorum ecclefiafticos
ru emedat9e.fef.25.cai,pa.205.20<y
Lugdunenfeconcilium. pag.40.41.
44.i'53f.np. .
Lufus & luxus clericis.prohibetur
fef.22.c1.pa.128.
' . . M .
MAgiftri in Theolog.videAC
fumendus.
Maiores ordines, & minores quo
modo & . quibus cofj21-encli.fef.23,
?aP-5
IND
c5.pa.i4O.Sc Cil.pa.i4Z.
Madata dejpuidedo.vi. expe&atiu$
MandatorumDeiobferuantia,&
eorfi pofsibilitas.fef.6.c ii.pa.zz.
Mare magnum,quod voeatur ,non
obftat decretococilij de regulari
bus.ref.i5,c.ii.pag.ip4#neqiquar
taefuneraliu.fen25.c1j.pa.105.
Martyrii reliquiae.fef.15.pa.18u
Matrimonium facrametum magnu
veteribus connubijs graria prae*
ftat.fef.24.pag.150.15La Crifto in
ftitutum,& gratiam confert,can.
i.pagina.151. propter haerefim no
non foluitur, can.5.pagina.i5i.ra
tum , non confummatum potcft
dirimi perfolennem religionisin
greflum ,can.6. pagina.152, eius
caeremonise non damnandae,can.
Ji.,'pagi. 152. eiusprohibitio certis
anni temporibus.Ibidem.
Matrimonia rite & folenniter con*
trahendi modus.fef.24,cap.i.pag.
Matrimonia cladeftina ecclefia fem
per d«teftata eft,ibidem, pa.153.
Matrimonij libertatem impedienr
tium pena.ca.9.pa. I58.atque alia,
quae ad matrimonij rationem per
tinent : in decreto de reformatio*
ne matrimonij continetur. pa.153
Mercenarij a cura animarum arcen
di.fef.23.c1.pa.137.
Meritoria opera quando funt, fef.6.
cap.i6.pag.15.
Metropolitanus.pagina.137. 138.160
161.176,187.
Miracula noua nulla admittantur f\
neepifcopiapprobatione. fef. 25.
de inuoc.dccpa.181.
Miflanonvulgari fermonecelebra
da.fef.22.capitc9.pafina.1S6.con
tinet magnam populi Hdelis eru:
EX.
ditionem.Ibiderm
Miflae verum facrincium. pa. 11 ©. &
can.i.pa.124.
Vere propitiatorium.ca.i.pagi. m.
&can.3.pagi.i24-.prodeft non fo»
lum furaenti, fed alijs.can.^.pagi
na.114.in eius celebratione quievi
tanda,pagina.i25.Miflf inmemo
riam fanftorum.cap.j.pagina.iti.
& can.5. pagina. n^.horis debitif
celebrentur.pa.129.non in aedibus
priuatorum, ibidemiritibuscon*
fueris celebretur inecclefia,ibid.
qui celebrareprohibetur,ibidc'.
Miflle priuatae commendantur.c
6.pa?ina.i23.can.8.pa.i25.
Monafteria vifitantur.fefsione.25.
capite.n.pagina. i88.commenda
ta.fef.n.capi.S.pagi. 118. fef.25.ca*
pite,20.pagina.rp3.&capite.ti.pa
gina.eadera.
Moaiales.fef.25.capi.10.pagina.188.
cap.i8.pa.i92.i93.Monialium moc
nafteria.c9.pa.188.
Montespietatis.fefoi.cap.S.pag.^i.
cap.p.pagina.& capite.11.pa.131.
N
NAturaeimpotentiaad iuftifica*
tionem.fef.6.c.i.pa.i6.
Nicaenum concilium.pag.59. fecun*
dum.pag.181.
Notariorum imperitiae occurritur,
feC22.cap.19-pa.132.
Nouitij &nouitiae qnando adpro*
fefsionemadmittendse.fef.25.cap.
15.pa.190.
Nulliua diecefisloca fub iurifdi&io*
neepifcopi.feCi^-capite. 10. pagi.
I42.ca.i8.pag.i47.fef.24.capitc.9.
pagina.i66.
O
OPerantibus bene vfque inru
nc vita cternapromittitur,
feU.
IND
fes.tf.capit.rj.pagina^.inquade
operibus.
Ordinis facri do&rinafes.ij.capit.i.
pagi.ip7. Canoncs,pagi.i33.0r-
dinum nomin a,capit. i. pagi. 134 .
Ordinesfacri duo eodem die non co
feruntur. 143. quibus& quando
conferendi.i42.i43.a:tas fingulis
pr3efcripta.i43.ordinumfunciios
nes reftituend3e.pa.145.
Ordinatio quibuspraefentibus habe
da.i4i.indigniori ecclefiae, &in
eadiligensepifcopimquifitio,ibi
dem.& caetera,qua: de decreto cle
reformationeacap^.adcaputvf
que.iz.decrdtafunt.
P
PArochiae nouae. utf. collapfae re*
ftituendje.nS. quando transfe
ratur,ibid.quado vacabunt,quos
modo prouidendum.187.fi tenues
funt remedium.pag.177*
Parochi ofhcium in benedicedisnu
ptijs.i54i55.inchatechefiexpone
da.iStf.infacriseloquijsexplanan
disi23.U4.125. fipauper,a quibus
alendus.11tf.u7.
Paruulorumbaptifmiis,fes.7.can.i3.
8c.14.pa.3p.
Peccatum originale,fes,5.pagina.
p.io.u.
Penfiones pro feminario.148. quan:
doimponendaecathedralibusaut
parochialibus.pa.17r. '
PUrescathedraleSj&plura curata
qui obtinent,qua p^na puniuntur
fes.7.capi.4.pagina.4i.& ies.J4»
cap.i7.pag.174.
Pfnitenti^Sacram2ntum.fes.i4.ca.
J-.pagi.cp.eiusinllitutionis necef
fitas.tfp.partes,& fru£his.7i. diffe
rentiaciimbaptifmo.70.&can,2.
pagina.Si.
EX.
Penitentiarius in cathedrali. fef.24.
cap.8.pag.ntf.
Pontificalia,fef.tf.cap,5.pagi.34,fef.
I4.cap,2.pa.85.
Populus faltem diebus dominicis &
maioribus feftis , ad fua parochia
accedat.fef.22.pa.127,
Predeftinationis diuinae arcanu my
fterium.pagi.23.
Prasbendas obtinentium refidentia
fef.24.c12.pa.1tfp.
Prsedicationis munus proprium epi
copi. 235. qui item per f e , feu per
alios hoc munuspraeftare tenetur
fes.5.cap.2.pag. 40.quomodo &
quandopraeftandum,fes.24. cap.
4.pagi.itf4.
Praelatorum ecclefia; officiu,pa. 34;
Priorum & prioriiTarumele&io,fe.
25.cap.tf.7.pa.i8tf.
Profefsionem fidei qui facere tenea
tur,fes.24.cap.i.pagin.23i.&.c.i2.
pagina.168.
Promouendi ad cathedrales,pa.iO£
adminoresordincs.pa.141.
Prouinciale concilium,fes, 25. ca.22.
pa.iP4.fcs.24.cap.i.pag.230.& ca
pite.2.pag.itfp.ca.3.pa. 163. cap.13.
pag.i38.ies.23.cap.i.pagi.i70.
Purgatorium,les.tf.can.30.pagi.3i.
de eo docl:rina,fts.25.pae.i8o,
o. >
QVartafuneralium,fcs. 25,capite
. 13.pagi.20tf.
Quasftortseleemcfynarij,fef.tf.cap.
2.pagi.T5.
R
RAptores,& raptx,fefsi.24.cap.
tf.pag.157.
Rebaptiz^ri non licet, fef.7. ean.13.
pagma.3P.
Rcdorcs,tef.24.cap.i3.pagina.i70.
i7i.fes.i5.pagina,2op.
Regula
"■■■
m
j
IND
Regularium beneficiorum coliatio
emcndata,feGi.f.cap.io.pa.i8p.
Regulares,quo modo ordinadi.14.3.
non pr«dicent contradicente epi
fcopo,i<J^.&fer.5.capit.:.pagina.
14. qua ratione vitam inftitueV
re debeant, fef. 25. de Reg. capite
i.pagina.i38.& fef.zi. capite. 8.pa*
gina.n8.11p.
Regreffus tolluntur,fef.25. capite.7.
pagina.201.
Reiiqui» martyrum Scaliorum fan
ciorum.pagi.180. .
Referuationibus fru&uuquando no
grauande. ecclefia:.i7i.i77.referua
tiones mentales nemini concedu
tur.Ibid.pa.171.
Refidentia,fef.(J.pa.35.54..fes.23.cap.
i.pa.i37.ij8.fef.24.cap.i2.pa.i(fp.c.
17.pagi.174.
SAcramentafeptem,pagina.2.5.ad
falutemneceffaria.35. aChri--
fto inftituta^tf.gratiacontinent,
aliud alio dignius. 36. eorumuis
non amittitur miniftrorum pec;
cato mortali.37.inijsconficiedis
rniniftrorumintentio.ibidem.no
omnibus illa adminiftrare licet.
37. ea funt caufs inftrumentales
iuftificationis.ip.eorum efficatia.
pagina.21.
Santtimoniales,fef.25.c.5.pa.i85.
SanaoFuinuocatio,fef.25.pa.iSo.
Scholafteri^ quibus conferende,fef.
23.cap.18.pag.i4-9.
Seminarium clericorum, fef.23. cap.
18.pag.14-7.H8.
Satisfa&io peccatorum neceffaria,
(tC. tf.capite.T4. pag. %+. eiusfrus
ftus,fef.i4.capite.8.pag.7().77.78.
EX.
opera,cap.p.pa.78.
Senenfeconcilium.pag.ioS.pf.
Societatis lefu clericorum religio,
fef. 25.cap.1tf.pag.1po.
Subdiaconi. 134-qui ordinandi. 143.
eorum setas^ag.ij^, .
Suffragia fidelium pro animabusde
funttorum.pag.180.
TAbernasclerici vitent, fef.24.c.
12.pag.1tfp.
Tempora quibus nupti* prohibens
tur,fef.24.cap.io.pa.i58.
Teftiunumerusinmatrimonio,fef.
t^.cap.i.pag.154..
Teftes contra Epifcopum quales.
pagina.tftf.
Titularium Epifcoporum licentia
correc>a.fef.i4-.cap.2.pag.?tf.
Toletamimconcilium.fef.2.pa.25.
Tonfura prima quibusnon confer*
tur.fef.23.c.4..pag,<4-tf.
Traditiones Apoftolorum,pagina.
10.20.35.p3.10fj.112.22.135.124.
Tranfubfi;antiatio.fef.23.capi.4.pa.
tfi.8ccan.2.pa.58.
Translatio fimplicium beneficioru,
fef.2i.cap.7.pag.H7.
Turnorumlucra.fef. 24. cap.14.pa.-
gina.172.
VAgantes non facile ad matri*
monium admittantur.fef.24
cap.7.pag.t57.
Velum moniale, fef.25.capi. 18. pagu
na.ipi.
Veftitusclericorum,fent4.cap.tf.pa
gi.8S.fef.24..c.i2.pa.i(Jp.
Vienienfe,concilium,pag.8p.i3o.np
102.147.
Vifitandi iusquecunquepialocaefl:
Epifcopi. fef. 22. capite.8jjpag.131.
vifitationum qui finis.ifo.
! Vifitatio3(ef.2i.cap.8,pag.n8. &.fef.
2i.pagirfi.i3i.fef.24.cap.3,pagina
Vniones,fe£.7.capite. 6. pagina.41.
fef.i^.caip.pagi.po.fef^.pagina.
I N D E X.
i47.&pag.i7o. & fef.ifcapi.ij.
pagina.142.
Vniuerfitatibus indulta cocefla.i^tf ,
Vniuerfitatum exemptio/ef.14, ca.
5.pagina.88. - *
VotaRegularium.fef^^.c.i.pa.iSj,
E I N I S.
S ALMA-NTICAE,-*
A 1T 'l vi* k*»fcm C
Apudloannem de L>anwia;
M. D. L XII II. SL
—
^ «.** *#
ctCut*. Ixi torfnujtrfit* *mfi$ Jum*u&ttS ^ f /_W *«hC*Tc{<t»c 2» £/Auffa nu^
f 7T&? *T***> ******** .%»£ <&£fT~ SfrjV<&£<r4fer^dffa
^^^<^j^^j^^^^^^st£A^ *£cm~~wfiuy,«*
j)M*Vme&*. »*/un+mfxt UitCTetAvxn^. ? " C
4LFra&*%**i.~ *- /£.-..•/? .__•_._._.-__• ._,_.__. „,/____ ~<~2Lca+./± ^__.^_____
Cfceneefh^nem cmm^ t„:^/!f^ /^^^^^uXj^^tJ^cMe^a^
<]?auu\m^c/-/*6t>c ^mLtLt/Jof^Afr^ bx^ctsrjlctcc jt\nfn'&VT*/u£_ cum/iAtu/ii ' c/a*
u+l /&jt*<*€Ar&~u.*foft^ &&c cju^acfS^u^^ei^ »»£&*. &j«**c u
J^/^^l^*^^^ ccnct/ium 'Zi**4»am.Jcdun **/•£»
jnj^cc+fctenjfam&m. l&tJrJh. <~fla&t J&iftfquifufi* &/iex*& m,m/t\
m*a,m*n*. J+f^+f^^i&v^&ncflc+v^jlU
its mcJuvrozubfi nuxn
<*h/riC ciu** In-Urm ftvf ^"^fyjtaer
.&!$&<*
jUjfXfJ^rAtmJX/ mau>uft£i/&
tnunj&t* &fhfr*cAx{ i)c*/fu
^C^^^fmchic/y jfitmAt Jaf/aJk&^ 'acJa. cmat^A^cffi^dcvjHn*^*»'*
Jm! auaJea cttcJa* cn?si'r*de£ crr mzebcde? £/umtx; c&Al/: /ksttsfvihladA *e tnt»
nc/rt&epdc/fitM 4uJi mr* fc&. TeC&Jft Jcou/Icl afZ. aJA&cz* cAtrltl. «**
/zfa4t&MJtx.fi?/7CUta&6 ax7^c\xx/»/u<euc
\<Jpfcjjfa.fay&/uJvt ,-*__»,
{pjrt/fatejdtcct&ce e/-^u^^men^deu^en^Jf^i^A^.j>p^ ccttmu
msca&nemJ>2<yJec*&umCJ^a£?km c£jkmJc/c./r£/rci&
BVLLA
B VLLA S.D#N.D.PII DIVINAPROVIDEN
tiaPapaeQuartiftiper Confirmationececumeni
icgeneralisConcifiiTridentini.
I V S Epifcopus Seruus Seruoi uDei ad per
petuareimemoriam. BENEDICTVS
Deus & pater domini noftri Lefii C hrifti Pa
termifericordiarUj&Deustotiuscofolatio
nis:quirefpicere dignatus Ecclefia fua fan-
__ ftl>totprocellis& tepeftatibus agitataatcp
vexaca^&grau,usiindiesIaborate,apto tadeei fubuenitop
tatocpremedio Adplurimas,& pemiciofifsimashajrefes ex
tirpadas,ad corrigedosmores^&reftituedaEcclefiaftica di
fciplina,ad pace,& cocordiaChriftianipopuIi «pcuradlin-
diduiaprideinCiuitateTndetinacecumenicu^&generale
Cociliu a piae memoriae Paulo tertio,f deceflbre nfo^&Sef
fionibusaliquothabitiscceptu fuerat.Abeius ate fuccefTo
re Iulio in eade vrbereuocatu^poft alias fefsiones celebra-
tasvariisimpedimetis.&^ifficultatibusobiecliSj ne tucjde
pagi potuerat#ItacpdiutiusintermifTumfuerat3nofine ma-
ximo mcerore pioru omniu^cu quotidie magisEcclefia eiu(
modi remediu imploratet.Nos aute poft fufceptu Sedis A-
poftoliceregime,tanecerTariu:acfaIutare opus ficut Pafto
ra!isfoIicitudomonebat:diuinemiae fiducia pficereaggre
fsi,adiutipio ftudio charifsimi in Chrifto filii nri Ferdinadi
Roman.lmpatoriscIcAi:&aIioruChriftianoru Regiireru
pub.ac Princepu,tadecofecutifumus:quod nec diurnisnec
nofturniscuriselaboraredeftitimusquodcpapatreluminu
afsidue pcatifumus.Gu enimeain vrbevndicpex<Chriftiani
nominis nationibus coueniflet noftris conuocatalitcris &
fuaetiaipforupietateexcitata Eporu,& alioru infignium
PraelatorG maxima, & cecumenico conciliodigna freqntia
f> terplurimosalios pios^&facraruliteraru fcietia diumicp3
& humani Iuriscognitionepftatesviros(3iidetibusip/i fy-
nodo Sedis Apoftolicg Legatis,nobisadeo CccfRiJiberta
ti faMetibus,vtetiaderebus5edi Apoftolice ,pprie refer-
ti atis Iiberu ipfi Concilio arbitriu pliterasad Legarosnros
fcriptasvltro pmiferimus qde facrametis?& aliis rebusqu^
© quidem
/
?!
BVLLA
qde neccflaria: viYefint3tra&aMadiffinie\!a, & ftauieda rc^
ilabatadcofutadas haerefe^adtolledosabufus^Sc emendan:
dosmores-.afaorofanctafynodofunima libertatc diligetia
c$ fracl:atay& accurate^ac matuieadmodudiffinita,explica-
ta5ftatutaiunt.CH)ibusiebuspfe&isConcUiu tata omniug
illiinterfuerutconcordiapaftufuit vtcofenfum eS plane
a Dn o effe&u fuifle conftiteri t idcpin noftris atcp omnium
oculis valde mirabile fuerit. Pro quo ta finguian dei muere
fupplicationesftatimin Almahacvibemdiximus q magna
Cleri&populipieratecelebratse fuerutiaudefcp & gfas dU
uinac maieftatj mento pfoIuedascurauimus,cueiufmodico
cilii exitus fpe magna,& prope certaattulerit fore,vt maio
resin diesfruftusad Ecclefia ex ipfiusdecrctisconftmirio
nibufcp pueniat.Cu aute ipfafanfta fynodus ,p fua erga Se-
de Apoftolicareuerctiaantiquorfietia Concilioru veftigj
is inhajrcnSjdecretorufuoruomniu q noftro,6c pdecefto-
ru noftroru tempore fa&a funt confirmatione nobis petie
ritdecretodeeareinpubiicafefsionefacl:o noscx Lega-
toruliterispriuSjdefdepoftreditu eoruexiisqSynodi no
minediligetcrrctulerutpoftulationeipfiusfynodicognita
habitafup hac rc^cu venerabihbus fratribus nris fanfte Ko
manae Eccleftae Cardinalibusdeliberatione marura^fancrtcg
Spusimpriniis au xilio inuocato,cu ca decrc ra omnia catho
lica& populoChriftiano vtilia,acfaIuiariaeiTecognounTe
musaddci omnipotetislaudedeeorudefratru nforucoil-
Iio^&aftenfuinCofiftorio nfo fecreto illaoUj&finguIaai*
toritateApoftoIicajiodiec6rlrmauimus,?cabomnibusChri
fti fidelibus fufcipieda,ac feruadaefle decreuimus,ficutha
ru quocghteraru tenorc adclariore omniu notitia cofirma-
mus,& fufcipi obferuariq? decermmus.Madamusaut in vir
tute fan&ae obedietiac & fubpcenis a facris Canonibuscon
ftitutisaliifcBgrauioribus,et!a pFiuationisaibirrio nfo infli
gedis,vniuerfis,&fingulis vcnerabilibus fratiibusnfis,Pa-
triarchis^Archicpis^E is, &aliisquibusuis Ecdefiaru platit
Cuiufcu%ftatus,gradiis,ordinis,& dignitatisfint,etfi Cardi
nalatushonorcpfuIgeat,vteadedecreta,&ftatutainEccIe
fiwfijis,ciiiitatibus,& diceceiibu$,in iudicioJ& cxtraiudici
BVL/,A
tmidWgeterobferuent,&fubditis nu^fuis adquosquo
modotibetpemnentinuiolabiliterfaciant obferuari Con-
tradidoresquoslibe^&contumacesperfenrecias^cefuras
&paenasEccIefia(licas,etiainipfisdecretiscotetas,appeI-
Iationepoflpofitacomp3fcedo:inuocatoetia(fiopusfue
m)BrachnfecuIansauxi!ioJpfumvero ckrifsimu filium
nrum Impatoreelecti^ceteroso^Reges/efpub/icas ac Prf
cipesChriftianosmonemus^ p vifcera mifericordia; Dtii
noflr.l6fuChriftiobteftamut,vt,quapietate Cocilio per
OratoresfuosaflFueru^eade pietate^ac pariftudio diuini ho
nons^ populorufuoru faIutiscaufa,pro fecjfis quoq; Apo
itoI«ca!,&facrefynodireueretia,adeiufdecociliiexeqnda
& obferuIdadecretaPreIacis>cu opus fueritauxifio, & fa-
uore fuoad/int,neqj aduerfatesfan^acftlutari cocilii do-
ftnna;opinionesapopuIisditionisfua;recipipmittat fed
easpemtus interdicat.Advitidu ptereapuerfi5ne,Sc cofu
fione^qonripoflet^vnicuicp liceret proutei Iiberetin
decreta Cocilii comerarios& intevptmones fuasedere 4
poItoIicaantontateinhibemusomnibLKtaEccIefiaftic/s»
foniscuiufcu^fmcordiniscoditionis.&gradui-qualaic/s
quocucphonoreacpatelT:atepditis,pIatisqde fub interd/-
ttnngrelTusEccIefi^^^
tiomstetsfentetiaipacnig^eqs /ineautoricace nraaudeat
Viloscometanos^/oiTas^anotationes/choIia.vIIumueom-
ninojnterptationis§enusfupipfiusC5ciIiidecretisquocu
^moedere^aucqc^quocucpnoie^etilfubptextuimioris
decretorucorroboracionisautexecucionis-alioueq/itoco
loreflatuere.Sicui^roineisaliqd obfcuriusdiclru &ftacu
tufuifle^eacpobcaufaincerptacione.autdeci/ione^/iQeee
rev;mfu3rit,afcedatadIocuquediseIegit,adfeclevide/£
cet Apricaomjuufideliu magiflr|jCuius autoritateVet ipfa
fctafynodus,ta reuereteragnouit.Nos.n.dirTicuItaces £co
trouerfias /lq exe.sctcrecisortaj fuerinyiobisdedarldas,
&dscidedas,queadmoduipfaquoqjfdafynod'?decren/cre
feruamuSpati,flcuteadenobinTiericocofifaeomniupuin
ciarunecefsicati^bus^earoe qcomodiornobis vifafueric r*
uidJre,DecernetesuihiiominusirnruJ& inane,fi fecusfag
* n his
)JL,-I-
BVLL.\
hisaquoc5q"JS2utoritatf fcieter.l.ignoratercotigciftatte
tari.V c hrc autad ofum notitia puenur,neue qs cxcufatiog.
ignorationis vtipofsiriVoIun-ius^&maaarnusjVtheJrepaJi,
quoscurienreCurforest BafilicavaticanaprfcipisApoito
loru^& inEccleiiaLateranefijtuc cuin eispopulus^vtmif.
faru folembus interfit^cogtegari folet,paIa3& clara voce re'
citetur5& poftcprecirat? fuerint^d valuas eajuEccIefiaru
itecpCacellari?ApoitoIice3&inlocofolitoCapi Fioreaf
iigatur>ibicp,vtlegi,& oibusinnotefceie pofsint aliqntifp
reIinquatur#Cuautcindeamouebutur3relidisdemore ibi
de exeplis^in Ahna vrbeadimpfrione tradaturquo como-
diuspChnftianinominisProuir]cias5& Regna diuulgari
pofsint^TrafumptisquocpearUjCjmanualicuiuspubliciNp
tariifcriptafubfcriptaue^&figillo^acfubfciiptionealicuiu;
pfone. in dignitate Eccleiiaftica coftitutgmunira fuerint5fi
definevlladubitationehaberi^madamus atcp decernimus.
Nulli ergo omnino homi nu liceat hac pagi na noftre cofir
mationismonitionisjinhibitionis^referuatronis^volutat/s
madatoru)& decretoruinfiingere^vel ei aufu temerario c5
traire.Siqsautehocatterarepfumpferit5indignationeom
nipotetisDei>acBeatoriiPetri& Pauli Apoftoloruciusfe.
noueritincurfuru.Dat.Rome ApudSaftu Petru Anno In-
carnationisDniceMillefimo Qulgetefimo SexagefimoTer
tio,SerrtimoKf,Februarii,P6tificatusnoftriAniioQuinto-«
PfcEgo Vius Catholica, Ecclefi<e Epifcopus^
►ft^&o tf .£,.lpitenu&£$$0ftit.&ecmie.%£&oje>.1C.Sa]u\mr
aJjEgo ^ed.£art!0:?misi£pst^o2tue.^iefiotpr;Xar.3burd.
g;^go^oX.ilC>o:onusl£p6 ^nrcnl£>££go&udX. Simoneta,
S^goaX.^^^i^^P^^-^^fiO^^-T^ciec.teto,
^i£fiOtaX^S.SnG^iilC»aio2pjnite.^l£goi3D.3.iJC.3muI/u3
ScgogoXardinalis.S.aitalis. ►^go.go.^racX.tfi^abara
SJ^go^o^flOic^aelCardf-.Saracenns.^jSgojCaro.iC.ieojronie*
§<£&o Bo.ii3XtcadaiCar.SXlem,fr.i^i£go;0r>.SXar. iConn\
ci£fio Scipio £flrdtnalis*fi>ifarum. fXgo 2Up»>X.#efns!dii$#
C^goioXardinalismomami». fXgo IbtpXardf. ^errar.
cEIo §.;p&.i5Xard.3lcradrnMW. #i£go fradfcX. ^c^aga.
c£go£lemensCard.:SrcceIt. «jXgoiSnfSfc.&taXXa-
Si£fio^aX^^»^at>clms* Wf£$o aitellortusX.af teWu*
J jlntjrlorehllus LancUinust
HiCumyn^
tudidecreraiacrioecumenici^g^neralis
Concjli; Tridentini,
lVSEpifcopas Senms SeruorG* dei adper -
2m.re,imeni0^ SICVT adfacro-
rumCociIiorumdecretaac Canones auto-
ntasatque coiirmatio Apoftolfc* Sedfs &
debet,&roIetaccfedere,JtaiiquafuPe7et
■ ~^eyrtjfi^ubj^io?eiuVdemfeUiudkir
c.aec.aranonetoIlendaeft.Adauresnoftrasperuenitmul'
tos efle qui dubitentex quo tempore ccepennt decreta fi
cn generalis Concili? Tndentiniad reformationem & fo
pofitiuum dum taxat fpedantia eosad quospertinent obl*
gareiillaprefertimqus tcmpora certapraftituutadprou?-
cialesdiocccfa«iaf9SynodosceIebradas,adfacrosordineS
fufc.piendos,ad reiigionem profi'tend|,^parochiarcs Ec!
clefiasaliaquebeneficiaEccIefiafticaqw eiufdem Cocmi
dccrctis retincriprohibjtum fintfefignada, & ad coplures
res huiufmodi exequendas^ac alias omnes ad prsdiaram re
formationemiufquepofitiuumtatum rpeftitesqux obfer
uanauteuitaridebeant.Nosita^vtomniscotrleiS
bitatio^tollatur Motuproprio eam rempro vtratioriTm
n9& aquitati conuenire cenfuimus,duximusdeclarada N*
etfi ipfiusConciIijdecretaetiamde venerabiliuni fratrum
noftroriim Sanfte Rpman» EccIefi^Cardinaliumconmio
&aflenfuin Confiftono noftrofecreto cofirmataanob,*
pud hanc fanctam fedem obferuari cceperunt cfaia tamSnS
parumtcmporisincisKomsdiligenter emenoWeque i«£
primed.s neccTano cofumptum fu. r & iure etiam commu
nifancitumeft,yt,ConftitutionesnSuaj vimnonnifipoft
CCrtil ie"jPUS obrinca'",a!quum nobis & iuftum vifumeft
praedictadccretaomniaaddiaamreformationeiufquepo-
fsitiLmmdumtaxatfpeaantiaaRanMailproximep.Cren>i
omnes obl.gare co3pifte,neque poft eamdiem excufationc
cuiulquam,quod ea ignorauerit^dmittendam, *'t§ ita Apo
%< ftolica
FVLIA .. . ." ... ...
ftolica autoritatedckramus^cdefinimus., «c ib ornnibus &
d?carideberemandamus,atqueftatu,mus.Dec«rnentesjin
,un&inaneJiquidftcusaciuoquam,qcunque;d!snitttc>*
"tonttte,&pot>ftatc prsdifto comisermud.can Noota
ftmtS«eonftStutionihii,& ordinanombnspofto jlicis ,al.
oae in wntrariumfaciemibus qmbufcunquc.Nu llt ergo
omninohom.numliceat.hancpasinamnoftrsdeclaratio-
c aufutemcrariocontrairc.S.qu.sautemhoc attemare p-
sumprcrit,indiSnationem omnipotentis D«, ac beatoium.
S| pauli apoftolorum eius ft nouent .ncurfurum.Dav
Kom* apudfanaumpetrum Anno mcarnat.on.sD . M.U»
fimo quingentefimo ftxasefimo quartoiqntodecimo B»K>-
AugPontificatus noftri Amto qumto ..
Eaed" CardCaifius.
e*.Glorieriui.
KesiftfataapudCsefaremS-ecretarinmv H.Cumyn,-
AnnoanatiuitateDofflino. M. &. L X 1 1 1 1. indifti;
onefeptimadieverovisefimamerifisIuli.Pont.ficatusfau
ftifs iviin chrifto patris & D.noftn D.Piidiuina projnnnr.
tia pap? quarti,anno quito.Retrofcr.pte hter? afl.x?lefte,
& publicate fuerunt in valuis BafilicarumPricipis Apofto-
lorumdfcvrbe,&fanairoannisLateranenfiS.NecnonCa»
cellarie Apoftolie? & in acie Camp. flor.s.per lacobu Ca=
rra,E i ^luItiumParinumprriibatiSanfti Domnn noftr, Pa-
peCurfore»,
AntoniusCIericiMasifterCurforum,
CATHAU
catu 4logvs p-Ar*yM9o\*ATovyM>
DQCTO\Y<M THEQlOQO$yM,ET ALli}
tyM QVl S VB B.PP. PIO QV <A i^TO, '
INTfillFVfilvyNT SofCRjO
St/4NCT0JET CELEBE
JRJ^IcTHOGENJB*
rali concilh Tri
Atntino*
GyoiyM ocmmvM svnt ns
KATIOT&ESRTHVMBSyS,
Ex Regms
HJSPAN!
Lufitani
Galli
Anglus
Hiberfli
Flandri
Germani
Hungari
Poloni
Bohemus
Dtalmate
Serui
Cretenfes
Cypn
Siculi
Neapolirai
*3
3
25
1
3
3
4
3
3
1
n
3
5
7*
Ex Patriarchatibus
Conrtltinopolis
4
Hierufalera
1
Aquifee
7
Yenetiarum
*
Ex Itali»
frnfubri
16
Ligures
#
Tufci
*4
Vmbri 4
S
Flamini*
tf
picceni
8
ExCorcyralnfula
1
Bx Sardinia
3
ExCoriica
4
pP.inCatal^gono
ratditio-
nem Sum.Pont.
CAR.DINALES LEGATICONCILIO
Prarfidentes.
*Hercu!eSG5zasa,obiItTr.denti.J.Ma«a$tfj.(epuhus
iufdeS.Matci.Fra.Aug.quotfifueratoiun5nali$.^taPo.
tfomcn & Cognemen Vatria *
Ioanncs MoronuSEp,TcopusPrSncflinus in d morniiCar-
dinalisManruani locum miffus Mediolanen
Stanislaus HoftusEp.fcopus Vuarrmen/is Polonus? *
Ludouicus/imoneta m^^u^
MarcusSiticusde Altaemps. ^ctmanu!
Ber# Naugeri9 idmortui C .Seripadilocunuffus^Vener
~ CardinalesnonLegati.
?*am jLo.tharlSia Archieps & Dux RhemefisGallus.
Lud.Madruaus elect.Eps * Priceps Tnder.Germanus
Oratores Principu g ponurur hic iuxtaeoru aduentu
m CruirarjemTridentinam.
GeorgjusDrafcouitius Oraror Imperatoris Ferdinadioro
Regno Hurigari* Epifcopus Quinq Eccleilenfis P
A nyf M,gIicuo O ImparorisArchiepi Prag^M Swuu.
Ioarihes Stro^ms Orat.Ducis Florentis Florentim
MekhiorLufs,Eque3Auratus Orator Septem Cantonu
Htfof t,oium Cathohcorum Heiuetus
(Nicolausdeponte Doftor & Eques
(Mattheus Dadalus Eques
Au|-PaugartnerLV.DdmoachioQDuCisBauarieBauar
n A • • j OratoreKe^sGalh^ '*
(LudouicusdeLanfach.
C C u^fI^T^1^ ParIa"Kti P^ifiefisGalli
CGuido Faber lpdex maior Tholofe *
Jfp~HCrbUtUSEp,fC°^s P— iHenfis Orator KC-
ffi^S^*1^ Oratormagn^V
Hieron.
Hie.d Gaddis eps Cortoe.miffus IlocQ Io.Strozzii FJeren,
patriatcbe
Ant. HebusPatriarcba HierofoJ.ymitans in AJia mi Vener
Dan.el BaibarusPatriarcha Aqle§ieJis^p. Vene Venetus*
^?^^^TJr'uJifanl,sPariarc^v«nct'^m Venems
ArchepifcopiVaulitertii
Nomenvcognomen Diaccfis. P4ltrix
FerdUnnmsArchi. AmalphitanNeap. NeaPolita.
PetrusLandusArch.. Creten.nG.ecii Venem,
Pet. A nt.de Capua Arch. HydrutinusNeap. N«EX*
Marc.Corne Arc Spalatren.in Creda. S
SebL3ccauellaor.p.Arc Naxien/isinGrecia Grecus *
PetrusGuerrero Arch.e. Cranatenf.s Hifpanus
Anton..AIrou.tuSArch. florentinus.Tufoie FlorS
*CefarC.boob1.tTrid:Tauri„jfislpedem5t^e0i;uefen^»:
« , . .... Arebiepifcopi hiHii Tertir
Paul Aem.hus Verallus A.RoJTa.nuc Caputaq R.omanus
o. Br.Pn.reg.Seru.eAr. AntibarenJisinGrec Macedo
J o.Bapnfta Caftaneus A. .Ro/Tanenfxs Neap ? Cma„?,;
Io.Bapt.ftaVrfInusArch.S:Seuer.,1eN:^; ££££
r j r, ArcbiepiJcoptPauliQuarti
iiiao.Beccatel/usArch. Ra?uilnusin n'a/m r~m~ :
Alunu CaJ„nuy Arc tJcJ^ltt' B°Sn-
S.S/fnwdus Saracenus Ar.Materanus Neaool S ,,'
IuIl.usPauef.usor.p Arc Surrel„"u s Neap ' BriSSfl?
S^^SSBBS^ GalJus '
Germapidinus eleft.flr.Sena um Tufgf ^ gffi^
Antonius
I\omu y cogMomen Bixccfis. gairia.
Anr d Mugl icio Ora.Im.Prasenfi$Bohemie Morauus.
GafDarCcruitesel Gaeta. AieflTanenfissicilie Hifpanus
Lconardns, [Watfmrs or.p,Lancianenfis Neapol.Genuenfis,
Oci:au.pconius or.S.Frac.Panormitanus Sicii. Sicujus.
KicolausdePcliine SenonenfisGallie, Gallus.
Ant lulliftia.Chiefisorp.NaxienfisinGrecia Grccuj
Anton Wputeus Barenfis Neapof, Nicicnfis,
ftpifcopi Letnis X .
V j nretiusNico^tius Ep.Arbenfis Illirie Fanenfis.
loancs Frlc.fcusd Fiifco AndricnfisLombar. Genuenfis,-
lofho.deSctoFelicio CauenfisNeap. Neapohta.
Qiixnuus^ 2iuf.Kom.Bp5 MilkteMeap.^fdriani SextiPUdn
H%/ C lemhis V J I Lucas Ki^ttusCatharejn Daim.Cathannf,
Alovfi^s Pifanus parauinus Lorabard. Venetns.
ALexinder Picolamineus Pientmus Tufae Senenfi*.
Dy.onifi Grcgettus or.min.MUopotamein Gre.Grecus.
Guuielmus de Montbas Lectorenfis Gall. Gallus.
Gab.rielVcnuer E^oycen.inGall. Gallus.
Epifcop Pauli Tertij
BerardusBonioles Bps. 'CamsrinenfisP P .
A^onmsaCamara Belhcenfb
Nicol MariaGaracciolusCatanientts Sicilie
Fabius Wirtus Caiacenfis Neap.
Scipio Bongalfus Ciuita caftelane P P
Gsor* iusCorneiius TaruifinusLombar. Venetus
VincentiusiOurantius ThermularumNeap . Bnxienfi*.
MauritiusdePetra VigleuenfisLobard. Papiefis.
MartioS iViartiis Medices Marficenfis Ncap. Fioretin.
lo.Vincetius Michaclius Minerbinenfi>NTeap.Barolita.
GabncIdeBouueri AndegauSfisGalhe Gallus.
Leonardusrlaller PhiladlfienfisGernr Genmnus,4
^Lud.ViinusobutTrid.BrttonorienfisPP. Flaminius.
t\k Mdiuv Falcctta Caprula.nuc Brito .f ftU. Ciguia.
Tho Cifeilusor.Pred. CaueiisfunionVeap.KoTaneu .
luliusContafeuus * BelluaenfisDalm. Venetu^
Hyppobtus/UTJuabenusHierapetre.inCve.Gr?c..V\uul.
J lieronimus Maccabpii Caftrenfis P P . Romanus .
Komanus .
Sabaudus .
Neapolira.
Neapohta.
I^omanus .
tXksefist
Vrouhic. Patri(tt
Bononienfis,
Panormitan*.
Neapolit,
Aquenfisj
Tetrus Aug.Eps Qfcenfis, & Iscefis Hifpanus.
lacobusNaclatus-or £d.Clodie.,ppe venetias.Floretinus.
Barthblomeus Sirigo Caftellaece, Neapo.Gretefi*
HiesonimusBurgefis Cathalonefis Gall. Calfos.
cqIo Anc.PatufaCofetuisobiitTridet.Lfa.Neap.Calabe*
ThomasStelIaord.PrfcLIuftinopoIiaJiiiTif Venetiw. •
Vetrusdiivuai Saginem. Gallia. Gallus
Jo BapdeGrofsis Rhegiefis ^Lobar. Matuanus.
Io.Xuarez6rdS.Aug, Coymbrice,Portug,Lufitanus
Philipp&icauela RacanatefissPP^ Racanaten,.
MichaeiaTurre Cenesefis Veneft. Vtinenfis.
pompeius Zabeccariut Sulmonefis.Neap.
IoannesBeroaldus S.Agath? Neap.
loJaooBarbaor.S.AugJnteramne^Neap.
Antonius^carapus Nolanus^ tt eapi
Anto d comitib^ or.pd; Brugnate Lobard lanuefis
Io.BaptdeBernardis Adiacefis iCorficaLucefis/
CefarFoggia .VmbriancenNeap, RoiTanenfisv
CefarComesaGambaraTortonefis Tufc. BrifiennV
MartinusPerezd Ayala Segobiefis Hifp. Hifpanu*.
NicolausPfaulme" .verdunerifis.Gall. Galius,
AtfonfusrVovetus . Qomaclen . Lobar. FerrarienfiV,
luliusParifianus AWminen. PP, Toientinus*
BartholomeussebaftiausPadefisin Sjcilia. Hifpanw.
Franc Lambcrtus Nicienftsr ln GypSabaudus,
MaximilianusDoria Naulefis- Lobard, lanuefig..
EufiachiusdeBellay^ .Parifienfisr Ga1Iu>\
Carinefis Neap, Ronranus.
Feretanus: Narnienfis^-
Borioniefis Neap: Neapoljta. *
*o Frac.VerduraSiculus Chirone.in Greeia MelTanefiV
AlbertusDuimius Veglenfis Lombar.
Io Antoliezd Bricianosaia&iberaIuuenace.Neap.Hifpf-
EptfcopiluUitTeYtii .
AfcaiusGherardiusEpsCatthacefis Neap. deAmelia,
MarousGonzaga Auxerefis Datfn. Manuiamisv
Baidwnwde Bajduinis Auerfanus . ^»ap. Pifanus. ■,:
BarthdeCapramca
Ermius Maflarius
AchillcsBrancia
tfomen&ee£nomen. Cfece/u: Vromne. Patri*.
Petr.Fraci.palauicinus Alerien/is icorfica r.cmJr_Rc
Aegid.Fufcararius or.pd.Mutinenfi f L6hS \foZ 3fc
Th.mote.Iuftfjausor.pd.Caiamonen.iCreta.G^ecu"
Hifparms.
Ferrarie.
CaUiis.
Sarzane.
Didac.de flenq t Alma«f.Caurienfis Hifo
La.tantius Kouerelia Afculanus Pp' '
T rirtandusde Bizet Sactonenfi,- Gafl.
AmbrofiusMomicuIa Segninus pp
Sebaftianus Cualrerius ViterbienfisPp'
Hoorat^Fafc.tel.or.S.Be.Infulanus Neap, Neapolit
Petruseamoianus Fefolarum tufcie Aret.nus
Horat;usar?c.AppuIuS.LefinennS Dalm.' Troyancfis
Gafp.de CafaIar.S.Aus.Lerienfis. PortugallLuWu s
FabiusCuppaflata Laqndonefis. Plaeentinus
BernardmusdeCuppis. Auiimanus PP. Romanus '
odeMorinlher Aurelie. Call, Callus. *
lul.usGentilius VuIturarien.Neap. Tortonefh.
^ T?UM, ^°n,cSc < A1»''n"«fiSNeap Romanus.
Ant.d.S.M.ch.or.S.Frac./Motifmarai.Neap. H.fpanus
H.er.Me|chit>r,us Maceratefis.PP. * Racanatefit
petmsapetnsdmonteLucerinus Neap. Aretinus,:*
^etrusGrittus Parentinus Venetus/
Iac_Siluer.usPicoIomin.Aprutinus Celanenfis
Ludouicusde Brefte Meldenfis. Gall. Gallus. '
Iacobus M.gnanellus GrofTetanur.i Tufcia Senenfu.
loAndresCrucius Tiburrinus.PP. Tiburr.nus.
Ca,oiuSCcada Albiganefis.L6bard.Cenuenfi,.
Frac Mar.aP.cco]hom. Hcinenfis. Tufc. Senenfis.
Afc.fc.MoyidCotrerajVicenfis Hifp. Hifpanus.
*GaIeat R.o(ci9obiitTr,detiAfSifiefisPP. Interamgn.
^Ck ,^f,-afla,raI' ?*•*'«*• iGalliaBononienfis.
Gabr.eldMoteSSabiiHefim.S Neap. Motisfabin.
MananusSabelms Eugubinus PP. Romanus.
Agap.tus Belhomo Cafertanus. Neap. Romanus.
luhusCananus Adr.enfiv Venetus Feirarienfis.
Francifcus rUchardotusAtrebatefts Flandr, Burgundio.
Alexander Gallettus AlelfanSfis. Pifanus
HieronimUs Buigenfis CathalaunefisGail. GaKus .'
SciPio
Nomen & cognomcn ^ Diceccjis Prbum. ?4^
icipio,£(leiij»EpircopusCaraIeii/isPedemont.FeiTarie/?$,
DidbjSarraieco d foto ma,Aftoricefis Hifp. Hifpanus.
Thom^sGoduelUs Affaphenfis Anglis; Anglus.
FauftusCafTarellus Fundanus Neap. Romanus.
BellifanusBalduinns LarinenfisNeap. Neapolit.
V rbausV igerius d Rucre Senogalliefis P P . Genuenfis.
lacPbus Suretus Milopotamefis Creg. Grecus.
Iuliurde Rubeif S. Ieonir Politian.
g&Io.Bap.OfiusfpoIetiredieiisaCocilio adEcdefia fuam
Epifcopus.Reatin.PP. Romanus.
Io.Franc.Comendonus ZacTthi & CephaloJ Grg.venet.
MarcusLaureusor.PredCapanienfis Neap. Tropienfis.
Carolusde Grafs is Montis falifci P P. Bononiefis!
Francifcus de Beaupere Metenfis Gall. Gal/us
VincenriusdeLuchis Ancon? P P r Bononiefis,
Gerudenfis.Hifpan. Hi/panus.
Ouetenfis.Hifpan. Hifpanus.
LauetinusGerm. Germanus,
AurienfisHifpan. Hifpanus, #
I5a ct Munatoesor.f.aug.Segoruicefis.Hifp» Hifpanus.
PopeiusPicoIomin.aArag6.Tiopiefis Neap. Stnenfis.
PetrusBarbaricus Curzolenfis Venerus.
Francifcus Bachodius CebenenfisHeluet, Sabaudus!
CaroIusdeAngenne*. CenomanefisCa/J, Cal/us.
Hier.de Nichifo/a or.pd.TheanefisNeap. Veronenfis.
Marc.Antqnius Bobba Orator Ducis Sabaudig Eps. Augu-
flenfis in Pedemont. Cafafenfis.
lacobusLomellinus Mazarienfis SiciL Sicufus. • .■
DonatusdeLaurentiis Arianenfis Neap. Afcu/anus.
^Pet.CotarenusobiitPatauiiPaphefisin^reciaVefletus.
petrusDanefius Vaurenfis Caif. Gallus,
Hieronym. Saiiorgnanus sibinicenfis 73alm, F/aminius .
Carolus de Rouey Suefsionenfis Gall, Gal/us.
Georg.DrafcouitiusorattHugCiuincpEcc!e.Hug.Groattus
Fianc.de Aguirre, . CotronefisNeap. Hifpanus
AndteasdeCuefta LegionenfisHifp. Hifpanus
Ant.QotrionetO! AinierienfisHifp. Hifpanns.
Ant
ArriasGalfego
Hieronymus Callego
HerculesRedigher
F^ancifcusBlancb
1 1
Proai%
TXxzcfis.
Ilerdenfis
Thslefiius N^ap,
Burgud
Neap.
Dalm.
P4f>/<*#
Hifpanus.
Septedan*
Gallus.
Siculus.
Barenfis
Pedemont#Coftacciar
Hifp. Hifpanus
Neap. Bononiefir
Gallis Gallus.
Callia; Gallus
Tufc. OeCoIIe
Homen zf agnomen
Ant Auguft.Sps
AngelusMajrirelfuj
CaroIusdeSfpjnay Dilenfi*
Dnic.CafalbUcaor.pd. Vicen.
Ant.Ciure/ia. Budusn/ii
Pet.Faunus Acjuen.
LipuiMarriuez Elnenlls
Hugo BoncompagnusVeltanus
Phihp::>usdu Bec. Veaeten.
ASgidiUsSprfams Niu^rnen
SaluacorPacmus Clufiuus
Jo.Caro.Bouius Eps Oftune.nuc Archie.Brud/in. Bononi.
Anto.Seba. Mincurnui Vxencmu* Neap, Traieftefis
Bernard.delBene, Nemaufien. in Gall. Floretinus.
Daicus BoIIanus Brixien Lombar. Venetus,
loan.Anto.Vlpius. Com^n, Lombar. Comsn/is
Ludoui.de GinoIhac.Tucellenfis Gal/. Gallus
PmLVlariaCipejius Felcren Venstus Bononien
Ioan.de ^uignones Calajunitan. Hifp. Hifpanus
Epifcopi Pii QuartL
DidacusC 3 larrujiasdLeyui BpifcopusCiuitatenfis nflc
Segouien/is inttifpania Hifpanus
Philip Gsrius Ifelanenfis Piftorien/is
loi.Ant.Fachin^ttus Neocaftren
Io.FabntiusSeuenusAcerranus Neap. Neaoolitf.
Confta*einus3oteilusCiuitacafteII PP Feretranut
IaTtas Suoc'ii*or.carCapru!amis Cor/i:. Mancuanus
Maccheusdicociuis.Cortonsnfi?. Tufc. Florerinus,
Marcin fUcho atus primus Gpslpnfis Fianir. Fiaudsr
Anc.Haaecusor.ip primujEpsNam ircen.FIadr.Fiander .
NicoUusSfondratus Cremoncnfis.Lombar.MedioIane.
Ventura Bufalimis MalTanenfis pl\ R.omanus.
Ludouicuice Bueil Vencien. GalL Gallus
Hieronyrii.GaleratusSutrinus pp Mediolaue.
Ioi.Andres Bellonius Maflelubrenfis N*ap. Siculus.
GsorgiusSinchouuthSeguienfis PP. Dalmatus.
ScephauusBoucher Corifopitcn Gall. Gallus
Io.
Vomenvcognomcn Z>iacefis: Prouin, Vatria
JoPau.AmaniusEps Angloncr.iis r "r
Anton.usLec.ne Abri„cenfis Ga i Gtx\T
Andreas Mozeracus Nimofienfis in Gra-cfc. vL
Benediftus Sakrinu, Verulanus Ur*c,a Vene««»
GuilielmusCaiTador BarchinonSfis Hifna hI^"US
Pet Gozalez de Medoza SalmJtrnus H f %$*""*
Martm de Cor.deMe.or.?.DertufmUSH C H&£
IuhusMagnanusor.mi.Caluenfis Neao tu, -
Valetin.Herbutus or.Regis Poio pem3 Po,P 'p Ce,t,nu*
*Simo Aleottus obiit TridForoiuliefi PU F°;P?',0nui
Petrusdezaqor.pr*. Nioquen S^ ***
ProfperRebiba Troianus Neao ^S"*
MelchiorAuofmedia-o.Aa,efis S §E£*
HippolitusdeRube.sPapienfis V„L , fPanu*
DidaWeoor.car.CofonX enfisL ?*' gSSf*
AnnibalSa.acenus Licienfn w,„. ""Panus.
Hier.Triuifan.or.p.obiit S Vrrn^l ?P r. NeaP°'''tf
H,er.RagazzonuP HS^fl^SS*
Pauluslouius Nucerin N»a» rf. r
RomuIusdevaletibusConuerfanus Neaf* T^""5""'
LuciusMaranta Lauellenfi" K* JwE
P^TusdSt ScrZanenUS ^on*ardGeenutr
83££2*<$a3b 5S TGa"U%
IuhusSimoneta P.Taune" fis ^P Pf TTenfe
lacobusGuidiusPennen&Ad fen Nea„ V^'0'^
D-dacus Ramirez Pamp,k>„ 'e"'NeaP- K*»«*
Franc.delGado Lucenfis H.fpanus
IoaniesClau/fe L*uce,1,,s H. fpanus
F*
ii
tfomenzfcognomen Dioecefis: Prouin4 Vatria
"FabiusPignatellus MonOpolitaNeap, Neapolitan.
HieronymusGuerrinus Imolenlis PP» Feretanus.
ThornasdeLilio Soranus ^ PP. ; Bononienfis.
CarolusdeVicecomitib9ViatimiIief.Lobard.MedioIanef.
Guido Ferrerius Vercellefis Pedemoc. Pedemont.
0(lo'Colofuann.or.SobiitTridecifCeadien.Hu5.Hiigaruf
Audre.DjditiusSbardel . Tinniniefis Hung. Hungarus.
Spin*IIusBencius M5tifpolitiani Tufc, Policranus
FrancifcusAbondius BobienfisLombar. Caftiloneus
StanislausFalefchi Theodofiefis Polon. Polonus.
EucreiiiusOhairtord p.AchadeniisHibern. Hibernus.
Do^ialdusMigongiai RapotenfisHibarn. Hibernus
To Bao Sighicellius Fauentinus PP. Bononie/is.
Io*Bap Lomellrnus Gardienfts Neap Siculus
kbafttanusVantius Vrbeuetanus Ariminenfis.
Io Bap Mdaneftus Marficanus Tufc. Florentinus.
AuRuftious WDligaattusTriurcanenlis Vercellefis.
Carolusarimildvis Sagoaenfis Lombard.Genuenfis.
Fabricius Landnanus S.Marci Lombard.MedioIane
BartholomTJsFerratinus.Amsrinus. Amerinus
-pecrus Fragus Vfellenfis Neap. Hifpanus
HiedeGidiisorat.OJcisFIoretieCortonefisFlorentinus
Francifc Contareaus paphenfij inGr^cia. Venetus
IoaauesDMphinus Torcellanus Neap. Comefis
Alr*anderMolus Minorefis Neap. Comefis.
Alexanus Keuerendi Abbates.
LudoJtcusdeBaiiTeyAbbis&generafisCiflercie.Gallus.
Hieronym^sdelaSouchiereAbbasCIareuallis Gallus.
ScephadeVaJarraAbbis\f.Mir/eGraru ,pae placentiam,
Auz Lofchus AbbasCafsinefiss Bii.de Ferrara.Hifpinus.
KuthiciusdeCordesAjcuerpieflsAbbas.pcituIo.Flander.
Generales Ordinum,
Vincentiu? Tuftinranu? Genaradr or.predicator.Chnuefi*.
FrancifcusZwi3raGeneralw©r.f.Franc,obfer.Hifpaauj.
Antomuf fapienr Generalif f.Franc.Conuen. Auguftan.
Chnftophoru;PatauinmGeneralijf.Augji(hni,Patauinur.
<Ste?\rawin.ProuIcial.L5b.(pj;aar,or.Carc.Cremonefir.
Nvmen zfcognomen. TXaccfts: Prouhic. Pdtri**
NicolriiisBouchenuGaltUsPWormonaflciildileclufo^
curaror generaiis ordinis Ciilercienliu.
Theoiogi feculares & do&oresIurisCanomc/,
Ceorg.Cirar.d#Pocl:#Theo.cuR,An(legauenfiCa?/us.
GetianusHciuetuscuniCard.aLothanugia. Gallus.
Franci.Sancius Decanus facuIcarisThcologiae & De*canus
SalmanticenflscumR. Salmanticenfi, Hifpanus
Matrhe^.Guerrapfb,Sec,cu R.Epo S.Marci. Calaber. *
Fed. Penda.cCiCard.Mantuano Coc.Legato. Italus.
Io.Frac.Lob.cu Car.Seripan.Conc.Legato Neapolit
Petrus Morcatus cum Ep o Vicenfi. Hifpanus
Trigillus Doftortheologus Canonicus Legionefiscum E
pifcopoLegionen. Hifpanus.
Soba.Doft.theo.cumEpifcopoLegionenfe. Hifpanus.
Ant.Ley to.DtTheo.cum Epo Coymbricenfi. Hifpanus,
pecFotido.DoctTheo.cumEpo Salmatino. Hifpanus*
J o.Villeta doft.Theo.cu Epo Barchinonen. Hjfpanus."
Io Fonfecadod.Theo, & Cano.Granatenfis.Hifpanus*
Micli.Orosufpe doc Tfcu Epo PampjJonenfi Hifpanus,
AlphonfusFernandezdela Guerra Do&or theoIogus'cu
Eflo AcHenfi. Hifpanus.
Michael Itero Vj.D.cum E50 Pampilonenfi Hifpanus.
Jofcph.PueblaD.theo «cumEpo Ciuiratenfi Hifpanus,"
Io.Chacodoc.iurisCanonici cueipo Almerie.Hifpanus
Ant.Carfiasdoft.theoIo.cumEpo Ouetenfi, Hifpanus*
Benedict9 AriasMontanusor.S.Iacobi theoIoguscfiEpo
Q_»«t_-_1-»i_»i-. (i •_■*■•/*_ _ _ '
Segobienfi.
Hifpanus.
Io. Barcellonatheologus cum £po VfcellenflHifpanus.-
jDoclroresGalli or.S.Benedicti,
lo.Carthougne doctortheologus. Gallus.
loannes de Verdun theologus. Caflus*.
Theologi Fr.Praedicatorum.
Angelus € iofus cum Card. Mantuano Iegato. Floretimw f
Seraphinusde CabalUsde Brixia^uincialis terrg Sacte cd
NottM Wdd&Hdmetb Vafri^.
Suogenerali;
Hely feus Capiis cil Archiepifcopo Pragenfi. Venetus.-
PetrusAridienfis cumEpifcopo Cenomaneli.Ca/Jus.
Bernard.BernardilnquifitorAuinioneVicanusC6g.Fra-
cie cumEp o Nemaufienii. Gallus.
Jo.Matth.Valdinacu Archiepifcopo taretio Siculus,
PetrusAiartyrC.omacum.Epo Gerundenfi. Hifpanu*s;
Petrus zatores cumEifcopo Dertufenfi.. Hifpanus/
Ant.deGroffutocu Epifcopo Vigleuanenfi.
Aiuellusde Chio cu Archiepifc. SpalatrenfLGraecus,
Adria.Valeticus cCiEpifcopo Nicofienfi., Venetus.
iUarcnsMedicescumEpifcopo Cenetcnfi. Venetus'.
Benedictus Herba cuEpifcopo Brixienfi. Manmanus.-
Micheal ctAft priorSanctiLaurentii. Genueniis.
CoftatinusGoccianus IforellactiEpifc. ct Morepulcfano ..
Heric ,ct fancto Hier.cumArchiepifcopoBraccareniL
Lud.de foto may or cu D. Georgio de tayde#
JBaptiftade Lugo cumEpifcopo VeroneniL.
Hjeronimus Barolus .. Papienfis.
Theologi Ord.S.Francifci Obferu.
Aloy fiusct^Burgonouo doctor theologus lector Bononie
fis ComifTarus generalis.
Thomasde Sogtiano Prouinc. Bonon.minifter Italus.
AntoniusdePaduaordinisSecretarius.
Bonif.rvacuf.Apoft.predicatorrterreSanctegubernacor.
Ang.d petriolo lec.Sacre theologie peruiij. Italus..
Ang.Iuftinian.lectorSacraetheoiogi?.IanueJta!us.
Vince deMeiTinafacre theolo.lector Neapo;Ita/usc.
luliusOrfeanusfacre theo.Iector Bergomi. Italas.
Iac.Alani theol cumEpifcopoVenetenfi^ Callus.
TheologiFratr.ord-. S Frane.Conuent.
Marcus AntoniusGambaronris alugo tociusReligionis
BartholomeusGoIphusdePerguIa, Sicultrs.
lo Tertius.BergomenfisIector theologie. Fubucus Papije
/kuguftinus Balbus a lugo,
Nomenxf Cognomen. Vatritt.
Io,Baptift aOifuIohus ordinis fcriba,
Ant.de Crignano Regens s.Ar.conijPatauif.
Lucms Angufciola Wace nt.RegesS FracBouonia.
Maxim.Beninia.Cremenfis Oratorproreligione & Jnqui-
fitcv Padua^.
.Ofta.Charusde Neap.Reges S.LaurentijNeapoIit.
Antonius Poiius de MoineIlcino<rxegensinC6nu£tu du-
odecim Apoftolorumrvomar.
BonauenturaMeldulen.RegensinConuentirParmar.
Martia.Peregrin.Calaber l\egens iiiCouentu F errcna?#
Antoniusa Cubalo Feltrenfis;.
Andr.SchinopiusdeamaduIa cu Epifcopo Catanzario.
Baldafar CrifpusNeapolitan.cum Epifcopo rropienfi.
Theologi Fratrum OidinisEremit.S. Auguiflini.
Thadeus Perufinu s cum Eptfcopo Saluiati.
lo.Paul.rvecine.cuEpo Quinq Ecclefien Orator#ungar«
5Imon Florentinus cumCardinaleSeripando.
Cher ubinusLauofus de Caifta cum Bfj o Vercellenfi.
Ambrofius Veronenfts Conuentus S.Marci;-
Io.Baptifta Burgos ValentinusHifpanuSa
Ant.MoRdulph.cn ArchiepoPrageii Orat.CaTared, '
AegidiusVolareVranujcumEpiTcopo tinninienjl.
Eug.Pifau in CScilio Co^ionator in Quadra&e/;i 56 2*
AdamantinusFIorentinuscumCard.Madrucio,
Aurelius Corinaitenfiscum OraroreT/eluetiorum^
Baltafar MaiTanus cum Epifcopo Catanienfi.
^ebaftianusFanenriseiufdem Ordinisfciiba.
Chnftophorusd e Sanftotis SurgenfisrHifpanus^
Simonde BrazzoIatisParauinuj.-
Theologi Frarer CarmeJitar.
Steph.Ioeutenes Ceneralis & ,pumc.Lomb Cremonen,
Theodorus Alafiuscum Eprfcopo Cremoneji Mantuanus*
Siluefter confefTorCard Manruani.
Lucretrus Afolam7i4um Patriarcha Veneriarum,
^cofltis GaJ/us cinifiio generali.
Eraldus Gall.cu ge-iierali. Lau/cnti M Venet.cu ger-evalr
Nomen ©* cognonu*
r
VMrUL
Wfi
Theologt FratresCarmelit»
StephJocutenesgnraliset^uinc.Lobar.Cremonenfls
Theodorus M.afmscum Epifcopo Cremoneil.Maticuanus,
Stluefter confeflfor Card /Viantuani.
Lucretius Afolanus cum Patriarcha Venetiar.
Nicolaus Gallu* cum fuo generali.
E -ald? Galluscu gtiralt. Laureut.VenetuscumgeneraK.
" TheoIogiFratrumSeruorum.
Stephanus Bonurfcio Aretinus.
Am&£ cogregationeSeruor.cu E£o SibmicenH.
Offlcialesfacri Concilii.
Epifcopus Cauenfis Co mtniiTarius,
Epifcopus thelefinus Secretarius.
Jo.BaptiftaC.aftelluspromotor
Ludouicus Bindonusmagifter cerimoniarum.
Antonius Caurianusmedicus Alantuanus.
Mircus AntoniusPeilegrinusNotarius. '
CinthiusPamphilusdefancto feuerino Notarius
HieronymusGambaraForciius. '■ *
Antonius Manellus depon>arius.
Cantores fan&i Concili/.
Simj Bertul.perufiu. lo. Aioyfius. de fioisNsapoIiran
Barth.Cot.Gallus. Mathias Blancus Fuiginaten.
Frac.Buftam|feHifp. Io.Ant.LatinusBeneuentaniis
Franc.Druda Vrbin. LucasLonginquus Gifonen *
jPet.fcorteccio Aretinus. ^ Petrus Mircinus falmant/nu*
DnicusadamoCaftellanete. Hippol.Mergons AUtuan
Iacobus Bsnnatus Mantuanus.
Cuifores SumPont.& Concili/.
Nicolausdemath«iS& IacobusCarra AHobro»es
imotstW '
Fus impreiTa eia Ciudad ds Mexico e cafa de pedro o char
tepo.rmidacIodeIyHu!trifsim3 y reueredifsimo feriordoii
Fray Alcyifa de Montufaf, A rgobifpo ueladichaCtudad.
Meiitifsimo, ,,